장음표시 사용
201쪽
6 Potest alio modo quis errare credendo generaliter, quod fides catholica sit uera, sed aestimat aliquam esse fidem catho, licain, lus in veritate non est catholica: sicut Arriani recipientes scripturam sacram, sed ad sensum peruersem: quucetain: suam solam putabant esse catholicam, hi sunt nescienterli
retici. Errant autem praecedentes in utroque modo contra Ddem, quam explicite credere tenentur.
et Sunt alii circa fidem errantes in his quae non tenentur pro tunc cxplicite credere, & hoc dupliciter: Uno modo pertin citer quia non parati sunt corrigi , sed propter superbiam, suam, aut aliter proprium defendunt errorem .. Altero modo dum parati sunt corrigi protinus agnita ueritate, quia nompertinaci animositate defendunt errorem,sed ex sola simpliacitate, uel ignorantia sunt in errore Caeterum inter hos qua tuor modos primi magis peccant, quam secundi: & secundi quam tertilia 8 Modus errandi similister diuersiis est di quoniam in duobus Inimis error inuenitur, quem tenentur explicite discredere &dissileri: tertij vero pertinaciter errant in illo, cuius oppos tum pro tunc non tenentur explicita fide tenere,sed implicita. sed quia renuunt corrigi, dicuntur haeretici. y Quiliter vero d prehendatur aut cognoscatur talis pertia nacia, declaratur summatim in alijs duodecim considerationibus, quae ad hanc unani reducuntur hic ab Augustino positam, quod tales non quaerunt cauta sellicitudine ueritatem: sed eius declarationi resistunt omissiue uel commissiue uarijς modis per se uel alios, verbis aut factis iudicialiter, aut extra-hadicialiter, terroribus, aut muneribus, minis, aut blanditiis. propter dcprauationem affectus: causa alicuius commodi teporalis assequendi, uel incommodi deuitandi , circa diuitia delitas,& honor Axo Habemus in his tripliciter errantibus diuersitatem in cria
minc & in modo. poena similiter diuersa est quo ad aliqua Nihilominus terii j punientur sicut duo primi , si iudicialiteceuocati se corrigere, si errorem ab lute reuocare, siveritatem. oppositam profiteri noluerint: quia relinquuntur curiata
202쪽
saeculari: aut si se correxerit,p nitentiis salutari. At vero quarai, quia non iungunt errori suo pertinaciam nunc vel antea, quamuis sint corripiendi per reprobationem erroris, ipsi tamen nequaquam sunt poenis haereticorum plectendi,nec infamia notandi: sicut apud Scholasticos Theologos in praecla rauniuersitate Parisien. frequenter Obs atur, quos protcstatio generalis&conditionalis reuocatio iuuit ad hoc ne depertitaacia notarentur, iuncta humilitate, qua protinus reuocant errorem nedum conditionaliter, sed abiblute: quae reuocatio sussicit magistris ad purgationem,nec ab aetibus studij legitianis exercendis vel continuendis reuocantes ob inde repetiduntur. x a P RO TE STATIO generalis non liberat interdum protinantem a suspisione haeresis. L euis haeresessuspicio unde nascatur,oe quis dicatur leuiter suspectus. Vehemens sus cis haeresis undeproueniat, quis sit dicendus Mehem ter suspectus. Suoicis violenta unde nascatur,er quis dicatur uiolentur suspectun Possibile est uiolenterospectum in corde fidem catholicam retinere. Violenter suspectus qualiter se possit excusare. Inouspicionibus a mendis multae circonflantiae sunt considerandae, quae illaesint.
i P Rotestatio generalis aut conditionatisreuocatio non Ο quin sic protestas aut reuocans dici possit suspectus. de haeresi quandoq; leuiter,cuandoque vehemente aliquan
Pat est haec consideratio per praecedentes, si docuerimus quis elidicendusde haeresi, vel leuiter, vel vehementer, uesviolenter Ni spectus. Et hocalias latiori sermone declarauimus nunc flammatim repetatur. Itaque suspicio leuis prouenit ex signifexterioribus opem Vel verborum, ex quibus cognitis accipiturconiectura, qua Oncludi potestatini quidem frequenter sed raro seu conti Z a genter
203쪽
aenier ut in paucioribus, quod talia agens vel dicens .est haesticus. Itaque consequentila leuis est & topica, sicut arguerimus: Petrus non uenit ad ecclesiam in solemnitate natiuitatis beatae Mariae Virginis ergo non bene sentit deca, Vel lic: U trus assumit nomen Dein equenter in vanum,deierans ta n uans eum :ergo non bene credit de eo . . et ' Porro vehemens sus icio prouenit ex signis exterioribus Operum vel verborum, ex qui Dus cognitis accipitur argumentum concludens nequenter,& vi in pluribus,quod talia agem vel dicens est haereticus: ut si quis neget explicite, palam, tapublice ea quae debet ex ossicio scire plus quam alis,quamum possit in rei veritate nouatio talis ex isnorantia prouenire, ve, animi leuitate,non ex Daeretica prauitate.
4 Dicimus demum, suspicionem esse violentam, quaesiamItur ex signis exterioribus operum vel verborum qui gnitis,co cludi solet cilicaciter,& ut semper,quod vel dicens est haereticus: quemadmodum ii quis blice quod Christus non niti verus Deus, quId Deus non eiediligeridus super omnia:quod licitum est passim fiomines o
ci re sicut bostias, ouba iuramenta non
parenter adoret sepulchrum Machometi V ζ'. tum Iudaeis appropriatum,non idem ioco faciens hoc ta
ta. Consta nempe quod pusibile est
agentem tenere veraciter interius fidem catholicam:
Salomone idololatrante,&de Marcellino idolis sacrificante dicunt multi quod neuter eorum fuit haereticus inmente. hilominus ecclesia de exterioribus iudicans, non de occulti at in t in talibus violentam praesumpti'nem, secundum eam seret iudicium, exemplo Salomonis de meretricibus D
allegando vel ignorantiam, va timorem , uel fictionem, aut
aliquid huiusmodi paratum corrigi se moniti δRM . . . 6 circa patet valere plurimum circa suspiciones huiu
modi assumendas pro argumentis, considcrare consuetud nes patriarum,locorum,temporum,perisnaruna m
204쪽
persona nihil rq,mabitur. Exemplum de negantibus & d 'icimtibus Deum quotidianis verbis in certis partibus, quod in alijs partibus multis horridum iudicaretur, & haeresi pro
Has interim considerationes duodecim posuisse velut in transcursu suffecerita v. mensis Octobris anni iη is .in Guit te Constanti en . ubi sacrum agebatur generale Concilium,prqstante eo, qui est Deus benedictus insicula. Amen. F I R I S. Σί
IN T R A CT AT VM S E eVENT EMG signis , quibus flet aliquis de pertinacia
notari , Nelco inci. BREVIS ANNOTATIO.Dε pertinacis, haereticis pertinacibus, seu impaenitentibus copiosὲ
mensis in L ucerna Inquisit. verbo, pertinax, ct alij quos retuli apud EPmericum in Direct. Inquisit arte a. super qηast. lo. Iam quot o quibus modis squod est huius tractatus proprium aliquis de beresi accusatus, de peltinacia conuinci post, copiosὸ docet Arnaldus Albertinus in praecurio traa.de agnoscen.asser.q. 3ο. eum omnino viatio.
205쪽
Equuntur duodecim considerationes sectui dum totidem signa, quibus solet aliquis de
pertinacia notari, uel conuinci circa mat
riam haereticae prauitatis: prςmittendo qualis sit pertinaciae distinitio vel rati
Ertinaciae propria ratio, quae errantem in fide, scuhaereticantem cilicit harrcticum,consistit in deprauatione voluntatis per superbiam, aut aliud ositacium,dum non vult erranscauta sollicitudine quaerere Veritatem: aut dum perspectς monstrataeque renuit assentiri, vel errorem dimittere. Dicitur enim pertinax secundum Isidorum, quasi imprudenter tenax, qui persistit in illo scilicet qJ deberct dimittere. Caeterum pertinaciς signum cxterius multiplex inuenitur: Secundo, cum quis sestinet excommunicationem ultro, nec potest se suffcienter excusaxe . Et hoc sumitur ex iuris praesumptione. Tertio alterum,citatus proleui super fides etiam suspicio iudicialiter renuitcomparere, uel re pondere,& amplius si sit praesumptio vehemens, aut violentae do hoc similiter oriturri iuris fictione. Quarto,alterum est pertinaciae signum, dum quis asserit&desendit errorem, cuius oppositam veritatem tenetur opti- cita fide tenere. Tenetur inquam vel ex publica obseruatione, aes ex communi doctrina Ecclesiae, uel ex officio seu statu suo, vel cx formatione suffcienti, vel ex naturali iudicio ra-- tionis,
206쪽
tionis,quemam odum quilibet capax rationis tenetur explicite credere ne dum articulos fidei si sit Christianus, sed etiaprincipia legis naturalis, quae sunt de primis impressionibus,& inscriptionibus indelabilibus, ut sunt praecepta Decalogi,
recepta secundum planum & usitatum intelledium apud omnes utentes ratione non deprauata in quacumque lege. Quinto, alterum pertinaciae signum, dum quis ueritatem fidei nedum non quaerit cauta sollicitudine, sed declarationem rius impedit, ne ueniat ad lucem, maxime si concilium fidei
speciale uel generale propter hoc in se ueliti sius impedit diarecte uel indirecte molestat atque persequaturi Sexto, alterum pertinacis signum,dum quis ueritatem E cIesiae docentes seu determinantes odire se monstrat, & pe
sequi uerbis, atq; factis, etiam si dicat, seu protestetur se uelle tenere quod Ecclesia tenet, uel determinabit, & quod par tus est stare iuri, ouia si facta contradicant, hoc est, aequitas simulata, quae duplex est iniquitas, QIent etiam quantumlibet ii retici taliter protestari se catholicos esse, quod eos ab her
Septimo, alterum pertinaciς signum,dum quis negat ueri'tatem, quam prius docuit, uel confessus est, nec est probabile quod sit etiam oblitus , quoniam secundum iura primo dicto credi debet. Oetatis, alterum pertiinacis signum, dum quis petit deci rationem ueritatis a peritis doctoribus seu luci cibus, quς dufacta est, nihilominus repudiat,nulla penitus assignata rone. Non', alterum pertinaci ς signum, dum quis potens commouet seditiones suscitat bella in populis & rcgnis, ideo quia facta est allicuius ueritatis catholicς Ueclaratio, uel erroris r probatio, &GDecimo, alterum pertinaciς signum, dum quis iurat se mal
la mori quam contra honorem suum quicquam permitteretneri, vel errorem aliquem reuocare: ponit entam obicem pri
Vndecimo, alterum pminaciae signum, dum quis fouet errantem & destiaditi Laliter uel extraluiuciali ter, sciens nia hilominu&
207쪽
is hilominias aut scire debeas hunc errare. Duodecimo,alto uni pertinaciae signum,dum quis non resistiterroribus dum potest& debet: d bet inquam vel ex ossicio, sicut iudex,uel ex fraternalicharitate, sicut uniuersi: quo-εβ niam agentes & consentientes, secundum Apostolum,pari pς' na puniuntur.conssentiunt autem qui alios dum possunt, ut dicit canon ab errore non reuocant. Denique ista latius d ip clarat O. ham q.parte. i .dialogorum, secundurn quae signa pore. ez terit applicatio particulariter fieri, &c. Expliciunt duodccim constulerationes secundum totidem signa quibus solet aliquis de pertinacia notari uel conuinci circa materiam haerctic prauitatis,prsmittendo qualis sit pertinaciae distinitio uel ratio.
208쪽
Et in uerbo,practica.circa prin.pag. 88.& in uerbo, redire. g. I. IosAd abiurationem faciendam potest quiscompelli.eod.veri.
Αbiuratio qualiter fieri debeataeod.uerbo.S.I. IRbiurationem hanc potest recipere Inquillior sine di cesano. ibidem.g. . rRbseiis contumaciter habetur pro praesente,in praeiudicium sui in uerbo,contumaX. s. 34 28 Contra absentem quomodo potest procedi.in uerbo, procedere. F.7. 97 Sententia lata contra absentena quomodo tenear.ibidem,S.8. Absentiae legitima causa dicitur infirmitas. ibidem. g.9. Absentem conuincetidi datur singularissimus modunibidem,s.lo. Absente principali potest puniri rideiussior poena pecuniaria. Ibidem. s. it.
Αb luere potest Inquisitor silos crucesignatos a multis,in uerbo, ab luere. II. ΣΑ abluere quomodo potest per se Inquisitor haereticos redire uolentes,ibid. f. a. aEMommunicati uel interdicti ab Inquisitore, non possunt absolui ab aliosisne madato summi Pontificis, preter quam in mortisarticulo in uerbo ese
Abuti sacramentis sapit turres ,& Inquisitor potest punire tales. in uerbo,
209쪽
Et est in arbitrio Inquisitorum aduocare quos uolunt ibidem Inverbo,adu,
catis.3. 2. I De quibus peritis intelligatur,habetur ibid.g. 2. 3 Anima rationalis est immortalis in verbo, haereticus.*.Iq. Quid debeat facere qui lic aduocatus est ab Inquisitore. ibidem.f. --yRii teneatur Inquisitor sequi consilium eorum,qui sunt uocatioibidem. q. .3'Aduocati non admittuntur in causis ubi proceditur simpliciter dc de plano. 'UI Verbo,aduocati.s. I. I Advocatis prohibetur ne praestent fauorem haereticis.ibid.9. I. rAlienatio bonorum facta per ii reticos non tenet, o Inquisitores vendicant sibi bona sic alienara in uerbo, na. 9.q. rq Appellationis beneficium est eXpresse interdictum haereticis, &fautoribus, ac defensoribus eorum .in verbo,appellatio. b. I.. q. A qua sententia non possimi appellare heretici,-eorum fautores, habetuCibidem,s. 2 pag. & in verbo,consesso.6.6- a s Appellationis remotio operatur hoc,quod iudex a quo non tenetur appellattioni deserreabidem. 9. I. εOperatur etiam alios inelius.ibidem.6.ε- Appellationis remotio non impedit appellationem quando quis manifeste grauatur.lbidem. 9. - p . Appellans a suspecto, iudice, nisi prius proponat recusationem, non impedid . quin iudeX procedere possit. ibidem nota.I Appel lans cogitur recedere ab appellatione,iudice reuocante gravamen.ibi--
IuduX qui vult reuocare gravamen sine praeiudicio suo quid facere debet. nottabili . s, Ut appellatio sit ualida requiruntur decem ibiden .no VIudeX a quo appellatur, potest praefigere terminum appellanti ad proseque dam appellationemabidem. no- - fSed etiam si iudex non detulit appellati otii,potesttamen praefigere termina
appellanti,dc sub poena. excommunicationis.ibid.not.6. sta praefigendi γ terini nulli ad prosequendam appell. ationem: , non dicitur de-- .serre appellationi.abidem .not..7.. GEt elapso dictis termino,si appellans non fuerit prosequutus appellationem ,. . iudeX procederet poterit.abulem.not.8.. stiadeXa quo appes latum est, potest quidemi praefigere terminum ad prosequend. im appellationem , Iion inmeia pol priligere terminum ad nnien-- ..dum. lbidem not. 9.. GPotest praeligi terminus non tum ad se praesentandum iudici ad quem,sed j.
etiani ad raciendi tinfidem desu. 1 praesentatione.lbIdem.not..I9..
sellationi non dicitur deserre, qui assignat terminum appellanti ad reci-- Piendum.
210쪽
φIendum responsionem ues Apostolos. ibidem notabili ret. τContra appellantem notantur quattuor casus,& tres contra iudicem. ibidem notabili 12. ' VAppellationi friuore non debetiudeX deserre.ibid. not.ι I. TΑppellatioquot modis dicatur seivola. ibidem notabili l . 8 Appellationi no deferat iudex nisi euidenter pateat ad ipsam teneri ibidem notab. I S. 8 QMd facere debeat iudex si dubitat an causa appellationis sit probabilis,uel
non. ibidem notab. I 6- smae dicatur causa probabilis ibid.not. II 8 Exponens causim probabilem debet seofferre eam probaturum. ibidem.notabilis L 8 Nec susticit sola oblatio ad iustificandum appellatione ibid.not. I9. 8δppellat 4nterposita, inpressa una causa cum protestatione de eXprimedis
alii non potest postea per alias iustificari. ibid. not.2o. 9 Appellans non comparens in termino assignato a iudice, ad recipiendum respontionem suam,dicitur renunciasse appellationi.ibid. not. 23. 9 appellans non tenetur comparere coram iudice qui in termino assignato nodat apostolo sed dat alium terminum.ibi Lin eodem notab. 'IudeX requisitus congruis loco dctempore tenetur dare apostolos,alioquin siprocedat, processus erit inualidus,abid. notab. 24. Io Quando dicatur locus congruus,& tempus congruum. ibid.notab. 25. Io Quid facere debeat iudex quado quis cauillose appellat ut ampediat proces.sum iudicis,habetur,ibid. not. 27- lo Si apostoli dantur refutatorii,&ab hac reiectione non appellatur,habebitur tanquam temere appellansabad notab. 28-λppellatio quando dicatur frustratoria. not. 29. Si non dantur apostoli est appellatio seustratoria ratione materie, & si iudex procedat in causa, processus erit inualidus in eod. not. II/ppellatio debet fieri in scriptis non tamen est opus quod leg. atur coram ii dice,sed susticit eam praesentari. bad not. JO. II inpostalia perfidiae quid sit.in verbO,apostata.*-2. Iainpostata perfidiae uere est haereticus, S punitur ut haereticus. eodem uerbo-
Hpostoli petendi ab appellante quid sint, " sol eorum species. in ue:
Apostoli predicti qualiter sint petendi,&quando in eod.uerbo. not. zz. Pinpostoli debent dari aperti &eκpensis appellantis. ibid.not. 26- ro Arbitros iuris in causa suspicionis potest cogere audem ad susti piendum arb-
trium, in uerb arbiter. f. t. 1 a
Umbus iudeX poteit pretii ere terminumcompetentem ad determinandama a causam