장음표시 사용
261쪽
Intelligi, at re tradita, & pretio
soluto demum impleri. Emptione persecta, actionem rectam exempto & vendito utrinque nas.ci, & emptorem teneri ut pretium
solvat, venditorem ut rem Venditam praecisὸ tradat , si tradendi potestatem habeat, aut interesse omnino praestet si non habeat.
s. Venditoremteneri rei domin Num in emptorem transferre, si rei venditae clominium ad ipsum pertineat, alias suffcere ut vacuam rei possessionem tradat, ut emptori eam habere liceat. I 8 I. Is ΣVIII. Posse tamen hunc contractum sub certa conditione celebrari , ut perseetiun dici nequeat, antequam conditio impleta suerit et imo & aliam, ex contrahentium voluntate, naturam adsciscere, ut nimirum necesse sit scripturam intervenire. a 83 IX. Omne periculum & commo- modum rei venditae , sed nondum traditae , quod sine facto venditoris contingit, emptorem
etiam contrahenthun conventione immutari posse. I 83. I 8qX. Posse omnes emere & vendere, qui pacisci; omniumque rerum quas quis habere, possidere, vel persequi potest , venditionem reicth fieri , non autem earum, quas natura, vel gentium jus, vel
mores civitatis, commercio me merunt. 18έ
ut pro uisalicujus rei, aut operarpersonat, certa merces praestetur. Ab unius indigentia, alterius Ve-rὸ copia contractum hunc etiam , originem suam traxisse. Eseque Iocationis conductionis duas species , rerum utendarum unam,
factorum seu operarum praestandarum alteram. In prima speciδlocatorem semper esse & dici, qui rem utendam dat & mercedem accipit, conductorem qui utendam accipit, Ac mercedem praestati in secunda specie promis. euh Veteres fuisse uis, & apud
Gallos remansisse, ut locare, I catarius,&locagiam, utrumque actum, per nam utramque, &mercedem tam datam quam acceptam, denotent. 183. I 86
contractum, differre tamen quod in emptione id agatur ut rerum
dominium in emptorem conseratur, in locatione autem, ut earum uis duntaxat conductori concedatur ; & per consequens quod
emptio titulus perpetuus este soleat, Iocatio temporalis. At in pluribus inter se convenire, ac I. mercedem in locatione, uti pretium in emptione , in numerat L pecunia, ex Imperatoris mente, consistere debere. 2. Consensumtilam circa duo versari, rem utendam vel opus faciendum ab una parte , & mercedem ab altera. . Statim atque etiam , ut inemptio-
262쪽
emptione, inter locatorem &eonductorem convenerit, locationem perta stim, sed nondum consummatam intelligi. q. Locatione persecta, obligationem mutuam , Ac aetionem directam, ut
in emptione, utrinque nasci, nisi lmunicipales constitutiones, ut in Hollandia, instrumentum insuper requirant. s. Incumbere conductori , ut venditori m emptione , ut praestet quod aequum &bonum est , item dolum & culpam ; non levissimam, sed levem& mediocrem. 6. Condueti remortuo, heredem in conductione succedere in prima specie, non autem in secunda. I 87. r 88. I 89s X I I I. Hujus cpntractus materiam esse, primo, res omnes quae in commercio fiant, tam mobiles, quam soli , non proprias modo, sed & aliquas, ea tamen lege, ut conductori moranti , locator
obligetur in id quod interest, si
usum rei locatae ei praestare nequeat, deinde facta, non quidem omnia, sed quae mercede aestimari possunt ac mist, remuneratim nes autem Ze honoraria in hunc
censum non venire. I 89 XIV. Societatem esse , eum inter aliquos res aut operae communicantur , lucri honesti , in commune siciendi, patia. Homines ad societates descendisse, ut quod ex solitariis opibus, ac privata industria, lucrum sperare non poterant, ex junctis facultatibus &
operis consequerenni . Monestas& legitimas secietates hic tantum intelligi, non quae in publica commoda peccant, ut monopolarum, multo minus quae humanae soci crati bellum apertum indicunt, ut praedonum & piratarum. I9OXV. Ad societatum naturam percipiendam , sequentia axiomata maximὸ esse observanda. I. Societatem duos requirere, plures Vero recipere. 2. Requiri ut utrinque a contrahentibus aliquid in communes conseratur. 3. Collationem illam voluntariam, & ex in tentione, non vero fortuitam, esse
debere. Φ. Omnia quae juris nostri sunt, sive pecuniae sive operae, contractus hujus materiam esse. . Societatis species plures esse posse, ex: gratia vel unius partis, . omnium bonorum , vel sortis &lucri , vel lucri tam lim; vel plurium rerum , vel unius tantum.
s. Societatis finem esse commune lucrum , & bonorum communionem absque tali intentione , societatem non esse dicendam. 7. Sincietatem contractam intelligi, statim atque de commmione inter aliquos convenit. 8. Societate coim
tra a , sectos reciproce teneri
actione pro socio, ut lucrum ex 'aequo ac bono inter se dividant,& dolum ac culpam, levem scilicet, & mediocrem , invicem
X I. Dcios, r. Si nihil nominatim inter ipses pactum fuerit , i
263쪽
aequalis lucri & damni partes sem. re debere t aequalitatem autem, non arithmeticam pro numero sociorum, sed geometricam & rebus collatis analogam, intelligi. Σ. siquid hac de re suerit conventum, pactis standum esse, magna quamvis in aequalitas aptareat, quod opera atque industria ea compensari possit; naturam tamen a leonina societate abhorrere, quae s ciorum uni lucrum omne addicit, caeteris damnum solum relinquit.
, 3. Quod si de lucro solo, vel de
damno solo conventum fuerit, eandem proportionem in parte praetermissa ac in expressa esseo servandam, modo caetera paria sunt. I92. I93. I9 XVII. Societatem solvi I. non modo, re adhuc integra, & --nium voluntate, aut cum finis negotio i mpositus est , sed etiam 2. unius socii renunciatione, altero etiam invito, imo quamvis convenerit ut societas perpetuod raret ea tamen lege u iniuriia carminrit, insidiosas tamen renuncia tiones hactenus ex iure civili vale. re , ut liberent socios a renuncian te, sed non renunciantem a sociis, idque naturali aequitati non repugnare. I. adorte etiam unius sol
vi, etsi plurium suerit, quod qui
societatem contrahat, certam personam eligat, eaque defuncta, opes quidem, sed fidem &ind
striam ad heredes non transire. Φ. Nec morte naturali tantum,
sed civili etiam hune contritam extingui, capitis nimirum diminutione, & bonorum publicati ne. . . Amissione bonorum ominnium , nisi propter operam aut4ndustriam solam in societatem quis receptus suerit, & bonis amissis. Speratam operam praestare possit. I9y. I96. I97. X VIII. Mandatum definiri, contractum quo aliquid licitum dehonestum gratuito. gerendum 'committitur & suscipitur. Conventionem hanc ex mandantis indigentia & suscipientis humanita, te originem tam traxisse. I97.19 8 XIX. I. Objectum hujus contractus, esse res tantum licitas, turpium S . illicitarum nullum mandatum, nullamque obligationem esse. Verum quidem esse in flagitiosis, de qui mandavit, Ec qui exsecutus est, utrumque ex delicto obligari , nullam tamen ex eiusmodi contractu inter eos obligationem oriri. Σ. Mandati vocem, unius quidem sectum designare, hyc tamen pro toto contractu, & duorum racto accipi. 3. Mandato dato & accepto, obligationem statim ex consensu nasci, & ex obligatione actionem , mandanti quiadem directam mandati, mandam tario vero contrariam sive utilem. . Posse mandatum inter absentes per epistolam vel pernuncium celebrari ; nec reserre quibus ve bis mandans utatur, modo mandatum esse intelligatur. Com
264쪽
mendalitia verba&sicripta mandatum non haberi, nec obligationem inducere. s. Mandatum tacithetiam contrahi posse. 6. Ad mandati naturam pertinere ut sit gratuitum ; idcirco placere mandatum non dici negotium , quod ejusinodi homini committitur , qui ex negotiis gerendis mercedem aut salarium percipere solet,
nisi id se gratis suscipere significet:
mandatum tamen esse non desinere, etsi remunerandi causa honor postea interveniat. 7. Mandatum contrahi , vel mandantis tantis gratia , vel mandantis &mandatarii; vel aliena tantum, vel mandantis 3 aliena, vel mandatarii & aliena, veI mandantis, mandatarii & aliena. Μandatum mandatarii solius gratia, consilium magis quam mandatum esse , & idcirco obligationem nullam parere , modo dolusa, fuerit. I99,2 Ο.2OIXX. Jus naturale exigere, ut mandans mandatarium per omnia immunem praestet 'sed ea lNe, ut mandatarius ad praescriptum agat,&caveat ne mandati fines egrediatur, aut aliud faciat quam in mandatis habet; In mandati finibus constitisse videri, qui fecit aequi- pollens. De eo qui pluris vel minoris emit aut vendidit quam ipsi injunctum fuerat, & in nusmiai
casibus multum reserre causa mandantis melior fiat, an dete
XXL Solvi hane eonventionem. I. Mandantis revocatione, re assi huc integra, vel postquam integra esse desiit, 'modo mandatarium ob antegestum immunem praestet. 1. Mandatarii renunci tione, sed tempestiva, alias teneri; non ut mandatum praeesse impleat, sed ut Iuraestet quod mandantis interest implatum' esse
Μorte etiam tam mandantis quam mandatarii, mandatum eo
tingui, nisi ejusmodi mandatum sit quod post mortem mandantis implendum sit, imo non nisi post mortem eius impleri. queat. Id intelligi si re adhuc integra mota
intervenerit', at postquam alte utrius' interiisse caeperit, natam - ante obitum actionem persevera
re ; iustum etiam de probabilem mandatarii ignorantiam , tam iuris quam secti , ipsi nocere non
XXr . Constitutum este conventionem , qua quis spondet se debitum seluturum. Constitutum igitur I. . semper debitum praesupponere , qualecunque sit ,
dummodo utiliter peti possit. r. Constitui aliud posse quam
quod debetur , modo constiti tum debitrvalorem non excedat. 3. Constitui non posse' quod non debetur, & si per errorem constitutum sit , constituentem in id tantum ireneri quod debem r. . . Citeriore die,&alio locoqῶm quo debetur constitui posidi, de suta.
265쪽
sici conditione quod pure debetur. Quemque pro se & pro
alio constituere posse, nec resem re an creditori ibi an alii constituat quod debetur. 6. Constitutum Me nudam sponsionem me . diae naturae inter pollicitationem& stipulationem. 7. Sponsione facta & acces,tata obligationem ex consensu nasci, de actionem ei cui constitutum est in constituentem , non civilem , sed prael
riam , dc hac lage, si appareat eum qui con stituit , neque solvere, neque seruisse, neque per actorem stetisse , quominus fieret quod constitutum est, alias enim actorem , non debitum quidem, nec etiam debiti actionem, sed acti
nem ex constituto, quam ei Praetoris benignitas induls at, amittere. 8. Constitutum priorem actionem non innovare , sed ei accedere, eumque , pro quo alius constituit, adhuc obligatum manere, hancque constituti speciem multa cum fideiussione communia habere , quamvis in multis , ex jure civili Romano rum , a se invicem distre
XXIII. Emphyleuticum contractum , ab agrorum incultorum insitione nomen accepisse , qui quod colonum non reperirent, certa pensione in singulos annos constituta , ea lege locari caeperunt , ut quamdiu pensio salve tur neque ipsi colono , neque
ejus succetaribus ea unquam auferri possunt. Ad hunc contractum intelligendum , inservire I. explicationem vocum quibus iuris periti in hac materia utuntur,
cultissimos postmodum agros, imo & aedes , fuisse transatum. 3. Hac conventione potestatem in emph3Teutam transferri, rem sibi traditam alienandi, sed ea lege, ut si eam donare aut permutare velit, id domino significet, ut laudimio a novo emphyleura accepto eum in possessionem admittat; aut si vendere velit, emen. di praerogativam domino prius, offerat , cui in tali casu , retractus jus multis in locis , tantum competit. 4. Triennii mora, inpensione solvenda emphyleuten iure suo perpetuario cadere, nisi 'dominus, pensionis elapsae receptione , caducitati tacite renum claverit ; aequitatem tamen postulare , ut celeri satisfactione, mora purgari possit. s. Γmphyleusi consensu persecta actionem emphyleutae in personam nasti, sta rei traditione consummata, utilem ei actionem in rem dari; domino vero directam etiam in
rem , propter rei caducitatem. 6. Potuisse hanc con ventionem ademptionem , vel locationem re--ri , & contractibus iuris gentium adnumerari , nisi Zenoni
266쪽
esaeu;sset propriam esse contra eius speciem. 7. Antiquissima
limus conventionis exempla apud Sacros , profanosque autores passim occurrere. 8. Videri hunc contractum venditionem esse, cum emphyleutae perpetuum Veluti dominium in rem acquiratur, videri rursus Iocationem quod conductor annuam pensione domino sol vere teneatur. s. Discrimen tamen in eo esse, quod cum in venditione, dominium omne in emptorem transseratur, &in i
locatione nullaesi'. sed r iis rei usus ; in empli neusi medium quid accidat, modiundi dominus dominium his directum retineat , ac transserit in emphyleuten dominium uti
tractum hunc propriis suis pacti nibus sulciri posse, clarii caducitatem & periculum ; & si nihil cautum fuerit, redire fundum ad dominum , ut supra dictum est, post triennii in pensionis solutione moram; periculum vero quod attinet, rei totius interitum ad dominum , partis vero solius ad emphyleutam pertinere, cujus rei aequitas demonstratur, succurrendum tamen esse emphyleutae, si pro modo & quantitate fructuum , qui ex agro percipi
solent,pensionem solvat. II .Haec
sic vocata, dicta esse, non vero de ammodiatione, sive locatione in quantumvis longum tempus,
cum non sit modus trisasti indidominii. ' et os.&Mq. XXIV. i. mnationem esse via' propriam, solius liberalitatis exemcendae gratia, vel impropriam, sub modo causa, di conditione. Σ. Donationem propriam fieri vel verbis in praesens conceptis ut Do tibi, vel in futurum, ut Dabo tibi. 3. Donationi propriae & in praesenti soli Imperatorem actionem dedisse , esseque ultimum contractuum,qui consensu ex iure civili ebr dxur, quanquam &
in ius gentiunt reserri possit.
Non came ratione quod huic φ,nationi actio tributa suerit, steri non, cum donatio, verbis in praestys conceptis, haberi poseres jam tradita es
s. Contractum hunc celebrari cum donator voluntatem suam, , ab una parte, declarat, & donat rius eam gratam ac ratam ab ste. 'ra , habet. 6. Donatione mutuo
consensu sic peracta, condicti nem ex lege donatario in donatorem dari, sed re demum tradita, dominium utile ei in rem acquiri. 7. Donationem hanc inter vivos pro arbitrio donatoris revocari non posse , sed in donatione mortis causa, donatori poenitere lic
re. Hoc tamen cum hac exceptione intelligendum esse, nisi se donatarius insigni ingratitudine,& sceleri affini, collato beneficio indignum effecerit. 8. Leges civiles Romanorum modum dona-
267쪽
. tionibus. Imposuisse , paucis quibusdam exceptis . ut sunt principales , vel quae in captivorum Redemptionem Iam istur. 2I7.2Icetis XXV. Non esse instituti illius quihoe ultimum caput adjecit, cae-
rem Testamentariam pertinent . cum ex generalibus , toto hoc opere sparsim positis iundamentis, ea erui facilὸ possint. Grati rum actio ad Luminum Patrem, quod non naturalis aequitatis lampadem , sed justitiae etiam supernaturalis Solem in cordibus nostris lucere seceriti 2I9. ma
268쪽
OMemperans Martialisia minis Dir tatus
Adulterium Animam Ex amentis Eommittentem Vridicam Circumsicribant sIV. Veniamus omnisAu imputare Pectorum omnis probandi Solum emptoris
a neque mitius Atidirem tibi a Involare era Aqua habet quis, non quarenui uora erum a Marualis, Domino. Digna ε
Mulierum Animo Xx armentis ommittentem H dicant, circumscrisum IX. Veniamus omnesu imputare Paetorum Onus probamsi Deleatur. Venditoris
Si es res sine. Aliquot oelavi capitis, paululum m batos, facilε, ex indice, suis locis resistuci benignus Lecto