장음표시 사용
191쪽
cit, uel malo modo secit. quemadmodum circa cogitationes carnis, quas incontinens tensiit, trepidat vel ignorat si conse tit. quo casu sufficit conditionalis consessio μ salua vcritate 8 doctrinae Gregorij: Bonorum mentium est, inquit, agnose re culpam, ubi culpa non cst. hoc cit poenitentiam quasi pro
culpa recipere, quasi reus esset. Sed opponitur contra considerationem de nescienter haeretico, qui mentiretur contra conficientiam si reuocaret. R Ponsio plana cst: quia tenetur conscientiam deponere,ex quo supponitur quod pertinax est. secus ubi quis errat non imp tabiliter: Quia pro tunc non tenetur conscientiam dimittere, sed bene postmodum dum mouetur legitime. Facit pro consideratione Calixtus sicut habetur extra de poeniten.& remis. c. r. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda, ncc sub conditione. 1 PANTESTATIO generalis , ct conditionalis reuocatio quodo tue
a Exemplum huius considerat lanas. 2 uno antia probabilis excusat errantem. 4 Adverbium ueraciter,cur positum inhiac consideratione.
P Rotestatio generalis, & conditionalis reuocatio ueraciter
x factae semciunt ad excusationeni, aut purgatione, tu Pr testans & conditionaliter reuocans errant circa ea, quae non tenentur explicite credere, uel ab Elute confiteri.
Declaratur hoc in illis qui promptum habent animum statim obediendi ueritati cognitς : ut si theologus aliquis, uesno theologus erraret circa unam propositionem in Biblia positam: Exempli gratia, quod Samuel unxit in regem ipsum Saul: uel quod Dauid fuit Pastor ovium . non ideo dicCrctur statim haereticus, quia sorte numquam uidit uel audiuit textu illius scripturς: sed postquam ostenditur in textu sic hab ceti, continuo credit& aiscninusi&ita protestatio & conditicina
192쪽
Ilia euocatio saluanteu, ne pertinax esse, uel suisse condem-
3 Pr sertim dum de ignorantia sua potest afferre sussiciens
documentum, alioquin forte iudicaretur apud homines pertinax fuisse:apud Deum vero maneret innoxius. . Propterea positum est in consideratione hoc adverbium. veraciter, per quod excluduntur, qui non exanimo, sed ficte dc inaniter protestamur dissidentes in semetipsis corde, voce.& opere. r PasTEyTATIO generalis Gentis,sus mirifides Ecclesia cnοα
semper tuetur prorsante tuis l
a malef3Molum Christianis nonsufficiat. a Samborum Apostolorum explicite credendum in 3 Communiter publicasa apud Cuerilitanos ignorare non licet Quibusdam iucumbis multiplici ratione faem babere explicitam plum .
s Phalatorum partes quales- G Doctores Theologi nonfacile praesumuntur gasdam ignorare. Uuidam etiam ex laici, multa de sere diuinasiare debent,o quare. 8 Remo qua sunt osticii sui praesumitur ignorare. s Ex donis gratuitis quandoq; consurgit obligatio ad credendum explicite. a O Errant qui utantse indide implicisa tutos esse,cum explicitam babere de
ax Maiores magis explicite credere debent.
CONSIDERATIO VI., o Rotestatio generalis de fide, sua dicsit aliqui, sussicit mihi
, fides Ecclesis, Lussicit quod salver in fide parentum, sufficit mihi dicere: Credo in Deum:no siluat semper huiusmodi Protestantes, etia si no errant. Deducitur hociquia no sufficit scita fides generalis & implicita, sed estplicita requiritur: apudisi os quidem minus,apud alios amplius. unde symbolum g nerale apud omnes capaces rationis est illud, quod posivit Apostolus ad Heb. ii. Credero enim oportet accedentem ad euna, quia est,& inquirentibus sciremunerator sit. e Y Porro
193쪽
a Porro apud Christianos, quibus facta est apertior reus tio de credendis, non suffcit hoc syinbolum, sed lcbent explacite credere symbolum A postolorum & illud addi scere protinus ut ueniunt ad annos discretionis; sicut ab initio dum baptigabantur adulti, fiebant prius catechumeni pro fitcntes cxplicite fidem suam, quemadmodum pro paruulis patrini
3 Deinde fiunt multa de fide per uniuersbs pene Christianos
promulgata in praedicationibus,in picturis,in mutuis relati nibus seu collationibus, in obseruationibus authenticis cel britatum Sanctorum,& it dereliquis. Haec autem talia quae publice fiunt, non est licitum sicut dicit canon ignorare o Non enim excusarentur laici si non crederent infernum esse: si non bonos Angelos, si non mesos, si non Samstos&Sa ctas, si non praeterea decem praecepta Iegis iuxta planum retextualem eorum intellectum, ut quod non est idololatrimi dum, quod non periurandum,non Occidendum , quod non. furandum,quod non moechandum, & ita de reliquis primi; impressionibus,legibus ac inscriptionibus naturς,quas nemo capax rationis, maxime postliam sibi traditς sunt per doctrinam, permittitur ignorare.
Amplius uero iunt alii, quos ultra simplices& commvnct vulgus hominum necesse est habere fidem explicitam de plarimis, multiplici & specialiter quadruplici ratione : Primo propter ossicium pastorale super alios, ut pascant eos in fidoe& doctrina, & ab licereticorum a iijs sapienter defendan Constat enim quod aliqui sunt in ecclesia ad hoc obligati ex ossici alioquin non esset sussicienter instituta. s Isti autem sunt Praelati iuxta quod profitentur utrumquae se testamentum scire, quod & Apostolus saeuius explicuid dum Timotheum & Titum charissimos discipulos instru ret,& alios Actuum et O. dicens: Attendite uobis, & uniuersis gregi, in quo posivit vos Spiritus stactus Episcopos , regere Ecclesiam Dei,&GDeinde secudo sunt Doctores, in sacris litteris profosire ' quos ignorantia no potest excusiae, quin sciant explicite plurimo.
194쪽
I 1 t; rimas veritates contentasan Biblia, 'alias ex eis deductori Alioquin Doctoris nomen & gradum damnabiliter & inex
i 7 Proinde sunt alij de tu etiam laicali, quosoportet inuti
i ta scire de legibus diuinis praeceptorum moralium, de articu latim & explicite propter susceptum ab eis ossicium: ut quia
rectores populorum, quia iudices corum, quia consiliariimelasses'res sunt eorundem rectoruna S iudicum in causis variis criminalibus atqueciuilibus, quod animaduertens Sal
mon petiuit a Domino cor docile & intelligens ad faciedum justitiam,& ad faciendum iudicium. 8 s Est itaque regula, quod nullus ea quae sunt ossicij sui pera
.mittitur ignorare. quae regula mptat, nedum Praelatos ma-aores, aut Principes superiores, sed minores & inferiores in utroque statu clericali, ut sunt Curatici Conses res in foroice nitentiae:& in statu laicali, ut Praepositi, vel Ballivi. s i Postremo consurgit quarto generalis obligatio ad credi litatem aliquorum explicitam, non eκλlo gradu hierarchico, sed ex alijs donis gratuitis, ut sunt vivacitas ingenii naturalis, ut iudicium solera, vivis Cnomica ves Epyeiris, ut pateticularis cruditio, ut uehemens applicatio ad scripturas Iacras Canonicas vel ciuiles: hic enim ueritatem habet illud Gregorii: Tantum ab unoquoque dominus mior, Quan-4um dedit. O illa Quo fit ut perspicua sit consideratio , quae dicta est a<erius reprobam nonnulloruna desidiam vel taciturnitatem; quae dum fides confitenda uenit explicite se in implicita laxere tutOS putant. aut quae talentum multiplicis doni naturalis, 'es gratuiti, quod multiplicandum susceperanta domino spiritualibus incrementis defodi int in terram, superu Cuar, uel noxiae curiositatis temporalis sibi blandientes quod in fide non errant, quippe de ea nihil sciunt, curant, ues in
si Notetur pro consideratione sanctus Thomas a. a. quaest. a. artic. 6. Explicatio inquit, fidei ad inferiores homines opor itet quod veniat per maiores. quod probat auctoritate Di ny sh, concludens, quod oportet eos pleniorem habere not Y a tum
195쪽
etiam de credita,&magis explicite aede α '
i P. TESTATIO generasis,seu cred ηιdis reuocaris quos ,- - lueatvir ut in hae consueratione. Ignorantia crasia, viata,velfupina mn excusat. Hareiicinon habent etetum secundum scientiam.
Rotestatio generalis, seu conditionalis reuocatio, quς di a citur ab aliquibus pertinaciter errantibus: Si h aec verutas mihi nota esset scit Deus quod Iibenter eam corde crederem ad histitiam, & ore confiterer ad salutem: non excusat tales apud Deum, vel homines. Fundatur hoc sither illud Euangelij: Ecce venit horain nunciat, ut omnis ovi vos tim terficit, arbitretur se obflauium prsstare Deo. Sic Apostolus e prius errans in Christianoruna persecutione, iudicabat de se,. ipse. Sic ad hidaeos loquens dicit: Et nunc scio securcs, quod haec per ignorantiam feci stis, quos tamen non excusabat de nece Christi; dum alibi dicit Ignoras ignorabitur. Erat quippe iuris ignorantia affectata crassa, vel supina. a Sic haeretici dum se morti tradunt pro defendendis erroriabus suis , arbitrantur se catholicos,& mereri: habent quippe zelum prout dat aliqitibus testimonium paulus, sed nori s fundum scientiam: luare non secundum scientiasti Nimira quia scientiae Dei quae est scriptura sacra γ suam sophisicam scientiam sitae praeponunt, quod eidem nolunt esse sit biecti di quainuis aliter sint sibimet conscij, non tanun in hoc iusti catuquia mentitur iniquitas sibi. l
196쪽
r D Rotestatio generalis, seu conditionalis reuocatio quando, que siuiliciunt excusare protestantem apud forum exterius,quem non excusat in interiori foro Deus, & econtra. a Constarsit haec varietas, quoniam aliter iudicat Deus, aliuter homo; Deus inspicii corda, & scit quid intus agatur conformiter ad protestationem scia reuocationem, aut difformiter ad cam: humanum vero iudicum id spectat, quod soris unde certificari potest per signa, testes, uoces,& opera. Quo fit vlucre credens interius S explicite quandoque non possit hoc ostendere contra testes& ligna: aliquando autem sit e contra, ut qui veraciter est haereticus in corde, ille humano testimonio per allegationem ignorantiae, vel aliter Catholicus censeatur & abibluatur.3 Qualiter autem debeat aliquis probare quod non fuit pertinax per allegationem ignorantiae uel simplicitatis, hoc magis iuribus positi uis cautum est, quibus inter caetera dicitur, quod allegans ignorantiam probare debet illam. Tradunt si- emiliter quibus argumentis, testibus,& indici js possunt & d bciat iudices ecclesiastici pertinaciam conuincere prς lentem y vel praeteritam in errantc.
1 ABS0 Z V T particularis reuocatio rePiritur ad tuendum particulariter errantem. di Idem si ita non faciat,pertinax censetur. 2 Nulla communis reuocatio excusat particulariter errantem. 3 vecialiter orans, est non reuoca's specialiter, η quaeris cautasollicissedine veritatem.
Rotestatio specialis de fide sicut& absoluta reuocatio de errore, requiruntur ad iustificationem illius, qui particularem errorcm ab lute tenuit in verbis di in factis: quod sil gitime monitus facere renuit, ipse pertinax consendus est.
197쪽
α ostenditur prima pars tali ratione: Nulla protestatio, seu
reuocatio,quae communis est omnibus catholicis, siviscit ad iustificationem creantis in fide Particulariter & explicite, dum hoc scit aut scire debet: quoniam non est idem iudicium de catholico & errante, sicut nec innocente atque peccatore respectu confessionis sacram talis: Constat autem protest tionem generalem, cum reuocatione conditionali ab omnia hus catholicis, sine incn lacio, sine diffamatione fieri posse: Requiritur igitur pro errantibus specialior reuocatio. 3 Altera pars manifisa est,quia talis non ostendὰ se quaerore cauta sbllicitudine ueritatem; sed forte quadam dissimulatione palliata,velamine reuocationis huiusmodi condition lis, quae ad veritatem non est nisi quaedam protestatio fidei generalis & non proprie reuocatio, quia conditionalis nihil ponit. Facit pronoc quod dictum est superius considerati ne Fcirca finem. a T ESTATIO poticularis deside non metur ei qui fuit hae
a stisi legitime admonitus non deserit errorem,pertinax est. 3 Qui fuit haereticus declarari pomifuisse talis,quamuis emendetur . Ecclesia miserisordia. 3 Qualis excusatis nonprosit ei qui fuit baereticus. 6 Qualiter noua declarationes fieri contingant de aliqua haerem 7 Declarisio alicuius propositionis factaper inferiores , qualiter obieet. 8 μαel dimitum iterum dis iniri non debet. 8 Saepe contingit, aliquid se credendam explicite . qu suscissatprius implicite credere.
i D Rotestatio catholica de fide, cum reuocatione partices I ri & ab Eluta de errore, licet iustificcterrantem, quod
modo non sit habendus pertinax aut haereticus, non absoluit tamen quando talis extiterit.
et Praesupposita notorietate primae partis in utroq; foro Des& hominis, quia talis corrigitur & obedit veritati, neque t
198쪽
net plus errorem, quem deserit per absolata reuocationem; deducitur altera pars: constat itaque hoc sbio priuari Deum facere, scilicet praeteritum non fuisse, ut notat Hieronymus& Salomon. Quisquis igitur suerit de praeterito sic adhaerens errori suo, cuius oppositiim tenebatur explicita fide tenere aliquo modorii praetacto,quod persistcbat in illo errore monitus etiam legitime uel edistis,seu fraternaliter,seu Doctoraliter, seu iuincialiter, per scripturam sacram, per rationem euidentem, aut aliter: talis vere suit pertinax in errore, & ex consequenti nedum haereticans,sed haereticus. 3 Propterea quantumlibet emendetur, nunc potest declarari fuisse talis,atque haereticorum poenis subijci, sub perpetua carcerali custodia, uel aliter, sublatis sibi quibuslibet dignit ris,om cij, uel honoris insignibus. Solet tamen apud Ecclesiam misericordia stiperexaltare iudicium, praesertim humilitate reuocantis errorem sponte, palam, & absolute prospecta. 1 Quod si dixerit protestans huiusinodi : Ecce paratus sui semper audire Ecclesiam : audire determinationem sedis Apostolicς, uel sacri Concilij qualiter accusor nunc de pertinacia circa doctrinam aliquam priusquam fuerit hoc modo declarata, divinita, & iudicata Θ quid enim mihi de inferioribus iudicibus,quid de Doctoribus:& errorem diffinit ribus,quibus obedire nequaquam astringor, ut qui stibicinus eis non siim:sed praeIatus, ut ipsi: doctor, ut ipsi Θ Sic blanditur pertinax arrogantia sibi, sic se fallit, & alludit, tamquam videlicet nihil explicite credendum sit, nisi Papa prius, nisi Cardinalis illud sub praecisa uerborum forma sententialiter
6 Est itaque Ionge aliter iuxta deductione illorum,qui probant nullam iuueniriPosse nouam hς resina: quia quςcunque detur illa prius erat scripturae sacrςc5traria, ab ipsaque danata: sicut modo dicente Augustino, siquid noxium est, hoc yci licet in scriptura sacra damnatur. fatemur nihilominus posse fieri declarationem nouam ; tam doctrinaliter, quam iudiacialiter de aliqua haeresi, quod scripturς sacri repugnan ei
199쪽
ctoritate generaliter obligante per sedem Apostolicam & sacrum Concilium : fit nihilominus quotidie legitima duci ratio talis per Doctores&expositores sacrς scripturς, ac per Praelatos inseriores: quos oporici explicite multa scire ad instructionem populi sui. Haec autem declaratio,& si non obliget, ut praecise talis est
alienos, oblisat tamen ut conuincitur esse facta consormiter ad sacram scripturam, quae est antecedens, quo concesta, si consequentia nesari rationabiliter nequit, c5cedcnda est consequenter explicita conclusio , quae declaratur & infertur.
quoniam ex ueris non sequitur nisi uerum. Itaque si quis diaceret, quod Christus non nabuit neruos:aut quod omnis puer non baptizatus, potest licenter occidi: aut quod pro bono comuni licitum est falsiim dicere. Talis perseverans post deci rationem suilicientem sibi factam, non excusaretur a pertina cia, quantumcunque clamaret, peto iudicium Ecclesiae, uel sacri Concilij, huic me submitto, hanc audio. 8 . Potest equidem tali dici, quod adium est ne agas:quod iam diis nitum est, distiniendum non expectes: distinitum inquam cis non in eadem uerborum forma,tamen in est ectu & in sesitentia: Vnde fit, ut aliquis uno tempore teneatur aliquid e plicite credere ad quod prius fides implicita satis erat, secundum Thomam,2.2.quaest. a. ubi loquitur de aededis implicite uel explicite.
1 inliden sciente)non tenetur necessario protessari.
a iucurrit mnas haereticorum. 3 Sanctus Augustiniis multa rei ractauit.
4 Disserentia multiplex inter nescienter es scienter errantes,o inter scienter
Ea disserentia consistit in crimine, in modo,in pena. 3 Quadruplex modus errandi in fide, o primus declaratur.
6 Secundus modus errandi in fide. 7 Errantes in his quae non tenentur explicite credere, bifariam possunt se babere. hic contineκtur tertius er quartus modus erra. di in fide. 8 Modus errandι diluemus.s Q aliter detegatur pertinacia. Diuersio
200쪽
ro Diuersitasin erimine circa erranter iri o Item diuersiuas in psua circa eosdem. Io consuetudo ιbeologorum Tarso.inprotesiodo. l
t P Rotestatio specialis de fide, uel ab luta reuocatio spees
lis de errore,non debet fieri necessario dum quis errat nescienter in fide. a ' Constat itaque quod nullus mentiri tenetur. hic autem n stienter errans, si se diceret errare, mentiretur stante talicomstientia. Talis praeterea poenas haereticorum, uel infamiam etiam posteaquam deprehenditur errasse, & Asblute reuo
s Patuit hoc in Augustino, qui multa prius nescienter errata postmodum absolute correxit sub nomine retractationis, uel aliquo tali modo loquendi,qui reuocationem denotabat, vicdotalibus uerbis: temere dictum est; minus considerate dictitest; hoc improbo; hoc non approbo; hoc mihi non placet.N tetur ad hoc idem Augustinus ad Vincentium 3 q.ult.cap.finali.& Gelasius ibidem,q.2.c.negatur. 4 Elicitur consequenter ex istis differentia multiplex inter scienter & nescienter errantes, & inter scienter & nescienter haereticos:&hoc quoad uia quaestini,crimen, modus,& poena, iuxta quod notctur dictum Augustini et . quςst. 3. cap. dixit Apostolus. ubi ait: Qui sententiam suam quamuis falsam aut peruersiam,nulla pertinaci animositate defendunt,pHIE tim quam non audacia suae praesumptionis cςperunt, sed a seductis atque in errore lapsis parentibus accepcrunt, quaerunt autem cauta sollicitudine ueritatena, corrigi pta alicum inuenerin nequaquam sunt intor harrcticos reputandi. s Vnde colligitur, quod quadruplex cst modus errandi ci ca fidem Vno modo credendo,quod fides catholica sit falsa, aut lcriptura sacra:& sic errans dicitur scienter hqreticus, quia non est paratus corrigi, cum neget regulam, per quam habet dirigi lcu reuocari