Fragmenta

461쪽

i8 EXPLICATIO IN QUENNII FRAG.

Malim quod isti dis, deatq omnes duint.

Terent. Eunucho,

illum dii, deael benium perdant.

Q. ENNII FRAGMENTA

EX THYESTE.

Fest. Suis blimes Non. loelictare Idem C6.

tingere. Id im L 6. glomera.

Ide Ceria

nere.

Ide Flacis

cet.

Ide Creis pare. Idem P

tat. Cicer Oratore. idem I. Tusca

canti

- adspice hoc Sublime candens, quem l vocant omnes Iovem.

Et me Apollo ipse delectat, ductat Delphicus. Quam mihi maximh heic hodie contigerit malum.' Heu mea sortuna,vt omnia in me coglomeras mala l. t Impetrem facile ab animo,ut cernat vitalem tBa

. t Inflaccebunt conditiones, repudiato, & reddito. Sed sonitus aures meas pedum pulsu increpat. Ibei quid agat, secum cogitat, parat, putat. Quemnam te esse dicam qui tarda in senectute.

- ipse summeis saxeis fixus aspereis Euisceratus, latere pendens, saxa spaergens tabo,

Neq. sepulchrum quo se recipiat,habeat, porta corporis, ubet Remissa humana vita, corpus requiescat amicis.

Nolite hospites t ad me adire, illico istic

Ne contagio mea boneis, umbraue obsit, Tanta vis sceleristin corpore haeret . .

aeorpe rediicert adire ad me, im ita

corporeis

462쪽

EXPLICATIO.

AT R E V siti Thyestes ex Pelope Tantali,5 Hippodamia oenois

mai filia orti sunt. Atreum aute, cum adoleuisset, ferunt Chrysippum fratrem ex alia matre,quem pater admodum diligebat, in puteum demersisse. Quod cum aegre Pelops tulisset, illum in exilium .egit. Mortuo deniq. Pelope, sese Mycenas recipit et clim q. natu maior esset, paternum sibi regnum deferri petijt: quod Thyestes prius immerito occupauerat. Volunt tamen aliqui, inter se eos conuenisse, ut alternis vicibus regnum administrarent. Sed aliqui malunt, eos pa- ictos esse, ut uter prior portentum aliquod protulisset, is regno potiretur. Per ea igitur tempora in Atrei ovilibus agnus aureis villis reperitur. Quem cum ut maximum portentu ostensurus esset Atreus, pro

didit hoc Thyestae Aerope Atrei uxor, quam sibi Thyestes stupri c suetudine conciliauerat: cui sublatum dolo agnum tradidit. Quem cum in medium Thyestes protulisset, regnum adeptus est. De qua re sic Cicero, Nec tamen ille irae est praetereundus,qui non sat habuit coniu- Lib. 3. de rem illexibe in stuprum: de quo re id, veri 8 Ioquitur Atreus, F xui3 adrod re in summasummum esse arbitror Periculum, matres coinquinari, regiam contaminaristirpem, admisceri genus. At id ipsum quam callidd, qui regnum adulterio quaereret tAddo inquit buc, quod mihi portento caelestὐm pater Prodigium misit, regni Babilimen mei, Agnum inter pecudes aurea clarum coma. Quondam Thyesten clepere ausum esse d regiar qua in re adiutricem coniugem cepit sibi. Quos quidem versus ex Accii Atreo esse suspicor: quamuis sciam duos ex ijs Nonium in Clipere, non ex poeta aliquo, sed ex Cicerone ipso afferre. Sunt eiusdem fere sententiae hi Senecae trimetri, qui in sua Thyeste ita Atreum loquentem facit, Fas est in illum, quicquid in fratrem en nesu. Quid enim reliquit crimine intactum e aut ubi Sceleri ρ percite coniugem stupro abnulit, Regnum .furto, specimen antiquum imperi Fraude est adeptin, fraude turbavit domum. En Pelopis altis nobile instabulis pecus' Arcanus Aries, ductor opulenti gregis. Huius per omne corpus infuso coma Dependet auro, cuius 8 tragonoui inurasa reges septra Tantalici gerunt.

463쪽

io EXPLICATIO IN ENNII FRAG. '

Pressor huius regnat --rihi, memoria tradit Pausanias in Thyestae sepulchro,quod est in Argivorum sinibus, arietem marmoreuesse impositum. iniuΑtreus, ut debitas a fratre poenas sumeret, eum eo in simulatam gratiam rediit, proprios l. ei filios Tantalum scilicet,& Plisthenem, ut tradit Hyginus: vel, ut aliis placet, Aglaum, Orchomenum,&Caleu, caesos, comedendos apposuit: sanguinemq. eorum patera libaui Quorum capita tandem inter seralis conuiuij epulas,ut a Thyeste cognoscerentur,afferri iussit. Vo diro spectaculo Solem ferunt cursum

Lib 1 De ipsius laedaret aspectum.

a iei h1. Ouidiuti crassa reseossie abstinuisset amore ei. quantum est uni posse placere viro

n mea um rapuist iter, curruq. retorto AuroraU versu Phoebiis adisset equis. I ib. . Statius, Funereae tum ram. dapes, me q. recursus

videtur Virgilius respexisse,

Nec tam auersus equos Tyria sol iungit ab urbe. Cuius rei veritatem aliqui fuisse credunt, Atreum primum apud My cenas Solis defectum obseruasse. Praebuit autem multis teterrimi huius facinoris immanitas scribendi ansam t nam huius nominis fabulam e Graecis apud Stobaeum comperio Sophoclem, & Euripidς h scripsisse: S: apud Athenaeum Agathonem,&Chaeremonem. En stris veris Pacuuitim, ut ex Placiadis glossis, tum Varium, ut ex Dia logo Cornelij Taciti, & ex Ouidio in extremo de Ponto patet. Ex quo Lib. si di ex Prisciano cognouimus etia.Gracchu eam scripsisse:& ex Acrone,& Porphyrione Cassium Parmensem. Ennius veto hane fabulam dedit, It ait in Bruto Cicero, Q. Martio,&Cn. Seruilio Cosscum C.

Sulpitius Gallus Praetor Apollini ludos faceret ADSPICE HOMRefert Cicero hunc locum in principio, dicirca medium lib. I l. Det Mat.deor. Rursus initio,& medio tertii. ex quo tantum Ennio esse cognouimus: sed a Festo ex hac fabula esse didicimus. Refert eundem ocum ex Ennio Probus in S, leno, qui aliquanto diuersius ita legitur apud Appuleium in lib. De mundo, .Adspice licetsublimetuens, quem inuocant omnes Iovem. Sed Maliger ex veteribus Appuleij libris legit, pice boe subriinen candens e . Vult enim duplex esse limen, superius, di inferius: hoe seperius sebi, men vocasse ,& hinc caclum ab Ennio hoc Ioco sublimen dictum. HoCJ Non est absq. obseruatione praetereundam, frequentera nostro Poeta huius odi prcinomen usurpatum esse, eum de caelo

464쪽

EX THYESTE.

Ioqueretur, quasi ea voce illud tanquam digito demonstraret. Rui sus enim, Quor quod in me est, exsecrabor boc, quo lucet quicquid est. Et in Telamone, Atq. hoc lumen eandidum claret mihia. Plautus Milite, Vigila, inquam, expergiscere, inquam, lucet hoc, isquam . Idem rursis Ampli..- lucescit hoc iam ,- Rursus Curcul. boc quidem aedepol haud multὸ pta luce latebit Non est ab hoe dic edi modo omnino alienum Ciceronis illud in priama eontra Catil. Pot Est ne tibi huius vitae haee lux, aut huius caeli ritus esse iucundiue Et pro Rabirio, Quem non mo foro, sed etiam caelahoc, ae 'iritu rensoriae leges,at' γrbis domicilio earere νοοιerui. EMVOC ANT J λpud Ciceronem semper, inuocant, legitur. - Io V Eb Iouem esse caelum antiquos eredidisse, in Epicharmo dem strauimus. ET ME APOLLO IPSE DELECTAT, JD lactat, illicit, Ee attrahit, exponit Nonius: in cuius quibusdam exemplaribus pro, Errhyeste, legitur En.Theste . CONGLOMERAS M A L A J Idem conglomerare, involuere , desuperaddere, interpreta tur. Male, ut opinor, quidam Noni j codices pro, Thyrste, Tiἰrbe ha

bent. CERNAT VITALEM BAEBIUM l melius sortasse

aliqui legunt,visalem halitκm. Sed hi cernit,pro, iudicat, positum est. SED SONITUS J Lucretius, - subteiq. visum γι Excitur pedibus sonitus --- Virgilius, Aduentumq. pedam, statusq. audiast equorum. INCREPAT. 3Ferit. - P UT AT JAnimo disputat. QUEMNAM TE ESSE DICAMPJ Cicero ubi refert hunc versum non ominat auctorem, sed tantum ait, Velut ille inra se. Nos vero Εωnia esse suspicamur. - ΤΛRDΛ IN SENECTU TE 2 Epithe ton ab effectu. Horatius, ra valetudo inciderit, seu tardasmeaud p Tibullus, dum tarda fiencctus Indueat rugas, i fiatq. como. - IPSE I IN svM MEIS SAXEISJ Cicero ita hunc laeum affert, Exsecratur luculentis fand versibus epud Ennium Threstes, primam ut naufragio pereat Atreus. duram hocsanda talis enim interitus non es IN negraui sensu. illa inania. - βμmmcisDaeis e. Idem rursus in L. Pisonem, P eq. γοδ ego, si din am vobis mala neca rer, quo u pestat, in tuo di immortasti meo preces odiverunt, morba,

Lib. IN

465쪽

In Spar

cere.

1, EXPLICAVO IN Q. ENNII FRAG.

aut mortem, aut cruciatum precarer . Thyestea ina exsecrauis ea, portu vulgi animos, no η sapientum mouentis, Ut tu naufragio eapulsus Upiam saxis laus a peris , Evisceratus latere penderes c γt ait ille saxa spargens tabo, Sanie, O sanguine atro Marcellus vero hoc modo ex lib. XIX. Lucilii, Latere pendens, saxa 'argens tabo, o sanguine atro. Puto autem Lucilium hanc Ennii exsecrationem inter sua inseruisse poemata, tanquam vulgo iactatam ,& inde Nonium Lucilii existi-Ia Epodo. masse. Nec solum huiusmodi Thyestae preces,ut Horatius ait, in prouerbium abierunt, sed etiam illud apud Graecos celebre est , Obiiποδος ἀοιι. Huius argumenti fuit Callimachi Ibis: quem postea imitatus Ouidius, suam Ibin scripsit. In quo genere egregium illud poematio sciiptum est, quod cum Virgilianis legitur, Dirae,inscriptum: cuius auctorem Val. Catonem Grammaticum fuisse eruditi crediit. - F I-Xvs ASPERE I SJExsecrabilis est huiusmodi apud Tragicos imprecatio, ut quis sublimi scopulo pendens, insepulius iaceat. Quod supplicium apud in seros etiam habetur immanissimum. Sic Virgilius in descriptione clypei Aeneae, - te Catilina minaci Pendentem scopulo

EvIs CERATUS LATERE PENDENS.J Turnebus legit,

Visceratus, latere pendens saxa spargens tabida

-sANGUINE ATRO J Virgilius,

- est sanguine vescitur atro. Thylesius in libello De coloribus, Sanguis, inquit, caloris, atq. eoloris leuei particeps, Ufusus, ac frigefactus amisso rubore, tanquam in carbon8 mutatus, ater ab omnibus vocatur. Dictus est autem ater velut ei Q, id est carbo: nam proprie est carbonis extincti, unde anthracinae dicuntur lugentium velles. Varro lib. III. De vita Pop. Rom. Propi quae adolescentulae etiam anthracinis, proximae amiculo nigello, capillo demisso sequerentur lucta, ut dum supra terram essent,ricinis lugerent,lune

s E RECIPIA T, J sequitur Cicero, Plides quanto bie in errore νο- fetur: portum esse corporisfepulabrum, est requiescere in siepulibro putat mortuo inagna culpa Pelopis .qui non erudierit filium,nec docuerit, quareno esset quidq. curandum. HABE AT PORTUM CORPORIS ,J Imprecatur Thyestes, ut insepultus iaceat Λtreus frater, semper t. vagus oberret:id tibi persuadens, sepulabrum esse corporis portum, & malorum omnium sempiterna quietem. Sed Virgilianus Anchises,

466쪽

ehises, sue iuxta Epicureorum mortem superesse, siue quia contemnebat, quod post evita migrati nem sensu non percipitur, Rixν - tib ia. - facilis iacturasteukbras. Vade illud Maecenatis, l- . :

Nonismuli curo:sepelit natura retruo, Λ Seneca veto in Agamemnone mora ipsa portus dicitur, Portus aeterna placidus quiete. Cic. I. Tusc. Paratum nobisportum,

utinam velis passis prouehi liceat . NOLITE H ΟM E Hos versus obae imTragoedia si j or,quos Cicero si addu

cit, Terra enim res est, misita,deri itis omni contentione , eus, ut ιωdicam, remisq. fugienda. Qualis enim tibi ille videtur Tantalo prognatus, Telope natus, qui quodam 2 socero Oenomao rege Hippodamiam raptu -ctus est nuptijse Iouis iste quidepronepos: tam ne rego abicctu Itamq.1 -

quenti versu repetit Cicero III. de orat. NE CONTAGI: a Adeo improborum perniciosa est contagio, ut terra, mari ab eoru consuetudine refugiendum moneat Horatius, )vetabo , qui cereris sacrum Uulgarit arcanae, sub is dem Sit trabibus,fragilemq. mecumsokatfaselum . - Quod postremum verbum ex Euripidis Eletara desumput,

Ex PHOENICE.

ED virom vera virtute vivere animatum adiecit

Lib. Cat. Od.

m ut

innoxium vocarer ad iIus aduertarios.

Ea libertas est, qui pectus purum, & firmum gestita Asiae res obnoxiae nocte in obscura latent. ψIbei tum derepente ex alto in altum despexit

Seueriter suspectionem ferre salsam, tutilium e

repente, .Ide Seu riter

467쪽

xiter. Cha

sis lib. . IB. 3.

dem ξη- Vt quod fustum est sutile iceit nos seramus BD

tale. titer.

in De Plus miser sum, sit scelestum sexim, quod dicasore.

ni. . . . .

Idem Cu Stultus est, qui cupida cupiens cupienter cupit .

Idem Pu ouam libet ex ore orationem duriter dicteis dedit.

OV AMVIS de duobus Phoenicibus apud auctores sat meristio, de altero quidem Agenoris filio, Cadmi fratre, qui Plio niciae nomen dedit, de altero vero Amyntoris filio,qui cum Achille, ut tradit Homerus.ad bellum Troianum contendit,& Hyseno auctore cum Pelope coniunctissime vixit: non est verendum , cie hoc Pho nice Ennium hane striosita Tragoediam. Nam, ut saepe diximus, notantum imitatus cst,red saepissime vertit Euripidem. temporro Tragoediam hanc edidisse, pluribus locis ostendit Stolracus, Demosthenes in oratione . , di Erotianus in Onomastruco. Atq. hune intellexisse Phoenicem, ex Eustathio vellatis constati cui ut eius societatem, comitatumst. eum Achille ostenderet, ait, invύριπιδης re Φοbω δῆσον τὼ ηρωα σι- ρει : hoc est, & in Phoenice Eu, pides indiuisum cab Achille scilice0 conseruat heroem. Hunc igitur, cum mattis Hippodamiae precibus impulsus,Clytiam patris pellicem stuprasset, csim q. id rescula Amyntor, odiosum, atq. inuisum iam inde habuit. Quamobrem ut a patre decederet, cuius iurgia ferre novalebat, ad Peleum sese contulitia quo Dolotum rex est constitutus: etsi Apollodorus dicat,Phoenicem,cum salso a Clytia esset insim ratias,oculorum luce a patre fuisse priuatum. Eius verba sunt haec, auru

ἔυς, Scripserunt huius nominis fabula Sophocles, ut est apud Athenaeum,& Ion Chius. SED Ul ROMvERA VIRTUTE VIVERE J Alludit ad viri etymon, quo volunt Grammaticia virtute dici. A NIM A T UMJIo primo Ann. Homo animatmdixit. ADVERSUS ADVERSARIO CNurulus hostium metus virum probum perterret: at quadam cum animi libertate. α alacritate mora intrepita aggreditur. Libertas enim

virtutu

468쪽

EX PHOENICE.

viriniis est, seruitus verὁ vitii, ut aitIsocrates in Enchiridio, τοῦ μ' ἀρπης ονεμα, τοῦ α κα Iar. - PECTUS PU Ru Nullis scelerum sordibus coinquinatum. Horatius, Lib. .ser.' 'η patre praeclaro,sed vita, oe pectore puro. γῆ νς. 6. Item alibi, - nunc adbibe puro vectore verba puer - Emst a

Virgilius in Culice, puro pectore, dixit. FIRMvMJ Non tantὸm

ab omni νitioru genere abhorrere debet vir bonus, sed in utraq. γtuna forti, ac constanti animo uti. HineTheognis ad Cyrnum suum inquit, virum bonum animum semper habere constantem,&cum prospersis,aduersisq. rebus colluctari. Sic enim ait, ii

Vocem illam εμπεδον, quae proprid si nificatis πέλ. in solo stans. P. sic expressit Horatius, . , 'Sto animo purum in vitio tibi, tam tumidam est ear e V

HAEC EX EvRIPIDEA 'PHOEN

Stob. Ser.

idem Ser.

Ide ibid.

Idem seriM.

469쪽

Q. E. N NII FRAGMENTA

EX MELANIPPA.

i tat' auscultδ nate,pueros cremari iube. dem Au. Certo hic in nulla, quin monstrum siet:

. . 'd' sic tremulo terra,& caua caerula candent

'π' Α M E TSI ex his, quae Poli Minstersa ipsis , intelliine,

' I, quantum poetica facultate praestiterit,tamen in fabulis scribe-e . dis Graecas Potius Latine eriulisse, quan, ipsum nonas confinxisse viis '' .a fletur. Itaq. hanc etiam ex Euripidevertitaexistimo. Scripserat enim ille hane fabulam, ut testatus Aristoplianes, apud quem ζα--ς mulier queritur, Euripidem Melanippas, Phaedrast reprae sentare, eo quod improbae .s Gestaeq. essent mulieres: Penelopen autem, quod temperans esset ς nunquam egisse. sed quemadmodum ambiguum huius fibulae est nomen, nam Menalippe, ac Melanippe itur , sic etiam dubium argumentum. χiod tamen id potuita Melanippe Desinontis, si uel ut aliis placet; Aeoli filia, cum Neptu- ' ni congressu grauida facta esse e mi, obirent i e u eata, con-- iecta est in carcerem. Cain autem enixa esset gemellos, iussu m est,m' hos seris obiici: quibus tamen'vaera lactans ubera praestadiit. mod ' cum armenti custodes conspexissent, eos educauerund. Per ea vero tempora Metapontus Icariae rex ab uxoresua Theano admodum si

470쪽

Ex MELANIPPA.

gitabat, ut procrearet sibi filios, nisi repudiari vellet. Quod ea times regi j pecoris magistris signis cauit, darent opera , ut aliquis sibi mittatur infans,qui pro suo supponeretur. Illi inuentos misere. Mox autem accidit, ut Theano ipsa duos vere pareret. Sed cum Metapontus priores obsormae praestantiam haberet chariores, quaerere ipsa coepit, qui eos de medio tolleret, ut regnum conseruaret suis. Rex forte discessurus erat sacrorum faciendorum caussar itaq peream occasionem illa indieat filiis, alteros esse supposititios, iubet q. v

cum venatum contenderent, eos interficerent. Cum autem id essent

aggressi, Neptuni ope ab eiusfilijs victi sunt, cum q. mortui relati ensent in regiam, Theano se gladio confodit. Boeotus & Aeolus cse enim dicebantur Melanippes fili Dad consueta stabula confugerunt: ubi a Neptuno audierunt, ex ipso sese editos esse, matremq. in custodia cocirceri. iramobrem profecti, matrem, necato Desmonte, liberaru nt, quae a Neptuno oculos recepit. Tum filii una cum ea ad Metapontum regem perrexerunt, indicata'. Theanus perfidia, ille Melanippen duxit uxorem , ipsos'. adoptauit. Qui deinde in Propontide Boeotiam, & Aeoliam a suo nomine condiderunt. Haec fere ab Hymno in sabulis. Melanippen autem idem tradit Chironis Centauri fuisse filiam,quae cum ab Λeolo Hellenis filio compressa, grauida esset, iam q. instaret partus,patrem fugiens deorum commiseratione in equam versa est . Hoc vero ex Euripide refert. Ex quo autem prius illud argumentum extulerit, non indicat. Sed utram q. scripsisse Euri. pidem opinor: nam apud Athenaeum citatur Euripides Miseri trai, quod sine dubio ad priorem pertinet fabula,vi illud etiani

tum At utram conuertisse Ennium dicemus e Dubium est hoc: nam illi id, Regnumq. nostru viso=itent, superstitentA, Itemque illud, Mibet rasulta naue pueros eremari iube, lmanifeste de Melanippe fuisse apparent. At illud rursum , screto hἱe est nulla, quin monmum siet. ad Melanippen in equam conuersam referri posse videtur. Utcunq. autem res sese habuerit, initium Melanippes Euripideae satis celebre.

apud priscos auctores fuit. Nam Plato in conuiuio Eryximachurii ita loquentem inducit,ut μνι--του λίγου ἐσὶ κατα τίω EUριπίδου Με- Caetera tanquam nota tacuit. Sed Plutarchus in Erotico ita

Pocta astrono

Lib. t 3.