장음표시 사용
31쪽
o Israel sine Rege, sine Principe, & sne Sacrificio, ' sue' - Altari, di sine Ephod,& sine Theraphim,di post haec re
uertentur fili j Israel,& quaerent Dominum Deum suum, Λ David Regem suum,de pavebunt ad Dominum S ad
' bonum eius in nouissimo dierum. Ex quo aperte colli- -M . gitur futuram Iudaeorum conuersionem ad Deum, cum ' nec templum, nec sacrificium,necTheraphim habebiit, ' , .aoc est, cum nec verus cultus Dei, quantum ad legem,
nec falsus quantum ad idolorum adorationem apud ip-i sos extiterit, illud enim significatTheraphi na, idest id
la,vel idoloruimagines, licui recte D. Hieronymus eX- ' Τ plicauit.Ut autem huius mysteri j veritas magis innote i scat,animaduersone dignum est, Iudaeos nullo unquam tempore, nec quidem eo, quo Deus Iudaicum populumirabili quadam prouidelia moderabatur, eorumq; hu ram specialem gerebat, idolorum vanam luperstitione
penitus reliquisse, nisi postquam Messias in lege promissus mundo apparuit,atq; ab ipsis suit crudelissima morte peremptus:in quo quidem satis constat proposti vaticini j veritatem impleta esse, quod exactissime postea implebitur,cum in nouissimo dierum ut idem Prophera ait) Euangeli j voce rursus inuitati,emollitis iam diui na misericordia eorum cordibus,quae hactenus ob propriam ipsorum culpam obduruerant Christum Regem Dauidico sanguine natum reuerebuntur,' excipient,&verum Messiam, verumq; Dei filium esse credent. Evi. dens igitur Christi aduentus inditium est, quod nec Dei .verum, nec Idolorum detestabilem cultum Iudaei hab . . . ant, quod etiam voluit Propheta significare, dum dixit. Non sornicaberis , nec eris viro, ubi per fornicationem
32쪽
i Idolorum cultus intelligitur, ut saepissimh in Scriptura secra:sensus igitur est, nec sornicaberis, quia idola non adorabis: nec eris viro, quia Deum sponsum non habebis, qui legis Mosaicae caeremonias abolebit, ct relicta synagoga, legis nouae Ecclesiam proprio sanguine re-deptam sacratissimo matrimoni j j dere sibi copulabit. Id quod etiam non obscure innuunt diuini vates, dum sentiunt adueniente Christo, omnium idolorum adorationem in Aegypto funditus abolendam sere, sicut vi detur sgnificasse Isaias,dum ait. Ingredietur Aegyptum
S commouebutur simulachra Aegypti a facie eius: quo go. S Zaeliarum verborum occasione Eusebius Caesariensis in Iudaeorum obstinationem& pertinaciam sic inuehitur. Si- gnum est certissimum, & infallibile aduentus Christi, is ,'r lcorruisse idola Aegypti, & cessare daemonii cultum, & instrinu. persistitis in perfidia vestra.D. autem August. hoc multo is his.&fid. ante praeuidi sie ct significasse Sybillam asserit, nec non 'M V Trita egistum multo ante tempus Messiae eadem praedixisse. Diuusque t Athanasius idem asseuerat his verbis. de eon seniuolim daemones vana specie, ludibusque rerum intrica- dii ditiabant homines, cum autem apparuit Dei Verbum, spe ctra huiusmodi, S ludibria incantatorum cessarunt. Eadem vero nocte, qua agni sanguine aspersis filiorum io. e. at . di
Israel postibus, Deus, ut populum suum seruaret , Pha- χοῦ ., raonem vero perderet, Aegyptum pertr Bujx st ' ἰLis a. t..ctafuisse , ct corruisse Aegypti Idola Rabbini Iudaeo- eri utibi. rum asseuerant : id quod Christi veri Agni sanguine pro humani generis salute effuso omnia nostrorum criminum idola prorsus abolenda sere non obscure si-
33쪽
Alterum vero testimonium At reliquisbreuitatis cau p - si supersedeam,ab Aggaeo Propheta petedum duxi, qui dii de Messia in lege promisso prophetaret, hoc adue
tus eius inditium proponit. Magna erit gloria domus istius nouissimae,plusquam primae, dicit Dominus exercituu: ubi plane testatur tunc Salomonis templum mulito magis gloriosum futurum, quam cu a Salomone a dia ficatum,ct absolutum fuit,quod certe de posteriori templo intelligi nequit,licet enim post eiusdem euersonem magnis impesis fuerit instauratum si tamen aedifici j ma- gnitudo, si auri & argenti splendor, si vasorum copia, si deniq; mirabilia,quae Deus in ipso ostendit considere tur, & recta trutina perpedantur, ne minima quidem ex parte cum primo conserendum,ne dum illi praeserendusuit.In primo enim Deus locutus est, ct illud ipsum via.Patisp. . diuinae literae testantur) gloria Domini repletum fuit: quod vero ad alia attinet, scilicet fabricae structuram, &compositionem Ornamelorum, vasorumq; varietatem,
magnam inter virul templum dissimilitudinem fuissei. Esdiati , lachrymae illae seniorum testantur, qui vasis aureis vasa aenea successisse intimo cordis dolore lametabantur. Igitur Uec Aggaei verba de nulla alia maiori gloria intelligi queunt: nisi de ipsius Messit presentia, cum enim Christus Dominus paulo ante quam te plum a Romanis iunditus destrueretur,in eo multum,diussi dum vixit,versa tus fuerit,ibiq; tot ac talia ediderit miracula,quae in m ' ximam omnes rapiebant admirationem, tunc certh ampliori fuisse gloria ornatu, liquidb apparet: cuius quid c gloriae continuata successio ad Ecclesiam Catholica peruenit.ob ea,quae circa illam ide Dominus perpetub operatur,
34쪽
pro vivorum, & mortuorum salute in sacrificium Deo patri gratissimum iugiter offertur, ct immolatur. Quare si de Prophetiae veritate non dubitatur,sicut dubitadum non est;certe Messiam in lege promissum iam aduenisse manifestissime constat. Sed relictis iam Prophetam oraculis, Messiae tamen aduentum certissima fide tenendum,ex ipsis diuinis literis deducta ratione statuamus. Sanh Iudaei pro euidenti signo iudicabant,Dei a se benignitatu auersam esse,quoties Angelorum reuelationes,aut piorum hominum V ticinia apud ipsos deficiebant: quod Iudaici populi cammen assumens,eorum nomine c5sessus est David. Signa nostra non vidimus,lam non est propheta,& nos non CO LAE sua gnoscet amplius. Cum igitur 1 tempore mortis Christi, hIT 'tum diuinis Prophetarum vaticinijs,tum caeteris Dei benefici js careant:se vera Dei cognitione carere,atq;adeo propter eiusdem Christi immeritam occisonem a Deo derelictos,& dissipatos,& ubique terrarum dispersos necesse est fateantur. Qub fit, ut praeclarc sapientissimus Salomon diuino Spiritus sancti lumine illustratus dixerit. G desecerit prophetia dissipabitur populus: Enim PNMM Dvero quado in Republica Dei ministri sapientes desunt, qui eiusdem voluntate populo annuntient,& legis veriatatem fideliter interpretentur:funestum exitium &pe nitiosam clade eidem impedere efficaci ducimus coniectura:sine illis enim regna,aut omnino pereunt, aut errorum multitudine deprauata delirat, & ij quibus speculatorum offitium incumbit,ut eos qui a recto tramite desiectunt,iteru reducant,ita caeci fiunt, ut nec in meridi E a na
35쪽
na quidem luce lucem valeant intueri .Quare summum hoc esse Dei supplitium non semel testati sunt Prophetae. Isaias enim sic exclamat. Obstupescite caeli,& admiramini, fluctuate, & vacillate, inebriamini, ct non λ vi no,inouemini,& non ab ebrietate,quoniam miscuit vobis Dominus spiritum soporis, claudet oculos vestros, Prophetas ct Principes vestros,qui vident visiones operiet , S erit vobis viso omnium sicut verba libri 1isnati, quem cum dederint scienti literas, dicent: lege illum, S respondebit,Non possum: signatus est enim, & dabutur liber nescienti literas,diceturque ei. lege: & respondebit: Nescio literas. ct infra: horum rationem reddens ait. Peribit enim sapientia a sapientibus, ct intellectus prudentium eius abscodetur.Quod idem vald c timendum supplitium minatur Deus per Prophetam Amos, Amos.e. 7. dum ait. Emittam famem in terra,non famem panis,sed audiendi verbum Dei: id quod etiam in eam partem accipi potes ut sit vaticinium quo ostendatur fore,ut postquam Messias inter homines degens omnia quae de ipso praedicta fuerant perfecisset, re ad unguem impleuisset, nullum amplius inter eos Prophetam futuru,sed in Omnes mundi parteSIudaeorum populu misere dispergen dum.Iam vero postquam Iudaei Christum Iesum verum Dei filium,crucis patibulo affixerunt,nullam aliam idOnea tanti suppliiij causam possunt adducere, quare neq; Prophetas neq; diuinas habent reuelationes. Sapienter In quaest, is enim ait August. Ea omnia quae de ipso erant, ipse D
I si minus fecit,nec disoluit aliquid,sed c5firmauit: Prophen ς ix Myenim de ipso locuti sunt,& ideo vltra illa quae ab ipsis
V de Christo custi sunt tendi non possunt, nec post ipsum
36쪽
a 'Prophetae aliquid huiusmodi poterunt reperire,nec habent de quo dicant: ecce de quo dicebant,iam venit, ct omnia dixerunt mγsteria, di propter hoc impleto tep se re dispensationis cessauerut Prophetae, dc ideo dicit Paulus finis legis Christus. Et Daniel dixit, qd ventute Claristo iudicis, sacrificiu , ct ipsa ciuitas cessatura erat. Iuxta qua veritate Christus Dominus dixit. Omnis lex,& Pro phetae usq; ad Ioanne: quoniam ille veteris legis finis,nouae autem principiti futurus erat,id quod Apostolus Petrus cum Iudaeis Christi fide persuaderet,confirmauit. Omnes Prophetae, inqui ha Samuel, ct deinceps, locuti sunt annunciare dies istos. Praeclare vero D. Aug. causa asseri,quare Prophetae usq;ad Ioanne,ct ad Christi lepus perseuerauerint,ait enim. Durauerunt usq;ad Ioannem,& Christum, qui fuit finis, cuius gratia fuerut Prophetae. Quamobre meritoD.Ioannes a Christo plusqua Propheia dictus est, quia cum Prophetarum proprium munussi, futura de Christo indicare , Ioannes autem eum, de cuius futuro aduentu caeteri vaticinati suerant, prae-
. a Math. . Videndus Tertuli. de Passione Christi ,&de vasti. tate Hierusalema Libr eontra Faustum se. . & dein ceps de ciuitate Dei, 17.&x
sentem digito ostenderit, iure prophetiae nomen dc Veritas cessauit; siquidem ille iam praesens videbatur in terris, in quem laquam in scopum omnium Prophetarum vaticinia intendebant, di de cuius aduentu omnes quot euenta, quot extiterut prophetae, testificati sui:qua de causa Om Mi h. e. in. nes Rabbini docti ,hos dies.dies Messiae vocant,&Rabbinus Moyses Cerudensis,& tres antiqui Rabbini Thal- Prophereumudistae dicunt. Prophetae non prophetarut,nisi de die, Mig e.j. vel de diebus Messiae. Quamuis aut Iudaeoru synagoga post Messiae adue tum Prophetas amplius non habuerit,quia ita eoru pe
37쪽
3ocata postulabant,Ecclesiae tamen catholicae no destieriit aliqui ad religione Christianam confirmanda,namq; de ς ρ Agabo propheta in Actibus Apostolorum expressest
34Cος ς mentio.D.aute Paulus ait: Ipse dedit quosdam Apost Ios,' quosdam Prophetas. Duabus autem de causis, ut super Madi. D. Thomae placet Prophetae a Deo sunt missi, primum R. praecipue ut verae fiaei fundamenta iacerent, ct legis
diuinae veritatem stabilirent, ac hominibus notam face renti Secundo ut eiusdem legis obseruantiam persuaderent, & omnes ad rectam vivendi normam adducerent. Cum vero Catholica fides tot miraculis confirmata,sanguine Martyrum stabilita, Apostolorum doctrina per totum terrarum orbem ubique propagata,tot sanctoru virorum praedicationibus illustrata,omnibus nota sit: insuperq; summum Pontificem Christi vicarium habeamus in terris,qui quo ad Ecclesiae administratione, morumq; integritatem, quae credenda nobis sunt & facienda infallibili iudicio setcere & sancte nos docet: ideo no mirum est,si in Ecclesia Prophetat esse desierint, iuxta haec enim
apparet, non ita in ea necessarios fuisse, scut olim in v teri testamentor sed quantum ad mores corrigendos,&informandos attinet,in lege gratiae Prophetae nunquam deerunt, quinimmo in maiori semper numero reperi 2 ιζ' D entur,namque Ut mire aduertit Augustinus. Inhabitabit Drii in is Deus iustos,Vt non opus sit cuicumque doceri,sed erunt
tapit. V omnes ut scriptu est Isaiae sq. &Ioan. 6. docibiles Dei,' idest, omnes docti a Deo, seu ut alia litera dicit. Erunt' omnes scholares Dei. Vt autem rem tanti ponderis,& momenti percipere valeamus,fidei oculis & conscientiae puritate ut nos Dauid
38쪽
. . 33uid Propheta admonet ad Deum accedere oportet:qui
vero a veritatis luce ad iudaicae perfidiae caliginem, caecamq; noctem miserabiliter defecerunt, eo maiori diu nae benignitatis indigent auxilio,ut caecitatis tenebris expulsis, oculi eorum aperiantur ad diuinae scripturae veritatem intelligendam, quo sacro sancta mysteria obscu- rius sub litera latent, cui propria obstinatione obdurati mordicus adhaeserui:quia verb omnia illis in figuris contingebant, iuxta D. Pauli doctrinam, ideo Christus minus,ut Messiam in lege promissum aduenisse compe- in Math. rirent, ne inlitera superficie tantummodo consisterent, ' '' sed ut intima, quae peream demonstrantur mysteria penetrarent, his verbis hortabatur . Scrutamini scripturas, I'R Pipsae enim testimonium perhibent de me,namque ut D. Chrysost. ait,Non in terrae superficie,sed in venis aurum inuenitur,quod amplius declarauit D. Nazianzenus,dudicit: Non in cortice medulla est,licet ipsa cortice veletur,ita nec in ipse Iitera veritas consistit,licet literae veritas ipsa quasi velo obducatur. Neque vero tacedum est, quod mysteria diuina in sacrae paginae litera inclusa, quae Messiae aduentum respiciebant duplici tegebantur velamine, altero ipsus Iegis scriptae,altero naturae humanae, qua verbum diuinum operiebatur: quapropter dixisse sponsa refertur. En ipse stat post parietem, respi- ciens per cancellos. Chriuus enim sui Emissenus recthponderauit, in lege dc prophetis praedicabatur, ct a n mine cognoscebatur, quia duplici velamine tenebatur, velamine literae,' velamine carnis,ipse enim iugulabatur in Agno, immolabatur in vitulis, ct in omnibus sacri
sci js offerebatur. Fide igitur viva ad Deum accedere opus
39쪽
opus est, ut tantorum mγIteriorum intelligentiam age quamur. Et ut ex eorum reuelatione uberrimos possumus tactus percipere, immo ut ipsum singulare fidei donum no periclitetur,sed illibatum in animis nostris firmiter perseueret, ad praescriptas ab eodem Deo regulas vitam instituere, more'; componere oportet, sine his enim nulli ad caelestem patriam aditus patet: quod ele' o,hi.ici is ganti similitudine Chrysost. declarat, cum ait. Lucerna Pthh'' is non ex oleo accenditur, sed per oleum nutritur, sic fidesnsi ex opere nascitur,sed per opera nutritur.Primum VeΑ. xbis . ro D .Paulus docuit, cum dixit: quod Abraham,non ex . operibus sed ex fide iustificatus eli: secundum vero Iacoiae, Ebia, bus Apostolus cum dixit: Abraham pater noster nonne 'φ' ex operibus iustificatus est, offerens Isaac filium suum super altare t Quare cum sine operibus nostris Deus Opt. Max.fidei Christianae donum ex mera liberalitate di gratia mentibus nostris infuderit,fidem non ex operibus nasci, sed tamen per eadem ostendi S perfici manifestum est.Ideoq; E D.Iacobo Apostolo fides sine operibus mortua dicitur, quia seclusis operibus sola fides saluare non valet: sed certe, ut inquit D.Thomas,) mortua est fides,
cui Dei amor & bonorum operum motus ac exercitium vitam non praestat;& ita glosa interlinealis ait: ex operi
bus fidei magis iustificatum fuisse Abrahamum, quae si
non secisset meritum praecedentis fidei amisisset: quae enim fides opem exercitio non colitur,sed otio,& ignauia torpe scit,in summo discrimine versatur,& maximo est obnoxia periculo, quod in Iudaris manifeste percipi potest:cum enim notus in Iudaea esset Deus, ct in Israel
magnum nomen eius, cumque ipse Israel proptet fidei
40쪽
excellentiam peculiaris esset Dei populus, quia tamen mores a fide discrepabant, ct vitam ipsi aethnicorum
ritu ducebant, in eas sunt redacti miserias, ut eiusdem fidei miserandam facerent iacturam: Cuius periculi calamitatem volens auertere Paulus Apost. Timotheum a Tim. αεοῦ sc docet: Hoc praeceptum tibi comendo fili Timothee secundum praecedentes in te prophetias, ut milites in lilis bonam militiam habes fidem, di bonam conscientia, quam quidam repellentes circa fidem naufragaverunt. Et in eade epistola dum Ecclesae praelatis consulit,ut ab avaritiae studio longe absint,veritatem fidei cordis puritate retineri docet his verbis: Non turpe lucrum sectan- C tes,habetes mysteri u fidei in conscientia pura. Quem- . admodum enim nauis sne anchoris,ct alijs quae ad nauigandum spectant instrumetis, tutum in portum cursum dirigere, illumq; tenere minimc potest, quin potius ut mole fluctuum oppressa, ac iactata impetu ad scopulos allidatur, & naufragium faciat necesse est: Ita fides operum priesidio destituta , vela quidem pandet, quasi per mare huius mundi cursum feliciter dirigens, sed ad securum caeli portu nunquam perueniet.Quamobre D. Paulus ne huiusmodi hominibus in fidei inconstantia,& Ad Ephec morum iniquitate similes smus, admonet cu dicit: Iam non sinus paruuli, ct circuseramur omni vento doctri nae: quod D. Chrysost.optimc confirmat, cum ait, Sicut mala dogmata impuram ind ucere cosueuerunt vitam, ita vita peruersa dogmata peruersa saepe parit. Quonia vero ij quos ante oculos habetis,corruptos,&deprauatos maioru suoru mores imitati sul,qui ad ea vivendi licentia deuenerutini crimina etia cotra naturale' in F &di