Institutionum politicarum libri duo, conscripti a Marco Zuerio Boxhornio accessit explanatio ab eodem auctore profecta, nunc ab interitu vindicata

41쪽

3o Lib.r. Cap.3. De prima Orig. Magistr. Discordia vero quando diversitatem statuum inter Magistratum & subditos consideramus. Quam concordiam & discordiam ipsa natura imitatur. Elementa enim sibi contraria sunt, & tamen ex his universum harmoniis cum constat ; Nee possibile est ubi haec Elementa ditatuta sunt, universum consistere, ut nec Respublica manere integra potest, ubi hareconcordia distors rupta fuerit. Secundum modum obtinendi consensus dixi , si sit Imperium eum ratione conjunctum. Eo me ducit dictum philosophi,qui omnia Fuficere cupit, stimum imprimis rationisubjiciat.Nam cum populus paret Magistratui secundum rationem imperanti, rationi se parere putat, non magistratui; At cum rationi defert obsequium, putat se sibi deferre, quia ipse quoque rationem habet. ut ergo Magistratus conis sensum obsequiumque habeat, rationis potius in imperando, quam propriae libidinis rationem habere debet. Odiosae itaque illae formulae Imperii: Factum est Imperator, quod voluisti. Tac. LI. n. eo & in eum locum Lipsius in eomm. item strimn.I deform. resolennibus P. R. perinbis p. 343. odiosa& Hispanorum Regum superbia, qui in omnibus edictis tantum: Ego ReX, crepant, nullo respectu rationis. Optimae vero formulae libertatis, qualis illa: Fac tam est, quia e Republ. visum ita. Cum autem ra- tio

42쪽

tio non omnibus nota sit, persuaderi igno rantibus deber. Pleoque Plato Eloquentiam civilem & publicam eommendat. De qaa commentum est Poetarum , quod Orpheus lapides & bruta sono Musicae allexerit, quo signirificatum voluerunt, eloquentiam homines &lapideos i e barbaros ad rationis ustam revoca in re posse. Osiae l. In Metamorph. fab. I. Borat. de arte Poetica s. r. Sane nihil plus frumis Romanae ReipubL attulit, quam exercitium - hujus eloquentiar. unde tot in rostris contiones, tot in Senatu orationes, quibus id obtenis tum saepὸ fuit, quod nullis edictistextorquerspotuisset. In castris etiam imperatores, quo ties acies committenda, quoties seditio orta, toties ad militum animos-loqui sedebant.

Tertium modum consensus obtinendi dixi mus, si omnibus membris pars aliqua re im cor cedatur. iraque in Regno optimatum &puli; in optimatum regimine populi in Demo

cratia optimatum habenda ratio estόαQΠ Z in

de pacatissimae sunt Respublieae, in quibus drminores Magistiatus curam Reipublicie actis pertinere sentiunt. In Belgio sanὸ nullus status exclusiim se a Republica queri potest Comitia enim constituunt Nobiles & Civita tum delegati, qui posteriores sunt quasi optia mates ὸ populo, atque inde facillime, consensus, vel in gravissimis rebus impetratur. Nams de legati consentiant in Tributa, populus id non

43쪽

32 Lib.I Caps. De prima Orig. Magistr.

potest impedire, quia omnem sui consensus vim in eos transfudit. Ita & Respubl. Ro- mana turbata mirifice fuit, antequam plebs ad Reipubl. munia ad milia fuit. Tribunis vero plebis constitutis,Respub. a turbis quievit ; quietissimaque tunc temporis fuit Respuablica, quando illa formula usitata, S. P. Q. R. Nota haec ars Imperatoribus Romanis fuit; ideoque plebejos ad nobilium quoque hono res admisere, ut tanto magis devinctum populum haberent. Merito itaque hac in parte, Claudius Sesellius Galias Venetam Rempubl. peccare, alio quin prudentissitnam notat: ille dicit, in hae republ. vitia quaedam esse, quae hactenus quidem nullas excitarunt turbas, sed aliquando maximorum motuum cauis existere t- possit nupraecipua vero illa esse, quod Nobilium tantum in Magistratuum dignitatibus mandandis habeatur ratio. Et merito id, inquam, reprehendit Sesessius. Nam cum plebs magnam vim ex multitudine habeat,& ambitiosa plerumque sit, nobiles quoq; ad imperium nati videantur, metuendum, ne aliquando ad-

junctis viribus & consiliis omnem ad se de iarant ex Republ. disponendi libertatem & pote-- statem, quando illis nunc nulla conceditur.

Possunt autem hac in partea superioribus Magistratibus artes usurpari 3 ita sunt in Republ.

magna nomina, quorum vis nulla aut exigua,

at vero contenti solent esse nobiles & caeteri

. ' cives

44쪽

de consensi Imp. a . obsequii.

cives son pompa honorum. Haec ergo eis conscedenda, quae licet in indignos quandoque incidant, minus tamen damni male administraa ta dabunt. Accurate hac in re actum a Tiberis, qui volebat quidem omnem. caeterorum δRequo imperandi excludere potestaterri, sed non planὸ omnibus magnas personas privare honoribus, quo securior esset. Ideoque plerumque sacris honoribus tales ornavit , quorum magna quidem dignitas fuit, sed nulla in Republ. administranda vis Scautoritas . A tque i inprobe illud Platonis l. r. de Repubi intellexi se videtur ubi praecipit, afferuium omnium in Republ. debere ratio- --nem haberi, praecipud autem eorum, ex qui bus turbae oriri possunt. At v ro talis maxia me est ambitio, & ideo ejus cura non est coamaemnenda.

CAPUT, IV.

Cum caeteris praesint su premi Magiisi ratus, a caeteris distingium tur, dein caeteros valent Majestate.

45쪽

34 Lib.t. p. . Auid Maj. qua IN N Reip. 6. 2. Dupliciter autem venit consideranda Majestas, quia vel ex imperantibus, vel ex obsequentibus vim habet. g. 3. Majestas, quae vim ex imperautibus habet,est inlita quaedam arvini vis ac magnitudo, qua, qui supra caeteros excellunt, caeteris debent imperare. A. 4. Majestas, quae vim ex Obsequentibus habet, est nihil aliud, quam sanctum, constans, &immotum judicium subditorum, quo sibi omnino persuadet,illos, qui praesunt Reipubli cae,i re ac merito praeesse,& posse, de debere.

b 6, 3. Quod judicium subditorum

sic etiam eonfirmatur, si imbuti sint certa illa opinione, a Deo, & caelitus institutos esse Magistratus, quo illud breve Τertulliani ad Scapulam c. 2. facit r Cobmus Imperatoremsic, quomodo ct nobis licet, ct tye erit, ho minem a Deo secundum, σ quicqVideI3, a Deo consecutum, Alo tantum Deo

minorem.

S. 6. Adeo, ut Majestas haec sit potestas

46쪽

testas prima ordine & summa, quam , qui praesunt Reipublicae, obtinent &exercent in subditos., g. 7. Haec autem in unius imperio mlucet maxime, in populi autem &optis .matum statu, universis quidem illa. sed non singulis, tribuitur. 6. 8. Omnis illa imperantium Majestas. egi is Majestatis, rectoque ejus usu, stabili tur & conservatur. g. 2. Lex Majestatis est, quρ animadvertitur , & ultima supplicia, nec re. mittenda decernuntur in eos, ὸ quibus . in supremos Magistratus, cum snsigni quodam omnium & totius Reipublicae

detrimento, peccatur. 6. IO. Quaed ex clim certum munimentum si Majestatis, in nu Ilam ejus -partem impune unqua debet impingi. f. ii Remis usus Ma jestatis est, quo& eonservatur, cum impenditur, ubi, di quandocunque & inter quoscunque necesse est , quem inter haec praeeepta cohibemus.

47쪽

6. Ir. I. Qui suam laedi nolunt,

aut violari Majestatem, in aliis eandem Iaedere non praesumant, ne dent,& tan

dem accipiant ipsi, sibi, & Reipublicae

nociturum eXemplum.

6 ii, II.) interest conservandae Ma-

' jestatis, nunquam vacuum relinquere caput rin um, vel sedem Imperii, aut uni alicui subditorum id committere, in quo praecipuum robur est Majestatis. f. i . III. Majestatis est,&ad famam attendere, & saepe gloriola uti lubus praeserre.

non sunt transfundenda, nisi in dignos, ct parEs repraesentandae Majestati ι sed& providendumterio, ne, ad repraesentandam Majestatem expediundis pu- blicis negotiis impositus, specie obsequi ipsam invadat. - 6. Ig. T) Majestitis etiam hujus est, astringi legibus Majestatis, non autom ita necessarso legibus, ab iis, quoi zum Majestas est, profectis; etiam ejus a

48쪽

f. 17 Vi. in Ad vim quoque facit

Ida jcstatis, non . nisi in extremis & maxime dubiis rebus, quibus inferiorum Magistia tuum autoritas' impar fuit, - impendere praesentiam, & totam vim

Majectatis. 6. 18. VII. Huc quoque facit, in exotremis periculis, in quibus sum ma Reipublicae laborat,non alio uti jure, quans tum vis moribus & institutis receptis adverso, qu m solo illo Majestatis. 19. Vlli. Ad Majestatem con, servandam eonfert plurimum, eam in praedecessoribus atque actis eorum, ex Majestate profectis. perpetuo observare& tueri, & poenam laesaecin praedecessoribus Majestatis, pro munimento habe te suae Majestatis.

Atque haec quidem Imperantium Majestas est , cujus gen64tim jus est, ut habeat pol s subditos

49쪽

S obsequium, quam mereatur, & ub que δέ in ter omnes inferiores, pares di superiores, tanta, quanta est, & quomodo oportet, cognoscatur.

g. 2 i. Est a li a quaedam ipsius Reipubticae Majestas, quae non tam Vinia Impetantium & personam, quam Vim, statum, sive formam, seu incolum ta-

tem Reipublicae, concernit. 9. 22. lli. vel domi adversum imperantes & subditos, vel foris adversum exteros principes , & populos facit. f. 23. Adversus domi imperantes& subditos. definitur illa, immota ob servatione formae, ordinisque Imperii semel recepti, legumque, quae pro ea repertae sunt, ct vulgo fundamentales appellantur. p. 2 . Adversum caeteros definitur sui penitu juris, neque alteri cuiqUam,ve I populo vel Principi obnoxio Imperio am respectu eorum , qui imperant, quam qui obsequuntur.

A. as. Majestas illa Reipublieae

50쪽

M . quae lex Maj. quem consers. M . 39 conservatur, si minima etiam quaeque, ad constitutum Imperii ordinem, & illud supremum imper u conservandum, facientia, domi ac foris constantissime semper ac quavis ratione tueamur. s. 26. Neque enim hie quicquam cuiquam indulgendum es cum lms neglectis,& laesis, totam tandem Rempuo blicam mutari, aut alterius Dominati

onem su b ire, nece ssum sir. r . Sed & hic quoque loeum ha

bet Majestatis lex, qua animadverti ur,& extrema nec remittenda supplicia de Cernuntur in eos, qui in forma, summam,& ea, ex quibus incolumitas Reipublicae maxime dependet,.sunt pec

caturi.

C m hactenus dictum de supremis Magiis

stratibus, extare aliquid debet, quo excitet in animis subditorum reverentiam quaridam erga Magistratus, quo credant eos tales esse,& esse debare, atque hoc est ipsa Maiestas, quam traducem coeli Augustinus appellavit. Primis temporibus ignotum MajestaNs nomen veteribus fuit, di loco ejus eratas