장음표시 사용
31쪽
p rse,&maxime, & primo subminia indiuidua substat uia iure appellatur.
AT secundas fissistantias quas dixit esse Aristoteles Rest. Species&genera. Inter. Nunquid species genera abBIute omniar Re p. Nequat. Imre. Sed quassiam species di genera Rqj. In quibus,inquit,speciebus insunt eae quae primo sit bstantiae di
tur:&ipsae,&specierum harum genera. intre. Sed in speciebus indiuidua quo pacto his tr RO. Cum in iis quae uniuersalius dicuntur, ea qus sunt magis particularia, n/tineri dicantutiliae sipecies quae indiuiduas substantias continent,& harum specierum gene/ra quae ipsas continent, secundae substantiae sunt. ut homo,& animal.In homine enim qui est species,quidam homo est et homo in animali,quod species hcininisgenus est Sunt igitur iis si undae substantiae:hoc est homo di animal,& huius nimii caetera.
Cur generabspecies pri substantis potius non appellcntur,i in M.
s Ed si quia tollunt,& non tollunt, propterca primas subsit alias primo & maxime,& maxi/me proprie subsiai uias dici allti is,ct homine qui comuniter pi micat, itatione sublato Socrates etia quae indiuidua substatia di prima cit,tollitur: none occies cste magis sit,statia dicetur Nam simili modo quo* animali sublato homo & Socrates no amplius erunt.Qu, te cur non prior Socrate homo cile debeat, noli uid cunas tollatur,Socratem quoet simul tollat, crate uero destrucio non simul destruatur: adhuc enim remanet homo. Idem tu in animali.Nam si animal sit, test esse Socrates. at si prorsus tollatur animal, ne Soci ates qui dem erit Quid igitur ex his collii tui: Si enim prima ea sunt quς simul destruimt,6c non destruuntur:animal uero et homo bocratcm simul destruunt,& non simul cum Socrate intere/unt:quo pacio non sit,ut Socrates prima subsantia non sit sed genera di species Quid igithabes,quod addubitauonem hanc dicas Rch. Dico te non recte in hac argumenti cori. Husonem Uelsum fuisse. Inter. Qua de causar Resp. Qitia de Socrate tantum lo/quendo rationem collegisti quo sublato oc laonio & animal adhuc remanet. De uno autem tantum loquendum non est, sed scienduin indiuiduam substantiam non esse unum tantum ex particularibus,sbi omnes paniculares homines simus,ex quibus laomo etiam qui communiter praedicatu existit:& omnia particularia animalia, ex quibus animalis eius quod conυ, muniter praedicatur,1 timem concepimus: us quidem etiam in causa sunt illis communishus ut existant Frster emis singuIa haec necp hovcm,nel hominem,nessi equum,net om
nino animal I icet excrestare. od si particularium horum sensu ad comune quoddam cogitatione deuenimus,quod no amplius hoc quiddam esse intelligimus, sed tale quiddam: si et proculdubio,ut si singula haec anima lia de medio tollantur,neq; amplius id sit,quod communiter de ipsis praedicabatur. Voces aute ipsae & dicitones quae significam res, prius etiam nominandis indiuiduis fuerunt assignatae: iri stea ex his ad communia cogitatione reserunt. Quoniam igitur de dictionibus quae significam res libri huius propositu est ictiones lacro rebus primo impositae sunt,quae sensu percipiuntur,quippe cum primo harcsensui nostro occurrant merito has quocp primas esse substantias dixit Aristoteles . Vt sicut primo res quae sensui patent,nominais sunt, sic quanta ad uoces significativas spectat,indiuiduae sebsitantiae primae esse statuerentur. Inter. Ex hac uero causa qua primas substantias fuisse appella/tas dicis nunquid alia existere dubitatio potest Reip. Reprehendi in eo posse uiderentu Meetes,m cum maxime proprie ex sententia ipsus di maxime,&primo substatiae dicantur,quae intestigibiles sunt,ut Deus,& mens & si modo sunt ideae ipsae etiam Mesomitiis his nunc substantias indiuiduas quae in sensibilibus rebus constituis sunt, primas substantias u in. Diter. Sed quo modo crimen hoc ipsi dilues Rs. Dicam enim quia propositum ipsi est de uocibus quatenus res significam, agere,uoces uero primo scissibilibus rebus signi hcandis impositae reluippe cum ea prinia nominauerint homilies,quae uidebam, sentia percipiebantasecunda uero ea quae licet quantum ad naturam attinet,prima es ent, sut me n erant secunda merito ea quae uocibus prima sunt nominata quae uidelicet sunt sensibi
Jia di indiuidua, primassubstantias elle statuit. Nam quatum ad significativas umes spectati
32쪽
indiuiduae subflantis ac sensibiles primae sui quantum uero ad naturam attinet,iης sumptimae,quae intellectu percipiuntur . Hic uero quantum ad uoces spectat, quae res siviniscant, diuidere entium genera proposuit .voces autem significatiuae indiuiduis ac issibilibus sui, stant is primo conueniunt.
species π generasecundaes stantiaesint.
. T uero cum aequivoce di species & S us dicatur, quaseam Iiic species, & goacra acci/ripii r Rist. Quas uidet cci secundas cile substantias inquit. inter. Quo pacio id si, Mificauit Rest. Cum inquit,in quibus speciebus sunt indiuiduae substantiae. perinde κii dicat ne me aliarum species una geneia, at Oium ue indiuiduorum spccio, ut puta accideu/tium, dicere ex stimcS scd laas spccies in quibus si cochus indiuiduae substant: ae sunt. Oc specierum harum geneia.Acqued inquit,exemplo ipse cxplicat, ubi subiungit: ut quidam ho/mo in specie quidem inest in homine. sciatis autem si G:ci huius esit animal.
Cur generς σθciles subsantiarum secundae sublantiae appellentur.
OVomodo quidem primae substantiae indiuiduae sint satis declarasti.Quocirca stiperest, ut de secundis agas: cur species di x cra indiuiduarum secundae desaeant appellati . R. . Species&geneia Primatum substantiarum merito secundae substantiae pmpterea dicuntur,quia solae ex iis Dae de ipsis praedicantur,primas substantias significant. Si enim quid sit Soci ates,quispiam assignet,speciem S gmus proprie assignabit et notiorem reddet rem, si hominem di animal elle dicat, si qu: c* ex novom aliis prinianactis allignei. Quicquid enim ex alijs de Socrate praedicarat,improprie erit assignarum,sive album,sive tricubitale sν Me humidum, siue currem,siue aliud qui iam huiusnodi. Hae enim praedicationes cum ex accidentibus fiant,pra ter naturam sunt,neq; quid sit subiectum significant, sed quid ipsi ex trinsecus accidat,declarant.Specierum uero propriarum & qcneium in dicationes accomminiatae tantum sunt. uapi opter merito post primas substantias solae hae secundae substat, tiae appellantur. inter./Hliam causam asser, cur species ec genera primarum substanti, tum secundae substantis iaccentur. Rest. Alina causa est Q species genera primarum substantiat iam similitudincm cum primis maximam omnium habent. Sicut enim illar quia omnlinis at is subiiciuntur,maxime proprie sit,stantis dicuntur: ita sit cies di genera relici iis omnibus substant:quippe cuin reliqua cmnia hoc est accidentia dc aptis prsdaccntur Quen eadmodum erum quendam I amnem grammati H ,ec rei hi tes & cx al0ς accidintibus denominative appellare costiacuimus: ita homincin quo*r N animal absolute grammaticum 5e triciibi tale dicimus. Seo:ndar igitur substantiae de primis uni uoce pro clicantiir.In imiuer sum enim quae desubiccio dicuntur,umuoce dicuntu r. ira enim homo de quodam homine de subiecto proe licetur, uniti e prsdicatur P am Socrates & homo, et animal rationale mortale est. At relicpia quae accidentia sunt, ratione quidem & diffinitione substant ijs conueniare nullo modo possunt nomine tamen de sibilantiis nonnulla in dicantur ut de corpore al/hum: dici enim album corpus potest: nonnulla uero ne rumine quidcm conueniunt: albedo enim de corpore dici nequitasam corpus color uisionis dis, at tuus non est.
Speciei magis substantia s gems pio modost.
Voniam species& genera secundas substantias esse declarasiti ni inquid hae aequali mori ri ad primas sese habenis Re'. Nequaquam.Species enim magis substantia,* ge nus est Nam si primam substantiam assignare uelit quispiam propitis assignabit,si speciem, c, si genus si ingruaExempli gratia si hominem dicat esse, * si animal. Quod uero et quo: magis est substantia uicinius accedit magis substantia ipsim quoin est. idam uero homini homo uicinius Sc mastis proprium, animal communius est. Inter. Aliam causam adduc, cur si celes mars substantia, in genus sit. Re p. Quemadmodum primae sibinaruiae,quia alijsomnibus subiacent & reliqua onmia uel de ipsis, ut de subiecto praedicantur,uel in ipsis, Di in subiecio sitiat, propterea maxime substantiae esse dicuntur: sic species quoq; stae habet Sicut enim primae substantiae ad speciem di genus,ita species ad genus. Et item sicut primae.
33쪽
sibstantis ad accidentia,ita etiam species.Subiacet enim species generi,quod de ipsa de fili, amo prmicam sic enim genera de speciebus dicuntur. Subiacet etiam accidentibus species, Utque quantum ad hoc quoque attinet, subiectum . Quapropter hac quoque de causam, giri substantia species est. INesspecies interse, nesgenera,nes primaesubstantiae altera b altera est magissubjUO.s X ipsis uero sit ebus 5c generibus quae subest a sunt, nihil magis subflantia alterum
altero emicet dignitate alterum praestet, alterum deficiat. q, si quis de quodam homine amnet nihilo magis proprie assignaturus sit,u si de ciuodam equo equii aissignet Ladem in primis substanti η ratio est.N enim quia Socrates Bucephala quo est ocellentior, propterea magis subitantia Socrates ψ Bucephalus dicendus est.
Darropriosa tantiae Fot modis proprium dicatur.
C Ed hucus p quidem de primis substant ijs Sc secundis disseruisti. Restit ut pmprium se,
O uanitie expon ad enim te demonitraturum es pollicitus,quando siubstantiae no posse tradi distinitiones asset ebis,sed exempla tantum asserri,& propria Atl exempla quidia attii Issu.proprium uero allignare adhuc debes primum igitur,quid sit proprium,describcii dum Us. Rev. l ribus modis proprium dicitur. ex qui S unum else praecipuum assero. Iiter. fra hos modos expone. R Φ. Proprium cst quod uel Onan:bus 5c no solis,uel solis & non albus,uel omnibus & solis inest quod quidem ultimum praecipuum est. I iter. Ex C horum affer. Rest. Dicere enim postem hominum proprium esse,ut sint bipedes: sed nibus ad quidem accidit,non tamen solis nam alia etiam qu am animalia elusinodi sunt. Item grammaticum elle, Δ aurisci iam facere hominu proprium est: solis enim hominibusm', licet non omnibus.Sed lisc sane non prscipue sunt hominibus propria,sed illa tant ii mo rius sicut solis, ita etiam insunt omnibus. Vt risibile & omnibus et solis hominibus con leni t. Cniam igitur substantiae proprium quaerimus,ld siue omnibus acciderit ec non se/1is iue solis' non omnibus proprium esse substantiae poterit uideri, sed re uera tamen non erit Nam scIum illud ipsais est proprium,quod & solis di omnibus ipsis conuenit.
Insubiecto non esse nonsetissubstanti's esse proprium.
Λ excutiamus , in subiecto non elle cum commune,& priso marum, re secundarum substantiarum sit, non solis inest substantiis , sed dii serentiis ritam substamiarim conuolit,cum etiam ipsae in subiecio non sint. Inter. Sed quo vacio subsimit is comuiuter uacile inquit ut in subiecio non sint cum partes substasatiae quae citati ipsiae sunt substantiae, ita iubiecio sint, in toto: in toto enim proculdubio partes sint. Resip. At in subiecio esse illud diffinitum est,quod in aliquo est,non ut pars. paries uero substatiae, rum,ut manum etdilum in toto esse incorpore,ignorat nemorivare accidens in subiecto else tantummodo dici de .partes uero substantiarum in totis cum sint suis,in subiecio nul/losum .s renim intino ut subst uis,non ut accidentia.Commune igitur substantiis&Aferent is in in subiecto Iron esse.Sed hoc proprium uere non est sed quod omni A soli inestanam cum in subiecio esse disserentiis etiam conueniat, praecipue proprium esse non potesti tre: Quo modo disserentia in subiecto non est, cum tamen dicanir de subiecio ζ Resip. Mutati s di pedestre,quae differentiae sium in homine in eo non siint sicut accidentia. quin si inessent,ut accidentia nullo modo de homine re nomine de ratione prodicaretum.
Omnia ex iasis univoce dici,non omnibus substants est proprium m Ccirco tuom comune substam m& disserentiis est,q, omnia ex ipse univoce dicam
. . secundis tantum.nam indiuidua substruitia, i, , , --iuoce potest pra dicari,cum subiectum aliud non hae t.De subiecio alitem p rari nihil aliud erat,et univoce praedicati. Quapropter speciore genera cum de subieci de secundis substantiis dicantur, univoce de Apia: utamur, b
34쪽
in do etiam disserentiae.Omnes siquidem differentiae de subi Eo eo prmicantur, cuius Oropterea ci, differenti indiuiduorum nulls sunt Dis iratia enim illud est,sWkμ-' quod uideliret de pluribus di differentibus specie in
Dibrisita esse subtus substantialem.
D- - . Aisserentia necp substantia est,ita enim dixisti,cum non sit in subiecto quemadmoc 'm ntia neqi est accidens,quia in subiecto non est nih:ll aliud reperitur, quod i VR n est:m se accidens et se medium pol sit omnia enim quς sunt,aut esse in subsecio, aut
in subiecto post': um est.Omnia uero cum in decem prNicamentis contineantrur, e aut accidentia: substantiae in substantis pisdicamento,in reliquis nouem traiitam neet substantia est,neq; acciacm differentia, quidnam esse eam dicedum Risi, Atilioteles necti qualitatem tantum eam esse inctuit ,quia citat accidem neque
'i' se ori Aha ci, inter secundam substantias fuit set connumerata: sed eam io ' f T , einesse substantialem Melit. Unde etiam non inquid sit sed in qualenam 'F consueuit. tiare. Quo pacto disterentia substanti is qualitas sit, ostende. . t ''substantiales qualitates sunt uae substantias explent ac perficiunt. plare e raseae si altant subiecta ipsa corrumpunt.Qus uero siue adsint,sive absint .non cor 'Hi hi sistantialia inon sunt. ut caliditas inest 5c aquae calidae, de igni sed aquae non est Izs ,ritialis piorterea ci, licet sublata ea sit, stigida eslacia aqua non interit. at igni cuit in cum ab eo iecedit caliditas,ipsum corrumpit Differentiae quoq; sere huiusmo es: Istiales estentiales. Si enim ab homine rationale auferatur, corrumpitur: Sitidio iestr ab eo deuahatur. Qu:n moriale etiam si tollatur. set ut in immortale transmi isti in in suam zmiliat.Iccirco in diffinitione assumitur disterentia, quia blbstat iam at/ eritiam rei abseluit,ac complet.At quae substantias explent, substantiae sunt. Adde m itia substantia non exprimunt disici critia exprimit cum enim horno sit animal,qua d se arsimal sit disserentis dcclarant Sunt iginar substantiales qualitates differentiae. Non cI cis Hoci in subiecio cum omnibus substantiis insit non solis ipsis sed different as etiam inest.
propterea non et se eius id preprium potest,quod uere & praecipue proprium dicitur. Hoc FidamRmjicare non omnibus subflavius convenit .
v a riseritae emod oroprium substantiae essie uideatur, non sit tamen. Rest. Quoaδε ξ' 'A Maa, s his cum enim dico Socrates hoc quiddam sigi m. Nuns h - ω botest e R θ. Minime. Non enim de secundis substra
quid de omni substet '. Σπα4ugtim. Quippe cum homo N animal non desi
lius tale quic am secundis substant is congruit. Quo modo homo π animal qualitate igni ent.
35쪽
hast, si bstantiae proptium non est. Dixit praeterea hoc quiddam uideri signiscare substinλtiam.sed ne p id omni inest: genera siquidem & species non hoc quiddam, sed tale quiddam magis signiscant .Nem hoc igitur proprium substantiae est.
Nihil ipsi esse contrarium nonsoli substan ιν conuenissed etiam suminti
i-Vid igi uir aliud praeterea inquit Rest. Nihil substantiae esse contrarium. id quod inducito manifestat. quippe cum ness Socrati,n lapidi,tu cyboui,neque alicui alteri substantiae contrarium qiucpiam reperiatur. Imer. Nunquid Lli hoc stillatini conuo. nit, ut proprium ipsius iam sit c Rqp. Minime.Namnem praefinita quantitati est qui iam contrarium.duobus enim clia contrarium quid potest et sonallic aliquis tria esse dicet: sed euemagis tria ' quatuor, quint,l sex et Nisi quis,inquit,multum pauco,aut magnum paruo elle contrarium dicat. haec determinatae quantitates non sint, quibus nihil contrariu et se dictum est.Tametsi necp e gera ere quantitatis fortasse sunt, sed ex eo quod est ad aliquid. Si, cui ubi de quantitate aget,demonstrabit.Quocirca rael hosii nihil ipsi contrarium sit, pre, Prium substantiae est.
Non admittere magis π minus nonsetius stant proprium est.
QVodnam aliud proprium eius inquirit et Rest. Non admittere ut magis & minus dicant r. id quod tamcii non ita absoluto,sed cum distinctione est intelligendum.Indiuidua enim substantia, net si ipsa sibi ipsi,necp si alteri indiuiduae substantiae coparetur, magis et Iesubstantia uel minus potest.Neq; qu. e cui in si cie di genere substantia,aut seipsa, aut altera
eiusdem ordinis magis aut minus sibilantia est. lnter. Exemplis rem explica. RWp. Socrates cum indiuidua substantia sit, non est hodie *cras magis uel minus crates, aut crassi hodie aut in dies decem se ipse magis uel minus substantia. Newr etiam Sociat OPlato magis uel minus substantia est.Sed nem homo in specie uel ipse seipB,uel altera specie,puta ue,uel equo magis substantia est.In co enim Q est substamia nem se, nem altero si ibi talia esse maetis aut minus potest. At album Sc ipsum scipi.5c altero ella magis album aut minus potest. Superia; autem alteram altera eise magis substantiain dictum est, quaticlo elusedem ordinis non fuerint:sed una indiuidua,altera iaci genus,uel species uel una species, ait ra genus . tunc enim indiu dua magis substantia Φ genus uel species est. et items 'cies maigis substantia Φ genus dicitur.Sed si ,ut dixi indiuiduas indiuiduis, speciales specialibus, regenerales generalibus eiusdem per latitudinem ordinis inter se comparemus:nulla magis uel ' minus substantia habetur. Inter. Nunquid uero hoc setius siubstantiae proprium est e RHρ. Nequast. Nam ness duplum ut magis oc minus dicatur,admit tit nem pater.Qtiid.n.
Vlysses hodie magis Φ cum esset in Ithaca aut e Troia re ita, Telemachi pater est censetis divis Non est igitur solius substantiae proprium hoc, ut per se considerata uel stipsa uel al a consertibus magis uel minus substantia dici possit. Propriumsubstantiae ut una π eadem numero curiis epirio contrariorum.
s Ed quid maxime stilinantiae proprium est et Resp. Illud sane, cum una & eadem namem sit,cbtrariorum est susceptrix. Ut Socrates unus et idem numero cum siti, anitatis et morbi. 5c eadem anima prudciatiae 5c imprudentis est capax. Inter. Sed quid nonne ora/tio etiam una cum sit numero,contrariorum est stisce rix, cum aliquando uera, aliquando
salsa et Murr Uerbi causa Dies est,nonne haec oratio aliquando falsa est,aliquando uera nunquid igitur oratio est substantiar Re'. Non sane. imer. Sed de quo praedicaturi R . De quantitate proculdubio. Inter. Non igitur hoc proprium substantiae uidetur, ut contrariorum sit silisceptrix . Quo pacto ergo siil,sitantiae esse proprium dicitur e RO. Quia uidelicet sui stantia dum contraria admittit, ipsa asscitur: oratio nihil quici assicitur Her. Quo pactor Re p. Quia Socrates dum interdum ualet, interdum aegrotat, in se ipse mutationem admittit oratio autem,ut puta, dies est, modo uera est, modo falsa, non e tatione sua,scit rei ipsuis de qua dicitur.Ipsa enim oratio nihil immutata modo uera,
36쪽
do salsa esse repetitur Imer. Obiecitonem quidem dissetvisti sucum proprium sit qucis omni R soli conuenit, soli Sc omni si ibit intiar hoc inesse ostende. Re p. Soli quidem hoc
inesse demonstrare iam possum omni uero,sonasse etiam potero.
Solitissubstantiaeproprium, visusceptrix' contrariorum.
s Ed age soli hoc inesse demonstra. Resp. Nihil ex alijs rebus inueniet aspiam,quod imum
idem numero permanens admittae in se contraria queat nisi solam substantiam. Nam licet actionem aliquado honestam esse, aliquando turpem dicamus, ea tamen non una S c dem numero est: sed quae uel temporibus diuersis,uel alio at* alio modo facta fuerit.Suburam tia uero non in alia,sed una ec cadem cum permaneat, na 5' mala ciueitur.
Quo modo omnis etiam substantiaest proprium,Usseptrix sit contrariorum.
Vod quidem in sola indiuidua si ibstantia hoc sit stiis patet.scd si in omni etiam inesse de
e monstraueris,id propriu substantiae esse proculdubio existimabimus. Rest. primum quidem illud scias, demollatrari in an is id non posse. Neque enim coelum quia semper molietur, di est substantia,stare un* ualet.statioru autem motio contraria est.Qi iocirca de ancronis substruitiis sermo nobis in praesentia non erit. quippe cum uni sol mes es sint,& pici unque numine idones,ut contraria suscipiant.Quin etiam ignis corruptibit is clim sit,caliditatis qui dem est capax,sed no frigiditatisic nix quoq; frigiditatis, non caliditatis susceptrix est. Aqua item humida cum sit, siccitatis semper est expers . amuis ad haec dicere possct Aristoteles se substantiam contrariorum cile susceptricem asserere, hoc est, suscipere quide in con traria posse, non tamen essentiam suam habere in contrariis pol se . ignem uero caliditat non suscepisse, scit in substantia sua eam habere: ita ut admittere ea non ualeat, quae habet, sed aliquid qiroi extrinsecus sit tuam aqua etiam,quia in caliclitate substantiam suam non obtinet, frigiditatis Sc caliditatis est capax.at humiditatem sicut terra, admittere nullo in O pote propterea Q in substantia eius humiditas est. In substantia uero terrae non est humidita : de a lucre etiam siccitatem potest. Coelestia quom conti arietatem non admittunt,quae substantiali eorum qualitati opposita sit. Unde ne* qualitates hae absolute sunt,sed substantialis qualitates . Quapropter substantiae qualitatum earum susceptrices sunt, quae praetexeas sunt, quae substantias explent 5c absoluunt. Ac substantiae quidem, quae unum numcro
sint, per uices contrariciates quae extrinsecus sunt, admittunt: quae quidem contrarietates
non aliunde sunt, Φ ex nouem generibus. Sicut uero una numero, id est indiuidua substam tia hoc modo afficitur, sic ctiam secundae. si enim Socrates est prudens, aut imprudcias, ho/mo quocp prudens aut imprudens erit, nec non animal simili modo propterea Q Socrates Rhomo ec animal est Quatenus igitur di homo. di animal substantia est , eatenus etiam ipsa contraria possunt admittere. Gatenus uero sunt uniuersalia, non ipsa admittunt, sed quae sub ipsis sunt. Sicut enim color,neque albus est, neque meo, sed sub ipso album di nigri iniin: sic homo quatenus est commune quid, oc animal quatenus commune, neque pnidens, ncque imprudens, neque aegrotas, ne. uadens est: sed quae siub ipsis sunt , di prudratia prs cita sunt,di imprudcntia,S inrotant,& ualent. latenus tamen Ec hora animal substan/me sunt, contraria suscipere per uices possunt. Qilippe cum quatenus est substantia , Ritari homo pol st,qui contrariarum qualitatum sit capax.Simili modo etiam animal. Vtrim emi in unum & idem permanens substant. At color quatenus est color, id &nderct btas fieri ne mente quidem concipi potest: sed quod colori sibi acet mmus,nigrum α alba uictissim suseipit: qui uero non permanet color,nigrum re album minime admittit: led simiumque excedit album, ipse etiam interit: 5c simul ac nigrum accedit, ipse quoque aduenit.
Non enim permanet color, ut abire album ex eo, re ad eum accedere nigrum ualeat . Spes inandum igitur illud est,an homo 5c animal permaneat,& contraria uicinam admittat.ui propter commune omni substantis est,quatenus in substantia,ut contrariorum per uices lusticeptrix sit.Quin etiam selius eius proprium est quae uidesicet admittere mutationem pote iuri eius quae immutabilitatem qualitatum inessentia sua obtinet.
37쪽
Cur posts simium primosubsequatur.
E D de substantia quidem satis haec a te dicta nunc sint. cur u quantitatis non qualitatis pr. aedicam rima postea subsequitur: Res ρ. Qitoniam una quod simili atl est, uel unum est,ues multa. Vnum aut cm uel multa quanti Miseli Non tamen stimul M p eii unumquodluci qualitas est, uel ad aliquis: enim sunt quanta,numerabilia si Int.corpus liquide, ut sit corpus, trifarianieli edimettium debet: ut autem sit quale corpus, tunc uel album uel nigrum sit, necesse est. Prius autem est proculdubio corpus, sit qualitate aliqua assecium. Intre. Habesne aliani causam, quam asseras cur post substantiam quantitas,& non aliud praedicamentum colloca tum sit r Res . Habeo. Quamnam Resp. Eam sane: Q pleram quae substantis insiliit quantitati magis Q alijs generibus ineste conspiciune cuiusinodi est Q nccp contra rietatem admittat, Q id ut magis di minus dicatur.H enim di subitalitiae insent,&quan titati. Adde m si qualitatem,& cstera quae in aliis praedicamentis sinu, a Libstantia detraxeris. N quantitate sol ana reliqueris, istere adhuc stubstantia potest. At si sebstatutae quantitatem venitus cripias,tui ac necti conlinuum,necp distinctii in numero qui iam amplius remanebis:
Dcivi quantitas propius ψ resiqua accidentia ad sebstantiam accedit. nritatu diuiso rosei dem rei multae esse dissones possies. λ errogatio. Io Vomani simi dissetentiae quantitatis r Rest Duae . Inter. Quamam Rηρ. Astera incontinua, altera distincia ac discreta. Inter. Cum uerbi ost hanc diuisionem inquit. Mia ex habentibus positionem inter se partium quae in ipsis sunt, alia ex non habenti/hus politionem constant, cuiusnodi hanc diuisionem iacit Resip Idem denuo partitur. Idem enim, hoc est, qualitas alio atψ alio modo diuiditur.Nihil la vetat,quo minuseiusdem rei si alio atm alio modo consideretur, liuisiotiescite plures pollini. Imre. Ostende quo pacto hoc in alio etiam praedicamento essiciatur. Rest. Oitenda animal nanch in immoLtale& moi tale diuidini R item in rationale&irrationale. nemo in pedatum Rimpi datum Quin etiam totum denuo in uoluere,& pedestre,& aquaticum secari potest. Sicinam quin litas cum in continuam & discretam prius sit diuisa,rursiis alia aggressione diducit in ea qine ex habentibus positionem partium inter se,N ex non habentibus constant. Inter. Seciso, nes inquas diuisit, explana. Rest. Quantitatem aliam esse discreta,alim conmum dixit,
cognatas quantitates inter se contineat.Di re cream inhuracmndum pollumus discre/tam quantitatem eam esse, in qua communem aliquem terminum semere non ualemus, ad quem partes inter se cohercant. Inquini enim numero non est sela unitas, quae duo& dua utrinque adiacentia connectat viam neq; ipsa duobus ut in connexa vis enim esset anne
xa , quidnam esset id quod ammeret, inueniri posset. Ex distretis autem quantitati a
numerus est. l . sinatio discreta quantus es. IInterrogatio. rNVnquid suus numerus est,qui inter disci etas quantitates reserature RO. Minime. Nam oratio quo discreta quantitas est. Inter. Quam oratior Reip. Non sane quae in mente nosmetiam tacentibus nobis inest: quae uel operatio, uel assectio mentis nostrae est.Sed nem id quod ex oratione significatur,quatenusti ficatur ellequantitas Portest.Sed ea tantum est quantitas,quam pronunciamus. . inter. Quonam paGor Resit. Oritio omnis ex nominibus di uerbis composita est,& eseris,que ei te panes oriti is dic M.
38쪽
haec autem omnia ex syllabis constant.Syllabae uero uel Iongs uel breues sunt Iotas qui.
dem ad breues ita sese liabent,sicut duo ad unum.Vnum autem 5c duo est numerus.at nume. rum et se quantitatem discretam dictum iam cst. Quocirca etiam syllabae,simili modo erunt. Sed oratio ex syllabis constat. Quod autem ex aliquibus constat, cius odi est, cuiusimodi casiant ex quibus constituitur.Quantitas igitur et oratio,&discreta quantitas est. lnter. Quam ob causam: Rest. Si cnim ea est disciera quantitas, in qua comunem terminum paritum inuenire non hici,5c in qua sumac commune quis G possumus, quod partes inter se connectat:& nillil accipere ualcinus,quod syllabas inter se coniungat: discreta prosecio quanti.
tas di syllabae di oratio erit Exempli cause Socratis nomen sumamus. Quid quaeso in eo est, quod i So i syllabam ad cra, ct crat ad tes applicet,& conmat Nihiliane reperiri potest, quod id faciat.nam significatum non est,cum etiam bibisti uox quae nihil significat, tribus syllabis confici. Quantitas igitur disiacia oratio est. Conti a quantitas gustiariis.
. - Vrenam sit discreta quantitas, satis declarasti. irca quaenam sit continua explica. Z Re . Continuam elle eam assero,quae contrario modo assecia est,u discreta. illa enim nihil habiliat quod panes eius inter se colligaret continua habet communem terminu, quo inter se partes connectuntur cui in linea,quae longi uado est carens latitudine,panes inter se mutuo connexae conspiciune unde citam cum pars moueri:r, totum citam simul moueri ne cesse est.Id quod nullo modo in discrcia repetitur aram si tritici plenus modius sit,non si pro Wσea,ut uno grano attracio,reliquum citam triticum sequatur. si una pars tamem grani moueatur,moueri totum granum, eo Q paries eius inter se hsrent,necella est. Linea igitur quantitas continua est.
τ Abelae aliud quantitatis continuae exemplum quod asseras e Resip. Habeo. inter. ri oenam Rist. Suposci . inter. Sed quo pacio continua quantitas supermetes in e Rest. Quoniam linea est quae seper serum secat.Qua pane uero sit perscies secatur, a parie communis terminus fit linea quae est cogitatione concepta, perinde ac si superposita elis,qua panes superficiei inter se connectuntur aquiusmodi enim lineam si inter ambas
hanes existere re ipsa cogitat aene fingeres,ea esta quae totum secaret cum uero non secre alterius partis tan* siris, alterius tanquam initium c derata ter minorum communicatione utras inter se connecia. De corpore.
Vnquid illud exemplum restat continuae quantitatis,cuiusmodi est linea et super ese Rip. Sane quidem. Inter. 4uodnam Rest. Corpus: quod etiam ipsum, aequantitas est,ec continuumquantitas, quia dimetinam trifaria est continuum uero co Q par res ad communem terminum coniungimtur, quae est quasi superscies quae inter ipsas panes interiacet. Itere. Cur dixisti,quasi superficiesriR b. 4uia superscies terminus quidem corporis est sed non pars. inter. Inter pariem di terminum quid intersit, scire cupio. Resp. Ea est disserenua, ex panibus totum constat ex terminis constitui nihil potest.quippe cum nem linea ex punctis constituatur: sed terminetur quidem ipsa in punctum: punctus Drao pars eius minime sit. ness super es ex lineis costitui possit: sed panes superficiei sint suὸ Perficies ipsa uero lineis terminetrenet corporis panes sint superficies,sed corpora.Corpus enim ipsum superscies terminant. Supe cies Igitur quae inter Daries corporis mente conciis Pitur,non est proprie super es,sed cogitatione tantum ficta Nam si re uera em,corpus is caret,et corporum terminus inueretur; ua pane autem secaturii superficiem excogitessi partium corporis sin: Delo adnem alterius pams,alterius initium esserenicietur,ut cominus termina
irascies sic tae quid re uera non sit,sed mente consideretur.
39쪽
De loco sis modo sis puniatus continua .
Vnqcidhaesita continuae quantitates reperiuntur e Rest. Minime. Sed pranerha
sunt etiam Ec locus,di tempus. Inere. Quo pacio locus est qualitas, ec quantitas conti nuar Re'. inia locus circa corpus consideratur,& corpus ipsum consequitur,quatenus corpus corpus est at corpus quatenus est corpus,trifariam est dimetirunt ocus igitur etiam quatenus corporis est locus,dimetitus trifariam erit. Inter. Sed quo modo est continuus e Rest. Qua ratione corporis paries quod in loco aliquo est,ad communem quendam termi num coniunguritur eadem ratione loci quoq; panes,quae corporis partes continent ,ad com munem quendam ic inum cor mecientur: atque ad eum quidem, ad quem etiam corpo iis partes iunguntur.
De tempore, Omodost quantitas.
AT tempus quo modo quantitas est Re p. Quantitas est,quia in distantia considerati
5 quantitate etiam quadam numeri,horarum uides icci,& dierum,ac nocitum, mesium item,la annorum mensurati consueuit.Continua uero est quantitas,quia quod nunc est, praeteritum cum futuro coniungit quod quidem sicut futuri initium,ita praeteriti finis est. lateri Quo pacto iure exposuit Aristoteles r Rest. Cum deinceps lineam, superficiem, A cor Pus enumerasset,postea labiunxit Item prΠerhsc tempus & locus. Der. Sed cur hoc pacio exposuit RO. Quia uidelicet linea & sit perscies uniis corpori quodam modo sunt. Terminus si quidem superficiei est linea lines puncius,corporis uero silperficies.At locus corpori unitus non est, sed extrinsecus conis uitur: tempus item simili modo nullam cum corarere comuncitonem habet.
Quont ea saepstione partium habeanto quae non habeant.
QVamnam aliam quantitatis diuisionem facit Rest. Qtiam diximus: Quidelicet alia ex habentibus politionem inter se partium quae in ipsis sunt, nitent:alia ex non habentibus. Inter. Sed quid est,quod ita inquit Rest. Rursu in alias secisones totam quantitatem diuidit,in hunc modum Ex quantitatibus alis sunt,quae ex partibus positionem lino se habentibus,alis,qus ex non habentibus positionem constant. Iuter. Quid sit habere positionem,& non habere explica. Re . Tria considerari in 's debent, quae positionem ha/hent locus,ubi positae partes sunt paties ipse,quae non manescimt:mutua partium continui tas.Si enim aliqua ex his desini,habere quidem ordinem poteruiit, sed non positionem.Ver hi causa decem uasa alicubi in solo posita sent, ita ut primum hoc, illud secundum,& caetera deinceps,& unum hic,aliud illic collocatum esse ostendi queat,& no interierint partes,sed renianeam:quia tamen partes mutua connexione inter se non coli erat. habere ordinem, non
positionem dicentur.Item in aqua quae ex clepstdra destillat, licet continuatae inter se partessiiu,quia tamen non remanet,ut monstrati queant,sed simul atl e foramine exierint, iratim intereunt, e inter se ordinem habent,non positionem. At in discretis quidem quantitati hus positio non est,scit ordo tantummodo, sicut in numeris:quo fit, ut prius duo,* tria esse dicantu r. In partibus uero orationis ne ordo quidem reperitur. Cur enim magis ba syllaba, Φhe aut pse prior est existimanda Tametsi etiam ipsa ordinem quendam habet,quem tu uide licet proferendo uerbo syllabis exhibueris: quippe cum uerbum simile hs sit qui distinctas in ter se urnas componunt,ita ut alias in primo allias in secundo uersi collocomon secus ac mistitum ordines in bello disj3m consueuerum, linea autem,& superficie,& corpore, & loco positio quaedam est,tam quia posine alicubi paries sint,* quia remanent, di inter se mitu connexione coniunctae sunt. At iri tempore propterea φ partes eius non remanent,ordo tinetum est non positio In fluuio etiam dum fluit,et mari commiscetur, saperficies mus qus minis da est,& mari appropinquat,quia non stat,sed mouetur, sitionem non habet.Nam etiam motus licet continuus sit,positionem non habet: propterea φ tempus quod ei superi
40쪽
quantitatis patetice sicut postea demonstrabitur.Ex prima igitur diuisione essicis,atur, ut
in essent continua,linca,superfici ,corpus, tempuS,Iocus discreta autem duo, numeriis di oratio. Ex secunda uero quati r existulit, quae ex positionem habentibus partibus n/stent linea super scio, corpus,locus la tria, quae ex non habentibus positionem constituatur: numerus Olcitio di tempus: ex quibuS duo habent ordinem,numeri dc tempus. nam olatiqquodam modo habere,ec quodam modo non habere cum uidetur. . Quantitates ex accidenti Pae sint.
- Vriqii id solae hae sunt quantitatis species r Rr'. Principali quidem ratione hae tantum di sint di x accidenti tame a aliae quoq; reperiuntur. Inter. Qii id est hoc quod inquis priu-cipali ratione 5 accid ii r Re p. Principali ratione appello,quod per se eius odi emeti accidenti uero quod ex alio id habet. Verbi cause,omnia quae exposuimus superitis,principali ratione quantitates sunt: lbum aut cx accidenti. Album enim multum dicitur, non quatenus est album,sed ex co Q superficies in qua inest,multa est a Iomo item proceiusdicit non quatenus est homo, sed quatenus ipsius longitudo eiusmodi in . inter. Elleneliore iniam posset quantitatis differentia r Resp. Postri. Inter. Quo pactor Re . Quantitas alia principali ratione,alia cx accidenti cst. intcr. Qita nam est quanatas quae principali ratione ilicis r Ret,. Ea quae per se,& non ex alio est quantitas,aut numinis,& lepus,5 cstera eius:
modi. inter. Lx accidenti uero quaenam cst c Re p. Qitar ex alio eicitur,ut album multum ex surci ficie, S. hQmO Pr eius ex longitudine.Fcbris etiam multa dici consuetuit . quia in multum tempus fuerit producta nam si non cana quae longius protracta sit, sed quae uelawγmentius ingruerit,multam appellemus, improprie loquemur,ac qualitate potius eo uerbo. iquantitatem significabimus: quippe cum uelimentiam qualitatis elle nemini dubium sit. Gn etiam si alique multum cucurrit se dixerit quispiam de motione intelligens,qus in multo tempore fasia fuerit,ex tempore multum cursum appellabit.
De motu,ssit quatilitas ex accidenti.
s Ed quid c motus nonne est quantitas r RO. Mimmemon enim connumerata inter quasi titates est. Der. Qito pacto igitur & muItus & longus motus et se dicitur motus enm hic magnus fuit,inquit I hucydides. Re p. Non per se uidelicet ita appellat motum, sed
huia cum tempore existit. in tempore uero multum est re paucum,longum brcite, in nudi paruumTx tempore Cinir, quod est quantitas,in quo insunt haec at Q ex accidenti minui inesse etiam dicuntiar.Nam si quis multiim N paucum motionis,aut inionis diffinire uolue tit,quantitatem earum tempore diffiniet annuam,aut menstruam, aut tale qui iam uocans.
Quantitati nihil est contrarium.
RGe uero,quoniam quae am sint proprie quantitates ,εc quae ex accidenti qtrae item eii in modi ut positioncm paritum habeant, di quae non habeant ,quae etiam continuae,& qUgdiscretae sint,satis explicasti. proprium eius quod nam sit expone. RO. Illud inelse qua itan assero, contrarium nihil habet. Inter Sed quia proprium omni & soli di semper inel se
debet, ostende an nulli ex iis quae conmimeratae proprie sunt quantitates, contrarium qui crinam reperiatur. Resip. Nessi enim lineae quatenus linea est,contrarium aliquid est. I iter. Sed quo pacio alia recta, alia curua esse dicitur e Rest. At enim rectrum Scuruum Iineae Diest,non quatenus est linea, ness quatenus quantitas est sed quatenus talis est line ci hoc accidit. Q igitur linea Iineae sed curuitas rectitudini contraria est. Nini item superficiei in mis in sup cies, contrarium qui quam est. Inter. Qio modo uero alia nigra alia alba su/perscies appellatur e RO. Sed quae is quidem alba 5 nigra est,eatenus maxima inere cistrarietas: propterea φ album*nigrum contraria inter se sunt: idem quom de aspero lsus dicendum: luatenus tamen est superficies, eatenus superscies esse contraria nullo modo Potest. Corpori etiam quatenus est corpus, contrariu reperitur nihil. Inter. Incorpor '