장음표시 사용
231쪽
allentio, cum Aquileiam pervenissent, uroem satu et Opibus murisque circumdatam validis, eam hostiliter repente clausere, iuvante indigena plebe tumultus horrorem, cui Constantii nomen erat tum etiam amicum 3. Et obseratis aditibus, turribusque armatis Et propugnaculis, futurae concertationi praeparabant
utilia, interim soluti et liberi: hocque facinore ita a daci , ad favendum Constantii partibus ut superstitis,
Italicos incolas excitabant. XII. l. Quibus Iulianus acceptis, agens tunc apud Naessum, nihil a tergo timens adversum, legensque eamdiens hanc civitatem circumsessam quidem aliquoties, numquam tamen excisam aut deditam, impensi re studio sibi sociare, vel fraude, vel diversis adulationum generibus, antequam maius oriretur aliquid, Properabat. 2. Ideoque Iovinum magistrum equitum venientem per Alpes, Noricosque ingressum, ad id, quod exarserat, quoquo modo corrigendum redire citius imperavit. Et, ne quid deesset, milites omnes, qui comitatum sequeberatur aut signa, retineri iussu per idem oppidum transeuntes, pro viribus laturos auxilium.
I. Hisque dispositis, ipse haud diu postea cognita
morte Constantii, discursis Thraciis, Constantinop Iim introiit: ac saepe doctus, lentius fore id obsidium, quam verendum, Immone cum Comitibus aliis ad hoodestinato, removit exinde Iovinum, alia, quae Poti res stagitabant necessitates, acturum. . Ordine itaque scutorum gemino Aquileia cir- enmsaepta, concinentibus sententiis ducum, eonu
niens visum est ad deditionem allicere defensores nactum blandorumque varietate sermonum: et multia ultro citroque dictitatis, in immensum obstinationΘgliscente, ex colloquio re infecta disceditur. 5. Et quia nihil praeter pugnam iam spectabatur, curatis utrobique cibis sonuioque corporibus, aurora iam
232쪽
surgente, concrepante sonitu buccinomam, partes acincensae in clades mutuas, ferocientes magis quam consultius, elatis clamoribus ferebantur. 6. Pluteos igitur praeserentes oppugnatores, cratesque densius extas, sensim incedentes et caute, murorum ima suffodere ferramentorum multitudine conabantur retas plerique vehentes ad mensuram moenium scala uiamque parietibus paene contigui, pars lapidibus vi, Iutis in pronum collisi, Pars confixi stridentibus ia---
Iis, retroque gradientes RVerterunt secum Omnes alios, metu similium a proposito pugnandi retortos. 7. Hoc primo congressu erecti in audaciam clausi, adsumpta fiducia meliorum parvi ducebant restantiar menti, que fundatis, et compositis per opportuna tormentis. indefesso labore vigilias et caetera subsidia secutit tis implebant. 8. Contra munitores, licet pavore di criminum anxii, pudore tamen, ne secordes idere lur et segnes, ubi parum vis procedebat Μarte aperto tentata, ad instrumenta obsidionalium artium transtulerunt. Et quia nec arietibus admovendis, nec ad intentandas machinas, Vel ut pos int forari cuniculi, inveniebatur usquam habilis Ioeus, disparatione brevi eivitatem Νatisone amni praeterlabente, commentum excogitatum est cum veteribus admirandum. 9. Coninstructas veloci studio ligneas turres, propugnaculis hostium celsiores, imposuere trigeminis navibus valde
sibi connexis: quibus insistentes armati, uno parique ardore probibitores dispellere collatis ex propinquo viribus nitebantur: subterque expediti velites a tu rium cavernis egressi, iniectis ponticulis, quos antρ Compaginarant, transgredi festinarunt indiviso negotior ut, dum vicissim missilibus se petunt et saxis utrimquesecus alte locati, hi, qui transiere per pontes, nullo interpellante aedificii parte convulsa, aditus in penetresia reserarent. 10. Itorum summa coepti prudentis aliorsum evasit. Cum enim adventarent
233쪽
iam turres, contortis malleolis madentibus pice, arundine qtili etiam, sarmentis ac vario fomite nammarum incessebantur. Quae quoniam incendio celeri, Ponderibusque trepide superstantium inclinatae prociderunt in numen, armatorum aliqui per earum fastigia interibant, eminus confixi tormentis. 11. Inter quae destituti pedites post navalium sociorum DecaSum, obtriti sunt saxis immanibus, Praeter Paucos, quos morti scilicet per impedita suffugia velocitas exemerat pedum. Ad ultimum certamine protracto in vesperum, datoque signo in receptum ex mDre, ambo digressi diei residuum animis egere disparibus. 12. Munitorum enim maerores, funera lugentium propria, Prohibitores spe iam superandi firmabant, licet ipsi quoque paucos gemebant amissos. Properabatur tamen nihilominus: et quantum recreandis viribus quiete et cibo satis fuit, tributo per noctis integrae spatium, reparatur lucis exordio proelium incitamento ubarum. 13. Et quidam elatis super capita scutis, ut pugnaturi levius, alii vehentes humeris ut antea scalas, serventique impetu procurrentes, pectora multiformium telorum ictibus exponebant. Alii serratas Portarum obices effringendas adorti, ultro ignibus petebantur, vel saxis muralibus oppetebant. Quidam
fossas fidentius transire conati, repentinis eorum ud- sultibus, qui erumpebant clanculo per posticas, ruebant incaute, aut saucii discedebant. Recursus enim ad moenia tutior, vallumque antemuranum. cespitibussultum, insidiantes ab omni discrimine defendebat.1 . Et quamquam prohibitores duritia bellorum tuo
artibus antistarent, quibus nihil praeter moenium su-Pererat adiumentum: collectus tamen ex potioribus numeris miles diuturnas serre nequiens moras, subur hana omnia circumibat, diligenter inquirens, qua Vi et machinia posset patefactam irrumpere civitatem.
b. Quod ubi patrare non poterat magnitudine Vetante
234쪽
difficultatum, Obsideri remissius coepta est: . et excu- biis stationibusque relictis praesidiarii milues vastan- tes agros propinquos ,. Omnibus congruentibus abundabant, raptorum pleraque concorporalibus suis im- pertientes. Unde largiore admodum potu saginisquo distenti marcebant. - 16. His relatione Im,nonis eonsortiumque cogni-lis, Iulianus Constantinopoli etiahi tum hibernans, soIIerti remedio turbatis consuluit rebus: moxque Agilonem magistrum peditum ea tempestate probe cognitum miserat, ut viso. honoratissimo viro, compertaque per eum morte Constantii, solveretur obsidium.. l . Inter quae ne cessaret Aquileiae oppugnatio, cum in reliquis Opera consumeretur incus'um, placuit re istentes acriter ad deditionem siti compelli. Eetihi aquarum ductibus intersectis nihilominus celsiore fiducia repugnarent, flumen laboribus avertitur magnis; quod itidem laustra est metum. Attenuatis enim , avidioribus bibendi subsidiin, hi, quos temeritas clauserat, contenti putealibus aquis parce vixerunt. 18. Quae dum agitantur casibus antedictis, supervenit, ut praeceptum est, Agilo, seutomnique densitate contectus, prope fidenter accessit: multaque loquu-tuc. et veru, quibus Constantii obitum, firmatumque Iuliani docebat imperium, non sine conviciis computabatur ut fallax. Nec ei quisquam credidit gesta i narranti, antequam pacta salute susceptus ad pugnaculum solus, fide religiosius reddita, ea, quae docuerat, replicaret. 19. His auditis, ex diuturno angore portis reclusis omnes effusi, suscepere laeti pacificum . duceni: seque purgantes, Νigrinum totius furoris auctorem, paucosque alios obtulerunt, eOIram supplicio laesae crimina maiestatis et urbis aerumnas expiari ,
poscentes. 20. Paucis denique post diebus exploratius spectato negotio, Μamertino tum iudicante prae-
235쪽
lecto praetorio, Nigrinus ut acerrimus belli instinctor
exustus est vivus. Romulus vero post eum et Sabo
Stius curiales, convicti sine respectu periculi studia sevisse discordiarum, poenali consumpti sunt ferror residui omnes abierunt innoxii, quos in certaminum rabiem necessitas egerat, non Voluntas. Id enim a quitata pensata statuerat placabilis Imperator et clemens. Et hauc quilium postea gesta fiunt. 2 l. Iulianus vero agens etiam tum apud Naessum, euris nitioribus stringebatur, multa utrimque pertimescens: formidabat enim, ne clausorum militum npud Aquileiam restentilio ni sultu obseratis angustiis Alpium Iuliarum, provincias ut adminicula perderet, quae exinde sperabat in dies. 22. Itidemque opes Orientis magnopere verebatur, audiens, dispersum per Thracias militem contra vim subitam cito coactum adventare Succorum confinia, Comite Marciano ducento. Sed tamen congrua instantium sollicitudinum moli ipse quoque agitans, enicaciter Illyricum contra hebat exercitum, pulvere coalitum Marii O, promptumque in certaminibus bellicoso iungi rectori. 23. Nec Privatorum utilitates, in tempore ad flagranti despiciens, litesque audiens controversas, Nan ime municipalium Ordinum, ad quorum favorem Propensior, in. iuste plures muneribus publicis adnectebat. 24. Ibi Summachum repertum et Maximum Senatores. conspicuos, a nobilitate legatos ad Constantium missos,
exinde reversos honorifice vidit: et potiore posthabi-xo, in locum Teriuili MaXimum urbi praefecit aeteris nae, ad Rufini Vulcatii gratiam, cuius sororis eum fi- Iium norat. Hoc administrante alimentaria res abundavit, et querelae: plebis excitari crebro solitae cessaverunt. 25. Tunc, ut securitatem trepidis rebus adferret, et obedientium nutriret fiduciam, Mamertinum praesectum praetorio per Illyricum designavit consulem, et Neritam: qui nuper, ut Primum augen
236쪽
dae barbaricae vilitatis auctorem, immocerate nota.
XIII. l. His ac talibus inter spem metumque nova negotia commovente, Constantius apud Edessam exploratorum relationibus variis anxius, in rationes dis ducebatur ancipites, nunc ad concursatorias Pugnas militem struens: nunc, si copia patuisset, obsidione gemina BeEabden adgressurus: consultans prudenter, ne mox partes petiturus Arctoas, improtectum Μes potamiae relinqueret Iatus. I. Verum consiliorum
ambi um retinebant multiplices morae, tardanio trans Tigridem rege, dum moveri permitterent sacra. Nam si permeato numine nullum, qui resisteret, invs-nisset, absque dimcultate penetrarat Euphraten: alioquin ad civilia bella custodiens militem, timebat eum
periculis obiectare circummuranis, firmitutem moenium munimenti defensorumque alacritatem expertus. 3. Νe quiesceret tamen, neve condemnaretur inertiae, Arbetionem et Agilonem, pedestris equestrisque militiae magistros, cum agminibus maximis properare coeot: non ut lacesserent Persas in proelia, sed praetenturis iuncturos citeriores Tigridis ripas, et speculaturos, quonam rex erumperet violentus. Addebatque monendo saepius et scribendo, ut, simul atque multitudo transire coepisset hostilis, referrent citius pedem. q. Dumque conlimitia iussa custodiunt duces, et occulta fallacissimae gentis Observantur, agens ipse eum parte validiori exercitus curabat urgentia, Velut pugnaturus, oppidaque tuebatur exoursu. Speculatores vero et transfugae subinde Venientes repugnantia prodebant: ideo futurorum incerti, quod apud Persas nemo consiliorum est conscius, raeter Dptimates taciturnos et fidos, apud quos Sisentii quoque colitur numen. 5. Accersebatur autem a memoratis ducibus Imperator adsidue, orantibus
ferri sibi suppetias. Testabantur enim, Se non nisi
237쪽
conetis in unum viribus cunctis posse impetum rein ardenti RAtini sustinere. 61 iliae cluni aguntur ita sollicite, nuntii percrebuere scertissimi J : quorum elara fide compertum est, lulianii in Italiam Pt Illyricum cursu celeri praeter- grvssum, Claustra interim occupasse Succorum: accita undique praestolantem aincilia, ut multitudine stipatus armorum per vaderet Thracius. I. Quo cognito, maerore Onustis Constantius, solatio uno sustentabatur, quod intestinos semper superaverit motus: re tamen magnam ei difficultatem ad capessendum consilium adferente, id elegit potissimum, ut vehiculis publicis impositum paullatini praemitteret militem, imminenti casus atrocitati velocius occursurum. 8. Omniumque consensu adprobata sententia, Pergebant, ut Praeceptum est, expediti. Eiqiae haec disponenti luce postera nuntiatur, regem cum omni manu, quam duxerat, ad propria revertisse, auspiciis dirimentibus: lenitoque metu, revocatis omnibus, Praeter eos, quos consuetudo praesidio Mesopotamiae destinarat, reversus est Hierapolim. 9. Summa itaque coeptorum quorsum evaderet,
ambigens, cum in unum exercitus convenisset, omnoscenturias, et manipulos, et cohortes in concion Priavocarit concinentibus tubis: oppletoque multitudinis eampo, ut eam ad firmanda promptius adigeret imperanda, tribunali celso sistens, stipatoque solito densius , haec prosequutus est ad serenitatis speciem et fiduciae vultu formato. 10. Sollicit ita semper, ne quid re Ieri rei rerbo committam inculpatae parum eongruens honestati , ut que cautus navigandi magister , claros pro suctuum mot bus erigens vel inelinans , eompellor nunc opud vos, amantissimi viri, eonfieri meos errores, quin potiua si diei liceat verum humanitatem, quam credidi ne
gotiis communibus profuturam. Proin P, ut Deiliuo
238쪽
amri possit , quae sit huius concilii eonvorandi mal ria, aceipite quaeso aequis auribus et secundis.1 l. Gallum patruelem meum, tempore, quo confundendia rebus pertinaciter Magnentius inhaerebat, quem obruere vestrae virtutes , potestate Caesaria sublima tum ad orientia praesidium misi: qui, eum a iustitia per multa visu relatuque nefaria defeeisset, arbitrio punitus est legum. 12. Atque utinam hoe eontenta esset innidia , turbarum acerrima eoncitatrix I et angebat nos una sed aeeura doloris praeteriti reeordatio. Αι nunc aliud accidit, ausim disere , praeteritia maestius, quod per fortitudinem vobis ingenitam adiumenta caelestia coereebunt. 13. Iulianua, quem,.dum eis- eumfrementea Illyricum nationes exteras oppugnatis, tuendia praefecimus Galliis, lavium eo dentia proeliorum, quae cum Germania Maait semiremibuo, ut vecora elatus, adscitia in societatem superbam auxiliar bus paueis, feritate speque postrema ad pernicio3am audaciam promptio, an noxam publieam conspiraris aequitate caleata, parente nutrieeque orbis. Romani: quam frementes spiritus tamquam favillas eaassaram .ram deinde, ut acelestorum uvr em, et ipae expertutiet docente antiquitate Deile eredo. 14. Quid hitur superest, nisi ut turbinibus exestis Oeeurramua y suberescentia rabiem belli, antequam pu-hraeae validius, celeritatis remediis oppresauri. Me enim dubium, favore numinis summi praesente, cuius perenni rustragio damnantur ingrati, ferrum impie praeparatum at eorum interitum esse vertendum, qui non laeessit , sed α-ρἐ benesciis pruribus, ad insom tum pericuM aurrexerunt. 15. Ut enim mea mens auguratur, iustitiaque reetia eonsiliis adfutura promittit, spondeo, quod, si ventum fuerit comminus, ita Pavore torpeaeent, ut nec oeularum vestrorum vibratae Deia ardorem, nee barritus sonum perferant primum.16. Omnes Post haec dicta in sententiam 2uama
239쪽
hastasque vibrantes irati, post multa, quae benivole responderant, petebant su duci protinus in rebellem. Qua gratia in laetitiam Imperator versus eX metu, concione mox absoluta, Arbetionem ante alios saustum ad intestina bolla sedanda ex anteactis iam aciens, iter suum praeire cum lanceariis et IIattiariis, et catervis expeditorum praecepit, et cum Laetis itidem Gomoarium, Venturis in Succorum angustias Opponendum, ea re aliis antelatum, quod ut contemptuain Galliis, erat Iuliano infestus. XIV. l. In hoc rerum adversarum tumultu haerens eius sortuna iam et subsistens, adventare casum vitae difficilem, modo non loquentibus signis aperte monstrabat. Namque et nocturnis imaginibus terrebatur, et nondum Penitus mersus in somnum, umbram
viderat patris obtulisse pulcrum infantem: eumque susceptum et locatum in gremio suo, excussam sibi proiecisse longius Sphaeram, quam ipse dextera manu gestabat. Id autem Permutationem temporum indicabat, licet interpretantes placentia responderent. 2. Post haec consessus est iunctioribus proximis, quod tamquam desolatus secretum aliquid videre desierit, quod interdum adfuisse sibi squiuidius existimabat: et putabatur Genius quidam tutelae salutis adpositus eum reliquisse, mundo citius digressurum. 3. Ferunt enim theologi, in lucem editis hominibus cunctis, salva firmitate fatali, huiusmodi quaedam velut actus rectura numina sociari, admodum tamen paucissimis visa, quos multiplices auxere virtutes. q. Idque et oracula et auctores docuere praeclari: inter quos est
etiam Μenander eonticus, apud quem hi senarii duo
5. Itidem ex sempiternis Homeri carminibus intelligi datur, non deos caelestea eum vina sortibus colloquu-
240쪽
tos, nec adfuisse pugnantibus TeI iuvisse, sed familia. res genios cum iisdem versatos, quorum adminiculis freti praecipuis Pythagoras. enituisse dicitur et S crates, Νumaque Pompilius, et superior Scipio: et ut quidam existimant, Marius, et Octavianus, cui Augusti voeabutum delatum est primo: Hermesque Termaximus, et. Tyaneus Apollonius, atque Plotinus, ausus quaedam super hac re disserere mystica, alteque monstrare, quibus primordiis hi genii animis connexi mortalium, eas tamquam gremiis suis susceptas tuentur, quoad licitum est, docentque maiora, si senserint puras, et a colluvione P candi immaculata corporis societate discretas. XV. 1. . Ingressus itaque Antiochiam festinando Constantius, ad motum certaminum civilium, ut solebat, avide surrecturus, paratis Omnibus exire properabat immodice, renitentibus plurimis murmure te. nus: nec enim dissuadere palam audebat quisquam vel vetare. 2. Autumno tam senescente profectus, eum ad suburbanum venisset disiunctum exinde temeto lapide, Hippocephalum nomine, lucente iam diacadaver hominis interfecti dextra iacens capite avulso conspexit, contra occiduum latus extensum: territusque omine,, finem parantibus fatis destinatius ipse tendebat: venitque Tarsum, . . ubi leviore febri contactus , ratusque itinerario motu imminutae valetudinis excuti posse discrimen, petiit per vias dissolles Mopsucrenas, Ciliciae ultimam hinc pergentibus statiο- nem, sub Tauri montis radicibus poQtam: egrediqua aequuto die conatus, invalente morbi gravitate dete eua est: paullatunque urente calore nimio venas, ut ne tangi quidem corpus eius posset in modum foculi se .vens, cum usus deficeret medelarum, ultimum spirans deflebat exitium: mentisque sensu tum etiam integro,