장음표시 사용
12쪽
POR PHYRII IN ARIs TOTELIS PRAEDICAMENTA PER
INTERROGATIONEM ET RE sp ONsIONEM breuis explanatio,
IOANNE BERNARDO FELICIANO INTERPRETE.
Cur catego riurum id est praedicamentorum nomine liber inscribatur.
INTERROGATIO. ι V A de cauti cum in consuetudine sit, ut m .i.amitato uocetur ea quae criminando in iudiciis uersatur, cui defensio op/ponitur: Aristoteles,qui docere non uult,quo pacio aduersarios apud iudices ac sonus, sed aliud qui ia, quod hoc nomine ainpellari apud Grecos minime cosueuit,nouo si categoris oc inuri sitato uerbo librum suum inscripsit c Re1 Nio. Propterea vconsuetudo cum res quae in promptu sint facilia declaret, ad eas significandas uel ba ex communi usi mutuatur . Philosephi uero quia abdita ac plerisque ignota exponunt, nouis uocis lis indigent ad ea exprimenda: atque iccirco uel ipsi uerba nouare insueta finxerunt, ues positis in aliud siqnificatum detortis abusi sunt, ut res a se excogi tatra Ninuentas explicarent. Inter. Exemplo nobis hoc declara, quod dicis. Rr . Aristoteles cum animaduertis is quasdam species rebus superumi ire, quando id quod uel a natura uci ab arte fit,proprium snem consequitur: quemadmodum quando semen anima lis iactum a natura motum atque abselinum equus exempli causa madit: ubi uidelicet iam animatum est effectum,& animati proprietates iam accepit animam εντελέχειαν.i persecti habiam nuncupauit, ex eo Q semen in finem proprium deducium animal perfecerit.Quando item ab inifice ars in statuam colaimatum est,. λέχειαν.1.peliacitonem speciem ec sormam fri ab inisce induciam appellauit.Ipse enim nonae hoc ιντελεχεύας.i.persecti habis ad huiuscemodi actum significanduin finxit quod in usu antea non erat.Capitatumitem quod de alio dici consueuerat,ipse de eo quoa Iaalatii cupiat,praeter consuetudinem usurpat, capi tatae rei caput accommodatius dici allescias,st animatis. Nam caput habentis num est c,pitatum:quippe cum capitati caput sit: propterea v non omnia arumalia caput habent: cu/iusmodi sunt echini Ec unius marinae,& id gerius caetera.Vnde etiam ipse inquit Interdum uero etiam nomina fingere opus est. Sic igitur cum nomen categoriae de ac stilone quae oratione in dicendis causis fit, usitate diceretur,ipse dicitonum res signiscantium denuncii. Pationes categorias .i. pi Icamenta appellauit. Quare omnis simplex dictio signiscativa cum de significata re dicitur, predicamentum uocatur.VNuta,cum res sit Iapis hic qui monstratur,& tangitur, S uidetur,cum de eo dicimus,haec res lapis est,haec dictio lapis prmica. mentum est:quippe cum talem rem significet, ec de lapide quae res est quae molestiatur, de nuncupetur. Atque eodem modo in caeteris.
Cur anmesca, aut degeneribus eis, cui de decem generibus inscriptio tres . non sint admittendae.
quid igitur praedicamenta tantum insalpsit huic libro,aut etiam ut alii, decem prae/1 dicamentat' Nequaquam. lateri Gradiisti nequaquam et Resp. Maalii ante topica: Mii de generibus entis: alii de dece eneribus inscripserunt. Interita quid recie id fecerunt RO. Minime. Inter. Glande quaese, quaenam uniuscuiusque ex his instaptionibus absurditas sit. Reth. Ante topica quidem absurde imscriberetur. Inter. Qua de causar Resp., Cur enim ante topica, di non potius an te restautoria, & ante librum de interpretatione inseribi deberet non enim ob topicorum idoctrinam prNutanda sunt medicamenta,sed ob resblutoriorum etiam x cat Oricarum ia. Porphyan Arist. praedici A
13쪽
Woposuimum cegnitionem, εc reliquas omnes sere disciplinas: quippe cum maxime cle
trientalisti ultroduci ius ad omnes philoseptitae panes liber hic sit rac magis naturalem set ciuiam pricescre,st topimn debeat. nai uiae enim op substantia,quantitas , qualitas,di reliqua sum. De generibus autem entis,aut de decem generibus inscriptio nullo modo facienda est . mer. Cumam ' Rest. Quia cntia ex corum generaci specie s&difici in tiae res fiant,non uoces Aristoteles uero ubi decem Iisc uinclauit,substiatiam, qualitatem, quantitatem & caetera,subiungit ianuquodque ex antediciis ipsum per seipsum in nulla abiit matione dicitur:sed cx horum inrcr se coiisaexione assirmatio ossicitur. Na si liorum con/nexio bHrmationem facit: ammatio autem in uoce significativa& oratione cnunciatiuael sentiam suam habet.mequaquam de generibus ciuis elle traciatio haec poteli,ncque omni/no de rebus quatenus sunt res, sed potius de uocibus,quae res significciat. Non enim rerum ipsarum conexio Grinatio est,sed uocum quae res significant. Quin ex uerbis etiam ipsius idem colligitur im inquit: Eorum quae se dum nullam conexionem dictitur, Unuquod paut substantiam significat,aut quantitatem,& quae sequuntur.Si cium de rebus ellet ipsi sermo, ncquaquam dixisset, aut substantiam significat: quippe cum non res significem , sed
Cur de praedic mentis inscriptio sit accommodata : ubi etiam de nominibus primaesta Iccundae impositionis, o proposito libri.
Interrogatio. 'AT uero inscriptionem non esse neque ante topica,neque de generibus entis neq; de de/cem generibus,satis super'ue declaratum a te est Nunc de prsdicamentis et se inscribendum ostende. Resiponsio. Sed illud quidem demonstrari non posset, nisi prius propos tum libri quodnam sit fuerit explicatum. am si id constabit, in scriptioiicin quoq; de prae/dicamentis accommodatam cise facile perspicimus. Inrer. Propositum igitur traciatio nis libri huius expone. Rest. Dicendum itaque hoc pacio est cum ad rcs in mundo ex/positas significandas ac manifestandas homo idoneus euaserit, eo deuenit,ut uoce cisam sui. gula quaeq; nominaret , atque cxprimet et . atq; ita primus usus dicitonum ac uerborum ipsi extitit ut uocibus quibusdam ac dictionibus unamquanque rem significaret. Qua quidem vocum prima significatione hanc a cm scamnum, illam hominem,aliam circulum,quandam
xnitudinem. aliam bicus talo maliam incurransscin uccauit .at Q in hunc modum singulis re,
bus nemina quaedam impc si iii, quae huiuscemcdi uc ni seius ipsas sign:scaiciar atque lim dieatent bi uero prima hac significatione dicitones quaedam quasi rerum ipsanim signa
constitvitae essent,rui sus hc mo iccunda animaduersione usiis ad easdem contemplandas te, Dersus eas quae talem formam haberciat, ut iniculis huiusmodi coaptaientur,nomina appellauitialias uero cuiusmodi cst deambulo,deambulas,deambulat, uerba nucupauit. quasdam formas vocum secundis his nominum S uerborum appellationibus optimcns. Qitari Pter v quaedam lisc res aurum uocetur,uque huiusmodi materia ita effulgens sol fuerit ap, rellata primae nominum impositionis fuit:ψ uem dictio haec, aurum, nomen esse dicanir illud secimes est inam sitionis,atque eius quς certae cuiusdam dicitonis formam significat. positum igitur libri est de prima dictionum G sitione, qus res ipsas exprimit.est siquidem de uocibus significatiuis simplicibus, quatenus rerum sunt sigilificatiuae, Mue illis quidem
non numero sed genere tantum inter se ditarentibusNam tam res Φ dictiones numero sore i nitae sunt.Sed ipse de dictionibus que numero differunt, disserere minime proposuit. Cum enim quς multa numero sunt,imum sint uel specie uel genere: sit ut ii iuras rerum,diuocum quae res significant, decem generibus comprehendatur.Quocirca cum decem generalibus differentiis ea quae sunt, comprehendantur, decem quoque uoces quae ipsa signis cant sint necesse est,decem generibus etiam ipss contentae.Dccem igitur dicuntur post menta genere uidelicemion secus aloe ipss res genere decem sunt. Vnde quia de u hus si/Ignificatiuis propositum libri huius est,quatenus significat,qus quidem diuerss gcitere sunt: lnuncupare res de aliquo significato denuncupare,hoe est pra dicare dixerimi: m dictio ui lsielim signi Matiua dς roe diceretur.Atque iccirco merito denuncupationes seu main ε
14쪽
-nni tradui cin desimpiaci dictioru suas psitclive quatenus significatiuae simi me Pruria impositio in imoqucri senere insiderarentur. Deer. Sed quo paciosi deuocibus significatiun tractatio haec est, de resvis tota ipsi est disputatio Rqp. Quia sane
uoces cum similes nuncio sint, res enunciant: ex rebusque quas enunciant, disseret vias sit muni. ut ex quibus necessarium usum habent, ea neces o coiissiderentur. atque ita ex generalibus disserenuis quas enuciant ubces, ipsae quoque diuersitatem in genere consequatitur. Rerum igitur genere diuersarum inquisitio obiter inciditDe uocibus uero sinusitatuis si cui dictum est, praecipua est disputatio. Beer. At si hic significativas uoces in decem genera distinxit, quomodo in libro de interpretatione easdem in nomen&uerbum diuidite R J. Quia hic de prima dioionum impositione qua res significantur, disputatio institu
ea est in libro de interpretatione uero de secunda agitur. Non enim ibi de dictionibus res si miscantibus,quatenus significatiuae rerum sinu, sono habeturista de dictionibus formam vocum fignificantibus, quatenus formae eiusnodi stat Forma siquidem uocis est, ut uel nimen sit,uel uerbum necnon ut propria sit uel translatilia,uel alioqui figurata,ad secundam de uocibus trinationem non ad primam potinet, later. Nunquid es a qui de praedi' mentis scripsere, differentiam hanc omnes agnos te Rest. Minime. Non erum alii de gene ribus eorum quae sunt, principalem es le hic tractationem extimare alii uero contradicerent diuisione illorum reprobata quippe qine multa metermitteret, di non comple ctererin , uel etiam econtrario redundaret. I iter. Quinam issiti sunt e Re p. Athe nodorus & mutus,qui ea quae de dictionibus in qusionem ueniunt.wenus dictiones sunt,cuiusmodi sunt propria re figurata di id genus cetera: sunt enim dimerentiat dictionsi. quatenus sunt dictiones: in medium producentes ac dubitates cuiusnam eliciat praedicamenti,& non inuenientes mancam elle diuitatiem asseruerunt. Huippe qus non omnem uoceiusmisi cauum comprehenderet.
ς Ed omnes ne de proposito huius praedicammtonmi disc iis me errauerunt e Ressponsio,
o ullo mcdo. Velum di l ccilius in iis quae inpia dicamenta consalpsit, di Herminu. breuiter haec exposuit. Inre. Reterquasi quae Herminus dicat, quandc quidem breui hin inquis sutile emi O n-. Hei minus inquit, propositum hic citenmus: dem
doctrina adoles ciatibus minime conueniatmrip quaenam primae re elemenita eorum qua dicuntur differet uiae sim, ut disippi i io de partibus orationis esse uideatur: sed potius de di, intonu prmicatione,qus in unoquin, generemtiu sit accommodatae ut propterea quodammodo de generibus imui fuerit incceile,ad quς eorum quς praedicarene relatio efficiebatur. Fieri enim non potest,ui accommodata unicuique rei uiniscario agnoscatur nisi cliqua res
ipsius cognitio antici corco i ibri inmiptio est medicino seu denuncupatio quae uide, licet unicuique rerum generi exprimit si uertificationem. Quod autem decem numero mi in ipsa sint, procedens disputatio manis bita tam inde etiam risclicamentorum idem nua. merus extitit. Qui uero de decem generibus librum insciarit,is neque insulse id Dot fg j tum ad relationem quam uoces ad genera habent, spectet, ae non principali latione de docem rerum generibus este intelligendum putet. 'E
c-pr dicamento doctri sis aeriae udi Qui in I decem praecla mentis disputatio est,cur non ab hiustitim a principiodoctrinae exoridium θmpsit,ivan ab aequi cis di inui cis recinoiiunatiuis: nam hoc pacto hi qui dem ei vile suridis uidetur, qui aliud cum promiserit, aliud dat. R 1 . At neque qui sua maculis sit, neque quia propositae rei fuerit es litus de his pinifloquitur, sed ut qua nece
Mi. Re praedicamentorum dominam, antea exponat: nesi inter disputandum doce/ive ea suburae cogatur digrediendum ipsi sit, atque ita continuatam disserenis seriem inter :
15쪽
sinctitare pris; exponere coiisueuerum,qus ad euidentiam sequentium theorematum ps discenda sinit. Ita vita Aristotcles prius dea qui uocis, ita is dinominatiuis cinnam vidit, teraque omnia quae sequuntur, utilissima ad pratalicament uni cmnitiori prae docetisiorum utilitas locosuo declarabitur.
I ITilitatem quidem eorumqus ante prsdi inchorum traditione exponunt,postea ex V pl ci ciue uero quid sibi uelisu squili ait univcca, di si quid elusinodi ordinis est, cuid unumuodque lignificet,di unde,di quo modo extiterit, doce. Rest. Sciendum est. unam manu; rem di no neci divinitionein seu descriptionem habere. Exempli cause cui res haec puta damo.nomen habeat, quod eui homo,quos missicantu, habet quoque insupercist nition iam hom:ncm esse aivmal rationale, mortale, mentis& scientiae capax dici imi . quippe Cum unaquamluero re per nomen explicetur, oc per orationem diffinitivam, quae natur an eiusta cis iam imanifestasNucina iodum cum uocem proprium sensibile auditus cile daeimus. Cum igitur omnis res di nomen oc orationem diffinitium habeat, i O, Occius in rchus huius cmodiorationum ad nomisia quatuor euadus u. Nam res uel in nomi ne oc oratione communiciant,uel in nomine& non in oratione,ues in oratione 5c non inimimnae,uci neque ui oratione, neque in nomine. Ac cum in nomine quidem res convciaiunt, di nonin oratiotie,squivoca dicuntur. Cum uero di in oratione oc in nomine commun G, timi voca appellantur, hoc est quasi id exprimat uerbum, Q σύντρονοματι .i. simul cum n uac cancina quoque Orationem naturae explicatricem admutant. Cum autem, craticn Stantum n iacminis etiam eiusdem participes simi, cantur mustiuo . At cumineque nomen,nc' Oratio iam suscipitatu, diuersivoca nuncupantur. Tames qui mis quotique modus accedit,cima aliqua quae suiu diuersa ab aliis sunt, ita ut oc in nomine, α in ora tione quod odo conueniant,sed transformatione cinctantaea denominatiua appellantur.' . - . Cur de oeso φω rii uocis, di denominalium uti turn hic mentio rat.
m Qtribus, inccisiae R J. Absqui cinaerire. Sed cur ab uiuocis,&no potius es, univocis exornis cst,qus et in nomine oc in oratione communicant e Quod enim is, utrisque conuenit tam nomine Voratione manifestius&clarius est, ct quod nominis solius est particeps. . Re. Quia ens aequiuo inesse Aristo luidor, α piscicamenta aequii uoce dicimuir pratificamen iccirco prius de aequi cladis fit. . i
Vamobren uero deae iii vitae, sed dea tu is prima et cum a trium
LM tio uox sit,aequivocae autem res ipsie exmani: tu uem de uocibus in hoc librq non derct praecipuam es leuma iam asseras et Resp. Quia uidest critationis nota inura aequivocationem nullam fae sed res sint, quaecum diuellae reperiantur, nicitamque lim ter se communicationem habeant, uno tamm 5 eoderi uocabul uncupannat. Prius autem Q perspectum cierit meas plures esse, quae eiusdem rationis N participe non ne ulla quidem esse positi aequivocatio. Inm. Sed quid hoc sint ad id, ut noni auoce, at in incipiendum ei fuerit e I i. dita cognosti nullo modo posseti, se lum Hlii cavo,nilim saeuiuocas esseta perspectum sectaeistini Upima
16쪽
d eret quaenam res aequivocae emit, ut aequivocatio , atque huiust nodi uocabulus
Vo pacto igitur Aristoteles aeqinuoca diffinit c Aequivoca dicinatur, quo. rarum nomin selum commune est,ratio uero substantiae tum nomen diuersa. Cur cwn alia multa qui casint, de solo nomine meminerit.
sta si non in sciis nominibus est squivocatio sed in uerbis quoque 5c in coniunctionibus, ut in uerbo prmaturmam di qui diripit inem, pi matur, re qui diripit ab altero cur qua is in solis nominibus sit aequivocatio, diacit, quorum nomen solum commune est e RΦ.i Iccirco quia haec vox nomen non sesum de is dicitur,quae Proprie nomina appellantur, quihus aniculus praeponi consueuit, sed de omni etiam prete orationis. quippe cum quando. de uerbis etiam inquirimus,an aequivocatumem in se habeant,prs nere aniculum ipsis sei eamus,& dc inare, non secus ac nomina, qus uno selocasii in ita sint dicimus enim cum auliculo τὸ hoc quod est prstari,squivocum cum sit, etc.Sumptum igitur, est hic nomen,quod communiter de omni parte orationis intelligitur . , QVomodo solum nomen commune dicatur.
N rite quidem quo pacto sumptum hic nomen sit, exposuisti .Sed quod immit selam eoa, re cupio quo modo sit accipi cdum.Nunquid ita,ut unum significet,quemadmodum dicere consuevimus, solus est mundus, hoc est unus an in eam significationem, ut ad alteris: distinctionem spectet sicut cum dicimus,iste tunicam sellam hinc ibi sissimi gendum es hi vallium eum, aut tale qui iam non haberer Rip. Solum hic ad distinctionem essem Litum altero. Inter. Cui uiuam R. p. itast alitionis iam cum omnem rem&nomen recum aequivoca nomen tantum commine, non etiam rationem dissimi iram h beant. Qv. ' an o nen dicatur commune, Ises modis commune ducturi
d Ed commune quo pacto est accipiendum c prius tamen quot modiscommune sumatur, loeaepone. Multis modiὶNam commune distin quod in part Alitis Moest panis oc uinum M unum exiissis,qus dividant pecuniae item communmineo sunt, diuseci in panes possunt. Commune etiam appellatur, queda cetinparies diitidi non possit in Mim tamen a multis semitur,ut equa di stivus, qui pluribus fratribus in usum cedit. Illud quoque dicimr commune quod praeoccupat me adicitius sit, A post uilini ui crati tuae ite, vim redit: iusinodi est balneum,& theatrum. Accedit aliud communis si catum cumrotu unus in umi multorum evadit abis utri diuisioniata mi in uocis Indionis omnibur ijs qui sunt in theatro, inmunis usus est: iae in singulos qui adsunt in minima diiudi nulta modo potest. Dur. Sed quo significato commune Ilic sumitur Ret. Eo quod ustimo lacorammon ivi, cum uidesicet communis usus multissimul essaeitur rei quae nussi eiussione ad tu mi ra permanet.Vox enim haecHiis conlinune nsium exhilin eadem tam de Ies*de Telamonis Missumpta, atque indiuisa in utroquestruata. b. Dumgui I. -υluminis uo Vomodo quidem dicta sinta quivoca, quorum uidesint solum ccmmune nomen est, rariare explicasti.'uod uero sequitur datio autem substantiae iuxta nomen diuer nobis: declara. ac primum cur adii terit ratio substantis iuxta nomen diuersa 5 tum sim ipsi fuersitidi s ,r uomina diruersat Ea causa, qui neque esse quidem posset sera uillinitio iuxta nomen assimaretur,ct nomini esset cognata . x stiri Dic qum
17쪽
ouod inquis passio apenius. Rest. Superius ia diximus rem omissam nomine,aut ratione
seu oratioe diffinitiva significari. diffinitiva aut ratio G ata nomini esse debet in ut re ea, testus explicet,quatenus nomine eo signissicatur.Que modum Iisc substanti sit aute exempli causa homo subiectus,uocatur homo,& item animal significatione eius uno nomine co- Prehcnsa. si ucio Oratione quae a qualem nomini uim habeat,exprimere et sentiam eius ueli. mus, di animal rationale mortale, & subluntiam animatam sensibilem eum cilla Cicemus. Sed quatenus homo appellatur, conuenientem nomini cam raiicnem allignabimus, quae aivmal rationale mortale cum elle inquit:quatenus uero amines, substantia animata sentibilis nomini correspond ebit.Si igitur subiectam stibstantiam hominem uocaueris,lum ipsam nomine ita expressam,oratione etiam uelis explicare, di dicas substantia alumata scit sibilis,ucrum id quidem dixeris in tamen cometuentem nomini distitutionem assignaueris, sed
superuacueta erratice. inter. Sed quid est quod inquis,superuacue 5 erratice Resip. Quia diffinitiones cum nominibus debent reciprocari. Reciprocari autem est adaequari, ocneque redundare, neque descere.ut si quid est homo,id animal quoque est rationale mortala. Verum in. inter. Sed reciproca, &uide an simili modo uerum sit. RO. Et si quid est animes rationale mortale, idem quoque homo est. Verum etiam hoc est . Praeterea siquid est homo id substantia quoque est animata sensibilis.uerum est. Inter. Recipro m. Rip. Si quid est substantia animata sensibilis,est etiam homo.hoc profecto f umest. ecce mim, bos substantia est animata sensibilis o non est homo. inter. Qitidigitiuili causa est Resp. Id proculdubio,v animes rationale mortale ad nomen hominis alugnatum est vinde nulla disterent a esl,siue substantiam hanc,quae est homo,arumal ratiori te mortale esse, siue animal rationale mortale esse hominem dixerimus. quippe cum oratio diffinitiva Ff in animal rationale mortale cum nomine hominis squalem uim habeat. At si hominem dixeris, oc orationem distitutivam eius substat iam animatam se ibilem subi Neris,non iuxta nomen hominis quini positum est, eam aflignabis. Omnis igitur dissinitio, si recte allignati debet,iuxta nomen,hoc est conueniens nomini assignanda est.Nam Q hoc in C i dminitione obscruari opus sit,uniuoci qumue diffinitio declarat,& ipse etiam Aristoteles,cum diffinitivam rationem iuxta nomen assignandam esse ubique praecipiat.Quando igitur cum & Oilei filius, S Telamonis Aiaces appellentur, inrita quinam sim diffiniri uolens dixeris,de Oilei quidem filio, hie est Aiax Oilei sius,genere Linensis:de altero ue
da uero descriptione, γα i inutionis est, alteram ι iacis Locrentis, alteram dialami,
nil dissitatiuam seu de raptiuam rationem amabile int si utrosque homines appelles, diuerissa nullo modo ad nomen hominis diffinitione in utris me uteris: quippe cum utrique quatonus homines sunt,commune hominis nomen habeam, cui consentanee animalia rationali
monalia eos esse communiter aliares.
Vod quidem particula his i iuxta nomen i non in sela aequivocorum diffinitione ad
iuncia sit sed neque alio Qtidem modo at signari recie alicuius diffinitio pollit, nisi ii mini distinuiua ratio conueniens sit, optime explicasti. Sed illud insuper quaeso manifesta. Eu adiunxerit substantis ratior Si enim dixista tantiu do,ratio autem secundum nomini diuersa, illud quidem ella satis mihi uidebatur. RQ. Cum oratio seu ratio multis moricis dicatur: est enim ratio calculandi 5c subducendi, est item tam quae ore profertur, Q qm animo concepta intrinsecus latetiinter caetera ratio etiam diffinitio dicitur. ut igitur in alii a significatis dis matur alio substantis seu estitiae dici ratio diffinium consueuit.Quem
admodum cum multa sint drachms argenteae,aures,aenes, si quis dicat da mihi drachmam, quanam mat incolum emat si auream adiungat et dicat, da mihi auream drachmam, nimin, ut eam quam accipere cupit clare distinguat.Sic cum multipliciter dicatur ratio cum di
Neriti ratio substa adduionei substantis diffinitium rationem expressit. Duo Witurr mmendesiuitia quae ellariam explicat rei, qusin. diffinitio,diuetia essem unoquo R
18쪽
C Vm dissinitionem iam squi uocorum assignaueris, restat,ut exemplam horiam sebiicias
Nunquid igitur unus a uiuocorum modus csit ut si uno co modo exemplum accepe rimus,satis ad docinnam nobis id sit:an pluribus modis arequi iocum firmitur Resip. Plu res. ivier. Quinam Re p. Vt a supremisi incipiamus, duo. quorum unus a sonu/na,alter a gitatione nostra cstatui uero est a cogitatione nostra in plura diuiditur in euiri vocum a lunilitudine, a pro mone, ab uno,& ad unum. qui quidem aequitio ri in modi Omnes sunt. liuer. Sed quodnam est aequiu cum a sortunar Rcb. Illud esit cum . forte soletuna A sine ulla Mumaducisione,sineque ullo nostro consilio res dissici ta idem ninam consequuntur: uerbi causa, Alexander Priami, ct Alexander Philippi filius. Qui Μυcedonum dux ruit.Haec siquidem a fortuna elle anuivoca dicuntur. Reliqui omnes modi a gitatione nostra dependent. 9m cum animal rationale mortale hominem appellem imaginem hominis intuitus hominem esse dicam,perspicuum cane est me piauram cana o appellare hominem sorte quadam, sed proptet ea Q uiuentis hominis similitudinem prae se et hominem uiuerit , & sitatuam aut imadinem lio. minis hominem uixamus.hem cum unitatem principium numeri, punctum prii pium Is Deae, lonte rincipium fluviorum, cor animalis principium appcllamus, principii nomen comitio nostro ex proportione Omnibus his aequi uocis commune accommodatur. Ouam enim rationcm ad numeros unitas habet, eandem S ad lineas punctus,et ad fluuios sens et ad animalia cor habere conspicitur. Huiusmodi autem demonstrationis ratio ex proponi ne apud geometras appe tur. Atque i ii co principii et origuus nomen inter aequivoca ex vitione sumptum est. Tertius modus aequivocorum a cognitione nostra est, cu ab uno et quod munis diuersis rebus appellatio existit. ut cum una sit mcdicina, ab ea et librum re t dicam nim,ri scalpellum medicum appellare consumimus,sed diuersa tamen ratio/m. Illarum medicum vocamus,quia medicas disciplinas continae scalpellum uero me incum,eo it inurumcntum cst ad incisiones ex medica arte adlii as accommodas umine incamentum autem, quia utile medico in ad sanitatem inducendam. In quius quidem no
mcia commune cum sit,ratio iuxta nomen quo communiter singula appellatur, diuersa est. una igitur m ma omnia iis c medica comuni nomine sunt uocata quod uuidem non ex fortuna accidit, sed ex mgitatione et conlilio eoriam qui haec primum ita nominarunt Quartus a mgitatione nostra modus cst, cum diuersa ad unum finem tentantia ab eo comis e
munem appellationem sontinatur. uerbi causa a sanitate, quem sirem sibi proponit ille Qui anatur, α cibus et deambulatio, et Iccito sana seu s lubris nuncupanar. At hunc modum uiuocorum es t cum superiore qui ab uno dicitur,coniungunt ratque ex duobus unum efiicientes unum a Nuiu orum tantum genus constituunt,quae ab uno et ad unum uocentur neque inter aequium, neque inter uniu a haec connumerant, sed in medio utroruilinuatuenda censent, diuersae res cum sint,ves eiusde rationis participatione medicae coni.
muni appellemur, ues eiusdem sanitatis acquisitione inmuniter uocetur salubres. Her. Aristoteles uero quonam aequiuo rum modo usus in f Resis. Eouuia simi, litudine imitur cum dum animes et homo, et quod pictum est: quid sit utrum , in eoo 'animal.propriam utriust rationem allignabit. nam si nomini conuenientem rationem alumet, aliam My attribuet.hominem siquidem propterea esse animal, quia substamia est
is modo translatio alae Ocutisne differat.
Voniam unum modum aequivocorum ex proportione esse dixisti, nunquid citan exi iamlatione modus aliquis est,quisiissi hunc ex proportione reducatur an diueis modi iexistim sinu ex proportione,cto translationer Reo. Errarunt quidem mula,quommi inruuetia ruricus, qui unum di eundem squivocorum in uex proponi inieci ex tria f. ii
19쪽
latione esse opinabatur, duosque hos in uniam confundebat . ineri Plane iistis expli/ a ciuid uelis. Re p. Ex traudatione id eme dico, cum res aliqua nomen quidem pro Drium habet, sed de ea tamen alio iacinuic quispiam aliunde sempto ac translato abutitur. Tunc enim nulla aequi uocatio est. At cum nome nullum aliud hal et res,nisi id 'lo uiuocatio est. Exempli causa motium infime partes νπωρειαi appellatur,qei dixeris sub montana ut inquit Homerus,Submontana Idae quae gens habitabat aquosae.Ham imas montium paries poete scpenumero pedes uocant quemadmodum ubi ' Homerus.omia nan/que pedes Ids quaistantur aquost. Lecti etiam panes qus cubile ipsum sustinent ac fulciunt, Pedes nuncupantur. luin etiam mens in & nauium piaci dicuntur. dem ratis usque te. Oct m, inquit Poeta. Hic igitur neque nauis, iamve ldae pres aequivoce appellat uuispiam dis cret, proptet ea Q et nauis proprio nomine appellatum habetAut ei naculum dimons submontana In incissa uero et Iccio non ita dici est, quippe cum quae totum bi is sistentant panes, et quae mensam sustinciat, non alio nomine appellentur, cli pedes, ex proponione quam ad animalium pedes habent. a de causa solum nonam commune in Giuocis dictum est.Nam lmorum et mensarum suffultrices paries pedum nomen commune habetit. submontana et gubernaculum montium et nauium propria sunt pedum au/appellatio in his est aliunde translata Quocirca ex translatione dicia cisc,I On aequitio/ce ae dum est Neq; enim dici squivoca ex similitudine ullo modo
similitudinem ad animalium pedes habere monti: imPp Π qum' et Ust
te dicius montis pes, non aequivoce.Nisi quis disiuit sono aequivocorum se censeat, in o mcntis Pars,ci hominis pes communi pedis nomine apriliciatur. ita ut in his quoque nomen commune, et ratio diuersa conspiciatur:si communiter nomen etia in trino
onibus statuam Digna itaque inquisitione res est. Vnisocorum di initio.
pacto diffiniuerit squivoca Aristoteles, quotcp squi uocorum modi,et
L satis declarasti. apropter ad univoca etiam tibi transeunduna iam est. R p. Vu a igitur dicuntur, quorum et nomen commune est, et ratio substantiae iuxta dem,ut animal.Nam homo et bos communi nomine appellatur animes et ratio qum eadem. si cium quis at signet utriusque rationem, quid sit utrique ex ipsis Q anim , dem ration alii abit.-Inter. O inauit dicutitur res esse,qMaria Minnunci une est,sed non solum,ut minuturis, m n item etiam hic pio unaquaque Oi ationis Patie sumendum esse e commune, liciit de uiuocis diximus, ita esse accipiendum, pospicitum est.siue autem addanar, et ratio sub s iae iuxta nomen sive non addatur,sed dicatur tantummodo ratio eadem est, simili ra subintellecturos nos else constat, et rationem iuxta nome e e assignandam,et substantiae seu essentiae: quippe quae dii sinitiva ratio sit. Quotiescunq; Ur cimune est,et ratio iuxta nonae est eadem, univoce nomine eo respum subiunctum declarat. Esto enim subiecti loco homo, bos et cani at' hi quidem Tmuni nomine uocentur animalia. In hac nominis communitate, si diffinitionem men assi nauerimus: iuxta hoc nomen uero .i. appellationi animalis conueniens diffinitio
Vsuma animata sensibilis: nam homo et est animal, et substantia animata moruldubio non tantum nomen, sed dissinitio quoqc nibus erit communis. quippe cum iniumquodi ex antedictis uere substantia animata sensibilis dicatur. NItiliivocorum dissimilo. ,
Sta his quidem iuxta Aristotclis uerba dissiniuisti: nam cum ipse hr imor I
huiuscemidi Tnitiones etiam attribuit. ado uero moratione Miq; m Ttia nomine tantum differunt, quae uocantur multivom: eorum quam effeci mota teste Rest. Haec sane muta a sunt,quorummersa et plura sumn una atque eίlem est, in entis, gladius, machaera, sc in indumetu, missi in sema est, et diffinitio et ratio nomini coueniens una et eadem: est mi
20쪽
cnceps ad animalium occisionem fabreiactu: at nome diuersim & uarium est: cias gladius, machaera. Ait haec quidem opposita esse aequivocis uidentur: perinde acsiquis ὀμοιομνα aut ματα hoc est aequirationalia ea diceret,quippe quae rationem communem, nomina uero iuxta ratione diuersa haberet.Ita et Romani multa liabere nomuia surguli siueuerui.
DIueisi uoca uero quo modo suiu dissimi elidar Reip. Diuersu a Midem ea sunt, quae iaci nominis.neq; rationis panicipationem ullam habent.ut ignis,aurum,Socra i ,ibi ritu quae quclem hoc pacio diffiniuntur. Diuersi uoca sunt,quorum di nomen, ocratio diucida est. Denominatiuorum difnitio.
QVolitam restant denominatiua, quorum etiam Aristoteles meminit, ipsa etiam nobis explica. Rew. nominatiua autem dicuntur, quaecunq; ab aliquo differentia casu appellationem iuxta nomen habent:ut a grammatica grammaticus.& a fortitudine sortis. aior. Dist nitionem lianc imuli modo quoque Uiodes cupio. Rest. Denominatiua, quit, dicimtur,quaecun* ab aliquo nomine deducta ab eo appellationem habent Memicam H, i ritudo de uirtute quadam praedicatur: a sortitudinis autem appellatione transmutato sine no minis sonis aliquis uocatus est qui eiusdem quidem nomitiis hoc est senitudinis apprilationem habet, in sine tantum transi nutatione quadam facia. transmutationem enim hanec tan uocat. Non enim de iis hic eum intelligere censendum est, quos nominum casus aint ellare consuevimus. rtis igitur cum a fortitudine casis hoc est transmutatione in fine dis erat,iuxta idem nomen fortitudinis festis nuncupatur.Hoc siquidem est quod inquit, pes . lationem iuxta nomen habent in fine tantummodo transmutatam.
AD denominatiua constituenda quibusham est opus: Rest. Tribus. Inlor. Qui/biisnamr Rest. Primum opus est, ut sit res a qua sat participatio: secundo nomen ,
in quo esse communicationem necesse estaenio ut a nomine transmutatione quadam diure sitas crusrat Nam si unum ex his tribus desit denominatiua non erunt. Fortis enim denomi natiuum est nam fortitudo res est, cuius in parti mi nominis item communicationem hehet,cum a fortitudine sortis denominetur.Sed & transmutationem habet,cum in fine nomi nis casus contigerit.sortitudo enim cumino terminetur, fortis in is desinit. Inter. Osten/de,quo pacio,gi unum ex his desiit,denorm natiuum existerenon possit. Re p. Age uero,
est aliqua mulier qus musicie scientia rimita musica dicitur. ubi res quidem inuenitur,cuius est particeps,& nomen quo F,ex quo ipsa musica appestatur. sed quia transinutatio nulla es secta est,sed oc habitus scientiae,& ipsa mulier eodem modo musica nuncupatur mulier mu sica non denominatiue,sed aequivoce dicitur usicus uero quia tria haec in se habet, rei parelicipationem, communionem nominis, & transmutationem, denominatimum a musica est. Item uirtute prmitus homo studiosis appestatur.Hic res est uirtus,cuius communicationem homo habet. quia tamen nominis neutiquam est pateticeps: studiosiis enim Sc initus diuersa Procili dubio sunt nomina denominatiuea uirtute studiosus non dicitur. Inior. Sed quid in causa est, cur non potius a stladio studiosum dici, a uirtute alleramus e Rese. Quia 'ii exstirdio quod homo habet, mrο-ῖος .iahidiosiis uocaretur,omnes qui studium aliquod rei alicui assiliberent,studios, appellaremus S ed non ita se habet res: non qui alicui resta, det,sed qui praeditus tantum uirtute est, studiosis uocari consileuit. Quampter studiosis, hoc est σπονδεκῖος deductum quidem a uirtute est,sed non denominative.
Pro positum libri de inplicibus dimoribus esse'quae dicantur com complearione, σφα i
Vm de habitudine nominum qua ad res spectant, di diffinitionum simili modo res . . cru quem ad res ipsashabet uiatis iam dixeris,deinceps expone de quonam tractare Atl