장음표시 사용
51쪽
iunt verbo multi, opere de serunt.
nor Moly sua Ulyiles, ac Gorgonis singuine a Pallade accepto Riculapius lectile dicuntur. Si herbam BalimS: Split haberent, sorte mortuos quoque resusci areni. Sed isti numari j medicastri lucro unice inhiantes, tamanipullosa & audacia verba perli,nat, nulla alia de causa, quam ut miseris aegrotis loculos emungant, & arrhapro felici curationis auspicio accipiant, qua ablata pro libitu desistere, & more Gygis Lydorum pastoris annulo invisibilis iacti, e conspectu aegrorum lcse subducere
Dessennius, ut obiter hoc adnotem, meminit cujusdana Panaceisici epileptici, qui interrogatus,cur non uteretur suis certissimis medicinis, respondit ille, non syisiich. t uc Olim Mali Omet, se non epile licum sed Enthusiasti cum este & rapi ad colloquia Deorum ad montem Ve-κ eris, sed simpliciter, se nolle curari, sed suo oblectari malo: Ita aliquot novi egregios Chymicastros, nephriticos , hypochondriacos & podagricos, qui alios hujus modi morbis oneratos,verbis gravidis felicissime corare potuerunt, illi vero cruciatibus suis immanibus maluerunt delectari quam curari. Novi etiam medica strum quelidam , qui cum peste grassari incipiente ἁλι i κακεις suis multum pecuniae lucraretur , audacter pronunciavit sibi suisque pestem nocere non posse, cum vero eodem contagio ipsius liberi pene omnes non tum inficerentur, sed etiam morerentURipse negavit , liberos ibos pelle extinctos esse, sed fascinatione aliqua perhile hem improbi hominis proterviam. Porro quilibet vir bonus optimὸ novit, Medico
52쪽
7 in ortali impossibile esse omnes sanare languores nam- qu ress is Me inempor relevetur ut ager :Interdum docta ue valet arte malum. Et Hipp.inquit I prognost vγυetu pias ποικι, Aratridi: mg- tuo Np. Quocirca desperatos morbosibio prognostico,& Medicorum Medico Dro ter maximo curandos relinqui μου - κροmi νισιν Hipp. 4ῖ rinxi text. . Nonnunquam Vero medicus aegros insanabiles invisit, ut ipsis & amicissbiatio magis iit,quam restituat sanitatem,
Causae vero quod aeger quandoq; selectissimis etiam
remedijs non sanari possit, sunt sequentes: aut Gnim teriminus vitae instat, aut tempus cum astrorum malaiticlinatione sanationi est contrarium, aut 'morbus ex
fato praedestinationis terminum attigit, ves quia Medicus nimis sero vocatur, vel aeger non obtemperat; fit etiam quandoque ex singulari Ogi gratia δc omnipotenti providentia; ne scit. peccata majora convalescens committat, & animae suae naumigium faciat. Non raro in causa quoque est delicatuli & refractari j aegrotantista aesitatio & diit identia, potissurium vero imperitorum medicorum ignorantia & negligentia : non dicam de clandestina pharmacorum & Medicorum mutatione, ubi facile accidere potest , ut alius astringat,alter relaxe ille trahat, hic revellat, alius refrigeret, alius calefaciat,& sic quicquid unus extruit, alter saepε destruit, magna aegri pernicie: pretereo morbi magnitudinem, incantationes,morbos haereditarios & consenitos, exole ta & corrupta pharmacopoeorum quorundam medi
Medic plus V let,si Medicus cuomnibus
suis instrumentis. Disiti od by Corale
53쪽
camenta,& alia errato coincidentia .lia Medicina enim
ut inquit Celsus, etiamsi perpetuum est quod fieri debet : non tamen perpetuum est, quod sequi convenio. Audivi non ita pridem quendam,qui non tantu leprosos, herni olbs & podagricos loquor de hernin dc podagra maxime invereratis perfecte sanare,sed&cum alio trans cel uena milliaria colloqui poste gloriabatur : profecto si Cato vel Crastus ille qui semel tantum invit dum spinolbs duris labris asinum edente carduos vidistet isisse fertur talia audiret, certo a risu sibi teperarensi pollet: de quo videbatur mihi scntiendu,qtiod olim Annibal de Phormione: Vidi deliros multos,sed qui deliraret magis qua iste Helluo, vidi assi huc nemine.Credo quod Her. Oporinus de ipsis loquutus fuerit,cum i n fit. Nulla in eo pietaten nulla eruditionem animadvertere potui, adeo erat totis diebus ac noctibus ebrietati Jc crapulae deditus, ut vix unam aut
alteram horam λωψm euin reperire licuerita. Utinam Albertus adhuc in vivis esset, ipsiq; lapidem Cristolatum qui stultitiam pellere & sapientiam augere credebatur communicaret His & simi Iibus pomposis mendacijs hujusinodi aliptae dc ambubaiae obcoecant homines, & se medicos profitentu cum tamen ne a Iimine quidem Medicinam salutarin .immemores illius Plinij: In nullo alio periculosius mendacium est, quam in eo qui se selso medicum profitetur: nulli magis quam se Medicum profitenti statim creditur, cum tamen in
nullo mendacio periculum ma us sit: negotiantur enim animas nostras & experimenta per mortes agunt.
54쪽
bus decipere volupe est, malui esse famae magnae quam bonae,&plerunque quando virtutibus nequeunt, sceleribus innotescere gcstiunt, imitantes Erostiatum, qui Dianae templum succendit, ex insciati patrato scelere tamam & nominis celebritacem quaesiturus. Hactenus pei nam pseudo astrorum vivis colori. bus depinximus: nunc de ipsbrum armis quibus quam
plurimos sane homines crudeliter trucidant,noxiis scilicet eorum medicamentis,lermo nobis habendus. Uti gladius & ignis commodant & incommodant, orout tractantur: & Optima novacula a tacuo cheirurgo id lithita.lethale viainus instigit: consimiliter etiam tua latura tutissima medicamen a Chymi a,propter uten- Ium imperitiam male audiunt,'rgPrudenter Herophilus M., 4 di χειptet lorum
nonum. Huc respexit fortE Erastu cum Paracemicataedicamenta vocat diabolica iaPeccant autem substantia potissimum, quantitate, e utraque qualitate, mali itesta scit & occulta, & nil nii Mercurium, Antimonium, Vitriolum &sulphur re-lolent. Quoniam vero haec mineralia, praecipue vero i& antimonium odio plusquam Vatiniano a civibusiostiis hactenus impetita sunt: negant se illis uti,& in iumera penε confii agunt medicinarum nomina,quib' niserosae s decipiunt,qualia sunt; Liquor Meluenae, deps Margae, liquor Phaerontis, oleum Heraclinum,aelligo magnetis Archagetica Catharticu minerale ca-C a triol
55쪽
DE USU ET ABUSUtholicum, arcanum corallinum, extractum rosarum,
aurum vitae,aquila coelestis, aquila expansa, sanguis hydraliteo viridis, crocus metallorum, magiaesia Philo phorum , balsamus pulmonis , antidotus Herculea, te id genus alia: & tamen omnia exi tercurio, Antimonio, Vitriolo 3c Sulphure; vel laete anatis, adipe culicum & sanguine gammarorum, cum lacrymis Phaetontis sororum mista, concinnata sunt. De quibus C. Agrippa loquutus est, cum inquit: Tituli remedia habent,piXides Venena . olea destillata cum oleo terebinthinae vel amigdal dulcium adulterant, ut quidam apud nos factitat, qui aromata omnia & semina in oleo amigdalarum macerat,coquit & digerit in calore lento per aliquot dies,postea exprimit & filtrat, sicque olea sua praeparat, qua quidem recentia nulla reprehensione digna, paululum vero inveterata, rancida,& omnia unius ejusdemque saporis & odoris esse deprehenduntur. Balsama ex oleis destillatis cera vel sevo . porcino
Magisteria cum menstruis acribus de corrodentibus praeparant. Hinc non mirum, mapisterio perlarii multbs in inrijsso, intestinis acrimonia emus,attestante
sympatriora nost o D.Libavio.. . . iTincturas cum aquis Chrisulcis x spiritibusti sortibus eliciunt,3c hominibus cum summa sanitatis sectura porrigunt, ut quidam pharmacopola secit, , ut tincturam corallorum cum aqua quadam Caesarea ipsum Martem diolvente extraxit,& cuidam podagrico ob assumtum arcanum corallinum graviter decumbenti Pro
56쪽
pro viribus reficiendis aliquoties propinavit . Alij oleum Vitrioli rubrum pro corallorum tinctura,tiniit auripigmenti pro antimoni j tinctura exhibent, quas paracelitis vocat tincturas coloris non virtutis: alii vini spiritum croco tinctum pro aqua aurea : alij succum pyrorum inspi flatum cum diagridio mistum pro extracto laxativo vendunta. Alij vitrum Antimonij pro auro cathartico: serruginem pro Martis croco: praecipitatum, qui ab effectu potius praecipitans quam praecipitatus loquor de spurio dici meret unpro sale Solis & Panacea exhibent. Quidam gemmas & pertas in reverberio calcinant cum nitro, calcem in balneo vel cella vinaria super tabula marmorea aut vitrea luunt, idque oleum perlarum esse perhibent : sed cave tibi . plerunque enim parum gemmeae, multum Vero nitrosiae accipies substantia a
Tonir quidam Argentinensis portionem Mercu-rij cum arsenico su blimati in vitrum aqua simplici plonum mittebat, croco tingebat, & pro vomitivo&pum sativo siepissime propi bata . Gidam ex menstruo auri infusi V. g. ex spiritu tartari sato vel salis viridis, per se talem coagulatum extrahebat, persuadens rudioribus,salem auri est .
Quidam Lunam in aqua serti Ivebat, tutam iniquam in ij cieba dc 2 instar nivis fundum petebat: cal-:em illam cum duplo limaturae plumbi in Nas vitreumn debat, illud super carbones accensos collocabat, dΟ-ico simul fluerent, postquam refrixerant, sal albumiuodda in superficie apparebat dulce,quod sal, falso
57쪽
Turia heu serus ex ligno tedae floribus chama melinis tincturam sapphiii parabat; adsceudit e Mim cia re coeruleo in destillacion .Idcita quoque spiritum Uitrioli cum rosiis rubris tinctum pro corallina tinctiira exhibere non erubeicebata. Ille idem tincturam solis ex camphora de croco, rubini ex serico rubeo & spiritu vim , ameth isti ex scrico coeruleo de violis para
Nonnunquam vero ut hoc obiter monea isti medi- easteli neglectis medicamen ris Internis utuntur an an istionibus & amuletis, qtubuida peregrinis cinaracteribus insignitis,vel ridiculis ecia verbis & cantilenis,quib morbos prosi gare conantur, aeque ineptientes ac Mameus Cato. qui procuratione luxationum ac fractura rum has cantiones docueraci Motas danata daries dartaries est araxies: It: Hausili aut, haut , ista, pista,sista,damianodam austrata. De quibus remedijs Paracelsus est 1: Verba & charactei es Ibiat medicinae daemonum,tyrupi & apoZemata ho-
Sed quis omnia illorum ridicula,adulterata 3c venenata enui urare Vellet remedia i quid pro quo cotidi a num ipsi, riura est symbolum. Certum itaque est ac firmum Chymicastros omnes absq, vera δc naturali ratione Vulcani violentia,sublimat Ionibus varijs ac revethe- rationibus, ardentibus itide ac erodentihus mensti uisiemum naruras quodammodo immutareb destrucre ac peiπertere: non e eras, ut nugantur . ex illis extra
58쪽
MEDICAMENIT CHY COMplurima sane venena majore doli posscnt assiimi,
quam quaedam tale taetrae minerales picadochymicoru ,. praesertim vero catharticae,propter CXtiperantiam caloris adventi iij, &ad, tinctam cacoethiam,ab inartificiosa prλparatione prosectam, quae non raro spirituum vitalium substantiam sua metallica& abominabili qualitate eversio: in mole enim tam exigua, vix potest puigandi vis melle, quin sit violentata: hoc autem Venenorum magis quam medicinarum proprium est, parva dosi multum poste. Non tamen semper & καθ' εω re parva dosis venenatum arguit; quoniam etiam preciola quaedam & beZoataica tantilla dosi administrantur. De istiusmodi eilentijs egregium votum seri Riolanus: Utinam nascentes morerentur pCnderetq; earum finis ab origine: viverent hodic centena hominum millia,quos e vivis sustulerunta. Non pollum hic non facere, quin in medium quoque proferam illos, qui superiori tempore,ex serpentibus nostratibus torrefactis qui viribus tantum distant a veterum mariscis&vipe- is Ungaricis ac Italicis, quantum halec ab aurata, &pinum Creticum a nostrate) pulverem quendam Vi- crinum conficiebant, quem cari vendebant, atque Ilenis buccis tanquam ira signe pestis decanahant nullisque magna sanitatis iactura exhibebano.
arcant mihi quaeio illi , qui sine ulla virium vel salitatis natistagio illo ipi usi sener sat cito , modo at bene damnum exinde percipientIgnorant enim illi
Oni viri,Venena quaeda dium corpore humano mane
et poste innoxia imo si Alpharisio credimus etiam ad
59쪽
quadraginta annos. Verum obij ciet forii tan aliquis ex Nicolao Florentino; Venenum veneni est ber Oar, tam sui ipsius quam alterius: vel ex Mesue & Galeno: Morbis quibusdam venena sunt falubria. Sit sane: non- qti id vero proderit, quando nullum adest venenum,ut quando scilicet pulvis ille viperinus praeservatorie Uatus est,nulla adfuit venenata malignitas: mmquid tum temporis pro sui et minime vero gentium: eflectus testabitur aliquando de sua causa. Visne. Insane, Vesci glandibus, cum tibi suppetant fruges 8 Mulier illa Romana marito febri qHartanklaborantibusinem exiccatum porrigebat, sperans se illum hoc medio necaturam, i ple vero medicamine hoc sumto convaluit : imitanda ne illa in cura hydropicorum Z Sed revertamur unde digressi sumus.
De dosi pseudosipagiri non multum sunt solliciti ut neque ipse Theophratius, qui de dossibus ad modum obscure & stigi de seripsit; sed pro arbitrio sine omni
discretione augent eandem Nel minuuno. Novi,qui sesquidrachmam olei piperis,& drachmam unam Cum dimidia spiritus vitrioli una vice aegris sumendam praescripsissent. Vocatus aliquando ad nobilem quendam praecipuum melancholia laborantem hypochon-driaca inveni olei piperis,olei cumini a.unc.f, ol. Vitrioli unc.I. quae olea apseudochymico quodam non ignoto ipsi erant transm ista, ut ea pro calefaciendo Nentriculo& discutiendis flatibus in jure caponis 8. dierum spacio exhauriret: quibus ad mediam usque partem absumtis siti inexhausta,qua majori nec Tantalus aput inferos excruciatu siextinctus est In
60쪽
MEDICAMENT CHYMICO R. is In exhibendo Mercurio ει Antimonio ita sunt prout quandoque M. vel 4o. vomitus oc dejectiones alvi utentibus concitent. Ignorant autem isti Ciniflones, veram purgandi rationem & iacultatum potestatem non dejectionia numero vel copia μου ms; i. aphon
rSacili mari, sed morborum radicum impuritatumque ablationem,exsiymptomatum renaissione& virium restitutione animadverti. Illa enim purgatio optima, u οῖα isti υμετ mala vero & vitiosa, quae aut inutilis aut molesta, aut exuperans. Hae enim omnes aegrum praeter modum ali Gunt atque totaquenta .
Sed errores speciose pingunt, aegris persuadentes, tantam adsuille materiae peccantis copiam, quae nisi vi medicamenti ellet evacuata , aegrum ingenti morbo discruciandum fuisse: rationem obtenti exoptatissimi finia ad durit; appetentiam ciborum postero die intensiorem futuram .. Tales Medici non inconcinne ab Hier. Brittano nautis aequiparantur, ita inquiente r In periculosis malis ut quil lite sit sus aut Minerva proditur : sintiles enim sunt Medici Naucleris, qui Oceano tranquillo navigantes, si qtio impegerint non apparet tamen, exorta vero tempestate, & phippi ad scopulos illisa rectoris naviculae imperitia detegitur, sic illi curantes homines in stiperficie laborantes licet errent, latet tamen alios peccatum, quando vero periculosius incidit morbus, nec ars & ingenium conveniant, in apem tum venit lapsus,vitae discrimine subsequuto. In exhibendi porro modo turpissime amethodihallucinantur Chymicastrie repudiata enim methodo D & Hi p. ph.