장음표시 사용
251쪽
DE HONEsTA DI sci P L. t omnimodis peritus modificator: seu re velles Aeolium Amplex, seu Actum uaris , seu Lγdium querulum, seu
Phogium religiosum eu Dorium bellico ara. Mitto nue ea de figmenta quae apud Graecos leguntur,quando Cr plinius nobilem hunc Iacit, reddendo fulgentibus gemmis uti solitum: sic ut ea ostenditione mi icae artes magis censerarentur:Quod Cr Nicomachas,Cr Dionsio rus puristudio fctitarunt.
Deos aeuiternos,& aeuintegros a poeta Ennio appellari, ad Apuleii uetba apposita de diis aeuitetnis. CΛP. TITI.
AEuiternos deos appellaxit O Ennius ea ratioe,quod in sempiterno aeuo maiestitem diuinam retineantans maxima Iouem principem Cr aeuiternum uocat, cuti grammaticis nostras adnotatum est. L. quos Apuleius cum de nomine ac potestite deorum di putat, Amiternos dicit his uerbis:Ηos inquit,deos in sublimi aetheris uertice locutatos, ab humana contagione procul discretos,plurimi ,sed non rite,Veneruntur: omnes,sed in cite,metuunt pauci, edimpie,digitentur.Q nos deos Plato exi limat veros,incorporales innimales,nes fine ullo exordio, sed prorsus ac retro euiternos a corporis contagione sua quidem nutura remotos,ingenio ad furinniam beatitudinem porrector nullius extraris boni participatione , scd ex bρno cr ad omnia competentia prono nutuscili inplici,libero,cr absoluoto. Servius autem grammaticus Cy Aeuintegros deos rem seri ab eade Ennio appellatos,quod integra eoru aetas dispersem colhtit. In antiquis uero elogiis Amiternu genia legimus sic enim Romae in tabula marmorea descripta est:
Quod interpretori ad hunc modum postumus: Dijs poteno tibis ex senio aeuitertio dicat . Sed ex Plinius fecundus
252쪽
PETRI'cR INITI LIB. XIII. de aeuiterno deo meminit: in cum sucris Arum boue inmmesviri mos sui quod a Ver .Flacco notatum est.
P L I N A LIBERκ III. Pulcherrima descriptio de naturae ordine ae potestate, ex Bardesane syrio: ac Pacuuii earmen allatum de re eonsimili. CAP. I.
pbis autores leguntur de uiribus atq; poa testite naturae, cuius prouidelia fictu sit, ut elementa itidem ipsa uis quasi numeris oriatur,cocrescat, Cr obeat:quod omnia aeque animantia muli lege ad ortum Cr obitu perducanis tur. Onam rem mirifica quidem elegantia Cr eruditione uidetur mihi in primis Bardesenes sFrius descripsisse, quePamphilus Eusebius indisciplinis ciet libus onmiu chalaedaeorum doctifimum appelliat. Sed libitum est eius uerba subqcere,quibus aperte cogoosci post Cr eiusdem duiolaris eruditio, er naturae ipsi*,ais, mortaliam uitae eligani ima deseriptio:cum inter ipsa bruta animantia, er homi nes m meam certe differentia afrutfc enim trudit:mismo nascitur,alitur, Geficit,comedit,bibit,dornat,senescit, moritur quae omnia ipsi cum caeteris animantibus aequa ratione communia fiunt. Sed bruta quidem er stolida animatalia quae Graeci uocant cum procreata sunt, natura ipse,non ratione strantur.Leo carnes comestides quis inritari
253쪽
niam stant, carnes neutiquum attingunt,nes se ab inlauria defindunt. Scorpius terrae glebis depascitur, Cr acuuleo virulento nec iniuriantes invadit. Formica duce natura futuram Demem praeuidet, ob idssummo labore ipsa aestite alimenta sibi ad uitam recondit. Apes ipsae mel conficiunt,eodenis nutriuntur. PIura eadems magis miranda possum num re,sed haec fatis arbitror,ex quibus intelligamus bruta in er rationis expertia,'ri natur ac secunα dum eam iucude uiuere.soli aute homines cum Cr naturac ut dictum est ducuntur,mentem simu ac rationem, qπα inde oritur,praecipuum ueluti munus adepti sunt. E tenim non unus quide hominibus cibus,sed uarius de diuersus:ali ut leones nutriuntur , alij sicuti oves: nes itidem unus
omnibus uestitus, non mos, non lax, non unus uiuenα
di modus, non simplex rerum cupido: sed hominum sinu guli uiem bi pro uoto deligunt,nes uicinos, nisi quan
tum libuit, imitantur. Haec hactenus Pardes anes. M. auratem Pacuuius uir in scribendis Abulis excellens, vim ac potestitem naturae in chosippo egregie admodum conα scripsit: cuius merito eueniat, ut orta omnia, quod inmquit Sallustius, occidunt,er aucta fenescant. Pacuvii vero
Quicquid est hoc: omnia animat isma alit, Auget, eat,sepelit,recipiis in sese omnia: Omniums idem est pater,in idems eadem Quae erunt de integro,ais eodem occidunt.
De malo civilium dissensionum , dc imagine Diseordiae, elegantissimis uersibus a Petronio Arbitro descripta. c AP. o.
254쪽
xο pETRI cR INITI LIB. XIII. CVm nuper legerem Petronij Arbitri carmen de bells inter caesarem Cr Pompeium,mirifice me dila descririptio tenuit: sed in ea maxime parte sum delectatus, qua Discortae imaginem graphice er erudite expresit.Quid ego adnotandum pumi :siquidem nihil in quaque ciuitate calamitosius uis pestilentius est seditione ciuili, er interistinis fictionibus. Sicuti nostra quos aetas abunde intelliis git, qua succrestentibus pasim a lesiae fluctibus, de discoris diis, Galliae reges iam inuadentes psime abcerunt: sed
Intremuere tubae,ac scisso Discordia emine Extulit ad superos'nim caput: huius in ore concretus sanguis, contusa lamina flebunt: Stabant irati scabra rubigine dentes: Tabo lingua fluens,ob essa draconibus ora: Atq; inter toto laceratam pectore uestem sanguinea tremulum quatiebat Iampada dextra.
Ex bis constare potest, quam sit diligenter er Vidue Idaborandum, ut i tu modi editiones atque discordias efια
gere posimus:quoniam id a Catone ciuitatu uenenium ueri
risime est appellarum : sicutier M. Agrippa asseruit, qui multu m se debere Sallustiame kntentia prosissia est,
quo loco egregier ac prudenter inquit, concordia parauae res ersunt, dilicordia maximae dilabuntur.
Romanorum lex de Diis colendis, ac probandis peI S. P. R. ac de Christo etiam, & quantum Tibe. Imperator illi concesserit. CAP. Ir.
TVper habita mentio est de Tiberio Imperatore, CrΙ christi miraculis:quaesituras a uiris doctioribus, ancisar Augustus quicqua de eo coperilsti,qui tot mirada
255쪽
risset. Qua in re tametsi non pauca ustro citro que pro tempore habita fiunt ad id pertinentia, nullus tamen ex ueteribus copiosius hoc explicat, quam Florens Terturulianus: cui equidem propter antiquitatem, Cr egregiam eruditionem, non dixerim quantum concedum, ac de βαrum. Is aperter probat, relatum fuisR Tiberio principi per Pontium pilatum de chrilli diuinicite, qui tum apud Drios praelictus agebat: quod etiam in Taciti historia notatum est. Quin er ipsum restri Caesarem Tertullianus quod est magis mirandiam detulisse hoc adsenatum,cum praerogati ,ut inquit, uis jamj. senatus uerὁ Romaonus,quod eum rem minus probaret ineglexit. Caesar in sententia perstitit, periculumιὴ er poenam bis comminutus est, qui temerer christianos accusarent. Haec, inquam, a Tertu iano in eo pol fimum libro referuntur, qui Apo
rogeticus contra Gentiles in cribitur. Neque autem mirarum est,si s. P. Q . R. I inperatori Tiberio hac in re non paruit:quoniam de nouis dijs recipiendis, atq; expellenα
dis, Senatus ine qua polleret autoriirte decernebat, cuti Romanae leges de decreta stituerunt. Num er in Pontilia eum libris ita struatum est: Separatim nemo fit habens deos nouossue aduens: Nisi publice ascitos priuatim colunto. Diuos qui caelestes semper habiti,colunto, constirum a patribus delubra habento. Ex his aute facile coirigitur, haud permissura cuiquam in Vrbe,Deos sibi alios assumere, praeterqua quos s P. Q. R.voluisset. Ex quo dictu merito est ab eode Tertulliano, uetus decrem Romae fuisse, Ne quis Deus ab Imperatore
posset consecrari,nisi i Senatu et id prosiaretur. Eusebius
256쪽
xo PETRI cR INITI LIB. XIII. autem Pamphilus in sacra binoria haec eadem aserit: otuatus stre ut alia multa a Tertulliano:quem legum, deinerator: s Romanorum peritifimam uocat.
De nimia feritate saporis regis contra Roma. Imper. Aurelianum:ac de Tamburiano etiam principe simile exemplum contra Bayssetium Turcarum Imperatorem. C A P. I l Ir.
Vi res gestis Imperatorum apud ueteres literis commendarunt, de Sapore Persarum rege inter alia unum hoc animi insolentis er imperiosi exemplum referant,de quo mihi agendum putaui. Is enim sapor cum in bello contra senatum p. t. Imperat. Aurelianum cepit', cum maxima quidem ignominia eum hominem eaptium detinebul,qui totius fere orbis terrarum Imperirator luisetscut ascensurus equum rex sapor, curuatos Aureliani humeros pedibus premeret, ac deinde equum regeret. Qua animi elatione er insolentia nihil prope immodestius, aut in olentius dici potesteum er rex Beti solus, Odenatus que, Cr Ualenus, alijs complures praea clari principes ad repetendum Roma. Imperat. Aurelidanum insurgerent contra saporem. Sed Cr Tamburianus, qui multo post Imperator maximuε apud Sothus praeaestitit, non minore quidem fruitia Cr animi striste fuit, quod alibi time commodius relatum est. Is enim Tum burianus Bosetium Turcarum principem cum in be&lo cepisset, per omnes sane expeditiones, quas egit comis plures, catenis devinctum in exercitu circi agebat:quotam diro exemplo talis crudelitas magis magis que popuα hue innotesceret.
De L.Metello uiro clarissimo: de quod tota uita decem praecipua pro uoto sit consecutust ac de Crasso etiam Mutiano,eiusq; insignibus. . CAP. v.
257쪽
Metello, qui decem se praecipua er maxima in tota uita consequi Dino ambitu demerauit: edj ut tradiatur) abunde pro uotoli parauit. Sunt autem haec, quae uir muximo animo Cr confisio concupierit: ut ex bis aperte intelligatur, quum uel a tenera aetate uirtutum fisgna in hominum ingenijs praelarescunt. Voluisse enim serunt primarium se bellatorem esse, optimam oratorarem , frtifimi Imperator , d icio suo maximus res geri, maximo honore uti, summa apientia esse umomum senatorem haberi, pecuniam magnam bono modo inuenissimultos liberos relinquere, erse clarifimam in ciuitate esse. Atque haec quidem ut dixi consecutus troditur , cuti Q .Metellus scripsit in oratione de laudis bus putris, Cr C. Plinius in historia naturali recensuit. Siquidem non modo mindecemuir fuit agris dandis, sed Pontifex, bis cons. Dictator, er Mugicter equitum,
etiams a Popu.Roma. curru donatus, quo in curiam v
heretur. Quod ipsum alibi a nobis copiose relatum est. P.uero crassus Mutianus,uir benuus,atque clarig. quinoque maxima,Cr praecipua dicitur habuisse,ut Asellio sempronius in Romana historia retulit quod esset quidem diatisimus,nobilisimus, eloquentisimus, Iurisconsultifimus:
quod etiam Pontistx max. Quor rem er in Gellianis nouctibus comperies.
Diligens adnotatio de generibus telorsi,ac nominibus, & quae cuiusq; gentis sunt tum de
lancea,&caestris nonnihil. CAP. Vr.
Non de uerunt apud Meteres, qui de Re militari cum scriberent,Telorum quoqge genera, er gladiorum refinentsed ea tmen mings apte,er commode di tinnis
258쪽
ios PETRI'cR INITI LIB. XIII. runt.Quod ego nuper in quorundum obstruationibus coagnoui, qui ueterum autoritate decepti, paulo imprudenistius in eundem sunt errorem delapsi. Qua in re ut ad Itis quidum ueritas pernoscatur, telorum genera, Cr iaculatarum a fremus, quibus que nominibus apud uos popualos censeanturrine quis diligentiam in nobis, maiorem que praeterea curam deoderet. Sunt igitur haec quae apud probos autores iaculorum vocabula comperies, Spuri, cateiae, Frumeae, Caiae, R ivsti, Mesancula, sibini, Gessu,Veruta, Acbdes, Romphea,Lanceae, Pila,surisse. Num er Scibones quo Cr Tragulus,Cr Triones, Haristis,sudes,Phalaricas, Issos,rices, Semiphalaricus, Cerapra,fodi erre CT Scorpios seges. Propria uero populari ruis haec sunt,ut doctiores fere consentiunt, Frumeae Gera manorussiesse Gallor romphea Thracu,lancea Hi Dariorum,Pila Romanorum, si Boiorum, farisse Maced tium:unde Saristophoros milites,qui cum Alexandro Macedone decertarunt, requens apud autores inuenias. Sibiani uero Iaaricorum unt. Quod autem Ianceam dixerim esse Histoicam ,secutus - Μ.Varronem,CT Gellium: nam Varro ipse in libris remm diuinarum Ianceam asso ruit non Latinura quidem, sed Hi unici esse uerbum, es Pom. Festus qui Verri, Flacci commentarios in Deaeuiariam contraxit Graecum esse hoc scribat: quod apud eos λα- χε pro bam capiatur: ac satelles sit.
Vnde ridiculus error uulgi e sacra historia emersit:Lonis
girum temere credentis pro lancea, cum uerba in Ioananis Euangelio ad hunc modum legantur, XA των πααιωἀν-- πλευρ caestron uero apud
Graecos teli genus, quod in bello Persico inuetum fuerit, scuti nidae collectanea probat.Qvida ex nostris Viris
259쪽
DE HONEgTA D I s c I P L. Lm Latine uocarunt. Sibinam quos inter ipsa tela res tum Sex. Popeius libro xi κ. de uerbis priscis temtur. Stabina,inquit,apud Ilbricos telum dicitur, uenabuli mile. de quo Cr Q. Ennius in Roma.Annalibus meminit:
De anatomica disciplina.& historia de Aristomene Messenio, qui hirsuto corde fuerit: ac ibide relata quaedam
ex ueteribus de humano corde. C A P. V II.
V Idere est apud eos autores, qui libros Anatomicos ediderunt,mirida quaedam, Cr quasi incredenda deis scribi de humani corporis partibus. Qua in re putamus magna ex parte fidem illis adbibendam:quandoquidem cis riosi ueterum fediastu,nihil prope intactum, uel inconfiis deratum reliquit,in quo no se demitteret. I llud autem inister alia me nuper tenuit, quod in quibusdam hominibus traditu in sit,cum eorim cadauera dissecarentur, hirsutam eor sitisse inuentum: ueluti Cr in corde bouis, equora solsa etiam comperta. I nter alios uero Leonidam Spartaranum, er Aristomenem Messenium nominauit c. PIinius,
Cr Max.Valeriuue, eosq; animo Cr fortitudine fuisse in I.
gnes, atq; praeclari senios asserunt. Etenim Aristomenes quidem ut in ueterum historiis traditur trecentos Lacera daemones occidit ea fidem conuulneratu foret, Cr cumptus,latomiarum poenam Cr angustius per cuniculos, ereavernas euasinsequutus uidelicet ubterraneos aditus.Iteorum captus,custodibus somno sopitis,ad igne accesit, eriora cum eo ore e fit. Cum tertio cuperetur, Laocedaemones/eiusdem pectus dissecuerunt, quo hominem
quos introsticere possent, inuenturis est hirsuto corde uisse Aristomenem. De perdicibus autem, quod in Pariphlagonia bina corda habeant, alitores sunt,philosophus
260쪽
xos PETRI CRINITI LIB. XIII. Theophrastus, Plinius,cr Gellius: sicuti etiam uulgat illud in extistichs: cor ipsum aliquando haud in uictimis inuentum:quod ipsum c. Cesari sacrificanti non emel dicitur accidisse. Quibus autem cor rigidia sit, bruta illa, crpolida animantia existimanturriquibus praegunde, timidiora cr pauida:quibus parua,audacia er animosa: quod erc. nius ex Arino telis libri sint alia musta,recenset: quo Deo de anatomice disserit.
Quomodo Diocletianus CaecImperii dignitatem eo tempserit: dc quibus uerbis apud PO. Romanum d
DIgnim sane exemptu de Imperio Diocletiani Aug.
in ueterin commentariis reperitur. Is enim Diocletitianus Romae Imperator sectus,diu imperium cum Hrecura leo Caesare tenuit:quo Actum est,ut cum in senium uerg ret,relicta, imperandi curu,priuati hominis personam dea legerit: quasi parum foret idoneus ad Imperium Ro. Po. moderandum. Quod equidem propterea exinimaui rei orendam, ut etiam quivis intelligat, quam maximi inisterdum yllantur homines, qui ea summo ambitu contaquirunt, er immoderata libidine expetant, quae fugienda prorsus, ac deuitanda prudentiorum iudicio censentur: Nam hic idem Imperator Diocletianus, ubist Imperio abdicauit, Salonas concesit Dalmatiae Arbem, in qua natatus esset: curas ibidem priuatus in uilla iuxta Salonuageret, ac molliter pro aetate praeclaro in otio conquie sceret,rogatus plurimam est;Senatu P. .R. ad Impeririam recipiendum : ed is talem dignitatem aeque do mari ximam pestem recusauit, atq; in hunc etiam modum reis
scripsit: utinam Romani possem holera visere nostris manibus