Q. Curtii Rufi De rebus gestis Alexandri Magni, historia

341쪽

. H. E L A

Castorem novo Numini cessuros esse iactabant. Igitur festo die omni opulentia convivium e. ornari jubet, cui . non Macedones modo, de Graeci principes amicorum, sed etiam nobiles adhiberentur . Cum quibus cum discubuisset Rex, paulisper epulatus, convivio egreditur. Cleo, sicut praeparaverar, sermouem cum admia ratione laudum ejus instituit. Merita deinde percensuit, quibus uno modo resem gratiam posse, si quem intelligerent Deum esse, conficerentur , exigua thuris impensa tanta beneficia pensaturi. Persas quidem non pie soliim, sed etiam prudenter, Reges suos inter. Deos colere: Maiestatem enim Imperii, salutis esse tutelam . Ne Herculem quidem, & Patrem Liberum prius dicatos Deos, quam vicissent secum viventium invidiam. Tantundem quoque P seros credere, quantum praesens artaS spopo disset. Qubd si caeteri dubitent, semetipsium, cum Rex inisset convivium, prostraturum humi coi pus, debere idem facere caeteros, & in primis sapientia praeditos. Ab illis enim cultus ita Regem esse prodendum exemplum. Haud perplexe in Callisthenem dirigebatur oratio. Gr vitas viri, & prompta libertas invisa en at Regi, quasi solus Macedonas paratos ad tale obsequiaum mararetur. Is tum, silentio facto, unum iu Ium intuentibus caeteris, Si flex, inquit, moni suo affuisset, numus profecto mox responsuri

sibi desideraretur. Ipse enim peteret , ne in per grinos ritus degenerare se cogeres, neu rebus fel eissime gestis invidiam tali adulatione contraheres . Sed, quoniam abest, ego tibi pro illa respondeo,nu tum esse eundem O diuturnum, o praeoee sere Hum, coelestesque honores non dare te Regi, sed a ferre . Intervalia enim oput est, ut credatur Deus .

342쪽

pereque hane gratiam magnis viris posteri redis dunt . Ego autem seram immortalitatem precor

egi, ut Putta diuturtia sit , ct aeterna majestas ,

minem eo equitur aliquando, nunquam comi-τatur divinisas. Herentem modo ct Paιram Libs um , consecratae immortalitatis exempla νεfere-has . Credisne illos unius conmavit decreto Deos factos e Prius ab sentix movialium amolita natu '

να est , quam in caelum fama perveheret. Sertices ego , ct ιu , Cleo , Deos faeimus e a nobis divinia ratis suae auctor itatem aeoeptiarus es Rex ἔ Rote aiam suam experiri libet. Fae aliquem Rhegem si Deum pores facere. Facilius est Imperium dare , quam Caelum. Dii propiati ab inridia, quae Cleo dixiM , aredierint , eodemque cursu, quo fluxere a . huc ret, ire talianiux . . Nostris mενibus 'lim nos se comensos . Non pudet prariae , nec is 4ro . ad 'Hem modum. ρx mihi eolondus sit , a Persis discere. Quos equidem victores se confiteor , si ab illis leges , queis vivamus, accipi s. AEquiS auribus Callisthenes, veluti vindι x publieae libem

ratis , audiebatur . Expresserat non-assensionem modo, sed etiam vocem , seniorum praeci Pue, quibus gravis erat inveterati moris externa mutatio. Nec quislquam eorum, quae invicem iactata erant, Rex ignorabat, cum Post aulaea, quae lectis obduxerat, staret. Igitur adHrim, di Cleonem misit , ut, sermone finito, Barbaros tantum, cum iri trasset, procumbere suo more paterentur. Et paulo post, quas potiora quaedam egisset,convivium repetit. Quem venerantibus Persis. Polypercon, qui cubabat super Regem unum exi his mento continge tem humum, per ludibrium coepit hortari, ut . vehementius id quateret ad terram. Elicuitaque iram Alexandri , quam olim animo capere

343쪽

non poterat. Itaque Rex , Tu autem, inquit non veneraberis me e an tibi uni digni videmur esse ludibrio e Ille nee Regem ludibrio, nec se contemptu dignum esse respqndit. Τum detractum eum lecto Rex praecipitat in terram. Et scum is pronus corruisset, /ridesne, inquit, hiemte fresse, quod in alio paulo ante ridebase Et tradi leo in eustodiam jusso, convivium solvit. Pol perconti quidem postea, prius castigato ignouvit. In Callisthenem olim contumacia suspe- ictum, pervicacioris irae fuit, cujus explendae matura obvenit occasio. l

Μ Os erat ut supra dictum est principi

bus Macedonum, adultos liberos Regibus tradere ad munia haud multum servilibus ministeriis abhorrentia . Excubabant servatis noctium vicibus proximi soribus eius aedis, in qua Rex acquiescebat Per hos pellices introducebantur alio aditu, quam quem armati obsidebant. Iidem acceptos ab agasonibus equos cum Rex ascensurus esset, admovebant; comitabanturque & venantem, & in praeliis, omniabus artibus studiorum liberalium exculti. Praecipuus honor habebatur, quod licebat sedentubus vesci cum Rege et Castigandi verberibus eos nulli jus, nisi potestas per ipsum erat. Haec cohors velut seminarium Ducum, Praefectorum que apud Μacedonas fuit. Hinc habuere posteri Reges , quorum stirpi per multas aetates

344쪽

Romani opes ademerunt . Igitur Hermolaus puer nobilis ex Regia cohorte , cum aprum telo occupasset quem Rex ferire destinaverat, jussu ejus verberibus affectus est. Quam ignominiam aegre ferens, deflere apud Sostratum

coepit . Ex eadem cohorte erat Sostratini amore ejus ardens; qui eum laceratum corpus,

in quo deperibat, intueretur, forsitan olim ob aliam quoque causam Regi infestus, juveneni sua sponte iam motum, data fide, acceptaque perpulit, ut occidendi Regem consilium secum iniret . Nec puerili impetu rem exequuti sunt. Quippe solerter legerunt, quos in societatem sceleris asciscerent. Nicostratum, Antipatrum, Asclepiodorumque,& Philotam placuit assumi. Per hos adjecti sunt Elaptonius, & Epimenes.

Caeterum agendae rei haud sane facilis patebat via. Opus erat eadem omnes coniuratos nocte excubare, ne ab expertibus consilii impediremtur . Forte autem alius alia nocte excubabat . Itaque in permutandis stationum vicibus, caeteroque apparatu exequendae rei, triginta, de duo dies absumpti sunt. Aderat nox, qua comiurati excubare debebant, mutua fide lati, ei jus documentum tot dies fuerant. Neminem , metus, spesve mutet verat. Tanto omnibus vel

in Regem ira,vel fides inter ipsos fuit. Stabant igitur ad fores aedis ejus i in qua Rex vescebatur, ut convivio egressum in cubiculum deducerent. Sed sortuna ipsius, simulque epulam

rium comitas, provexit omnes ad largius vianum . Ludi etiam convivales extraxere tem-Pus,nunc laetis coniuratis, quod sopitum agresstri essent, nunc milestis, ne in lucem convia tum extraheretur. Quippe alios in stationem

oportebat prima lace succedere, ipsorum post

345쪽

aps Q. V V K I I Lseptem dies reditura vice et nec sperares irant, in illud tempus omnibus duraturam n- idem . Cςtarum , cum Iam lux appeterer, dcconvivium solvitur, & conjurati exceperunt Regem Aaeti occasionem exequendi sceleris admotam cum: mulier attonitarput creditum est, mentis, conversari in Regia solita. quia in si in-ehu videbatur sutura praedicere, non occurrit modo abeunti, sed etiam semet objecit, Vultu- ι que, & oculis motum praeserens animi, ut redia l: ret in convivium, monuit. Et ille per ludum, bene Deos suadere, respondit. Revocatisque amicis, in horam diei fermὸ secundam convbvii tempus extraxit. Jam alii ex cohorte in stationem successerant, ante cubiculi sores e cubaturi. Adhuc tamen conjurati stabant, vice ossicii sui expleta . Adeo pertinax spes est, quam humanae mentes, quam ingenteS concupiscentiae devoraverunt. Rex benignius, quam alias alloquutus, discedere eos ad curanda corpora, quoniam tota nocte perstitisset ciubet. Data sunt singulis quinquaginta sestertia, collaudatique,quia etiam aliis tradita vice,tamen excubare perseverassent. Illi tanta spe destituti domos abeunt. Et Ceteri quidem expectabant stationis suae noctem.

Epimenes apreis coniurationem e com

juraui , o Callisthenes inier hos .

EPimenes , sive comitate Regis qua ipsum l

inter coniuratos exceperat,repente muta

tus, sive quia coeptis Deos obstare credebat,

satri-Eurylocto, quemantea expertem e se

346쪽

se eonsilii voluerat, quid pararetur, aperit

Omnibus Philotae, supplicium in oculis erat. Itaque protinus injicit fratri manum, di in Regiam pervenit : excitatisque custodibus corporis , ad salutem Regis pertinere, quae afferret,

assirma p. Et tempus, .quo venerant, & vultus

haud sane securi animi index, & moestitia e

duobus alteriuS . Ptolemaeum, ac Leonatum excubantes ad cubiculi limen excitaverunt. Itaque apertis foribus, & lumine illato,sopitum mero, ac somno excitant Regem. Ille, paula- tim mente collae a , quid afferrent, interrogat. Nec cunctatus Eurylochus, non ex toto demum suam aversari Deos dixit, quia frater ipsi iis, quanquam impium facinuS ausus soret, tamen & poenitentiam ejus ageret, & per se potis. simum profiteretur indicium, in eam ipsam no- diem , quae decederet, insidiaS comparatas suis. se. Auctores scelesti consilii esse, quos minime crederet. Tum Epimenes cune a ordine, comsciorumque nomina exponit . Callisthenem, non ut participem facinoris nominatum esse constabat, sed Fblitum puerorum sermonibus vituperantium , criminantiumque Regem faciles aures praebere. Quidam adjiciunt, cum

Hermotius apud eum quoque verberatum se a Rege quereretur, dixissie Callisthenem, memianisse debere, eos jam viroS esse z idque, an ad consolandam patientiam verberum, an adi citandum juvenum dolorem dictum esset, in ambiguo suisse. Rex, animi, corporisque sopore discusso, cum tanti periculi imago oculis oberrat Eurylochum quinquaginta talentis , cuiusdam Tyridatis opulentis bonis proti ii iis donat, fratremque, antequam pro salute ciun precareturi resistud. sceleris autem

347쪽

interque eos Callisthenem, vinctos asservara , ubet. Quibus in Regiam adductis, toto die .. dc noete proxima, mero, ac vigiliis gravis ac- quievit. l

Causa coniuratorum agitatur . Hermolaus eontra

regiem perorat - Postero autem die frequens concilium adhi- j

buit, cui patres, propinquique eorum , de iquibus agebatur, intererant, ne de sua quidem sntute securi. Quippe Macedonum more per re debebant, omnium devotis capitibus , qui sanguine contigissent reos. Rex introduci con- Iuratos , praeter Callisthenem jussit. Atque , quae agitaverant , sine cunctatione consessa sunt. Increpantibus deinde universis eos, ipsi: Rex, quo suo merito tantum in semet cogitas.sent facinus, interrogat . Stupentibus caeteris . Hermolaus , Nos vero, inquit, quoniam Nescias , quaeris , oeeidendi te eonsulum inisimus , quia non ut ingenuis imperare coepisti , sed quin ira . . Primus ex omnibus pater ,

ipsius. Sopolis, parricidam etiam parentis sui lclamitans esse , consurgit, & ad os manu objω icta, scelere , 3c malis insanientem ultra negat i audiendum. Rex, inhibito patre, dicere Her- lmolaum jubet, quae ex magistro didicisset Ca, i

348쪽

LIBER VIII. 3or stant ίn acie, te et i eis suis protegunt, o pro g&τia tua , pro victoria vulnera accipiunt e quiuetit tu egregiam gratiam retulisti . . rsius mensam suam sanguine suo aspersit et alius ne simplici quiadem morte defunctus est. Duces exercituum tuo-νum in equuleum impositi, Persis , quos vicerant . iuere spectaculo . Parmento , indicta causa , true datus est , per quem Attalum oecideras . Invicem enim miserorum utreis manibus ad expetenda fudi plicia . Et quos paulo ante ministros caedis habuia

si , subito ab akis jubes trueidari. Obstrepune subinde cuncti Hermolao . Pater supremunt Brinxerat ferrum, percussurus haud dubie, net inhibitus esset a Rege. Quippe Hermolaum dicere jussit, petiitque, ut causas supplicii augentem, patienter audirent. aegre ergo coercitis. rursus Hermolauri liberaliter, inquit, pueris rudibus ad dicenὰum agere permittit e Campheni r vos eareere inelusa est , quia selus potest dieere a Cur enim non producitur , cum etianaeonfessi audiuntur e Nempe quia liberam vocem innoeentis audire metuir, ae ne vultum quidem pateris . Atqui nihil eum feeisse eontendo . Sunc his , qui meeum rem pulcherrimam euitaveruntis

Nemo est, qui eo uium fuisse nobis Calli enens Eseat, eum morti olim destinatus sit a iustissimo, σparientissimo 2 ge . me ergo sunt Mace num Praemia, quorum ut supervaeus , ct fordido Lute- is sanguine. . t tibi trigἰnia millia in ovis

captivum aurum vehunt , eum milites nihil domum praerer gratuitas eieatriees relaturi sint. Quae tamen omnia tolerare potuimur, antequam nos Ba

Baris dederes, o novo more victores sub iugum mitteres. Persarum te vestis, o diseiplina deis-- Har : patrios mores exofur es. Persarum ergos

349쪽

Wan fugam , belli re, persequimur. T Mael donas voliastigenaea tibi ponere , venerari Τηe te, mi Deum . Tu Phinnum patrem aversaris ;F quia Deomm ante Iavem haberetur, fastidireseriam Iovem . JGraris, si liberi homines superabiam suam ferre non possumus ' V d oeramur ex te , quibus aut montibus moriendum est, aut L quod tristius morte est , insemviιine vivendum e Tu quidem , si emendari potes , multum mihi ebes . Ex me enim scire eaepisti, quid ingenui homines se Ue non possint. De eaetero parce his , eorum orbam fenectutem supplieiu ne oneraveris . Nos jub. duci, ut, quod ex tua morte petieramus, consequamurex. nostra . Haec Hermolaus ἀ

Esermotia respondet . flexander , qui reos duci j het, a qua inter hos Caushenem , eQνs mor , genusque mortis aeternam Resi peperit inmidiam infamiam α

tradita a magistro suo dixip. patientia meaeo standia . Confes m enim nἰιimum facimus, ram na r vos quoque, noniolum ipse, audiretis, expressi , non imprudens, eam permisissem huic laironi diem Ue, usurum eum rabie , Pa eo visus est, ut me Aquem parentis loco eoloe debet , vellet aecidere Nuper cum proeaeiων se in voeati e gQsset , instre atrio,s' ab antiquissimi a Macedoniae detum ato , easigari eum jussi. cime ct Ῥοπter fieri, Ba a tutoribus pupilli, a marisia uxores, fer M.q-qNe pureos hnjus aetatis verberare comedimur timo est saevitia in ips-mea, quam impia cσrit voluit ulcisci. Nam in caeteros , rni mihi permis tunc

350쪽

L 1 E N V L A L. AEMIunt tit ingenio meo , quam miris non ignora sis : eommemorare supervacuum est . Hermolao parricidariim supplicia non probari, cum eadem -i e meruerit, minime hercule admiror . Nam cum

sarmenionem, o . Philoram laudat , suae serviecausae. Lyncestem 'ero selexandrum bis insidia tum capiti meo , a duobus indiciis liberavi. dum sus convictum , per biennium tamen distuli, donee vox postularetis , ut tandem debito supplicio se lua Iudiret. -ttalum, antequam Rex essem, hostem meo e iii Juisse meminiseis. Clytus utinam non coetisset me sibi irasci: cujus temerariam linguam probra dicentem mihi, o vobis, diutius tuli, quam ille eadem me dicentem inliser. 'gum , Ducun μque elementia non in ipsorum modo , sed etiam in

illorum, qui parent, ingenii sita s . Obsequin mia

ligantur Imperia . Ubi vero re erentia excessit animis. ct summa imis confundimus, vi Uux est, in vim repellamus . Sed quid ego mirer , sum crudo Iliatem mihi obiecisse, qui avaritiam exprobrareis ussit ' Nolo singulor vesrum excitare , ne in visam liberalitatem meam faciam , si ρudori , s/o gravem fecero. Toium exercitu aspicite . Qui paulo ante nihil praeter arma habebat, nunc a genteis cubat iactis . Menfas auro onerant, greger fervorum ducunt , spolia de hostibur sustinere mu ossunt. -t enim Perse, quos ricimur , in muns honore sunt. ud me quidem, moderationis meae certissimum indisium est , quod ne victis quidem superbe impero. Peni enim in inam , non ut fundia

Ius everterem gentes . nec ut dimidiam partem ter

rarum folitudinem facerem , sed ut illos quoque, suos bello obetissem, victoria meae Bon poeniteret. Itaque militant vobiseum , pro Imperio vestro famguinem fundunt, qui superbe habiti νεbellassent. Mon est disiurna in pιam gladio indum