장음표시 사용
261쪽
LIteras tuas avide exspectatas avidius legi. Es,&semper eris Puteanus: hoc est, totus candidus, maximusque & amicorum, & eorum, quae faciunt, aestimator; ita ut multum ambigam, ecquis vel minima in re gratificari tibi possis, cui non masnopere propterea te devinctum putes. Talis mihi visus es semper, &quo longior tecum mihi iasuetudo est, eo magis cresccre humaniatas tua videtur. Nec dubito, quin licet illiusmodi sis quadam naturae bonitate, tamen non parum etiam sibi vindicent studia, quibus te addixisti. Ea tu vere scribis nulli esse noXia: at ego ctiam toti ea orbi utilis lima esse praedico. Nae barbarum ego illum censeam, cui tantus studiorum antistes non sit cordi: nedum ut laedere, aut iniquior saltem esse audeat quisquam. Qitare quod significas pro contecto jam esse puta. Est viri
inter caeteros mei amantissimus Simo Beau-
montius, sive Belli montium malis, qui in Collegio Patrum foederatae Belgicae jam annis aliquot magno cum honose fuit. Docti simus ipse doctissimum quemque in pretio habet, vicissim in pretio habetur. Is hactenus in castris nostris, vel I eodici fulta. Nunc ab illustrissimo Principe Arausionensi
Hagam missus, ut cum Patrum caeteris de pacis conditionibus, si convcniri forte possit, consultet. Sed intra diem unum altearum iterum Trajectum cogitat oc castra Huic vero te posse ignotum csse arbitrariis Praescium Dordrcclitano: ubi Fi non amatores modo, sed admiratores tui habes. Ubi etiam progenies tua nobili de Patriciae fanil liae implicita. Ubi ipse cum optimo parente tot annos vixisti. Hic sitiem tanto viro nesciri non potes, qui nominis tui fama Belgiis
cam de vestram& nostram utinam communem dicere liceat j jampridem implex Sed faxo ego, ut qui te ob egregias animi
dotes de merita erga Rem p. literariam, hactenus plurimi facit, etiam ut amicum complectatur. Nec eo minus, quoties occaso se offeret, apud procerum alios conabor, quicquid potero: imprimis urbis nostrae, cujus ob summam potentiam non levis est auctoritas. Certe etsi nulla tecum amicitia
filisset cujus diuturnitat Mn quoties cogito,
cit in pectore occultum aliquod gaudium) tamen eximiae eruditioni tuae, de hoc. dc majora multa, deberem. Tu vero, si
quid etiam, quod ab tanto ingenio profe-cium est, laudaverim, id hetaris Debeo de
volo. Itaque si nostrum rami tibi testimo nium sit, ut ingeniosissimo opcri tuo praemittere, publiceque legi velis, nequeo, quod tibi placuerit, non probare. Nam verissime dixi: neque eo quisquam impudentiae unquam pro det, ut adulationis hic aliquod
vestigium esse dicat. Quod filii mei cauta laborem susceperis perlustrandi Bibliothecas quae apud vos sunt,& me obstringis, de illuma
Ego cerie Letor, etiam vinculis tuis illigatam esse sobolem meam: sic perennatura in amicitia nostra. Gratias me agere, de pluriamam salutem adstri re petiit.
Amstelodami, Prid. Id. Octobr.CLUI. Ger. Jo. Vomius, Iacobo Crucio S. P D. ETsi quas mihi tribuis laudes, agnoscet
nec debeam,nec velim, irrepit tamcta
animo, nescio quae voluptas, quod ab erudito doctum, a probo bonum, haberi me vidcam 1 quorum illud ut assequerer, aetatem meam studiis omnem impendi, spe non tam tumidae famae, quam de publico bene me rendi: hoc ex aequo omnibus expetendum, ut pii, de sint ipsi, de aliis videantur. Itaque non diffiteor 3ampridem, Debitorem me tibi, qui immerentem me, saltem de te tale meritum nihil, cumulare laudibus, de tanta prosequi humanitate volueris Atque eo magis dolet, tarde adeo me tibi respondere. Et utinam silus hic aliquid in me desiderares 3 simili modo vapulo prope ab omnibus amicis meis. Sed ita est, mi Cruci, neque ego in me tantum juris habeo, ut qua velim, possim; neque illis vires
humanae, ut animus eodem tempore, omnibus sufficiat. Me tum propinqui, tum ex teri distinent quotidie, satis alioqui occupatum, tum publico munere, quod caeteris antehabui semper; tum iis quae vulgare paro, autjam emitto. Sic nunc quoque iam facimus praelum comentariis nostris de arta Cc 2 Gram-
262쪽
Grammatica, in qui biu τε χνογ, pco v terum, de nobiliorum nostω aetatis Grammaticorum labore ad examen revoco; plurimaque optimorum Scriptorum loca, vel
mendosi corrigo, vel obstara illustro. Hoc opus mox consequentur Originum libri itum ii quos de re Poetica fecimus. Scio non desere, qui omne hoc argumentum humile,
de inferius aetate mea arbitrentur. Et ego idem sentita Sed nolui labores tantos,quos maximam partem, ante annos propd xxx. hausi, aeternum tineis gratificari. Nolebam etiam multorum fallere expectati
nem, qui jam pridem promissa mea impleri postultam. At his defunctis, majore animo, si vitam summum numen concesserit,
aggrediar, quae jam pridem de Historia E
clesiae, & quae huc pertinent mecum agitavi. Igitur tot tantisque semper pene obrutum, dixerim, occupationibus, miretur quispiam in rescribendo amicis esse ali-uanto negligentiorem Ingenue de vere leo, si subinde literas ad amicos dare cupiam, plurimam adeo praecipitari scriptionem opus est, ut aliud pene agenti, eas excidisse, quisque judicaturus sit. Nec id me male habet, quia satis prosectum ad laudem arbitior, si quae molior, utilia, quae dico, non barbara habeantur. Quo modo animaturalitet scribere non possum,quam occupatum decet. Sed novi candorem, de prudentiam tuam. Non disertas a me literas, aut quod huic saeculo potius videtur, affecto acumine ornatas desideres. Habe igitur simplices hasce, quas solus tui amor dictavit. Habes mul animum meum,qitem si non alia re, at certe eruditione tua, ne humanitatem di- eam, abunde tibi conciliasti. Vale .
Erycio Puteano, rasonographo Remo,
S. P. Lovanium. IPse credideram, vir Clarissime, primis,
quas ad te daturus eram literis, scripturum me quando initium facturi essemus publice docendi. Sed ut multa opinione citius cadunt, alia in multum s tum trahun-
tur ita, quoque Scholae nostrae quaestio, diu agitata, necdum conquievit. Propinqui tamen jam summae *ci sumus. Quippe Pro ceres nostri, aliquot abhinc diebus, Hagam sunt prosecti, ut Curiae utriusque sentendam audiant; Et tantum non δecisa lis est Triduo, aut quatriduo, nisi plurimum me
dc plerosque alios, opinio fallit, ipse scire, de quod sciam, significare tibi potero. Quid
de tota censeam controversia, nihil repetere opus. Nam ante scripsisse memini; neo mutata in ullo aut spes, aut sententia est nostra, ut stabilis plurimum illis opinio, qui pro causa nituntur bona. Caeterum quod tantas mihi gratias agendas putes, pro munusculo agnosco, de praeter meritum fieri, de simul humanitatem tuam. Sed jamdudum ita assuevisti me, ut cum Puteanum nomen video,ipsam me humanitatem adspicere cogitem. Prosecto Musas humaniores sine causa appellari, fere hodie dicere liceat, si earum cultores hodie lubeat aestimare. Tu unus, si alius quisquam , iis nomen asseris suum. Eoque injuriam tibi faciamus, nisi, quomodo me vocas, immerentem, te potius Musarum vindicem appellemus. Et tamen gaudeo, non minus promptam mihi es te ad hos Voluntatem, utcumque suecessus dispis sit. Ex codem humanitatis fonte proficiscitur, quod laborare te scribis, ut Grammatica nostra in quibusdam Scholis apud vos recipiatur. Existimo tamen, frustra te fore.
ob partes eas quibus nunc ἡomus Dei distra. hinit. Et si nihil in Libellis iis sit, quod ea quibus nune dissident, tanganti De Inscriptioris ea quam proponis. GUSTAPHUS ADOLPHUS, D. G. GOTHORUM, VANDALORUM REX, MAG. P. FINLAND. DUX ET HONICARELS NEC NON
INGRI; temeae arbitror confuse postr
ma verba; nam Gustavi inter titulos est,
Magnus Princeps Liniandia, Dux Estonia, Careta re Agriae. Hoc
inter caetera ostendunt,variae Rutgersi,quas huic Regi dicavit. Et ex iis qui regnum hoc descripsere, satis est res aperia. Quare aut peccatum in numismat C, aut perperam lectum. Suspicor omissa postrema litora, sic
scriptum esse, DUX ESTONI. CAREI LNEC NON INGRI Saltem iic inscribi
263쪽
debuit, aut aliquid aliud est, quod me fugit.
Battaeum nomine tuo tautavi, cui id longe gratissimum fuit. Ac prima occasione, ad te stripturum promisit. Nunc retilutati Jussit. Vale summe,& vir, amice. Amstilodami.
cla I ac xxxi. Tuin ratus, Non. Decemb.
EAdem hora, qua literas tuas accepi, o peram dedi, ut Plem pium nostrum convenitem,ex quo intelligo quod alioqui apud caeteros premit Brabatulae vestrae aliquos, civili alios dignitate,alios doctrina in-cgnes, atque in his etiam praestantissimum Fromondum,se luto operam dare,ut proscssione Medica apud vos Lovanienses fungatur. Horum ille literas quotidie exspectat. Atque illud in causa est, cur negaret,cum de Bononiensi Lyceo animum ejus tentarem, responsum praecipitare adeo se possie. Sed tamen non obscura indicia perspexi, facile intelligere quam honorifica sit futura Bono. niensis illa Professio, ac quantum etiam emolumenti adserre possit. Profecto minime abhorret. Verum, antequam de ea aliquid audiisset, animum suum de Lovanio quodammodo aperuit amicis. Et negari non potest, propiorem sic Batavis suis fore Quod longe etiam jucundius , si in er vestrae &foederatae hujus Belgicae Proceres pacis negotium procedat: uti optamus Jc confidimus. Equidem gaudeo, sic Italos, sic Bel gas de Plemplo cogitare, vir cli ut optimus, humanissimus, ita ingenii elegantis, Philosophus acutus, medicaeque artis callentissimus. Si me, si urbem hanc spectarem, mallem non alio pedem reserret. Verum enimvero sic doctrinae atque virtuti Plempli fa- eo, ut quam Optime ei esse vclim. uod de Circulo tuo augendo cogitas, sane gaudeo. Nam etsi nihil in eo quisquam desidcrat, non tamen ignoro, ab eo ingenio, aque doctrina, deinceps etiam posse expectari, quae doctissimos doceant. Et placet, si Amplissimo Simoni Belli montio exemplar transmittas. Non desinam praestantissimum S optu-
mum virum amore tui Πragis & magis accendere. Ac iacente etiam te apud procerum alios id tacere non cessabo. Id enim vere amici munus esse satis intelligo. Plura nunc scribere non possium, quia tabellarius Lovaniensis, qui hodie demum me convenit , Cras summo mane abitum parat solito cclerius, quia, ut incessus fidem faciebat, arthritide corrat laborare, Sc ne glisceret hic malum extimesectat. Sed intra paucos dies,ur spero,de Plemplano negotio certiora perscribam. Occasio erit per tabellarium Ant- verpiensem. Tu, amicissime,operam dabis, ne ambiguae hae literae meae fraudi esse Ple
pio possint, sertasse satius si nihil hae de te ad Amplissimum Chrysogonum Flaccium
scribere Bruxellas, usque dum literas a me aut Plemplo acceperis, aut istic, quid de L vaniensi cathedra Medica statutum sit, cognoris. Quamquam quid ego de isto ad te Qui, per te melius quid facto opus sit intel ligis. Et quod nunc in mentem venit, credo nec praestantissimus Flaccius ignarus est, quid Lovanti in Plenapii causa agat uti
Reverendissime in Christo Pater,Domallustrisso Mnino me in ruborem dedit eximia
illa humanitas tua,qua historiam God-schalci, de Praedestinatianae controversiae,
tanta a te cura elaboratam non inodo tran
mittere, sed mihi etiam dicare volumis. id enim eius non pietatis ac eruditionis modo, sed etiam dignitatis virum, hoc honore V sium dignati Equidem maxime Praesul. aeternunt tibi hoc nomiis obstrictus ero, ac una mecum tot Adolescentes, midiorum amantissimi Liberi mei. Omnibus nobis atque adeo cunctis,qui vel ex Juniana famialia, vel eidem innexi sumus,eadem eli mens, pro hoc beneficio gratum ut poterimus animum More&scriptis testari. Nimirum
singuli prope existimant sibi hoc habitum honoris, quod mihi praestitisti. Plurimum te semper, praestantiissime Domine ac illustrissime, aestimavi iam ab eo tempore quo publici juris seculi aureum illum com
264쪽
mentari iam tuum de Christianarum Ecclesiarum succcssione ac statu, ab Apostolicis temporibus ad nostra usque tempora perductum. Ex quo multa me bolia didicisse profiteor. Atque id praedicare apud omnes soleo, eos praesertim, qui mi in Sacris Literis omnem coniungere Ecclesie liis loriam amarent. Nec reperi quemquam, qui non
ubi commendatione nostra avide totum
opus perlegisset, debere se mihi ob iudicium
hoc interetur. Sed cnim nunquam putassem me aliquando a fixtus himus parente, honore tanto mamtum iri. Eisi autem in God schalci historia non pcr omnia eandem
inititimus viam loe quis facile duos dabit
quibus in cunctis conveniat) plurimum ramen gaudeo in eo quod rei, ni fallor, caput est, probe nos consentire. Uterque enim B. Augi istini sententiam amplectimur. Sed in quaestione relinquitur an illam quoq; God-schalcus, S: siqui G schalcum sequantur, satis assequantur Metuo ego ne eam God-schalciis excesserit. Nec enim doctissimo
sui secuti Rabano & tot Moguntinae Synodi patribus in Augustini Lectione vertitissimis, facile fidem detrahere ausim: qui ea dixisse ajunt quae nunquam dixisset Augustinus. Nec Remisius defendere omnia Codschalci audet i sed contentus eth dicere, siqua stulte Sc absurde cistaeni sua Lingua
euutierit homo instabilis ac inconit ins, non propterea etiam damnari oportere, inqui illi eumB. Rugultino satis conveniret,quemadmodum optime obscrvasti operis tui capite s. Nec, ut ingenue dicam, consessiones ejus dimovere me adhuc de sententia istac potuerunt. Siquidem ex inia telligo in Bibliothecis Gallicis exstare caetera de Godschalco quae sententiam meam mirifice confirment. Ea ubi accepero ib
nam illorum spem mihi amicus fecit faciam te, uti debeo, de re tota certiorem. Αtque ut nihil habetamus, praeter illa quae jam lucem viderunt: nonne potuit God schalcus, de confessionibus suis ea sola complecti, qua Augustino arctius haerentibus probarentur,&alia aliis superaddere, quae Augustini itidem amantibus displicerent. Quod eo mihi credibilius Godisiesco evenisse; quia video in eadem controversia nostra aetate viris etiam cruditis quaedam excidisse, ac deinde disputando ulterius quoque protractos, dum consentanea placitis dicere allaborant. Atque in his non verear tepones e optimam illam candidam Joarmis Piscatoris Theo logi Herbornensi animam, cuius auctorio tem memini aliquaudo in disputatione piis blica objectari clarissimo socero meo Francisco Junior illum autem suaviter respondere nolle seomnia Piscatoris dicta praestare. Novi de liis in terris quamplurcs etiam τοῦ λογου κηρυκ ς, qui non solum iuregeneratione, sed in omnibus actibus pi rum irresisti bilem esse Dei gratiam contendant, que non possc quemquam plus boni facere quam facit. Solco illis oggerere, poenitentiae sic vim infringi. Nam si quicquid boni a nobis negligitur, id desectu gratiae negligitur, eoque aliquid nos facere no luimus, quia Deus illud operari a nobis nia luit: sane quoties cubitum ituri, acta diurna cum animo nostro revolvimus, vix serio dolebimus ob officium neglectum. Sint Preces, sint Eleemosynae, sit Admonitio ali rum, sit Exemplum quo praeire debuimuς Ubicumque cisatum , cogitabimus non fuisse placitum Deo vires nobis conserre ad agendum bonum. At quanto vividior erit poenitudo, si constet cessationeni officii non
esse ex gratiae sed voluntatis defectui s 1 epios aliter per gratiam Dei posse: sed non
semper ex potestate gratiose collata ager . Quanto haec consentanea magis non scripturis modo sed etiam B. Augustino de antiquitati univcrsae r Ac poteram id gcnus etiam alia adferre, nisi rosas mallem cons ctari quam spinas, ac prope id consuetudine mihi in naturam verrisici proprias potius papulas observare quam alienas. Quare noilla quidem attulis lem, quae cum reprehensione aliquorum comuncta esse video, nisi neccssarium putassem, ex nos ris temporiae colligere de antiquis. Si enim aetate nostra sic praedeltinationis controversia tractatur a nonnullis, ut non ea modo dicant, quae dixit
Augustinus 1 sed superaddant quae non dixit, imo iis contraria quae dixit, sane n dissicile creditum, seis te olim nonnullos qui
similiter exoibitarent,&in his fuisse monachum non omni ex parte laudatum, ut qui contra praescriptum monas crio suo exierit, nulloque vocante nomen praedicatoris assumpserit; qui etiam prae destinationis dogma proponendo hoc egerit, ut squod Re migius non dissitetur velut novus atque adiiciandus praedicator existimaretur: qui
265쪽
praeterea vulgari errore implicitus ad veritatem dogmatis sui adstruendam se sponte examini aquae, picis, 3c olei offerret. Quibus consideratis, statuere malc 'dixisse quidem God schalcum quae dixerat Augustinus, sed plus dixisse quam dixerat Augustinus,eoqued: recte illum damnatum a Rabano dc Syn do Moguntina propter illa quae non dixerat
Augustinus, vel alia is mente dixerat; acrecte quaedam Godschalci capita defensa esse ab Remigio quae etiam dixerat Augustinus, Mea mente iuxerat qua capiebat Rcmistus. Valde autem placet quod idem Remigius ait, partim de illis qui Aligustini sententiam amplecterentur,partim illis qui scripturas sie linterpretarentur,ut priores patres & ipse an- te Pelagianam controversiam Augustinus solebat. utrorumque sententia honoranda, quia & illa ex Divina Auctoritate vera esse nionstrariar, de ista quadam pia ratione non abhorrere a veritate fideliter creditur. Fidu.ciam sumpsi, Amplissime Praesul, pluribus hae de re tecum disserendii quia id mihi
set te licere existimarem , . partim quia in Britannia cum essem, sic praedicari a plutibus audivi eximiam non modo doctrinam, sed etiam humanitatem tuam: pariim quia excellenti adeo beneficio a te nullo meo meistito affectus persuadere mihi aliud non poteram , quam amari me a te plurimum, de maioris etiam fieri quum viderer non mihi modo, sed, ut arbitror, aliis quoque qui petiit ius me novissent. Quod si occasio dabitur, denuo'in lucem edendi historiam meam de Pelagii & Massiliensium controversiis, non dissimulabo quatitum tibi debeam
tum privato nomine, qui sic nomen oria ris meum, tum communi, quia Ecclesiasticae Historiae amantibus tantopere alluxeris ad
illam de Godschalco quaestionem majori cura perpendendum. Sin illud de historia nostra spissus procedet, aliter dispiciam snon ut merito metuo exsolvam, saltem ne
vivam ingratus. Venio ad alia. Jam biennium est quod Oxonii cum essem, doctissimo ornatissimoqueJoanni Roussio, Bodlei nae Bibliotheeaeptae isto,referrem cogitare me de nova editione Mariant Scoti: cujus Librum tertium cum MS. Gemblacens, de altero collatum haberem , nec pauca me in meis de temporibus continentariis annotasse, quae scriptori illi facem allucerem. Tum ille praedicare nobilem operam quam,
illustrissime Praesul, auctori huic impendisses. Subjiciebam ego, Lubentem me, dicem meum in Hiberniatisi tran missurunia.
Illi, si recte memini, rigerere, velle se hac de re ad te scribere, ac fortasse ejus te sententiae sere, ut non gravate ipse communicaturus sis mecum labores tuos. Jam annus
prore abicrat, cum Lugduni domum meam ven it Clarissimus Vir Ludovicus de Dieu ; ac praefatus quaedam de illustri dono, quo a te affectus esset, subjungeret, ut sbi quoque
missus esset Marianus Scotus e Caterum, cum is non faciat ad studia sua, planc sc existimare, eum mihi transmissum esse, utcunque nihil de eo perscriptum esset. Mox ego firmare illius suspicioncm sermonibus inter me&amicissimum Roussium liabitis. Ergo ille mihi in manus dare Marianum: cujus ut primorem paginam conspexi, monstro adscriptum ei nomen meum.Subrisit ille, quod antea istoc non animadvertisset. Multis cotempore occupationibus distringebar. Et Limel iterumq; domo proficiscendum erat. Post hebdomades aliquot,ubi meus csse coepi, Marianum quemcussim antea inspex ramὶ accuratius cum edito conferre coepi. Vidi praemitti Mariano quaedam ad temporum rationem pertinentia: quae cujus sint neque nunc scio. Sequebatur deinde primus Mariani Liber, ubi, ut conspexi, octo prima capita, quae in editis desiderantur, valde sues exhilaratus. At duplicatum gai dium postquam animadverti hic vere esse Librum secundum: eum autem, qui vulgo habetur secundus, tertium csse. Multum ctiam laetatus sum conspectis paginis aliquot
Libri tertii, ad quarum oram variantes lectiones m gna cura annotasses. Dolebam caetera desiderari. Sed cum in quaterni nem incidissem, ubi tempora continerentur ex Mariano ab an. I CC usq; ad Crainxxvuanimadverti ex inscriptione ea quae desiderarentur ex ' igorniensi exscribi debet Quemadmodum de quae Libro primo desunt post annum Iacobi mii. ex eadem peti debent: si recte capio quod post cum annum adscribitur. Scriptum quidem reliqua Libri tertii eodem modo haberi in Chronicis Florentii Issigorniensis. Verum arbitror urtii erroreaalami pro primi seriptum es e. Nam charta in qua id notarum, proximo Librupa secundum Mariani praecedit. Nunc Reverendissime Domine, ccruor sieti exopto
266쪽
opto de Mariano tuo te enim tuo qui tibi potissimum vitam sit debiturusὶ quid fieri a me velis. Et si n hil de eo mihi a quoquam
perscriptum,nec ornatissimus de Dieu,a quo accepi vel tantillum clus nosset; ex sermone tamen ab Rousso nostro Oxonii habito ita plane colligo id te voluisse, ut beneficio
tuo integer nunc demum Marianus prodiret : quem antea Jc capite habuimus 3e membris aliquot truncatum. Eoque nisi
aliud tibi placitum cogitoro, editurus hic sum scriptorem illum: quod jam ante fessissem, sed praeesse volui Mitioni. Id Lugduni non potui,quia pauculis mensibus post
codicem acceptum, commorandum mihi
istic crat. Deinceps meliot Amstelodami occasio erat: quo commigravi ingentibus pratiniis invitatus. Nempe potentissima haee Respublica illustre erexit Gumnasium, in quo publice frequentissimo non adolescentum modo, sed doctorum virorum, primariorum civium auditorio omnis aevi historiam, ac civilem doruinam profiteor. Sed etsi non obsciue mihi videor mentem tuam perspexisse : velim tamen me sive a teipso, Reverendissime Domine,sive ab aliquo tuorum, paulo penitius de ea edoceri. Interea ego quae afferre ipse, ad ornandam hanc editionem potero, procurabo. Valde quidem distineor, Se tantum non obruor nego
tiis. Sed sui spero quod dies non sinunt,noestes dabunt. Divinum numen tibi undecumque, maxime Domine, diu prosperet aetatem, bono tuo dc cultorum nominis
tui, praecipue Ecclesiae totius, Britanniaeque ae taberniae tuae.
Erycio Puteano, V. a. Gerardus Ioan nes V ossius, S. P. D.
N mediis occupationies gratissimae literae I mihi tuae advenerunt. Qiribus licet respondere vix res sinebant, nefas tamen putavi nuncium sine meis ad te literis remeare.
Quam tu legem prope mihi imposuisti assiduis ossiciis, atque exemplo. Pulcherrimum animi tui sectum, ut vidi, exostillatus sumat sectu quo debeo, N is meretur. Et tamen necdum ea cura, qua velim, lustravi. Erit
id simulac cura, quae nunc premit, paullum abscesserit: hoc est intra biduum. Nihilominus sic quoque spondere ausim, omnia parente suo esse dignissima. Sed isti non insistam, nequid videar auribus dare. Exemplarib' fieri,quod petieras, jam coepit.Etiata Plemplo dedi: qui lectulo jam quartum, vesquintum,ni fallor, diem aeger attinetur. Hoc immoderataei studia attulereidum in Avi Gnna suo ex Arabica transse lido est perdius de pernox. Monui sedulo studia non esse inventa ad crucem. Et sic prodesse debere, ut diu prosit. Nec culpam dissitetur. Sed negat ab animo suo impetrare posse, ut corrigat. Is studiorum est ardor. Qui si in
dum exetaerit, prosecto dulcis est insania Vix aedes eram ingressias, cum prius ipse, mox seorsim parens ejus verbo inquirit,quid fit de Medica apud Lovanienses vestros pro fessione. Et ecquid de eo certi sit statutum. Negavi hoc: de tamen nolui pus ignarum esse, alterum esse, qui commendetur Ser nissimo Archiduci, a quo etiam animo sit
neutiquam alieno. Ex eo cognoscerere
sis quo propendeat. Quid mirum t Minus abesset a suis. Et iure aliquid putat, esse ubi degat, ea cum gloria candida Puteani anima, Ze doctor suus Fromondus, ut de aliis taceam. Panegyricum & carmen filii Di nysi dubitavi an miuere ad te debere . Postea etiam geminum offerre exemplar ausus sum. Quorum alterum dabis illi,quem inoffensum ea legere posse existimabis, omnino enim liberius aliquibus in locis est locutus. Sed, qua prudentia es, facile id dabis Patriae amori. Scis Batavis suis scribore. Et ego sic scribemibus in partiae adversis ignoscere semper soleo. Mitto quod quiddam Sc calamo emendasset, si domi fuisse . Audio generum cum filia esse Dordrechti. Si Amstelodamum venerint quaeso hospitem mene dedignentur. Beneficium mihi praestari a familia tua credam. Et volupe erit videte & audire tuam progeniem; generum etiam amplecti. Vale vetus de magne amice.
Salutat te filius Dionysius,qiii ipse scripssi , nisi, ut di xi, foris fuisset, distentus: sed anic-
quam exiret, hoc a me adscribi postulura . , Amstelodami, Prid. ΚM. i
Febr. An. nocte intem- lpem, ut sere soleo. -
267쪽
Reverende in Christo Pater, villustrissime,
Andem decisa est lis duarum civitatu atque ab iuraque Hollandiae curia pro Amstet amensibus est pronunciatum. Quare Deo propitio vI. IdJan. inauguralem habui orationem: uti & postridie Caspar Barlaeus. Magnoque doceo auditorum confluxu non adolescentum modo sed virorum gravium doctorumque, in quibus & complures qui ad clavum Rei p. sedenr.Ut quamvis frequens mihi auditorium esse soleat Lugduni, Amstet amense tamen hoc Scnumero aliquanto de praestantia longis linad vincat. Atque id sui ingenue dicam in magis animum meum juvat, quam quod hactenus hie paucis doceam horis, &stipendium prope altera parte excedat. Amicissimi Ca-Luboni optatum accepi qui gratus mihi fuit, quia Ecclesiae rem adco salutarem concordiam commendat; dc eo gratior, quia a magni Parentis egregio ut filio, ita vindice Ionge exit eastigatior: de hoc nomine gratissimus, quod non alterius potius quam tuost dicatus nomini, qui in ea dignitate qua olim Optatus Eccles ae praesis& hismatico hoc aevo Cytati instar sic adlabores, ut qui
necesiariis ei capitibus conveniunt, E Clesiae etiam concordiam sartam tectam Conservent. Caeterum hoc Casau ni xemplum aurem mihi vellit, officiique me admonet mei: qui non minus eo, ac fortasse etiam multo amplius obstrictus sim patrocinio ac favori tuo. Equidem facio quod possem sedulo i sed mihi magis quam cuiquam dolet, quia tot occupationib' distentus non iis passibus progrediar quibus vellem. Sed
tamen promoveo. Atque unam hanc moram bonitate compensem. Nec despero.Reverendis limus Episcopus A t machanus dicavit nomini nostro Laborem situm de controversia quae ante annos prope octingentos de praedestinatione cum Goduchalco fui . Sane pro honore tuo habito mihi plurimum mino viro debeo, operamq; dabo, quoad vivam, ut gratum me praestem. Nec tamen per omnia nobis convenit in hoc argumcnto. Primus sane Reverendissimus melius talem Giaschalcidefensionem suscepit qua-l III, mU lem non auras olim fuit Remigius ipse, vel melioris partis expugnem
Ecclesia Lugdunensis. Esto, ut Hinc riis non tenuerit modum in eo premendor non idcirco non Godsclialcus modum excesserit in Dogmate suo, quem iam ante litem cum Hinc ro damnarat doctissimus sui seculi Rabanus Maurus, & una cum eo universa Synodus Moguntina,in qua tot viri simplicis antiquitatis gnari de Augi istinianae sententiae non amantes minus, quam intelligentes Quanto igitur satius sit existimare mona chum unum exorbitasse quam tot viros eximios: Et quam grave tot Historicis veterib fidem derogarer Augustini sententiam amplector de ipse: sed non ut eam capiebant monaehi Adrumentani, dc saeculis tot postea Godschalcus: verum ut eam interpretabatur Prosper, atq; is cmus de vocatione gentium Liber sub Prosperi exint nomine: hoc est, sic Augustinum capere soleo,ut non pugnet s cum,ac simul cum antiquiorib' quos adversus Pelagium ipse advocare in paries sole Amplissimus vir, Hugo Grocius, suasu multorum praestantium virorum, eorum etiam,
qui in dignitate sunt constituti, in Patriam rediit: sed illis ignaris, qui ante annos dum decim, perpetuo illum carceri addixerant; item istis qui factiosis illis temporibus, dej
caeteris, ad honores se os perven runt. Omnes isti paucis exceptis sua iri t. r. si e existimant, ne tantus vir nec enim magnitudinem Qus ipsi ignorant) in luce hominum versetur apud suos. Quare adversus eum in illustrium ordinum conventu magno ab iis studio, ac contentione certatum est. Nec Grotio luculentum defitit patrocinium vel Ordinis equestris vel trium magnarum Civitatum, Roiter amensis ubi Syndicus fuit, Delphensis ubi natus, 3c Am- stet amensis, quae non prudentia minusquam opib' de potentia valet. Attamen tanto impensius obniti Lugdunenses,quorum pria marius Consularis unus e judicibus mi iitem Harlemen sc ubi non multum dissimilis uia. Civitatum aliarum quaedam se medias gerunt : plures se aggregant Lugdunensibus, sed ex minoribus,quae ex placit Otum pendere imprimis existimantur. Proinde,quem res ea habitura si exitum, non se cile dixero. Faventem quidem habet forem Bataviae: sed ita cepe apud nos usu venit, ut Zclotae, quales apud vos rigidiores Puriatani. minis Sc clamoribus modestiam
268쪽
periendant, metuo ne maximus vir, molestiarum pertaesus,sponte etiam ingrata patria ex dat. Atque eo magis hoc formido, quia probe habeo perspectium quantopeae eum N Regm, ac complures desiderent Principes, qui magnis honotuin Sc commodorum promissis suas in tetras pellicere conant a 3 sed si extra patriam ei vivendum sit, cunctis cum terris, pene dixerim, invideam,praete quam magnae Britanniae r ubi praevideo, quantopere M Serenissimo Regi Catolo, Domino nostro. & regno unive so utilis esse possit. Academia Lugdunensis, cum videret se quotidie peiuς pejusque audire ob ebras pugnas ac c&es, tandem exemplo memorabili, effraenem hanc Licentiam compescendam putavit. Nam quod in ea contigit nunquam, capitis supplicium de eo qui alterum interemisset, sumptum est. Fuitis ex famulitio principis Radaivilii, ejus cujus parens ob potentiam Regi prope ipsi Sigismundo formidabilis esse selet,atque a Re- formatis Ecclesiis maximi fit, ob summum studium erga Ecclesas nostras. Tanti principis filius Lugdunum se midiorum causa
ante annum circiter conualit; nec levem adventu suo Academiae honorem attulit. Se vum habuit, qui uno altero comitante ex cadem familia vesperi exiens, incidit in hominem nequam,qui prius, ut aiunt, x litem intentavit, A pugna adortus fuit. Hunc vulneribus aliquot confodit servus is: sed cum N vulnus ipse aecepisset, non potuit sat cito sibi fuga consulere. Captus itaque vitaque multatus, etsi multum pro eo intercederat
princeps Radetivilius. Hoc supplicium gra- .iter admodum Radrivilius tulit. Itaque sive proprio instinctu, sive sacellani & nobi- Iium, quos habet, solenni die, quo Rector
Magnificus novus toti denunciariir Acad miae, surgens de latere Principum Bohemi- eorum inam inter eos de Academiae Curatores medius considebat non impetrata ex more venia, suggestum ascendit, atquc ad Prosetarum Collegium orationein habuit, ac vehementet cum cis expostulavit, quod tui verba Hus retineam) post triginta nocentium impunitatem, sanguine innocentis stiri, togas sitas conspurcassent: unde fieret, ut ipse qui honorem praesentia sua Acad mlae attulisset, nihil inde praeter ignominiam reportaret, proptereaque sibi animum quamprimum Aeadem iam ha inquere.
Quibus dictis nyn friorem locum repetiit, e rium conti nub excessit. Hoc eius factum indigne valde tulere Curatores acProfessores Academici, & Leidenses Proceres '. Postulatum igitur ut Senatui se sisteret. Rea
spondit, se Principem esse: eoque, si quid
dicere haberent, se accederent. Petitum, ut
scripto traderet quae dixisset. Negavit sedet scripto recitasse , eoque frustra illud exposci i vix honos Academiae permittit,ut nihil hac
in re agatur. Et tamen,ut censeo, concoquet
hoc factum ob illustrem eius dignitatem, quicum illi negotium est. Et videtur non tam peccatum a Principe, qui adolescens est annorum duodeviginti, vel circiter; quam ab iis,quos in comitatu habet, ac quorum curae est commissus. Grave etiam ducent, ostendere parentem ejus, Ustiuaniae ac perii etiam principem, maximae in univcisa Polonia auctoritatis virum, si quis alius iis terris, praeclare de Ecclesia metentem. Superest, ut gratias agam pro assectu erga fili, um, quem Literae tuae, Reverendissime D mine, testantur. Porro eum quoque nomiani tuo commendo; quod de ipse, ut sacerem, postulavit: ego vero rescribo, me non alia ratione meos commendare solere,quam qua olim suos Caesar Augustus, Si merebisur. volo enim magis magisque se sit scitet, ut
tueri de ipse familiae decus possit.
Deus Opt. Max. diutissime te incolumem praestet, bono Eccle universae, ac totius Regni Britanniae; ac tuorum quoque Rem tendissime Domine, Clientum. Amstes mi Averendissimi s Izustrii'
Gerardus Volsius Ioantii Iino,
TAndem,mi Fili, decisa est lis, quae de
schola illustri a Lugdunensibus huicuibi mora suit. Exitus est qualem optabamus. Itaque jam duabus hebdomadibus publice docuimus. Ac laccedunt initia exanimi sententiae Magnus enim est audito
rum numerus, non deIuventute tantumo
do, sed etiam ex viris primarii de hoatiniae
269쪽
erii ditissimis De negotio quod abiens mihi Commendaras, abunde llicitus fui. Sed
ptaremus. , Nam si qua functio se offerat
non indigna te, tantus continuo eit nume rus ambientium ut eorum quidem qui multis& magnis fautoribtis sint silluxi; ut non ego solum G ile desperem,s ed alii etiam,qui
causam agerent nostram. Nec propterea curam huius rei agere desinam, veruntamen facile video non posse te melius tui ratimnem habere, quam si nihil fiduciat in faut ribus, plurimum post Deum in virtuted ctrinaque reponas. Qitare non dubito quin sedulo vel is lit cris, vel arii Medicae in cumbas. Utrumque studium in Britannia aliquem te efficere possit: in Batavia nostra ut nunc sunt tempora filum posterius. Reverendissimus Dom. Episeopus nuper ad me sui psit literas humanitatis plerias: ex quibus facile Dispicio, simulatque idoneus lacrae functioni eris, Bre qt tui habeat ni
tionem. Attamen si Medicitia magis atri det. non impedioquo minus hoc vitae genus amplectatis. Ac stu apud Britannos seu apud Batavos tuos exercete illud velis,non deerit tibi favor de noster de anticorum. Solum curandum incertus semper fluctues: tum etiam opus ut apud Tullium in oratione
quadam fuit Labote d. Constantia. Quod scis postea Plantini Symbolum fuisse. vetalem te frequentiorem esse in literis scribendis. Te denas misisse ais. Quid dicam vix tertia est hebdomas, quod secundae ali tae, nec ex eo tempore alias accepi. Scripsi ad Cas bonum, ut quemadmodum anicannum secit, ita etiam deinceps tibi uimestii quoque annumeret de meo libras Stertingiacas quinque. Si acceperis cas ex trimestri, quod Decembri Mense expiravit, bene essisnnecdum acceperis, scio quamprimumiid
ficturum, nisi serie iam Maso diaerit summam integram, quae mihi debebatur. Quod si est,proximo Martio dabit tibi duplum, hoe est Libras Stellinoras decem. Ita enim fieri
iussi. Frater Dionysius vocatus est in Ac demiam Dorpatensem, quae in Livonia, Mad professionein publicam. Sane magnus est Rex cui se addiceret. Verumtamen filii aetas faeit ut malim adhuc retinere. Et amici etiam auctores sunt, ut prius apud nos jum aD lvat, quam in exteris terris figat domicilium. Pergratum mihi
interea, quod nomen ejus magis de magis inclarescit. Hugo Grotius in Bataviam venit amicorum suasu: ea res multos habet pessime, & turbas etiam in conventu ordinum dedit. Praesertim Liigdunenses, de Harle- menses infestos habet. Quem res ea exitum sit habitura dicere necdum possim. Sed nondum des ro. Praesertim cum Delphenses, Roterodamenses & mstet amenses valde ei faveant, omnemque moveant Iapidem, ne tantus vir alibi potius, quam in Batavia sua'vivat. Velim ad me perscribas, quid rerum agat Amnis Iunius, & ubi vivari Nihil enim hactenus de eo intellexi, praeter quam quod unis literis tuis continebatur, actu ex Perieio te accepisseisibebas Iam heia
domas est quod Aurelium Londinensem clesiastem obiisse cognovi, de quo rei nihil perscripseras. Dolet quod Britannia totvlios viros egregios amiserit. Id enim Litterae tuae testantur. Gratum facies si deincepsquoque significes, qui iis successerint . Valde laboro pro vandefi-Bruhio ut pia sit
vendendis rebus praefecturae maritimae: unde ad eum quotannis luculentum salarium
redireti 1 Sex obstantii is alii: in hi Rea Ii prasinus, iis a secietis, qui pro filio sub id munus petit. Nec desunt alii qui ambia
an 'Atque etiam traducunt nostrum illum
quasi poculis sit addictior, nee suae rei satis gesserit curam. Dolet quod non magis habuerit rationem nominis sui. Cum his dictbus quempiam ex praefectis rei maritimae eius causa compellarcio, nignd quidem reia
spondit: sed addebat deinceps qui munus
hoc sustinere velit, eum cavere oportere pro
xx. aut triginta Florenorum millibus: iterum publicum defraudetur. At egon iminem amicorum scio, qui vandenbrii hii caiisa tanto Q periculo Melit exponere. Foratasse facilius negotissim succederet, si quo
tam in quorum manu ea res, muneribus
ac promissis faceremus nostros. Sed ego artes istas non didici. Interim ex his facile colliges dissicilem esse provinciam, quam suscisi,&ut nonnulli Munt, noti satis mihi honorificam. O utinam deinceps in hujus modi negotiis non amplius utatur opera meas Non possum faeile aliquid amicis negare. Interea audirc illa cogor, de eo queri commenda; quae magnum mihi dolorem
adserant. Et si verum dicere licet, ex parte in causa est socrus, quae vitia eius patefacere
270쪽
aliis solet, atque etiam exaggerare ultra m
dum , sic pleraeque foeminae sunt: nec interea cogitat se ni Se suis abesse. Archi piscopo Armachano gratias pro bonore mi hi habito maximas egi. Scio in causa G
sehalci nonnihil dissentire: sed ficit id per-huniane. Quod cur tanto viro non aeque
liceat ac mihi licet in sententia persistere, postquam iis opus legit Mi vir est summus lectionis admiaum variae imihique plane decretum scripto aliquo testari,quanti eum faciam. In eo tamen falli arbitror, quod existimat Godschalcum per omnia emac B. Augustinum sentiisse. Omnino enim exorbitavit ea Augustinianae appin gens sententiae, quae Matus ille antistes nun- quam dixisset. Aliter si esset,lion eum da,
masset Rabanus Maurus omnium aetatis
suae doctissimus, de una cum Rahanu Syn diis Moguntina, in qua tot viri Augustiniani dogmatis non intelligentesmo sed etiam iretinentes. Nec Remigius aut Lugdunem
ses ausi unquam fuere Godschalci per ωnima patrocinium suscipere. Ut multo minus idnuite fieri conveniat, post annos pr pe octingentos. ut mittam quod pro me stat tot historicorum cohors: quos non a m omnes falsi arguere. Non tanti mihi monachus unus, praesertim qui sine con-su praesecti coenobio excessisset, ad praedicandum istic quo nemo miserat. Serenis limus Bohemiae Rex in Palatinatum est profectus. Pleraque oppida jam occupavit Su che Rex potentissimiis. Supersunt Hesdeti rgia, Frankendalia, de quaedam alia quae
veteris domini amore, ut spes est omnium,
ficile se dedent, nisi validissima sint praesidia sura vel Hispanica. Reverendissimo Londinensi Episcopo i ut magnopere te
probesὶ valde de tua de mea causa exopto.
Optime nobis vula Sed opera tibi danda, in omnes in dignum contulisse beneficium istiment. Vellem aliquid mihi temporis esset ea perficiendi, quae jam diu molior.
Assectum meum erga tam bene meritum monumento aliquo testarer. Et tibi ea res utilis foret. Sed scis, quam premar, dc tantum non opprimat curis variis, qua me u
gent. In quibus non minimum illa locum tenet, ut praeclare omnes boni de te judiccat. Hoc erit, si cum industria junxeris
Aristoteles ait σκει τὴν φςόνηαια ne Junio desidero scire ubi de qua condi tione vivat. Post eas literas, quas Lutetigante annum prope scripserat, nullas ab eo accepi. Proseior Bodecterus agere hoc videtur, ut de gener meus de simul collega fiat. Sed soror tua hactenus animo ab eo est suis alieno. Habet alioqui, ut scis, inter proceres hmus Urbis non paucos sanguine sibi junctos. Lugduni Batavorum ante duas tres hebdomadas capitale sumptum est supplicium de quodam ex fimulitio principis Radrivilii, qui vespertinis exiens horis, ni
hominem nequam incidens, de ab eo mala habitus, eum interemit. Vulnere ipse tardus effugere nou potuit. Hoc primum est
supplicium capitale, quod Academia vidi . Radaivilius graviter iam id tulit,ut oratio publiea sit conquestus de injuria quam se
vos fecisso Academia. Nec exprobrare dubitavit quod post xxx. noeentium imp nitatem innocentis sui seriti sanguine togas conjurcassenties Tam liberae voem in ei tu procerum, pro brum,studio tum non impune alteri abirent. Sed ut puto hic comnivebitur. Est enim adolestem quidem
qui ista dixit: Sed Lithuaniae Princis, do filius magni illi Radai vilii qui Rui ipso si gismundo prope formidabilis esse solet, qui
etiam amore eo dignior, quia praeelare adeo in Polonia de Resermatis Ecclesis meretur. Basteo nostro non bene est: dc nescio quo sum hoc evasurum sit malum. Valde opto, ne tam bono frauder collega. Resea male cederet de mihi de imprimis novoGymnasio. Oratio inauguralis quam idibus Januarii habui, typis est divulgata. Eam prima occasione mittam. Id nunc Deerem , sed tanti
non erat ut propterea sumptib'dete M amicos onerarem. Quare meliorem capta
occasionem. Dionysii Resdanus propediem sui arbitror excudetur. Matthaeus in Camituti, historia magis magisque se pro batii, Isaacus in Graecis pulchre progrediatur: dc jam Evangelistas cum Actis scit ε inter retatur. Proeptore utitur Brenio, crudito juvene, quem in collegio ni Bllor nosti. Nec male Gerardus procedat ali quanto. Lusibus, ut illa aetas silet, addictu, test, sed ingenio id quo pharimum valet,