장음표시 사용
391쪽
366 HIERO Pu TICI PARS PRIOR Umbra nulla populo, ludentibus soliis , ob eamque rem vitibus statissim. lib. i'. cap. 12. At Libneli utor densiam jucundamque
hicit umbram. 3. Eandem non in collibus vel verticibus montium, sed in aquosis tantum provenire, testri P ἀαι M. I6. cap. I 8. & Poeta: Populus in fluviis , abies in montibus altis. Certum autem , idololatras in aquosis locis, Ceremonias Sc religionem, dion coluisse. At sub Libneh & quercu, in verticibus montism dcm collibus, lacra peregisse Israelitas Propheta narrat. q. Populea virga alta , cortice detracto, & alburno aliquatenus nudata, nullam coloris varietarem inter corticem & alburnum relmquit: te inquit eum Libis. Nec II. Libnch accipere possumus pro 'race. r. Quia 'rex accenseri proceris amoribus quercui & esculo nequit, pr ceritate enim & forma , ut Dioscoriris author, non superat malum cotoneum , humilior , quam ut sub ea in aris sumatur. 1. Quia stolis largam adolentibus umbram, ob soliorum raritatem, atque par vitatem suam, Biscere non potuit, qualem quidem quemus fit Uculas minuere densissimam. 3. Quod styracem nec Judaea , nec Imrerumnis Syria . sed Syria supra Phoenicem , circa Gabala & Ma rathunta & Cafium Seleuciae montem genuit; & quod styrax laudatur post supradictam ex Pisidia , Sidone, Cypro & Cilicia. objiciunt quidem , qui pro pugnant, Arabes cognatavore sturacem nominasse---, unde quis jure suspicetur. Iebni idem sonare , quod nia, Sed falluntur. Non enim Storacis
Me est , sus ig-m Maria. Porro apud Ariseriam capsu de Laesai .
styrax, quae liquida est, appellatur I hamasi ni. Neque
Lob.i Arabum, denominationem habet a mn, HGraica voce,
sed a Lobanon , id est, stare, tum, quod gummi styracinum.
392쪽
mi arbore tua lacteo colore manam, thuris Candorem reserat, quod ea propter Graecis dicitur, tum quod thuris utari praestet. Arabes enim thuris sui fastidio pro thure styracem urunt. Adoletur etiam alibi di igni torretur , ut fiat ex eo veluti ex thura fuligo, ad eadem conveniens ad quae thuris fuligo. Dissim . tib. r. 68. Lchni igitur quum sit resina arboris Schegar Madem pro m, vel arbore, Cujus vrrsu decorticatis in aqualiculis positis gregem nigro colore distinxit Patriarcha , vel ea, quae sufiumigantibus idolotaris umbram ministravit, sumi nequit. Itaque nostro quidem Μdicio, rim, in Mose & Holea memoram planta Fagus fuerit. Illi enim prae aliis congruunt Ec conveniunt, quae de Librie dictis locis traduntur. Nam a. raudex fagi subalbidus est, non ut heiulae vel populi albus. a.
Proeeritas m eximia, umbra densia , ramis in amplitudinem dilat tis. De proceritate Statius Canit. -- Ciars ardua fagus,
De umbra metiatas in Ciarce rvmsis 'e manent fagus hederas e ligaines. Idemque Ecloga Σ. Tantum inter densas umbraso cacu- fagos ,
Amplitudinem insinuat initio Bucolicorum , ubi fui, patuhe sint mirae Tityrum suum recubam facit. 3. Virgae fagi me per am- ritum aliqua parte ad alburnum usque nudatae , varietatem mimi albi in alburno & spadice, quem ti Cistaneum dicunt, & fit aridis in resicho cortice, notabiliter repraesentant. Virgarum cortices , pro aratis modo , Colorem minant. Ex viridi transeuntes ira castineum, vel si diccum, ex castaneo in subviridem , ex hoe in cinereum , vel subalbeisntem, qualis in alio arboris caudice non reperistus. Denique montes amat fagus silvestris, eademque in valles dotandit. P . sis. IS eap. 28. His igitur notis insignem Li ct a horem , si rigum esse arbitrabimur, ab eo, quod veritata cist conissentaneum , non diisdemus.
II. pM PINUs. nae in innum ob soni assinitatem plerique verterunt. Orni cui Lucius Calumalia scribit , silvestres fraxini sunt, paulo larioribus tamen foliis , quam caeterae fraxini, nec deteriorem frondem quam ulmi praestant. Nos innum reddentibus non asi timur , quia si ui Disitired by Cc oste
393쪽
ni paritas , nisi caetera conveniant, ἰσοδυνααα nomina haut facit. Atque verbis Iesaia cap. 44. I , I . adversatur, quod simulacrorum gratia fabricandorum plantari dicitur Orm. Ornus autem iis , ex quibus simulacra facta sunt arboribus nusquam annumeratur. Ita que potiori jure Hieronymum, qui oren in pinum, & LXX. Graecos qui in πλυν vertunt, sequimur. Πίτυν dico, quam pinum, vel saltem pini speciem csth multis demonstravit Salmasius, libro de Synonymis 'inles DIricae . cap. 66. Sed & Limchius monet esse in popularibus suis , qui oren accipiant pro Arabum Altet evnabar , quod Clarissimus Golius, dc Angelus a S. 'seph in Gaeophylacio Persico , pinum interpretantur. Pinorum duo genera , alterum domesticum alterum silvcsim ; domestica , quae & hortensis pinus , numerosos fundit ramos in proccri caudicis summitate circumvagantes, com sis ac firmis soliis , in cacumine aculeatis, & in longitudinem protensis angustis. Nuces , quas strobilos vocant , edit magnas , ponderosas , compactas , solidas , in quibus nuclei oblong s & duris putaminibus conclusi. Interior nucleus tenui tunica circumtegitur, favo colore , saporς dulci ac jucundo. Silvestrium varia sunt genera, quae in Alpina & maritima partiuntur, a Matthiolo & C. Bau hino descripta, Com. ad Dioscor. lib. I. c. 7o. Pinos serre Palaestinam constat ex Adamnani libr. II. de locis sanctis r Egredientibus de He-ώron, rn campi latitudine sita, ad aquilonarem plagam haut . procul a margine via, ad sinistram occurrat , pinosus nongrandis mons. tribus mil-tibus ab ebron iustans , a cuyus pineto Pinea ad Hierusia mam Uyue in camelis vehuntur ligna ad focos nutriendos. Dexterrimus etiam
sacri codicis Interpres PMninus, inter Cantica terrae Canaan a Jacobo Patre Ioscpho muneri milia, pineas nuces sive strobilos fuisse credidit , quia cci ana ut ante ipsum Rabbini , vertit in pineas nuces. De Pino igitur accipiam nη , quae arbor 's. I : I . cum cedro tilia & csculo reconsciur : Cadit faber lignarius Deastri simulacrum facturus, cedrum titiamque or esculum, aut eam qua fortificat se inter arbores sima : cadit Oren, quam plantaverit, id est, sativam arborem . ct quam pluvia educaverit. A pluviis enim aquis potius, quam assi uentibus arbores Zc semina nutriuntur , erius rei Causam inquirit Plutarch. uast. natural. 2. Pino conveniunt, quae de I Iesaias cnunciat : I. Patrium solum , Israclitarum lcrra, in qua deastros cx pino fabricatos cultu & veneratione dignabantur. 2. Ma-tcria simulacris apta. Est enim pini lignum ad aedium na
394쪽
viumque structuram utilissimum , unde Nautica Virgitio in Bucoliaris adpellatur. 3. Distinctio pini in hortensem sive fativam & in
silvestrem: quae luculenter declarata verbis nκ'plantavit omum. Silvestris enim sponte provenit. De eo distrimine Virgilius Eclog. 7. Fraxinus in silvis pulcherrima , pinus in hortis, Populus in fluvias, abies in montibus altis ἡSapius at fi me Lycida formose revisas , Fraxinus in silvis cedet tibi , pinus in hortis. . Sexum arboris Iebusaei Regis distinguunt nomina Mκ ornaumarem ab Dη,& ab eodem nomine deductum m Rri & 'κ, ex nκα Sam. 24: 16. I 8. 2 I Par. 3:2I. l re autem pro I dixisse H braeos docuimus Arcano Kethib ct Keri pag. I 84. , III. Non s. PICEAM arborem Isaras AI: I9. Cr ω: I3. Non nominat, id cst, perpetuam, cujus nominis collactanea sunt apud Arabes Podabron perpetuitas , item deharon , modabarat on in singulos menses facere vcl perpetuare. Ita vocari picea meruit, tum propter materiam arboris incorruptam , tum propter soliorum perpetuum virorem , tum ob fructiis alliduitatem , de quo jure dixe- Tis , quod de Pinu , pro qua piceam venere debuerat, Plinius :Habet fructum maturescentem , habet proximo anno ad maturitatem venturum, ac deinde tertio. Nec ulla arborum avidius se promittit. Quo mense eX ea nux decerpitur , eodem maturescit alia,& sic dispensatur ut nullo non mense maturescant. Ex resina Piceae piccm conficiunt, cuius conficiendae varium modum descripsit celeberrimus Zwingerus lib. I. bon Daunigedinci sen. p. im. ct I 6 I. I 62. Pix autem Hebraice vocatur nm Exod. 2: 3. Chaldaico Syriacoque sermone renni vel κnsi. In Palaestina provenisse vel ex eo
concluditur , quod picis nomine , quam pietestantissimam gignit pi- cca Ziph , urbs Iudae primaria , insignitur , of Is: 24. ys. & d virtum Zipha. I Sam. 23: Is. Ziph idem sonat quod Zephet pix ;
Idem quippe Iehalalelis filius Ziph, vocatur etiam Ziphan , I Chr.
4 I6. IBI autem eandem vim habet quam P mascillinum, ut Θο-
395쪽
37o HIERO PMYTICI PARS PRIORriνη contentio, ri I & rirro meditatio. Porro Tr & nar derivantura themate u , quod idcm sonat ac *τ fluere , permutatis ejusdem
organi literis , ut in ' & 'ΠΥ splendor, pyi & ροπ clamavit, thr&-exsultavit. Itaque mi & nor proprie significant picem fluidam sive liquidam , que Graecis audit πίσσα ύγ α. Est autem pix liquida liquor e pinguissimis pini piceaeque lignis congregatus. Discorid. tib. I. cap. Id. 'sa est pix liquida, quae decocta in spissam coit , palimpissa ab aliquibus vocatur , ut idem scribit Dise. lib. 23. cap. IO. Quae prima ex piceae vel pini combustis lignis in ca naticulos pix fluit, ea simplex & liquiua tantum est ; quae postr
ma , siccior paulo . nomen tamen linuidae adhuc retinet. Sicca pix sit alterutra carum iterum decocta. Liquidae mentionem fecit I
satas 34. 0. Mutabuntur tomentes Idumaa , in picem , est pulvis eis Ius in sulphur , eritque terra Πus in picem ardentem. Spissa vel arida censetur, quae navalibus doliisque muniendis , multosque ad alios usus expetitur. Illa fuit, qua , monstrante Deo , Arcam picavit Noachus , de quo Genes. 6: I . legitur. Fac tibι arcam e lignis δε-ἀolatis , mansionum multarum facito arcam , ct picato eam intrinsecus CV extrinsecur 'BOI pice arida.
HALUCINHI sunt , qui Bersu reddunt buxum , qui fraxinum
GV laricem ; Arabes item , qui noctuam , Septuaginta quι 'pars son , pit'. peucen , mrtum ct Iun*erum . mιra inconstantia. Vulgatus Praefertur , qui quatuordecim Deis intempretatus es Abietem, O Chaldaeus , qui ubique Birman . id es , abietes. Abies a Diosi ride descripta. Nasicitur in Libano. D Sstria superiore non gigniatur. Abietum laetitia, clades , prooeritas , fulcritudo cum Regum splendore comparata. Abies Seniritica. Aietis usus ad Templi structuram , ad Uus tectum , ad portas z ad navium tabulata : ad hastas ct lanceaI. I. Disitiroo by Corale
396쪽
DR An non rnus. CAP. XXXIX. 37r
I. BEROS CH ABIETEM sIGNIFICARE PROBATUR , EIUSQUE soLUM NATALE INDICATUR.
Q vertenda voce reo, nec inter se, nec secum ipsi comsentiunt Interpretes. Sunt qui buxum intelligunt , alii fraxinum , laricem alii; Arabs ante alios coecutiens noctuam, Val. Io . LXX. Seniores frequentissime a se ipsis dissentientes, nunc κυπαριὴσον reddunt, ut res . 37: 2 . & ss: I 3. & ω: I3. nunc etωψ , Ut
9: II. I Reg. 6: Is. semel tantum ελατ&υ , id est , abietem, Iesi. 4I: I9. semel myrtum , ut 's. I: Iq. bis αρκευλν, id est, juni-Perum , ut Hos Ιχ: 9. 2 2 Chr. χ: I8. Est etiam ubi nullam ejus Vocis vertendae nationem habent , ut Vil. IO4: 9. Vulgatus quatuordecim locis reddit abietem ; et Sam. 6: s. fabrefactis, 2 Chr. 2r7. arceuthina ; Nachum. 2: q. agitatores. Solum Chaldaeum in translatione sua constare sibi video. Ubique enim α' a exponit peri Va abietes , nisi quod Zach. or 2. ct 'μ. 37: 24. in paraphrasit tus, pro abiete accipit mran ν dominatores seu principes. Hos igitur sequuti interpretum exercitatissimi Iunius & Tremellius , nec est , quamobrem ab eorum translatione abeamus. Nihil enim in sacris paginis de berseb dictum , quod non pariter in abietem quadret. Comparantur heic berasichim cum cedris. Tribuitur illis pro-Ceritra , ramulorum pulchritudo , dc perpetuus viror , Libanus natale solum , cujus gloriae dicuntur. Laudatur denique materies ad fabrilia opera quaevis aptissima. Iungitur dc abies saepenumero cum cedris , imo cedri generibus eam annumerat R. Iehuda , libro Rosech hasschana fol. 23. Cedri arbores , ut mihi, ait Matthiolus , retulerunt amici, qui universam sere Syriam peragrunt, in Libano monte provenientes , tota facie abietem referunt. Comment. ad
Dis L. 89. Arbor est abies speciosa , firmissimis nixa iudicibus, procera & Caudicem erigit procerum , enodem , inferiore sui parte Crassum , at sensim in tenuius progredientem , plerisque centum pedes longitudine superantibus. Rami soliis undique cineri , hoc est,
non eX latere tantum nascentibus, sed etiam e iuperna insernaque earum parte, perpetuae viriditat , nec hyeme quamvis asperrimad missi. Natale Elum est & Libanus. Hieron'mus ad Ee ecb. 27.
Libanum scribit proceris ec laudatissimis abundare abietibus, &-IJr
397쪽
3 L HIEROPHYTICI PARS PRIOR 6. idem tradit, rectas in Libano & clectas abietes nasci. In vicinia Palaellinae cas non provenisse eX Strabone liquet , qui libr. II. Ge graphia nec in AEgypto , nec in SIria superiori & ortiva nasci abi rem tcstatur. Materia eius validissima & in rectum firmissima, IN vis admodum navium malis & antennis praesertur. Ad tectum eadem valvarumque repagula , & ad quaecu noue libeat opera aptissima , quovis fere fabricae artis genere spectabilis , glutino maxime lari potest , & in tantum ut findatur ante, quae lolida est: quid'ti pondus sustinere valida, etiam in transversum posita. EX eadem in assulas tenuiter secta, varii generis musica instrumenta . pandum, citharae, testudines, lyrae di tympana fiunt. Certum igitur sit Emanotare abietem, firmaturque hujus asserti veritas locorum i ductione , ubi in abietem vocabulum hoc vertitur. In his describitur
Iesa. I : 8. ETIAM abietes titantur de te , cedri Libani dicentes .' ex quo occub rasti , non ascendit ullus caser contra nos. Sensus
dieii : Laetari quasi abietes & cedri videntur, quod te interemto , nemo eas amplius vcl ad urbium expugnationcm vel ad aedificandas naves , vel ad alios belli apyaratus exstirpat.
Iesia. 37: Σ . MULTI Tu DINE curruum meorum ego ascendi summittatem montium , latera Libani s ct succidam proceras cedros ejus . I Elissimas abietes ejus : id est, numeroso exercitu montes OccupaVi,
imprimis Libani juga , Cujus cedros dc abietcs speciosissimas, ad usum talli succidam.
PDI. Io : I7. UBI avicula nidificant : abietes domicilia ciconia.
Non nisi in celsis locis nidulantur ciconiae , in turribus, in editi ribus aedium fastigiis , in celsis denique arboribus. Hinc Olympi dorus in Iobum . Non enim humi ciconia , sed in celsis arboribus ova ponit, & Al et vinius: Neque nidum sibi struit , nisi in loco celso , puta in pharo aut in arbore. I a. s : I3. Loco virgulti , humilis plantae assurget abies arborum excelsissima.
se. I : 8. EGo sum tanquam abies virens : ex me fructus tuus rasta est. E g o idem Deus sum Israeli, tanquam abies virens, quaesDiuitiaco by Coos e
398쪽
DE Annon Inus. CAP. XXXIX. ἴ 3 quae , ut perpetuo floret , praestatoue viatori in aestu gratissimam umbram : sic ego Israelem ad me sis recipientem fovebo , nec unquam ei providentiam meam subtraham : sed & sub aestu calamitatum , quibus ab Assyme Regibus premebatur, protegam & reficiam ; nec, ut abies , fructum negabo ex me , hoc est , - me Pr
curante fructus tuus praesto est. Tarnovius d. l. VI. ABIETIs Pu LCRI Tu Do: REGUM SPLENDOR. Leech. II: 8. CEDRI an horto Dei non absicondebant eam ; abietes non erant similes ramis e us r nulla arbor in horto Dei, similis erat
VII. ABIETIS USUS AD OPERA FABRILIA.
ET I. QUIDEM AD STRUCTURAM TEMPLI. I S. IO. DABAT Chiram , Tyriorum Rex Salomoni ligna cedrina Er ligna abiegna , prorsus ut volebat. 2. AD TEGENDUM TEMPLI SANCTUM.2 Chr. 3: s. Domum quoque magnam id est , Sanctum quod triplo majus crat Sancto Sanctorum.) obtexit Salomo lignis abiegnis, obtexit scilicet Sancti trabes, portas, parietessue Ur valvas ejus , cy .ιs deinceps ct auro obduxit , ut constat CX 2 Chron. 3: 7. . AD TEM PLI PORTAS.I Reg. 6: 34. FECIT etiam Salomo porta Templi binas fore e lignis abiegn/s , dua valva foribus unis versatiles, ae dua valva incis, foribus alteris , versatiles erant: id est , ut in porta templi secit duo ostia ex lignis abiegnis , I Reg. 6: 33. 34. 3u porta oraculi se Santiti Sancitorum fecit daas valvas ex levis oleaginis. Midius Av-
nia tabulata naupegi. Fuit Senir pars Libani ad Emoraeos pertinens , Deut. 3: 9. qui etiam ab altitudine Sion adpcllatus, Dent. 6. 48.
AD NAsTAs ET LANCEAS. Nachum. 2: 3. BELLATORUM currus cum igne taedarum erunt, quo die instruit prasium. t i mri tetrix iam ct abietes agitabuntur horride.
Abietes , hoc est, Ianceae oblongae ex abietibus confectae in acie ab hastatis agitabuntur horride, dum modo attolluntur, modo demittuntur , eX qua concussione & vibratione lancearum oritur tremor in illis , qui impetum sustinere nequeunt. Tamον-1. Sic pro
399쪽
hasta abies accipitur apud Virotium et Eneid. n. qua Camilla Uolis storum Regina Eumerium deaecit :Eumerium Clytio primum patre , cujus vertum Adversi longa transverberat abiete pectus.
D g CUPRESSI s. BEROmin a perpetuo nitore adpellata Cupressi ligna. Cupressus amnosa. Brathgs a Cupressi similitudine nomen obtinuit. Bruta Plinii, Salmola Sabina minime apta ambulacris. Cupressus in Hermone. Mus proceritas ex minimo semine existit. Musdem pix ct resina. Lignum odoratum , caelaturis aptum. Cupressum dici liinum Gispher frustra contendit Bochartus. Hete grapher est runcina laevigatum tignum. I. UoCIs tarn ETYMON.
OUPPRAGAMua versioni LXX. Seniorum , Uulgatique & vernaculi Interpretis, qui 'nina in Cyparissos vel Cupressos verterunt. Congruit haec translatio cum origine & sensu vocis. Pmxima enim derivatione venita n a , quod contractum lc deminutum est ex ninna. Accedente ad ni a masculina pluralis numeri terminatione, suti factum in ramna vel 'nria Deut. y2,3.' a. y8:I . Mic. I: 3. excussim fuit m n a nitoris perpetui arbores , id cst, Cupressi. nraria enim collactaneum vocis Tria solis epitheton, clarum lc splendentem significat. Merito autem a nitore adpellationem habet Cupressus, quae perpetuum iisni nitorem servat. Mutianus apud Plianium refert, valvas ad Epheliae Dianae templum suisse e Cupresib, &quadringentis pmpe annis durasse materiem nova similem : addit Plinius ; Cupressum in cas electum , quoniam praeter caetera uno in genere materiae nitor maxime valeat aeternus. Poterat quoque deduci nim a ma , id est, selecta , quod ante alias arbores Cupressus ad fabrilia opera sicligeretur, ob immortalitatem mucriae, Contra vitia omnia incorrup . Itaque ex ipsius materia simulacra vereres sculpebant, Plimus tib. I 7. cap. o. Nonne simulacrum Uejovis in
400쪽
DE ARBORIBUS. CAP. XL. 37sarce e cupresio durat a condita urbe quingentesimo primo anno dica
PRoprga similitudinem cum Cupressis insignitur cognato vocabulo B,αθυς , Sabinae species , de qua Discorides : Sabina dum rum generum est. Una soliis cupresso similis , spinis horridior . acris & fervens : arbor est coaste brevitatis, quae sese magis in latitudinem sundit. Altera tamaricis solio similis est. lib. I. cap. 88. De eadem Plinius: Petunt in Elymaeos arborem brathyn sic leget dum este docci Salmas Exercit. Plinian. p. 26o. Cupresio suis similem , ex albidis ramis jucundi odoris accensam , lib. I 2. c. I 7. Caetera plurimum a Cupresso dissert, materia maxime , corrupti ni obnoxia . Caduca & fungosia , & hinc aedificiis nunquam cxpctita. Frustra igitur eam Tremellius Regum ambulacris aptam censuit verba Cantici cap. I. p. vis. 'n a uia ' vertendo : Ambulacra nostra seunt e brutis.
NAscimn Cupressus in Hermone , Libani parte. Sirac. et . I 3. Tanquam Cedrus in Libano exaltata si t, ct tanquam Cupressus in montibus Hermonis. Eandem in Libano provenire dc Hieronymus tradit, comment. in Ese. 6o. ct Etae . 27. Proceritas arboris est in admiratione. Itaque Simon filius Oniae, Pontifex maXimus, comParatur ad nubes exaltatae Cupresso, a Sarais ei de cap. so: II. In Arcadia apud Psophidem tantae proceritatis cupressi fuere , ut proximus mons inumbraretur. Auget procerita tis admirationem, perparvulum arboris , ex quo gignitur, stinen.
Minimis id granis constat, ut vix perspici quaedam possint, non omittendo naturae miraculo , eX tam parvo gigni arbores , tanto majore tritici & hordei grano , ne quis fabam reputet. Quid simile originis suae haiant malorum pirorumque semina : his principiis respuentem secures , materiem nasci, indomita ponderibus immemss praela , arbores velis , turribus murisque impellendis arietes
P 1 C E M & resinam Cupressi in praestantissimis numerant natu Iium rerum aestimatores. In his P inius: Arborum , inquit, succo manantium picem resinamque aliae in oriente, aliae in Europa s