Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

발행: 1543년

분량: 645페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

271쪽

DE HONE ITA DI sc ΙPL. αrqvxores contemnunt. Q rumnque huic legi obsecundauerit indemnis esto: qui fecus fixit, er pecunia Cr probro inul-ctatus esto. Hinc factum existimo, ut in Romana ciuitate leges trigeminae, Cr aliae passem latae sint, ad 0- proocreandae sobolis,de quibus apud ueteres permulta leguturi

De Centenariis coenis,ac uerba Tertulliani exposita: tum de lege Fannia,& milliariis apris & collinis. CAP. vi.

1 Ertulliani uerba sunt in Apologetico contra Gentiles,qreo loco de Rom. legibus agit. Quonam ill eleages abierunt, umptum Cr ambitionem comprimetes, quae centum aera no amplius in coenam scribi iubebunt,nec amplius quam unam injerri gallinum,er eum non saginatam In his aute umptuarias leges insinuat, quibus cautu erat, ne Apra c.Ηs .m conuiuiis quisquam Romanus expcnd ret. Sed erit puto minus indignudi uerba Fanniae legis r feremus cum praesertim de re ipsa non Gellius tantum , sed Sammonicus, Cr Macrobius aliquid tradunt ut ea mittam

in praesens,quae de Licinia, Aemilius legibus dicunturi. dotis enim futurum est gratis,si de Fanni quae legerim, apponam : quibusq; uerbis cibarii sumptus,ac nina res Romanorum luxus inhiberetur. Litan inquit Romani'Plebeis, er Saturnalibus, er alijs quibusdam diebus aera centena in dies singulos impendunto: σ alijs diebus X. in singuae

lis mectibus trigena unto: caeteris diebus omnibus tantuna

deni : si quis plus ixit, dicta, poena damnatus esto. Hinc

Tertullianus Romanorum libidinem Cr ambitione in cor viaijs, tam urgeter accusa coenus illus ueteru parciores appclitat celenarius.Video enim inquit CT celenarius coenis, a cotenis iam festertih dictas. Num er Lucilius poetiamfruietus Centutem in sui3ris legem eandem lapide uocauit. Permultis autem legibus coenas illus pro ores,er

272쪽

xio PETRI cRINIT 1 LIB. XIII1. adipales Romani coercuerunt: quod in veterum commemtarijs abunde explicatur.c. certe Plinius cum de nimio sumptu Romanoru in extruendis aedificiis scribit,ad hune modum Roma. Popu.improboem incepit:Extrint,inquit, censoriae leges, glandia in coenis, gliress er alia minora apponi uctantes:marmora inuehi,Cr maria huius rei causa transiri, quae ueta ret lex nulla lata est. Iam er in uete rum aedificijs columnae, Cr porticus centenariae sunt παpellatae, quae centum pasibus longae essent: iliculi cr milliariae porticus apsd Suetonium,er alios autores, a nuae mero millenario dicuntur. Varro autem Terentius ad Q.

Plinium de uillaticis pactionibus, milliarios apros urbane appellat, qui mille pondo crederentur.Aelius uero Lampridius Antoninum Heliogabal Imperatorem cent naria uasa refert habuisse argentea id est,ut coniicis,cenαrum pondo:uerba eius haec sunt,Primus Heliogabalus merisas, deinde er capsas argenteus habuit. Primus etiam cscubos,uasa deinde centenaria urgetea culpta, ex nonnuru

sa schematibus libidinosifimis inquinata.

De urbanitate M. Antonii cum Graecis,& quo comento Atheniensium blandimentis illuserit, ac digno talione represserit. C A P. v .

URMnesarum est,atq; admodum callide a M. Antoritonio,cum Atheniensium Vrbem uictor ingredereritur. Nam cum ipse Antonius ob res egregie gems, pro Deo Libero haberi se uellet,alpe id nomcnstitus etiam, uelut insigne elogium,ad cribereturi Atheniensis populus, ut qui ingenio cr salibus prae)tiret,stitim consiliu hoc inisiuit: ut ipsum quidem Antonium in tanta uictorianos ismis modo honoribus decoraret, sed etiam uenienti blandienter obuium iret, er ea ratione qua Bacchi nomen satu,

tando

273쪽

DE HONEsTA DII cIpta dindo exciperet. Eunt igitur obuiam Athenienses cum liberis er coniugibus, er Dion sium uocitantes blandifi-nie salutarat,quod hactenus fatis comode pro re ipsa proocesseratsed quoniam blandiri Atticora est,ac nimia asset tari,adiecerunt etiam Palladem se,quae in arce Atheniensiueolebatur,Libero in matrimonium destondisci uis ut eam duceret, nuptias fierent, impense illum rogauerunt. mod Antonius haud quidem conte si Cr occasione accepta ducturumst prorsus restondit sed imperare tamen se Atheniensibus nomine dotis mille talenta. In quo apparet Dum subdoli,quam astute Romana caldiditas ingenio Atatico illuserit:quando Atheniensiu plausus ac blanditiae,non

modo,ut inquit Anneus Seneca,ab homine Rom. prehe-μfunt, fita etiam castigate. Quo nomine quidam e Groculis stiue descitule in hunc modumstrtur locutus: Hic impune ad uxorem: sed Atheniensium stonsalia mille ti-kntis sunt aestimata.

Quae apud Syrios dea Adagartis,ae de eiuς simulacro:& quod uirginis signum pro Iustitia sit a Nigidio si-gulo acceptu:eiusdeq; uerba apposita. C A P. VIII.

CVm nuper legeretur Basi commentarium super C. Germanici phenomenis, quae ille ex Poeta Arato Guibus Romanis Latina exhibuit in eum forte Ioc lectio deducta est, quo de Erigone a Germanico scribitur: haec enim inter Leonem er Libram domicilium tenet. Sed ibi forte quaesitim est,quaenam foret dea Ad gartis: quoniam Basus ad hunc modium de ea tradit: Virgine,inquit,nonae nulli esse Cererem dixerunt, eo quod sticas teneret: alii Adagartim, quidam uero Fortunam, quoniam sine capite astris infertur.Verum cu nihil tumsuppeteret,incidi mox

in Macrobiunas coenas , in quibus potestis ac uis eiusdem Adag

274쪽

xxx PETRI cR INITI LIB. XIIII. Adagartis descripta est: quo maxime loco de Adad, σAdagarii ,sγrijs Ap agitur. Sed asscribamVcliij Pri textati uerba,ne quid huc in re po fit desiderari: Deo,ino quit,quesummum imurus Agγrq ueneritur, Adad nomen indiderunt: em nominis interpretatio significat unu. Hunc ergo ut potiyimu adorant Dein sed eide ubiungui

deum nomine Adagartis,omnemq; potestite cunctaru rorum bis duobus attribuunt: Solem, Terranis intelligetes nec multitudine nostrinum enuntiantes diuibam per omneu

species potestite: ed arguanetis qgibus ornatur significtates multiplice praestititium duplicis numinis. Ipsa aute aragmenta Solis ratione loquunturrinans si lacrim Adalis igne cernitur radijs inclinatu, quibus monstratgr uim

erit in radijs esse Solis,qui dimitti tur in terrum:Adagarritis simulacri sursu in uersu in reclinatis radque insigne est: monstrando,rudioru ui superne mil*ru, enasci quaecunis terra progenerat. Sub eode Isimulacro species leonu fiunt: eadem ratione terram esse monstrantes,qua Phoges friuxere matre Deum,id est,terra leonibus uehi. sed er Strobo diliges autor in rebus f iacis deum hunc sγris ad cribit. Trans Muiu,inquit,Bambiena est, quam urbem etiam Edessam et Sacra appellant in ea uero Deam sγria Ada-gartim colant. Ex his abunde constit cuiusmodi apud Basse

sum dea sit Adagartis, eamq; mii nomine apud Alibrios

pro terra venerari. Bassius enim spiristia uirgine uarie a

ceptam asserit sicuti er c.Ηiginius in secuta Astronom con ad Fabia recesti. Nigidius uero Figulus Iustitiam uel Aequitate eam existimat i probat his uerbis:v irgo ipsa Iustitia siue Aequitas dicitur,quae inter mortales locis perine omnibus er cociliabulusolita esse chi fere, atq; omnibus praecipere,ne temere a Iustitia et aequitate discederet Qui

275쪽

DE HONEsTA DIs CIPLQui quam diu monitis eius obteperat ut, sine ulla quidem cura ac solicitudine uixerat: sed cum negligentius obfer Maret,inj ijss,cr cxpiditate,σ auaritia alter altera deaeciperei,discesit illa ab hominibus,et digna caelesti numero immortale praemiu pietatis possedit.Vnde illud uulgatum:

Victa iacet pietis,er uirgo caede madentes Vltima caelestum terras Astraea reliquit.

De triplici numeroru proportione, in Arithmetice,M Dce, de Geometrice: tum de eleganti similitudine ad

Rempublicam. CAP. I T.

Scriptum copiose a ueteribus, em erudite admodum

explicatum, qui maxime censeantur termini ac proportiones in his numeris, quorum ratio ad Musice, Arisb- meticen , ex Geometricum disciplinam pertineat. Neque indignaem fune est, aut ab honestioribus literis abhorrens, ita eorum rationes Cr praecepta calloe, ut Iacile cognoscas,pae minor in quolibet termino sit proportis,quae maioriquae ite posit aequalis appellari. Nam in Arithmeticis maior quide proportio est in minoribus terminis: I n M sice aure maior est proportio in maioribus terminis Geoae metriauci o in minoribus,er in maioribus aequali propo

tione coponitur: haec in quibusp proportionibus aequitius ubiq; custodiat. Ex quo Anicius Boethius,qui Mathematicus a Graecos accepit,pereleganti similitudine uidetur usus ad hanc ipsam proportionu uarietate dignosceda. Scribit enim,s ipsa quide Arithmetica ei pol imu reipub. parada est,quae. a paucioribus regitur: Mu cu illi,quae ab optimatibus Geometriam uero, inquit,stitum quasi populare effingere, quod saliter omnia pensere,ae aestimare iudicetur. Maxime autem uersatur haec facultas in his u

stigandi quae plana er solida di ruraPlaniam enim quod in lut

276쪽

xi PETRI cR INITI LIB. π IIII. in latitudine ex longitudine lineas bubet cuti triquetra,er quadrata sunt,citra altitudine in area descripta. Solida uero quae no latitudine cr longitudine cum lineum num ris habent,sed ultitudines extollsit,ut uni ra et GPγrami des,Teserae, atq; Cubi,quos Latine quidam quadrantalia interpretatur. Sed haec alias comode a nobis bunt exposita.

De Romanorum midio in bonis disciplinis, & relata contentio inter Lucullum, Hortensium, & Sisennam de historia Marsica componenda. CAP. π.

DElectant me interdum exempla quaedam Romane nobilitatis, quae in bonis adeo disciplinis excolebatur , adeo literarumstudiis tuebat,ut nihil mirum sit, ad summum prope fastigium cuiusque eruditionis eos deueis nisse.Sedenim nostra etate illi fere uulgo haberi solent sapientiores,cr nobiliores,qui honestis quidem disciplinas,

ac literarum cognitionem contemnant. L.autem Lucullus,

er qui tum in Romana ciuitate principes agebant, longe aliter sentientes, ita bonis studijs egregie allicti erunt, Mi cum uiris doctifimis uersari Vidue, er congredi non di bitarintaeuiusmodi praeclara illa contentio celebratur inter Lucullum, Hortensium, er Sisennam, de qua purissi esse

aliquid adirendum,ne tum inepte quidam aetate nostro percilium tollunt,ac Ue ob id supra caeteros ponant,quod ex literas oderint, cr literatos etiam desticiant. conuerinerunt igitur inter se, ut fit, L .Lucullus, in. Hortensus, Cr L. Sisenna,idq; ea conditione, ut cui sors coni fet, is Bellum Marsicum describeret oratione uel carmine,Gri ce uidesicci aut Latine prout ora declarasset:quod ipsi quidem cum L. forte Lucullo eueniret, Graeca oratione eiusmodi historiam diligenter absoluit quae Cr a chaerois neo Plutarcho, er ab alijs quoque celebratur. Fucile di

277쪽

DE Ilo NEsTA DI sc I PL.tem intelligitur quanto studio, er animi cupiditate togati homines bonis disciplinis incumberent. Nam idem L. Lucullus Imperator maximus habitim est. Horten us uero orator summus, quem er cicero ine in dicendo sibi at quando praetulit. Sisenna autem in scribenda historia Gmnes prorsus Romanos,qui ante se scripserunt, superauit. Quod er cicero idem ad Brutum ingenue prosissus est. Sed alias de Sisenna,er Hortensio commode diximus.

Qua urbanitate Antoninus Geta Imperator perliterarum ordinem conuiuia strueret: quibusque notis se cula ipsa praenotaret. CAP. X r.

LEpidum sane commentum atque urbanum refertur a ueteribus, Antonini Getae Imperatoris in coenis er in conuiuin agendis. Fuit enim Geti uir ingenio haud quidem ineleganti, ues invenusto.Is igitur consuetudinem hanc inparandis conuiuiis feruabat,ut ipsas coenas ex appositis literis notari atq; intelligi uellet, scientibus id ipsum seruis. Nam sicubi uoluisset in prandio exhiberi per dices,pauos, porcellos, pisces, ac pernus, tum primae dictionum literae

ad hunc modum apponebatur,RP.P.P.P.uel mutatis aliis tersiteris,F Ela,Fasianos,Ficus.F.F.F.tum alia uarij generis edulia puri ordine literarum prae tabul. In quo uisus est uoluibe aliqua in parte L. Luculli coenas, utq; ordianem imitari. Hoc autem de Imperatore Geta Aelius spartimus ad constatinum Augustum retulit.

Quod nullae deorum imagines per.C L T. annos in urbe Roma fuerint, ex Numae dolirina. Et quod Hebraei ouoque nullas in templis imagines haberent: aliaqde templis atque imaginibus memoranda. CAP.

278쪽

,1ό PETRI cR INITI LIB. XIIII. Restri enim cum is lucrit P thagoricus, Mosis praeceptie: itus ab eo magna ex parte seruatos . nam Pγthagoras ouide ad Aegγptios accesit, eorums sacra Cy mγcteria dilietenter perquisiuit: ex quo idem Numa, inquit, apud Romanos lege constituit ad exemplum Mosi ecubi dijs imago ulla tribuereturifcturas ob id,ut per C L X.annos ab urbe condita nulla prorsus Romae aut depissit aut inrascrupta deoru imago uibereturi. quod ipsum Augustinus crEusebius Pamphilus probant,cum deli daeorum sacris crreligione diserunt. Sedenim in eorum templo,q od in Sota Mnus nobilisimum foret, nussam uise imaginem conmi: ouod cr cor.Tacitus in historia Iudaica non negat: etsi ut loquacior a christianis incesitur. Septimius uero Tertullianzs sic in Apologetico:corn.inquit acitusfane ille mendacioru loquucifimus, in eadem historia restri, citi Pompeiu cum urbem Hierosolyma cepisse praetereas teriolum adibi,sbeculandis Iudaicae religionis arcanis,nuta

iura illic reperissesimulacru: utis si id colebatur,quod

aliqua estigie repraesentaretur,im quam magis,quam insacrario suo esset exhibitu: eo magis,quia nec uerebatur e

traneos arbitros, quanquam uana cultura. solis enim sacci dotibus adire licitam, consi ectus autem caeteroruuelo oppanso interdicebatur.haec Tertullianus. Zeno uero citatieus in libro quem de moderanda Repub. scripsit,aperteo tendit,eu prorsus contJnenda, quae cura Cr studio homin perficiuntur. Saccita inquit ac templa conStruero,

nihil quide necesse s. Nihil enim sacrum iure exillini Edum,nel profancto babendu, quod ipsi bonmnes costri

xerint. Sed Cr Xerxes traditur omnia quid 'm lcmpla in

Graecia combus1yesuadetibus hoc Magis, quod impiora, ac nefrium fret,deos ipsos parictibus includere.

279쪽

An uerum sit, quod de Numa & Pythagora notauimus: ae ibidem probatum, habuisse Romanos temporibus Numae regis imagines deorum. CAP. XIO.

Confiderandum melius est, quod in superiore capite

notauimus de Numa rege, Cr eius disciplinis: nam quae traduntur a Piphilo Eusebio,er clamete Alexabitano,eunde Numa praeceptore Pythagora Hebraeos sequvistum,necubi Romanus populus deorum imagines haberet: autores quide hac in re magni nominis, en doctrinae risissentiat. DionUus enim Halicarnasseus erudite. pbat Nuis imam rege ante philosophu Pγthagora quatuor penetes uixi gemes ullo modo eius disciplinis afuisse: quod erra. cicero,er Plutarchus Chaeroneumatq; Manetus uideratur cocedere quonia Numa ante Crotonam, Cr sabarim urbes conditas, Romansi impertu rexit x v i. Obmpiade. Pathagoras alite LX i I I I. Tarquinio imperante,qui Sura perbus est cognominatus. Sed illud penitus a ueritate ab horret,quod isti aserunt de Romanis imaginibus, quide Nume regis teporibus ut C Plin tradit simulacra quaeis dam,Cr imagines Romae extiterunt quando idem Numa Ianum geminu dedicauit, qui pacis belliq; argumento iuurbe coleretur: ius eriles foret digitis ita compositis, ut adnotatione CCCLX v. dierum per significationem anni dis temporis deum si designaret. De quo sitnulacro etiam Praetextatim in coenis Macrobianis distulat, cum Ianum ipsi pro Sole accipiendum esse copio e exequiatur. Neq; dubium est, Romanorum regum temporibu3 IA

gneu quidem simulacra, Cr vilia in Urbe fuisse: quod

er c.Plinius existimauit,etsi Aggustinus loge aliter senaetii, Varrone alitore, cuiuK,inquit,uerba clarisimi, i iurennullum fulle in Urbesi lacrum deorum per annos

280쪽

xia PETRI CRINITI LIB. XIIII. c t. κ. fictimae deinceps, ut ex immium ac 'tui uri

multitudine, religionis cultus negligentiora comm-ptior haberetur.

De Asclepiade medico, qui lectos aegrotis suspensiles primus excogitauit:ac detiicliniis uersalitibus Imperatoris Heliogabali. C A P. X III M

Complurascripα unt a ueteribus de Asclapiade meae

dico, qui aetate Cn. Pompei uixit, des eius ingenio atq; disciplitus. Is enim praeter alia multa documenta,quae ad arte medendi pertinerent,blandimenn etiam, er quasi lenocinia commentus est , ad aegrorum gratiam atq; iuracunditatem. Siquidem ex balneorum consuetudinem celeta

brem fecit,primusq; lectulos excogitauit ustreinues: quorum molli icilis iamtione aut allicereturboninus ut morbi i i magu extenuari possient: quod a c. Plinio rea Iatum est ex M. Varronis commentariis, Idem praeterea Asclepiades permuta in arte medendi commutavit,quod Cr Themison eius successorfemtus est. De Uario autem Heliogabalo,quiseupra omnia rerum prodigia mollisimus fuit,traditu est, eum uersatilia triclinia bubulle,in quibus quandoin amicos suos ponere consueuit, eos timori' bser floribus obrutos opprimere: sic ut alia qui animam efflauerint quod in himria Lampridii memoratur ad Impem ratorem constititi,

nullin.

PETRI

SEARCH

MENU NAVIGATION