장음표시 사용
21쪽
propositum libri huius est, quatenus eas significarat: sium autem hae uoces primo generatim distinctae, di per gelici a rerum, non per numerum particularium S indiuiduorum sumptae. Quoniam inquam propositaim huiusmodi est, de simplicibus dicitonibus agere, necesse elle istimo ut quescinam sint simplices uoces doceat. Into . Quid enim inquit Rest. Ex iis qus dicuntur, alia cum complexione dicuntur,esia sine complexicne. Inter. Cum complexione dici, quidnam esst, & quot modis accipitur Resip. Duobus: alia siquidem cum
complexione sunt, quaecunque copulativa coniuncitone conneciuntur,ut Socrates di Plato: Mia uero,ciim simul in eo res proseruntur, v alterum est eri accidit, Ut Socrates deambulat. Cum enim deambulatio Socrati accidat,Socrati deambulationem absque coniuncisone ullaria uoce connecientes dicimus Socrates deambulatini uero abs Q complexione dicimus, Moato,aut Plato,aut currit, aut uincit.Hic autem de rebus & dictionibus absq; complexione,
in quot gerretibus cxistant, consideratio est. Propterea q, sicut se liabciu res, ua sese haline quae ipsas primo significant dictiones, cesse est.' Paenum' minimaeu maximagenerum diristo.
P Ropositum quidem libri huius esse de dictionibus & uocibus significativis, quatenus in
genera quaedam rcferuntur, satis ex te percepi. Sed quonam pacio ipsa haec di minima diuisione qua nulla alia est minor,& maxima,qua nulla maior tat pariueris ' Rεν. Minima idem generu diuisione entia 5c quae ea significant uoces, in quatuor diuidemus,si cntia ues ubstantia uniuersale, aut particulare, uel accides uniuersale aut particularc csse dixerimus. Nulla.n hac diuisiciae euader e minor potesii.Maxima aut diuisio i mdccem, cum dicimus
entia esse uel substatiam,vel quantitate uel qualitalcm,ues ad aliquid,uel sacere uel pati, uel quado, uel ubi,uel habere,uel positu este qam 5c qiis lis c significae simplices ucces, totid genereses disserentias hahctunt. Maior hac partitione nulla inueniri potest. Quo modo minima diuiso in quatuor existat.
QEdquisit,ut ininima diuisito inquatuor euaseriis R. p. Quia uidelicet suprema&prio ma diuisio in duo est, in subsi uitiam et accidens, qus utracti tuli uniuersaliter di paniculariter intelligi non possunt.Substantiae enim ues uniuersaliter pios cruritur, ut animal, canis, homo: ues particulariter,ut Socrates,Bucephala Sisi, ut modestrem a dctitia vcI uniuersa, liter, uel particulariter dici consueueritat am scientia uniuertae, At istarchi sciciuia partis late accidens est. Quoium igitur neque substantia uno ac simplici modo dicetur, sed ueIimiuersta ter uel particulariter α indiuidue ne F accides absolute accidens, fixi etiam ipsium ues uniuersese est,uel particulare: in quatuor membra diuisio integra efficiatur,necesse est, licet primo in siissimam 5c accidens existere uideatur.In substantia igitur uniuersalem, Sc αν dens uniuersale,& in substantia particularem di accidens palliculare partitio lisc fit. Inter. In his uero qu a sunt,qus coireuiter senopos lint qusue,qus possint f Rip. Ne suta satia accidens ne* accidens substantia esse ullo modo possiant inccidesar.accidere substam fiat quidem potest ut uero substantia accidens, aut accidens substantia efficiatur, esse ullo p cto nequit. Vniuersale item cum particulari, aut particulare cum uniuersali esse simul non possunt test tamen fieri,ut ex uniuersalibus aliquid de particulari p*dicetur.Quemadmodum de Socrate quae particularis substantia est,praedicari homo posset, quod est uniuersaler Socrates siquidem homo in. unde quatuor existunt connexiones. Nam iniuei sese ues cum substantia ues cum accidente coniunctum duas connexiones facit: 5c particulare simili m es ues substantve ues accidenti additur. atl inde aliae diis connexiones constituuntur. Surust uitia uero quatenus est substantia, nunΦ este accidens potestateque accidens quatenus est accidem,substantia. Sic ne p imi uersale quatenus est uniuersale,ui erit particulare. aut particulare quatenus est particulare,uniuersale uni efficietur. Inter. Sed cur addidisti,qua/tenus est substantia, di simili additione in caeteris quo*usus es r Rest. Ea de causa, quia licet accidentia essedi subsistere in substatia possint,quatenus tamen sint accidentia, ec esse
accidemia uittasgumrheatenus esse substarim non i sint. Album enim accidere cor ri
22쪽
potest,quippe cum corpus esse album dicamus assium tamen esse idem quod corpus non potest: sia corpus subsimia est, assium accidens. & albedinis est particeps corpus, utpote quae ipsi accidat:idem autem quod corpus albedo non est necp enim corporis est pateticeps sed est ipsum H,quod estata quom uniuersale,quatenus est uniuersale nunt et se indiuidui pars ualet.sed indiuidua ipsa res uniuersalis particeps sit,utpote quae in uniuersali uel specie, uel κωnere consistat. ut Socrates in specie in in homine in grirere in animali. Parasiquidem est inloto,sicut manus in corpore. Iccirco adiunctum est,ununquodΦ quatenus est elusi di ella alienum non possessist autem diuisio haec maxime generalium,& eorum qus genus aliud sit Pra se nullum habent.nam ne* ante substantiam, Q ante accidens repeta Aud genus potest,quod superexcedat.
Q d Aristotelis pro accidentu, umersalis item o particularis no/mmbus, desciri onu eorum rationi&ιι usus sis.
ς Ed quo pacto tu diuisione ita instituisti,ut ex ijsqus sunt, alia esse uniuersiles substantia ,
O alia accidouia uniuersalia, alia fissistantias particulares,alia panicularia accidentia este diceres: istoteles uero iiij se nominibus, sed alijs diuisionem suam faciis Rest. Gia ipse laconomiitum horum orationes expositivas,&quasi dctaiptiuassumsit. Interimodo deseriptiuas has rationes assignarit,ostede. Resp. Cum duo sumpserit,quod insitaiecto est,& quod de sit bimo dicitur,liorum p negationes adiunxerit quod non est in sessiocto,& quod de subiecto non dicitur: quatuor has orationes simplicibus re incompositisdivosionis notionibus accommodauit. iser. Quid est hoc,quod inquis,simplici &incon, positis diuisionis notionibus et Rest. Simplices 5c incompositas notiones in hac diuisione esse dico,cum ex iis quae sunt,alia esse subsi uitias,alia accidentia alia uniueima, alia parti Iaria dicimus. quippe in simplex quoddam, di compositioius omnis expers sumptum hiesit.Cum enim dicimus substantiam, simpliciter quid dicimus: simili modo etiam in dicimus accidens. Necnon uniuersale dc parii lare uno ac simplici ucsto profertur. At si dicamus ex iis quae sunt,atia sinit substantiae iniuersales, tunc plane complexe loquimur: substantiis enim uniuersale annexum estLt item alia subsiantiae sunt particulares. quippe cum pateticu late substruit is limili modo adiungatur.Simili modo accidola uniuersalia,& accidentia particulari a nam tum uniuersese tum particulare cum accidente complicatur.Si igitur ostendamus,quamam orationes explanatiuas simplicium horu ipse Aristoteles adduxerit, eas p in ter se connectamus, res perspicua euadet. --. Qiro modo commendae huiuscemovi
expositivae orationes sint,declara. Rst. Expositivam di quasi notionalem accidentis quatenus est accidens, alione aissignauit,in subiccio esse.Siciat enim siue dicamus hominem viae animal rationale monale, nulla differentia est: ita luc nihil interest. si quid enim est acci dens, id in subiecto proculdubio etiam est: di si quid est in subiecio , idem accidens ei se manifestum est. Quo pacio autem in subiccio dixerit, postea demonstrabo . At ue, to si accidens in subiecto est in substanti nulla dubitatio e hquin substantia diuersa ab Demdente cum fit,non sit in subiecio. Quare Dicquid est substantia id in subiecto non est. Itonsi quid est uniuersale de subiecio dicitiarai quid particulare,de subiecto non dicitur. At ita
quidem orationes quatuor simplicium nominum existunt: substantiae sane. in subiecio non esse: cidentis esse in subiecio:uniuersalis,de subiccio dici particularis,de subiecto non dici Sed quia Aristoteles non eorum quae simpliciter dicuntur, diuisionem fecit, sed composito rum oc connexorum,ita ut alia uniuersata substatis,alia univos dia accidentia,esia sit bstan/tis paniculares,& particularia accidentia dicerentur debemus citam nos expositivas has orationes compositas Ioco compositorum nominum proferre. Inter. Age uero dum tibi compositionem quandam nomirum propono, tu orationes nuenientes nominibat subin, de connecie. Rest. Fac,quod inquis. Inter. Ecce iam propono.Vniuersalis substantia
quo modo orationibus illis quas assignasti,significabituri Rrip. Rina dici de subiecio uno uersese, in subiecio non esse substantiam significabat, uniuersalis substantia ea dicetur, quae de subiecio dicitur,& in subiecio nullo est. Inter. Accides uero uertaequo pacton nisestabis e Re . Loco uniuersalis expositivam eius orationem, hoc est dis de subire
Et loco accideruis esse in subiecio sumini: & ita composita oratioόri subiecio,
23쪽
subiecio erit quae accidens uniuertae significet. Me . Age uero panlaesarem etiam sebstantiam compone, eiusque orationem significatiuam expone. Resp. Ea est pat licularis substatuta,quae neci' in subiecio est, neq; de subiecio aliquo dicitur. Quatenus enim non est uniuersalis,sed particularis,dici de subiccio non pinest: quatenus uero est si bstantia re non accidens,in subiccio nullo est. liuer. Panicula recitam accidens oratione mihi declara. Resp. Quod de subiecio cum non dicatur,in subiecto est.Quatenus mim cst particulare,de subiccio ullo dici nequit. quatenus est accidens, in subiecio est.
ο Voniam mihi interroganti de notis nominibus, orationcs ab Aristotele ipsis accommodatas allignasii:uide an etiam econtraiio si requiram quid sibi iactant orationes,nota nomina at signare ipsis possis. RΦ. Require.Nam Aristoteles omissis notis nominibus lo/co ipsorum Orationes tantum posuit. Iruer. Dic quaei, quid sibi uult quod inquit. Ex hs quae sunt,alia de subiccio quodam dicuntur,& in subiecto nullo sunt Reip. Nihil aliud, 4 iis quae sunt,atia uniuersales substantiae sunt. Mor. Vnde hoc colligis Riv. Ex eo Q oratio quae ait, de subiccio dici, uniuersale: quae uero dicit, in subiccio nullo cise sub, stantiam signiscabat. inter. Exemplum si iuge. Re . Vt homo. Inter. Sed quo Pacio uno atm eo quidem simplici uerbo hominis orationem compositam assignasti Resp. Quia homo duobus modis dicitur, & ut substantia 5c ut uniuertae non autem particulare. 'Mer. Quo modo ex hoc nomine. homo sebstantia intelligitur Rest. Quia homo non est in subiecio, neque accidens qui rest. Dir. Quo pacto unitici sale porcipit c Ri p. Quia de subiecto de quodam homine dicitur, necp paniculare& individuum quaepiam cst: sed de pluribus denuncupatur,quae diuersa numero sunt. Recte igitur etiam Aristotcles d i/xit hominem de subiecio dici di quo homine R in subiecio nullo esse.Quia esum uniuersale est,de subiecto aliquo homine dicitur.Nam Socrates ec Plato homo diciturHomo autem dicitur Socrates,no quia homo accidat Socrati,ut musicum ec album sed quia Socratis species est homo.Quemadmodum quoci' si animes de Socrate dicere id non ut accidens, sed ut rius diceres. At species ec genera substantiarum substantiae sunt,sicut accidentium accidetia. Substantiae uero in subiecto non erant Noep igitur species substantiarum, aut genera in sel iecio ullo erunt Sed de subiecto de indiuiduis substantiis dicentur non tamen in subiecio ut lo crunt. mer. Sed cur uniuersalia de subiecto dici asseruisti, accidentia uero in subiccio
citer Quid enim sibi uult, v ea dici,amdcnt alis ei se siremur Reth. Profundior consideratio haec est,ec maior,4 tit lilii nuctitat.Nam si, accidcntia sint, non secus ac substantiae uniuersalia aut dici non existat,nisi quantum ad intellectionem nostra attinci: illud sane
Percipere corsi non est,qui itur u tui .Quocirca in praestiuia qussito lisc omittetida est. D e accidenteparticulari.
s Ed cum subiungit atq; impiit, alia uero in subiecio quidem sunt sed de subiecto nullo discuntur,quid significare uelit, mihi explica. Rest. Accidentia particularia.In subiecto enim elle ,accidens,de subiecio nullo dici particulare manifestat. later. Huius cita exemplum subiunge. Rest. Subiungam,atin illud quid non unum nam cum sint nonnulla quae animae,alia quae corpori accidant,ab utris p exemplum tibi afferam. Ac primum ex ijs quae animae accidunt sumatur aliqua gi ammaticaeest autem aliqua grammatica Aristarchi in ita dicamus grammatica.Aristarchi autem grammatica particularis est quae minas ipsius. m accidat,de subiecio non dicitur. t enim particularis.Particulare uero cum individuum
sit de subiecto nullo dici potest. At hoc animae accidentis exemplum est. Coi poris autem accidens est quoddam album, quod in subiccio quid est in corpore: quippe cum album color sit, di color omnis in corpore existat: de subiecto uero nullo dicitur, cum uniuersale
non sit, sta particulare. De acciderite inmersesu
CVm uero infert Aristotelas esia autem Ec de subiecto dicuntur, Sc in subiecio sunt,quid nam,huiuscemodi orationum connexione significata RQ Nihil aliud prosecto, nisi D
24쪽
alia esse uniuersalia accidentia declarat.cum cium ait,alia desubiecio direntur,uniuersaliast Antiscatulam de subiecto dici oratio erat, quae uruuersale explicabat. cum uero inquit,'in iubiccio sum,accidentia manifestat.quippe cum ea sint,quae esse in subiecto dices,antur.In quit igitur,alia uni nersalia accidentia sunt. Inter. Exemplum asser. Rest. Huiusmo/di est scientia. Scientia enim cum animae accidat, subiectum animam habet.n iam subiacet sci/entiae anima. Universalis enim scientia de particularibus,ut puta grammatica dicitur. Est enim genus grammaticae scientia. grammatica autem est accidens. est ite accidens scientia: Propterea v genera dispecies accidentium accidentia etiam ipsa sint.
Eliquum uero diuisionis membrum exponem,quod nam id este inquit R θ. Gale id sit,propone. Inter. Rlia uero necp in subiecto sunt, neque dicuntur de stibiecio. RO. Hac oratione illud exprimit, unde ac si dicat,Alia autem uadiuidus substatuis sunt. Inter. Ex plo declara. Re p. Eiusinodi est quidam equus, cuiusmodi erat Alexandri Bucephalas, & quidam homo ut puta Sociales. Nihil enim huiusnodi necp est in subiecio, non enim est acci cens, sed substantia ne 3 de subiecio dicitur. m non sit uiuuersale, sed particulare.Hsc subitinxit,dum orationes simplices la sine complexione,qus ea explicant ac descributit, exponere nobis uellet. Id quod a principio nos sigi usicauimus, cum dixerimus de subiecio ullo non dici illud exprimere quod uiuuersale non est,sed individuum,& in nume/ro constitutum.Sicut in subiccio esse accidens, & in subiecio non esse substantia maiusin hae Quoniam igitur substantia cum accidcnte coniungi non Pinest. Quatenus, inquit, parti/culare aliquid est siue substantia id sit,sive accidens de subiccio nullo aicitur. Si tamen a Ddens sit id quod est particuldre in subiicio etiam et se potest. Si uero substantia sit particularis, nccp crit in subiccio,neq; de subiecto aliquo dicetur. Si particulare accidens sit, de subie .cio aliquo non dicetur,in si bimo tamen erit.
tesse insubiecto , ex dicatur quispiam esse in ali O.
Hoc autem quod in subiecto esse dicitur, quo modo sumptum est, & quo modo ab Ais
stotele explicatur .Resp. In hunc modum.In subiecio,inquir,illud dico,quod mali quo cum sit non ut pars. steri non potest ut sit sine eo in quo est . Inter. Quidnam his uer his sibi uult Aristoteles e RO. Ihiubiecio illiid eisse inquit, quod in aliquo est. Sed quia quod in aliquo est multis modis dici consueuit, & est inluiuocum, alia quoq aTerri in me/dium de at ut cise in siquo, quod hic accidenti di ei quod est in subiccio, attribuit, a relia quis distinguatur.Cum igitur multis modis esse in aliquo quaepiam dicatur: luod in loco est, esse in aliquo dicitur. ut in domo, aut in Lycio,au in balneo,aut in theatro Sociales.Est etiain aliquo quod tant in uase collocatum est: ut in poculo aqua,& in urna uinum. In aliquo item est,ut pari in toto quonadmodum nanus in toto in hominis corpore est.Totum qu pdicitur et se in est quo,quia in omnibisseis partibus consistit.Item ut species in genere, sicut in animali homo:quippe cum species a genere cotineatur ait ut genus in specie eo q, species
piam est cum est in domitante ut cum in rcge elle lita a MIerinius. Alio item modo,ut forma in materia,sicut in an e hominis species, di in seno insita figura,tum in anima sciditia, di in corpore color. Inter. Quot si Mistrata eius quod est in aliquo enumerasti Resp. . Novem. Inter. Quam RO. In loco,inuse,in compars, in partibus ut totuimin genere ut species, in specie ut genus, in fine, in dominante, in materia urso L Ium Quodnam ex his nouem sumitur ta in subiecio e M*: Illud proculdubio quod istumo loco enumbrauimus, quod ut forma in materia est. Interi de causar Re'. Quiasti, species inseparabiles a mater is sunt. Inter. Nunquid omnium horum nouemmen tionem fecit Aristoteles e minae: Intre. Sed quorum: ti Re p. moramini
nam,di eius quod in aliquo nisui pars in toto,&eius quodUtut ui east.I int mim, quia
25쪽
A Tuero quo modo absurdum hoc sit,non uideo, si non sinarari a subiecto accidentia di/xerimus cum S: odor, & dulcedo a malo separari euidentillime percipiantur. R . Sed istoteles non dixit non posse lieri,ut separetur. Inter. Ap quidnam Re p. Fie rino posse ut sisy eo sit in quo est. Aliud igitur est separari,ia aliud sine aliquo elle. Ne penim dixit sine eo esse in quo erat,sed sine eo et se in quo esit. Nam odor separari quidem est ab eo in quo est: seorsum autem per se ella non potest:sed uel corrumpitur atque interit, uel in aliud subiectum transsenur propterea v fieri nulla ratione potes ut accidens sine ali quo subiecio seorsum per se et se intelligatur. Hoc sigii cauit Aristoteles , non ut separ ricinium nequeat.
Ecte quidem quid in subiecto sit,hac diffinitione explicauit. In sequetibus uero quid do
A cet,ubi inquit. Quando alterum de altero praedicatur,tanst de subiecior Rrst. De Osubiecio illud pra ilicari de aliquo inquit,vod in eo quod quid sit, praedicatur:& si interrogemur quid sit ea res,allignat e costa imus. Exempli causa,deambulatio de Socrate prsdicat. Sed si quid sit Socrates allignemus eum ei se deambulationem nequa* dicemus.Quare de mcn dicitur .sed si requirat quispiam quid sit grammatica, nomen eam ei te nullo pacto di ce&quippe cum grammatici ' estortia nomen non sitatam si cisci, uniisquisq; ex nominis participatione elle citam re ipsa grammaticus posset.Sed grammatica est stientia.Iccirco scien ita de grammatica,ut de subiecio dicitur nomen non dicitur.Qti in ipse hoc praeit ruit, mdiceret,quae de subiecto praedicarentur, ea & iuxta nomen & iuxta rationem subiecio debes
re accommodari quae uero essent in subiccio,quantum ad rationem attiner,nuna:quantum
ad nomen speciat aliquado subiecto accommodari posse.Quapropter quod de subiccio praedic r,illud erat,qucci uniueis dius subiecto cum sit,& nomineta ratione conuenit: hoc est uiuuoce de eo dicitur.Cuiusmodi sunt εἰ species 5c genera stibicciorum, siue substantis fuerint,situ c accidQitia. Nam Q uniuersuc sit, quod de subiecio dicitur, ipse citam significauit. cum indiuidua de subiecio nullo dici affirmarit.Oportet igitur, ut quod de subiecio dicitur' indiuiduu non sit,inc inquid sit,de subiecio pidicetur,Vnde uniuersalius e subiecio est
Qρο modo cum species de homine praedicerisse Socrate dici non possit .
id ex his autem euenit e R se. Quid eueniat, ipse Aristotcles declarat, in inquiti
Quando inerum de altero praedicatur ut de subiecio , quaecunq; dicuntur de eo quoapraxit tur,omnia de subiccio etiam dicentur. Inter. Sed quo pacio hoc uerum est. Nam homo de Socrate dicitur de subiecio: de homine uero non solum animal, uerum etiam si ei cies praedicatur:homo siquidem species est qon tamen sequitur,ut de Socrate omnia praedicentur scit animal quidem dici perspicuum est species uero de Socrate predicari nullo modo potest.quippe cum Socrates species non sit. Resp. Videsquo pacio absurdum hoc ex eo euenerit , in m recie rem perceperisc Into . Sed quo modo intelligi debci,quod inquit,. Qua cui ds subimo cuntur e Me p. Non abselute dixit, quaecunque praedicantur de lubiecto sesi cum dixerit,quando alterum de altero praxlicatur,tunc quae noe de eo dicun/tur,quod praedicatur,eadem de subiecto etiam dicentun illud nobis significauit,ut univo mPrmicationem intelligeret UExempli causa,animal de homine ut de subiecio dicituri nanioc nomen animalis,di diffinitio homini conuenit: animal enim est homo, dc substantia mi mala sensibilis At species licet quantum ad nomen tantum speciat,homini congruat: homo liquid esse species dicitur non tamen siquis de substantia eius quaenam sit, interrogarit,
eum essespeciem respondebimus,sed animal lam homo species dicitur,ut ab eo distingua
26쪽
tur,q, non sit individuum,Pd cx iis qus cum communicat; one quadam appellantur.At cum comunicatione dici magis accidorast substantiam signiscat. Accidit aute homini hoc non iit a proprio indiuidui,sci ut a simili quod in eo est, disci atava differt homo a Socrate quia
homo cum communicatione. Socratra uero nulla citin communicatione sed indiuidue dici/tur. Quatenus igitur cum communitate est, s cio homo appellatur, & item animal ge laus: propterea v ipsis accidit, ut plura complectantur . hominis uero substantia in quid sit, prNicatur.
post haec autem qhia nam tradit Aristotcles 'RQ. DediTerciuijs agit. intre. At quid inquit Rest. Diuersorum generum di quae subalternate constituta non sunt di. uersi sunt specie etiam differentiς ut animalis N Q tiar.Animalis siquidem differentis sent, ut piaesti e ti bipes,di uolucre: scientiae uero nulla ex his differcntia est: quippe cum in eo vhipes sit,scientia a socialia non differat. At subaltematoriam generum nihil iactat, quo minus caedem disserentia sint .nam sit periora de inserioribus prae licantur.Quamobrem quaecunque eius quod praedicariir, sunt differentiar, ea dcm subiecit etiam crimi. intre. Sed nonne ui/des Φ multa hin sint,quae hic dicuntur Re j. Vacto quid .nam de generibus dictrum cst, orum alia essc inquit diuersa,alia substemata necnon diuersa specie. Dicuim item inde disserentiis atq; harum alias specie diuersas,alias castim esse ait. Inter. Cum de omnib
sita* his dixerit,quid sibi uesit oratio eius, declara. RO. Multis quidem modis la species di genus differentia dici consueuit .sed de quo nunc agitur genus illud, est quod de plurius ti sprete differentibus in quid sit. prsdicaturan animal uolucris, pedestris N aquatici est genus: m de his omnibus specie inter se differetibus, si quid sit ununquod honim fuerit requisitum,prmicetur.quid enim sit ununquodin ex his assignantes animal di mus.Sp es uero hic sumitur ea quae de pluribus numero dimerentibus praIlicatur.Nam homo cum sit spocies de pluribus hominibus qui numero tantu inter se diuersi sunt,si quid unusquiis sit sigillatim fiat interrogatio, piae dicatur.Si enim requirat quis liam quid sit homo,accommodate hominem ais aueris oriam uero saepenumero multae species eaedem genere cum sint,different is a se mutuo distinguuntur, sicut homo bos,& canis,eadem genere re sint omnia enim sunt animalia,differentias a se mutuo separantur: at inde efficitur, ut disserentia qualisnam unaquae F species sit,nobis manifest Nam ut hominem animia ratioriale mortala,& canem animal irrationale latrabile esse cominstamus, differentiae faciunt. iccirco differentia ea est, uuae de pluribus specie inter se diaerentibus, in quale nam sit, praedicet ut uolucre differenγtia cum sit de pluribus dicitur, cum de olore,como,& aquila pi aedicerire. mer. Nunquid uolucre est quod uni quodin animal quale sit ostendit. ita ut disserentia qualitatem & geneis ii, dispecies manifestet R . Minime. Sed cum decem sint suprema genera,in unoquo que praedicamento diuersa sunt genera, ct species 'differentiae. Cuius enim praedicamenticii genus Mustem sunt generis species,& generis di species differentis. erentiam nonsemper de pluribus dii tremibus specie dici.
CVm dixeris disserentiam de pluribus speciebus dici, nunquid rem ita ut sese habet expli/ome RO. Non ita plane, sta ut plerumque esse consueuit. Reperiuntur enim si quae, qi speciebus adaquaianar, sicut in leuitas&grauitas, quarum altera ignis, alterata est.
Nonsemper speciem deplaribus disserentibus numero dici.
c Pecies uero cum assignata sit de pluribus ms in numerum cadunt,nunquid semper ita sovise habet e RO. Non sonper, scit plerunque. Nam phoenix auis species cum sit, non de pluribus numero dicitur cum sesnper sela una sit:sta si modo dicitur, O pluribus non nivmero, sed successione Nun dicetur.
27쪽
sint diuersu genera π subalternata.
Vidnam sit genus quod hic sumitur,quae si ι cics,quae disserentia,λου explicasti. Resita, quaenam sint diuersa,& quae siubali ata gelacra, plano. Resp. Diuersa genera appellantur,quae in diuersis sunt praedicamentis Asia enim sunt genera substatutae alia quali. tatis,alia quantitatis 5 aliorum simili modo alia.Species item quae sub unoquo enere suiu, diuersae etiam ipse ab at is sunt,quae alii generi subqciuntur. Horum igitur generum quae ita diuersa sunt diuersiae etiam sunt differentiae. Animali S Uaim quod cli genus,di scientiae diue sat differentiae sunt .nam animal e praedicamento stubstantis est,scientia uero e qualitatis. Alis Hem animalis,aliae scicntiae species sunt.Aitimat enim ab animali in eo dissert, v bipes est,aut quadrupes.Scientia uero a scientia nequast in eo distat,q, sit bipes. Atq; his quidem diuersa genera,& species'c differentiae sunt. At si ibaltei nata genera dicunt, oim aliud genus in ea.dem prNicamenti serie stab alio est.Quemadmodum est uolucre animal sub animali, hoc est auis: quod e praedicamQuo subitanti arcit. Mer. Adhuc clariuS explica. Re p. .Ex iis suae uniuersalia dicuntur,alia sunt genera,esia sis cies,esia differciuiae.Ex generi ruis uero tisiri ciebus alis fiunt tantummodo species, quae in particularia diuidunturialia tantummodo genera supra quae aliud superius genus non inuinitur. At quae his interposita sunt,cum superiorum species sint, inferiorum uero genera, merito subaltemata genera else dicuntur . Inter. Exemplis haec dilucidiora nobis redde. Rep. Substantia genus est tantum supremum sib, nantiarum omnium quippe cum nullum aliud genus reperiatur,quod capra ipsam constiti tum sit .Homo uero species tantum est: propterea q, sub ipsa indiuidua & particulares homi/nes sub iciuntur. At quae post substantiam usq; ad hominem quae est tantum species, sunt in. teriecia,ea omnium quae antecedant,species,omium quae subsequiitu genera sunt. Dem admodum animal species est substantiae,& genus rationalis animalis.Animal uero rationale genus hominis cum sit, animalis species est.Haec igitur qiue intergeneralissimum, di speci iissimum, si ad aliud xl aliud respiciamus,5c genera Sc species sunt,subalternata genera are Pellantur. inter. Nunquid igitur subalternata propterea sunt, quia fecim alterum sub alte. xo mutuo possit R O. Minime.Fieri eiu)n nullo pacto poetat, ut cum rationale animal mortale hJc est homo,sub animali sit animal quo* homini subiiciatur. Non sane ob id sub/estemata appellantur,quia idem eiusdem & species elle & genus queat sed propterea q, alteram si ib altero siluam cum iitram simi gmeria lic alterum sub altero nonin ea sit balterna minime sunt.Sicut animal Sc scientia cum enim utram sint genera,nem scientia sub animali,nem animal siab scientia coli inpari ullo modo pollum .simi enim diuersa, & non subaltemata. Sunt autem diu 'rsa qus a se mutuo procliis distant,ut stat decem genera decem prNicamentorum: quς uid licet a decem di ucssis pretessi mentis manifestaritur. Horum quidem quae a se mutuo absunt,ut alterum sub altero statui nullo modo possit, diuersae etiam sunt differen , tiat. At subalteritorum eaedem interdum et se disserentiae possimiaion enim omiuum sidem sunt ista fit,ut in aliquibus eaedem,in aliquibus non carciem reperiantur.
Quomodo subalternorum eaedem interdum,interdum non eaedem sint Verenite.
OVo pacto in aliquibus eaedem sint,inali litibus non sint, ostende. Re p. Animalia
auis subest ema sunt genera: auis erum ci sub animalissed animalis disserentiae sunt ra/ti onese N irrationesta quae eaedem cste auis etiam nequeunt. sunt tamen nonnullae aliae ambmesis disserentiae, quae aui quoque conueniunt. Nam si animal ita diuiserimus, in alia ani/malia herbi uora, alia flaninitiora, alia carniuoracile dicamus: me lem auium disserentiae simili modo erunt. Inter. Qua de causa hoc euenit Resp. Propterea oe animal inte suas species auem etiam continci, scientiam uero non continet: neque animalis species smentia est. Eius autem quod continet, &cius cpiod continetur eaedem esse differentiae pos/sunt. Quod uero non continet, neque continetur, easdem differentias habere nun* pinterit. infer. Vbi hoc declarauit Aristotelest Resip. 'bi ait Substemorum autem ge/nem russati vetat,quo minus eantem differentio sintaiam causam subiungens superiora enim,
inquit,de generibus praedicantur, quae sub ipsis sunt Quare quaecunm eius quia pilicatur, 1listerentiae sunt, si biecti etiam erunt.
28쪽
Quaenam differenti uperioru de inferiori omnes, quae non omnes praedicentur.
e Ed tu qualdam animalis disserentias eas dein esse etiam avis Ostendisti. non ita, ut ipse inquit Quare quaecunq; eius differentiae sunt,quint praeclicatur, caedem crunt etiam subie cti: Non enim quaecunq; animalis sunt differentiar, idem omnes avis quot cile reperitans. Et tamen paulo ante dixerat nihil vetat,quo minus sis balternorum generum differentiae inferioriam etiam sint:quasi non omnes inferiorum esse possient. unc uero absolute,quae n. que,inquit,sunt eius quod praedicatur,emem etiam subiccii erunt. Rest. Hac de causa ut puto,nonnulli suerunt, qui erratum esse locum hunc existimantra legendum assererent,non quaecunque cius quod praedicatur sunt differentiae, csdem etiam erunt subiecit . sed coen, trano,quaecunq; subiccii sunt,eaedem eius etiam erunt, quod praedicatur.Ego uero ex eo vdixit quasdam Sc postea omnest solutionem dubitationis huius sumendam arbitror Si enim non omia es differentiae eius quod praedicatur, subiecit quoctve cise reperiuntur sed quaedam tantummodo: postea uero omnes eius quod praedicatur, linerentiae, cita etiam si abiecti dicunt deueniendum ad differentias nobis est,& si in ipsis species Dei it,uadendum in qua specie differentiae omnes praedican de si ibiccio citam possint. Inter. Apertius declara, quod in
quis. Rest. Ex differenitis alias esse speciscas dico, quibus specificatur, hoc est in speciem redigit. & quasi qualitate quadam afficitur illud quint praedicauiri alias diuisuas quibus ge nus in species dispertitur.Vt animatum di sensibile differentiae sunt.quae quidem substantiae accidentes ipsam specificarit,ec quasi qualitate quadam afficiunt ita ut in animal oladat.Specificatur siquidem,S qualitate asticitur animal animati Sc sensibilis differetis accelsione qui hus formata substantia animal effecta est. Unde animal esse substantiam animatam sensibi/lem dicimus.Sunt* hae differentiae quae producunt,aess abseluunt animal, supraque ipsum sunt: ut propterea etiam de ipse prsdicentur Nam utimal di animatum S stii sibile simili modo recie dixeris. Aliae uero differentiae sunt, quae non ita animal specificant ac serinant, scd in species tantummodo secant, qus inferiores ipse proculdubio sunt: at iccirco singule prsedicari de animali non possunt.Cuiusmodi sunt,rationale,irrationale: moriale, immortase:u lucre,tcrrestre, aquaticum:bipes,quadrupes,reptile pennatum, im natumddulis siquidem
sub animali sunt differciatiae, quibus di ipsium diuiditur, & quae sub ipQ sunt species, inseramantur.Ipsum enim non quibus diuiditur, sed superioribus specificatur. Inter. Si igitur non omnibus different is eorum quae praedicantur subiecta uti possiunt, sed aliquibus quae
nam sunt illae omnes,quae conuenire subieciis etiam quomer Non omnes quid
animalis differentis de si ibiecto, hoc est cle homine prsdicari milie affirmo sed omnes tamen speciscas polia nomini dubium esit.Sunt autem animalis differriatis specifice superiores,li est animatum, sensibile: luas pnedicari de homine licet. sensibilis enim & animatus homo est. Recie igitur dicium est. Omnia quae praedicantur de superioribus, de inferioribus etiam eadem praetori possie. Nam diuilium differentias de animali praedicari non posse perspi. cuum est specificas uero quia superiores sunt polle. Quapropter quae nin de subiccio praedicari possunt, stant autem superiora,& specificae dii fierentiae: dem etiam de subiecio poterunt prmicari. At que prsdicari nequeunt,ea nullo modo predicabimus.Sunt tamen non.
nullae ex inferioribus oc d uisiuis animalis different is , quas subiecio etiam fieri diuisiuas polle ostendimus. Dius emis maxima,e se enumerationepotius. ΤInterrogatis. QP me haec docuit Aristoteles, ad quamnam diuisionem postea transite Resp. Ad
eam quae in maiora sererat autem in maiora ea,quae in decem fiebat. Inter. Nunquidea est diuisior R θ. Abiume. Inter. Curr Rest. Diuisio quidem est,cum genus in species secatur. hic uero non unum genus in decem species diuiditur, sed decem genera ipta exponuntur.Vnde enumeratio potius in primorum goaerum,S decem circa prima gener in dicamentorum,haec quam lacit. Inter. Quid igitur inquit Resip. Eorum quae in Ila complexione dicuntur,unumquodque uel substantiam signiscat,uel quantitatem,uel
qualitatem,uel ad aliqui uel ubi,ueI quado,uel positum et se,uel habere,uel agere, uel Pari
29쪽
. Deinde Bigulorum exempIa subiungit, cum ait .substantiam quid , ut figura quadam di/cam, homo, equus di sic deinceps accommodato ad canerorum declarationem exemplo usi, tur. Intri . Omnes ne hanc in eadem hec genera numerationem dictionum concedunt ae primo ac principali ratione res signiscant f Rest. Minime. Athenodorus enim sui es dioicus,qui libros aduersus Aristotelis prini nacta conscripsit. Ornutus item in thetoricis suis artibus,& ut ijs quς ad Athenodoriam seribit5 at 3 complures. Inter. Nunquid recte contradicunt Rrip. Nequa*. intre. Vnde id constaec Re'. Inde profecto, ad omnia tere ipsis respondit,cum contra scripserit Sc quatuo in errore sint, ostenderit. iner Sed quis radicindi modus est e Resp. Triplex. AIq. n.superuacaneam et se enume rationem dicebant.Quidam deficere eam asserebant. Nonnulli alia pro alii' assumpta sui ita genera obiiciebra. inter. Qua de causa autem dixit, eorum qiis nulla cum complexione dicuntur,alia lubstantiam,alia quantitat ,&caetera quae sequuntur RQ. Quia pio situm ipsi non fuset de entibus, eiust generibus disputaret: sed de uocibus quae primores ipsas lignificini. Quot uidelicet & quae sint genera eoru qus ex complexione non dicuntur. uoces autem a dicitonta iunt,qugdicuntur, non res.
sint cum complexione, o me complex ione.
s Ed quamam sunt disserentiae r Rrj. Alia cum complexione dicunt: alia sine compla, Mone. Inter. Quaesum cum complexione ' Rest. Quae exp*dicationibus inte Aluinus,aut pluribus componuntur. ut homo currit homo in Lycio deambulat. Inter. Sisine complexione uero qua nam c Resp. Quae non ita sese habent.ut ininuoca omnia sunt Sumuoca 5c denominativa. Inter. Qua uero huiusmodi sunt, ut famigcrat,turpificat quadrupedat, siunt ne cum compIexione, an sine complexione R st. Sine complexio'ne. Intur. Cumanar Reip. Quia nullum ex ipsis ex praedicationibus integris constat. inire. Quot sunt igitur genera quae sine complexione dicuntur Re . Dccem ea quae dicia iam sunt. ἈCur nullius ex decem generibus esse dissimila seat.
Ed qu am uniustuitiis hora est diffinitior Resip. Nul Iam ipsoru dissinitionem afferre possumus propterea φ diffinitio omnis ex genere cum constituatur, ipsa genus stupra se nulliam ha it Muippe cum generalia maxime sint. Diter. Qiud uero afferri de ipsis potest e Resip. Exenvita oc propria sicut etiam facit Aristoteles, qui cum nunc exempla eo 'rum nobis tradat,postea in uia umi pr. edicamento quodnam sit uniustitiusque proprium inquirit, ac demonstrat. Inter. Sed quo modo excpla tradidit Rest. Cum inquit Sub; stantia quidem ut homo.Qualitas,ut album. Qilarita, ut tria.Ad aliquid,ut pater.Hoere ut uerberare Fati,in uerberari.Habere,ut calceatum esse.Positum et se, ut recumbere. '. Expraedic mento compositionepropositio exstiti. Ieterrogatio. γ C , EXhonimuero compositione quid constituitur Rest. Propositis. Hre. Cur ' Risp. Propterea V per se nullum praedicamentum propositio est: sed ex quada ipsorum conexione existit. Inter. Quo pacior Rest. Omnis propositio aut uera est,aut sella. Unum/quodq; uero camelumque neq; ueruncipialsum est impiactu ud significet. iser. Sediquid c None dicere possumus,uiuo,deambulo,uel pluit,qus licet complexione careant, nota νpropterea tamen iit,ut aut uerum, aut falsum non signiscente Rest. Postumus quidem sed ea in ui ac potestate cuconnexione dicta sunt, Iicet uoce oc pronunciatione simplicia esse, deantur.Cum enim dicimus uiuo perinde in ac si diceremus,ego uiuo item pluit ii s liter uitelligitur,ac sis Iuppiter pluit dictum elis. DE svBSTANTIA, ET cvR PRIMUM DE EA DI spvTET. cInterrogatio. v I et
Ed quodna situmquod prsdicamentu exesis satis dilucide explicasti. adhuc in ut de singulis doceas,illud declara es de causa de substantia prima ante alia omni
30쪽
disserit f.Rηρ. Propterea Q sicut quia reliqua omnia in ipsa sunt,& ipsa ad existendum in digent,prior esse natura declaratur:ita disputationem quos de ea ante alia fieri consentane ii est. Inter. Quid igitur est substantiar R '. Diiunitio quidem eius,scut diximus, dari ulla non poteukxempla uero cxposita iam sunt.Ipse autem eiusmodi ipsi notionem assignat, ut non esse in subiccio dicat: quippe cum aliis generibus nullis subiaceat, sed alia si ipsa esse non possint.Deinde proprium eius inquirit.
De quasubstantia in prydicamentis agatur.
Vot modis alibi substantiam appellat Re p. Tribus. Nam&materiam 5 formam, &compositum ex utras substantiam uocat. Inter. Nunc uero de qua substatia agit Rest De composita. Inter. Nunquid aliarum mentionem ullam facit r Rrip Facit quidem. Inter. Quomodoc R p. Cum panes substantiae esse substantias inquit .partes autem compositi materia,& sorma est.
Diuisios stantiae in primas Vsecundas.
τ .la uero quas substantiae disserentias afferi r Rist. Alias esse primas, aIias secundas. Hinter. Quaenam prima sunt Re'. Indiuiduae, Socrates,Plato at Q huiusmodi. Imeri Quaenam suiu secunds Rest. Genera dispecies indiuiduarum substantiatum ut homo, qui panicu latium hominum species est:& animal, quod est genus. Inter. Sed quam iunt,quae maxime proprie substantiae, di maxime,& primae substantiae appellantur R DIndiuiduae.
Vo pacto has Aristoteles describit Rest. Quae nessi de subiecto dicuntiar,necpsunt in subiecto. intcr. Quid significare his appellationibus uult Re p. Cum cas non esse in subiecto inquit,substantiam, ut iam diximus, non esse accidens ostendit. Hoc autem com mune omni substantiae in ,siue prima suerit,sive secunda.Cum uero ait ne* de subiecto dicuntur, primas substautias a secundis distinguit. Secundar enim substatutae, quae sunt gene/ra,5 species,de subiccto de primis set,liantias dicuntur.At prinis ipse cum sibi, 's omnibus snt,de subiecto ullo dici nequeunt. Qitare oriri comm ioc omnibus sit, in sit hiccio non esse, eo a se mutuo distinguitiatur, i, secundae in si ibiccio cum non sint,de subiecio dicuntur Ptinis uero & in subiecto non sunt,& de subiccio non dicuntur.
Cur induta suastantia maxime proprie primon maximesubsantia dicatur.
SEd cur primas substantias 5c maxime proprie,ec primo A maxime substatim dici asserit Qtio pacto id a secundis eas distinguit e R esp. Hoc pacto, quia indiuiduae primo sit h/stantiae fiunt propterea v ipsae primae appellant ii ,aliae uero secundae. Maxime proprie uero subsilantiae sunt quia reliqua omnia partim de subiectis his primis ditatur, partim in subiectis ipsis sunt,hoc est civici a noue prsdicamenta,quae simi accidetitia. ut si primae substantiae nonum nihil'ex caeteris suturum sit. Verbi causa de homine animal praedicatur ergo etiam de auquo homine.nam si de nullo ex particii laribus dicanar,neq; de homine omnino pidicabitur. Glar item uel aliud aliquod accidens si in corpore ci in substantia est proculdubio in aliquo corpore, di in aliqua substantia quom sit, ne illa est. Si enim in nullo corpore aut substantia Particulati sit ne* in corpore aut substantia uniuersalit cr crit. Quocirca quia reliqua onmia aut de subieciis his primisi substantiis dicuntur,aut in subieciis his insunt:& si har no sint aliud qui iam esse non potest: mei ito hae maxime propra e & primo substantiae uocantur. Inter. cur maximer Rest. Quia in inter decem micta subiccium sit substantia, quod muxime est sibimum, id maxime sit, necelle est. At indiuidua substantia maxime subiacet eiurgitur maxime substantia. Suhiaret aurem omnibus tam proprijs speciebus et generibus quς
se subiecia ea praedicantumst accidentibus , qua in subiecta ipsa sunt. Quare tam me