장음표시 사용
31쪽
18 Commentaria in Librum II. Reytim. Cisp. VII
perfecte Chiiso,vi et, Eta ero ei in patrem, e rit mihi in dumi irmaba thrιnum 1egna eiu qae ius opiti num. De fide ergo 9. hune locum iiiiciliui de Christo. Nam de eo explicat illum S. Paulus Hebr. i. s. ubi fuse eumdem explicui. unde S. August. lib. de Cinit . e S.I 9. a se iit, hic quaedam diei de Salomone uti erat priuata isona;quaedam vero uti erat typus Chiisti. vi de hie quam tenere A ardenter dilexe iit Deus Salomonem , ut illum pret omnibu, sibi a seis eat in filium , velitque eius esse pater, ac paterna in
Gis Fi LioRvM MOM NvMJ quibus scili et homines solent ea si gate suos filios,ut eos non occidam, sed emendent. q. d. Castigabo Salomonem s peccet, paterne vi pater non seuere de ii lde vi iudex. Rui sum , eastigabo eum sicut ea- B gale soleo homines, scilicet humano mole, Hena humana . temporalia & clementi, putamo ibo, fame, bello non autem seut eas igaui angelos, quos ea leui regno priuaui. de gehennae in aete inum addixi: nee seut ea si gavi Saulem,
quini abieei ct regno spoliaui irre inissibiliter & in alei num. Hine Burgetis. de alij colligunt.
Salomonem non esse damnatum , sed saluarum; verum hic proprie non agit ut de salute, sed de regno Salomonis perpetuando in posseros, quamdiu duratura erat Hebraeorum lci p. di te-knum: unde explicans subdit
necman . id est firma , stabilis, perennans, aeterna , iuxta sensum quem dedi v. 1 3. Et hoe signis eat Graecum metis. Allegor. de Christi persona haee d ei nequeunt a suit enim ipsa impeeeabilis, s ed de ei immembris, puta s delibus, quos peccantes Deus
Dotii Nas 3 nimiium sedit in tabernaculo e iam area Dei. non ob desdiam , ,el mollitiem, sed ut quietius, secterius , alientius de intensius
oraret, totumque cor suum eo tam Deo effuti
de rei. Ad lixe enim iuuat fissio. Ita S. August. loco mox citando I ex eo Eucher. Se it .inquit, illae propter I Derum semotis a sum , De propter inri
du, sedendo solebat meditari , tum quia torpore erat insimo . lasIo de debili, tum vi flentius, quietius deuotius de diutius meditaretur. Corpore enim quiescente, quiestit de spiritus , H libere totus Deo attendat de intendat. Addunt Sane her de alii Dauidem sedisse non in solio aut si de . sid humi in tetra de pulue te, idque sudio humilitatis aqueae reuerentiae Dei, uti secit Iob cap. a.v. g. de i 3. Et Ierusalem vasaia 1 Chaldaii, ideoque lugens de me nitens, iuxta illud Thie .i . i. Laomodo sedit sola tu iras. Quo-eliea Iosephus ait Dauidem in facieim suam procidisse. de stratum humi more lupplieantis orasse
Aliam si sitonis Dauidis causam dat varab.
direns, N Minis 2 utilit par arare Decim, re, Sed tio e falsum est. Nam de Elias qui non elati ex sedens sub iunipero orabit Deum 3 Reg. 19. q. ct Psal. i 3 s. i . Hebraei in Babylone captiui plangentes de orantis dicunt: Issit Iediisti, O 2-
mmm, tam Hro Iar Hur Sion. Et Moysi, Exodi 17. 12. sedens orabat vincebatque Amalece sedit
ergo David animo mastis quam corpore, tacitἡd: ii anquille Dei in se beneficia meditando , de gratias agendo, iuxta illud Thre n. 3. 23. 5 2 bis solitaritia. O lac bitn qtiis leuauit stipe/s Vnde Angelom. Sed re ctram Domina , inquit, ψ ιιη si iaetas in hare litare toris constri.
S.Simplicianus .qui s. Ambroso n Episeopatu Mediolanens successit. proposuit hanc quaesionem S. Augustino , eur David tam pili, sedendo orauerit, cum fideles genu sedit orare soleant, uti orauit Christus in horto Matth. rs. de Stephantis in martyrio Actor. 7. I S. patitus ine gasii lo Ephes 3.i . Cui respondet S. August. lib. a. ad Simplicia n. quaest. 4. nullum sesum oranii in Lege suisse praescriptum , sed liberum fuisse quolibet uti, qui cuiusque conditioni de
deuotioni foret accommodus: Nam Ostantis, inquit, o amas, si ut siripiti m H , Ptilli antis est m
g ias. Nisi autem talente, oraremus, non ripium 4 ei in psa reti . Lati optrsingulas noctis letitim meum, L 33 a m iratum detim rigabo. cim enim quise ae oration m quaerit. ιιθocar m mkra si ut A et arrerit , accommolata pro tempore positi csvorti ad m, uentam animum. Idem secere Gentiles: unde rex Ninive poenitens praedieante Iona e. 3. s. sedit intinere. Plutarchus in vita Numae Pompilii, qui Romulo Romet in regno successit pag. 23. striabit Numam sanxisse, eos qui Deum adorant in
orbem se vellere oportere, deinde veto sedeterquo ritu. inquit. I 'iatas preces, Ze in bonis perseuerantiam fere signiscant, vel non esse Deum interpellandum obitet , de cum aliis occupamur,
sed esim auest tempus opportunum, quo quiescimus , de ab aliis negotiis , curisque sellamur,
Detiique philosophus: Anima, inquit, prinia sit a
satira, e subsidentibus enim sessione humori- risisse bui, sedantur animae affectiones, quae rationem pum. tui bant . quibus sedatis clari hs mens videt id,
quod velum sanctumque est. De vallo Oran
tium si ii rituque suιὸ disset ii Hieron. Me t. lib. 3.
de Gymnasticae. 3. Denique rerum spiritualium, magistri hane dant orandi regulam. In oranda O m ditando illi ιι poris hasistis temnitis ea, qui
Qvs J xt ex pastore ovium saceres regem populorum . ex paupere diuitem , ex vili nobilem, ex incognito celebrem ae satiso sum. Dicant hoe illi. quos Deus ex humili imoque loco ad factigium dignitatis, v. g. ad Episcopatum, principatum. Apostolaium . extollit non ipsorum meruto . sed gratuito Dei dono. Setipsit in hane Da uidit sententiam homi l. s. Chlysost. vel quisquis est author : 9γlui enim indieat suisse Latiarum,non Graecum,ac citat S.Cyptianum, quod insolens est apud S.Chrysost.)quae extat tom. t.
hi inter caetera ait: Agmmbit liti sanitas , quia Genes.
32쪽
Commentaria in librum II Regum. Cap. VII. 29
id est lex vetiit, directis: Ch d. vero vertit, in P. a.d. in is pro xlces 3 magna & horribilia pa- t ad, raa. id est, vidit. Tertio alii qα Dχ c t adst nitimula tulit si per terram IE ypti &Mis, id est hominis est ut sit mortalis & moria- Chanaan, tum super gemem . Deum. id e si deos
hit is si alias agitet non condignas sed.tibi poses biles Asimis au ιι stiam id est, inuenit conlinlitim inquiunt sibi deincem Qui siturunt. 11 arguu.entum gratiarum actionis ob bene fieta sibi p uita . praeserit m p omissa de domo de regno suo perpetuando, ae eo uenter de
33쪽
3o Commentaria in librum II. Regum p. VIII.
Christo ex se naseituro trestit David psa' s. Mil νuordias Domini in arernum tantapor atque hae pro itudine metuit hie promissa a D Osb ian.
Dau;d arma aurea , que trabei mi herui AdMeηer, di detulit ea in Ierusillam. S. Et de .llas F de Beroth. cinitatibus AdareZee, tulit sex Dauidas multum nimis. 9. Audiuit autem Thou rex Emath quod percussisset David omne robur Adareeter. io. ct mist Thou Ioram filium suum ad legem David. vi fututaret eum congratulans . 'le gbtilis a reser : ςo eues expugnasset Adareeter, ' pdreussisset eiarn. Hostis quippe erat Th ii Aa arcter.'& in manss dius erant yasa aurea.
R , si argentea, & v sa aereat i 'r. quae Ν ipsa ranctifica fit rex David Domino cum argento Mira qu e Mntii pauerat i ite 'iniuersis g nti sus quas subegerat.
12. De Syria. & Moab, ct si ijs Ammon .dι Philisthi j m. R Amalec, ct de manu bijs Adari rar siti j Rohob regis Soba. i 3. i Fecit quoque sibi Dauid nomen eum reuerteretur capta Syriam ni Valle Salinarum', caesis decem de octo millibus r di potuit in idumaea custodeς , statuitque praesidium - ct sacta est uniuersa tauri eta seruiens Dauid . 'seruauit Dominus David in omnibus ad quaecum
sile pol ei ius est. 1 . Et res avit David si per 'm'ςm Israel: 'ciebat quoque David iudicium M iust xi m omni popul uo. i c. I iah ait legistius Sarviae , ς ox super exercitum Limio losaphat stius Ahilud erat a commentari,
i 7. de Sadoc filius Achitob.&Achimelech filius Abiathar, erant sacendores: Et Saraias, scriba i8. Banaias autem si lius Ioiadae,super Cerethi te Phelethi si ij
34쪽
patii tutam mi. Cate tum eum rex David ut l- non poterat γο-piet x Maa ricti iuramensi Isaae . sed cum ab illi capistium hoe abstulit quia scit pium est, dera. hi stemma misi) tune accepit limbiori ina . . Vetum nemo non vi dei Iians Mulum esu deeςtebit Rabbie iei com-
Denique nonnulli , proprie vetuitu, si num ti biri, de per illud aeeipiunt domi, Dpium de gubernationem. quia scut nobis subii. . Muci id quod cubito impolito metimur de piemimus a se sena mus eos, quibus dominamur. 5imili catachi si isti viri signi hear tegered: imperare is cut enim avi a freno, d. flagitio regit equCs,sic rex impello suo gubernar popu. O.S- Elias ab Eli leto uocatur aurea Paeli. Pa. .r to mi, inquit, oia II MI, o a'ua eris. . Reg.
VERs.I. .ER P uno Mo An J uilicit Moabita . qui sidet retratu ad Oiletium . Mut Philis haei ad Ceeid me , Sy iv. 4. 1 f. ad Septemtrio-mna, Id uni ai v. i 4 ad Meridiem. Per omnes ergo mundi plagas , vicinas genies sub gando Dauid . italicia arma circumtulit. ubi Nota , Dauidim hisce Oaen bii, piri j intersuisse . imbri luisse, idioque selicite, ea confecisse. Nullum enim ad celerem dubiotum Occutic nitum ita clut onem . ad sei ein terum declitarum executionem. ad milite, animando, . de ad d is
euli, dimensis est. hoe est, eo, in ditas sol te, disti ibuit. xi a smssis i Ortim quos molli addidi itia lina eorum , qtros in .ita seiuauit. Hi ne se
35쪽
32 Commentaria in Librtim JI. Regum. Cap VIII.
Moabitas duobui iuniciat s , unus si t suniculus mortis, ut eo quas mensi, hoc est a Davide designati de damnati, occiderentur. alter veloiuniculus fuit uuae, ut eo mons. id est a Davide designati, vivi hearentur , id est in vita selitatem tui. Eu catachresis vel tauta lipsi: per Laistimeti. . enim intelligit dua, sol tes: q. d. David secit
duas sortes M abitarum , unam occidendorum, alte iam se uando tum iu vita a secit, inquam,
pio libito suo quas victor. sed cum mensura iustilia de aequitatis , quae pii ne i pem victorem decet, xt uilicet magis noxios sibque resistem
tes oec:dei et a minus vero noxiosi ct sese subdentes in vita letuaret. ita Calat. Iuniistis enimiis ni Mat heliditatem di sortem . quia hae olim non vligi, di pelti eis, vii nunc fit, sed iunibui mensurabatur de diuidebat ut, illisque militores tu que hei di suam to item di portionem admiliebantur.
Tropos. Angelo mus, David. id est Christis, in die iudieii 1Iatth. et s. faciet duas soties v nam
saluando tum , ct beat dolum , allatam damnan dolum. Nam ut ait Psaltes Psal 3 o. 6. In manibus
. . Potio id est ea sie obscura sunt. Sic enim ad vel bum habetur Molas est Διsson hi ad at. ι innitim, Ophnundinis finuatim ad insentam. Quae verba bina iam dispungi exponi late pol, sum. uno modo, ut potaatur comma post in , is m. fiamque ties sortes. q.d. David Moabi, asin tris finiiculos , siue solita pauesque di si libuit. dua, addidi it molli,steti iam vitae. Ita Chald Sept Theodor. Ploti)p los. ph. ci Gia ei. Alteio, ut eomina ponatur post D funicusis,
tigia sim. . Hune lenium ivt aptiorem secutur u s i ci Latini, eumque exigit τὸ phni da m. c.d. David pauco, Moabitas morti additu, Riqies veto in vita seruauit. Hoc enim sibi honoriscum erat ae utile, ut a vivis tributa exigei st,quae occisi de motitii pias are non potuiuentrii uniculus ergo Occidentatum fuit imminutus, ct exiguus a viui se an dolum vero plenus, magnus di integer, di hoc silnifieat n Iairudini r Hoe enim decebat clementem vi- tioiem ad principem, qualis erat David. Potio
hae dec se Isias a Davide plane iubaha, ab
ris est pars syllae quae inter Libanum 5 Anii.
. libanum ae Hermon in tetiae et, de Gia ce coelesylia . id est ealia Sylla dieii ut ob deri issam ade esiuitate uomium planitiem , ait nos er hiisopb. a Casto in Amos cap sis. 7 Κοιληesim est cauum , idemque Hebi. innuit Aia, quod pagnin. interpretatur alborim, eo quod 'hre planitiei inter montes se abscondat poliba ia Soba Hibi. idem in quod tam δε , eo quod Sisamontibus vicitiis eleuelut de intumescat , eum ipsa legio interiecta sit campestiis, humilis , depressa di eo ne aua , vi pote altissmiis montibus quaquauci sunt i allata: vii hin yora iron est tota Coelesytia ted pars elis,duni akaK Natii Coel syria late sumpta multis egionis , i ii bothro quae inter Libam is ea M. mon mgem inter iacent eomplectitii, ni lupi olduratus. Siaa ei erat irans Iordanemr .ntini, dimidiae tribili Manasia . pergendo pa Esephtatem gliuium. vide Adii hom si in tabulu eos mographim tittibus Manasse. 2 Lo Ursia. lollinat miram . ac Amaria Λ H. iiiiόti motu . Tiacto nitidem tegi cinem . non longe a D mineo . Unde a Salomon . 4uiu ad Palmirai dii dam pergeret, huc ducens exeieltiam .es tu α
uellam a David. eapta fit ei e mille quadrigae diseptem muria equilum. Vi di Paril. 2 ita Abul. Aut o te euim Se aiio pht . uir A intia lige equitum deeurias, multiplica enim, ieringentas decurias equitum γε decem , habebis D septem millia.
reser ait M. Porro sin radu, est neruos versu stlagines equo tum incidere, ut progredi nequeant . de inutiles fiant tam ad bellandum, quam ad euitus trahendum , quod alij, lubpernare. vocant. idem fecit Iosue ei ai.
ne tulit Syri qui Damascum inhabitabant, id Ium rexerat Adad, ait loseph. Au Divir avrsia Tuo, ta Iosepho vota- tui Thran. γ κε x EMATR Emath tu a conditore Amatho Genes. 1 o. Itatque duplex scis tmaior, quae est Anti hi a. di minor, quae est Epiphania. lia Ioseph. s. Hieron. in Locis, nico p. di alii.
36쪽
Commentaria in Librum II. Regum Cap. VIII. 33
i. Paral. ig. o. vocatur moram. ET iN MANvΕivs ERANT v AIA 'AvκΕΑJ q. d. lotam ferebat secum vasa aurea, ut ea, quali muneia offert et
Dauidi ι quae Dauid destinauit templo a Salo
mone aedis eando,ut patet 3. Reg. 1 f. is . t .Pares. 26. 27. ct seq. Vsxs. 3 FEci T Qvom a Davi D, ni Nous v. id est at eum triumphalem ei exit, ait Abul. α Auctor Tradit. apud S. Hieton. Aut, ut Setarius, Saneliis de alij. q. d Dauid hae vidi otia magnum sibi nomen di famam comparauit apud omnes
brite G ut tu. .5a4 M L Ana. in qua malia periti A s mul duo Isaelis ponti se a. se licti Sado e de Abiathar. Cum enim Abiathar abnepos Heli, descendens ex Ithamar, reetuens iram Saulis i. 1 4.ΣΣ.ao. fugisset ad Dauidem, Saul eum sui, pontifeem eonstituit S i doe , qui descendebat ex Elearat seniore filio Aaronis: Sadoc hie post ea sub Salomone solus obtinuit pontis earum eaeeluso Abiathar, eb quod ipse eum Adonia
nouo rege contra Salomonem eonspirasset. Sub Davide ergo erant duo pontifices tonni iauente Deo r nam ex lege de prima institutione unus tantum debebat este ponti sex. Ita Abul. de alii. Ninistiabant autem in tabernaculo, de munia pontificia obibant suceissiuὸ liue alternis vi-eibus. SADoe pilius Acili TonJ Alius est hie Ail Laetideram misi a Idum ιγtim . lens ιν aera sibi B tu ab Achitia illio Phinees. si ii Heli, hie erit mutRs.14 fomulem triumphalem. IAI Ioab duodecim mi ID Aletiit. O Amasiiab Idi m est viginti titimas am 'e aha dicem missio nati ratior de rupe petra Iectetit a. Paral. as. 4. Reg. i 4. Mystice S. Gregor. 3 Mor. 14. David inquit, villis almarumptu uir quia iis licet Redemptιν no i ν sua L νictenti examine. in L di impratia semitim δελ- ιiam im Ierasi saparti extinniri iuxta illud Roman. i 2.non Ilus apere quam vortet Ia re, sed sapere ad seMutarem. Valli, et go Salinarum repraesentat calorem immoderasa sv entia. velta s. Gregor. reo te suq transcripsere Euchetius de Ange
D vio J Hie impletum est oraeulum & benedictio is uati dicta laeobo a .a . Us Domnus patrum raorum, de incuruentur ante te μὴ marruex Ithamar descendit e S.Ia vero ex Ele tar. ideoque Sadoe praecipuus de primarius erat pomtifex, ut Abiathar viderei ut eius concessu pontificatu sensi. . sseque quali eius vicatius ut eolligitur Patal. is. 39. Hinc de sadoe hie gealibi Abiatharo praeponitur, licet eo a tale esset minor vi patet t. Patal. ia. 23. ubi Sadoc vocatur para ureia inaes s. Aihi his sibus Altaria'. Ipse Asiatha erat Pontifex,ut patet a. Reg. i s. 3 s. sed Milam lethfria, patris sui vices obibat; sue ob patiis senium .el infirmitatem, siue ob alias graues eius occupationes , ei atque ei proxime in pontificatui uecessu tu . ita Abul. Addunt Beda Theoph. de Euthym .ine.1. Matel.Aliariaν fuisse notueri commune familiae , proprium vero nomen huius pont ficis Histe A. timet . b. Idem ergo pon-rtia. Idumaei enim ex Esau statre Iacobi progna- C tifex ex familia vocabatut Asia/ειν , ex nomine, hie seruierunt Davidi ex lacob descendenti. Ita Pioeop. de Theodor. Vnde tune David composuit psalm. s. i inter emeta ait: In Idumaeam extendam talitam nrtim metim, id est , l .maeam quasi victot possidebo, subiiciam di Gl- ea . Adibant enim possessionem impositione ea ieei. siue calceo caleando rem possessam 4 vnde Chald. venit saper Edom proieci ιaleum meam R. Emmanuel vertit, in Elom νοιαι cherastitam meam, quia, inquit,mos erat tegum cum urbem aliquam munitam obsidebant, ut chirothecam in . vitam proiicerent, quo signis eabant se ab urbe non recissuroo nis ea opta, di chirotheea recepta. Et hoe est, quod diae it Cicero in Philip. Sini enim ipse tiιὸ acti re man cas cetiirothe- eas) net Atrus o M sau mutim I Intre. Haee ille. verum HEbr. Nnaal, caleeum non chirothe
eam signis eat. Tiopol. David, id est Chlistus, tegnat in Idumeta , id est rubeis de carnalibus gentium e dibus, dum per gratiam ea etait ipli itualia de caelestia. Ita S. August. S. Hieron. de alii in
Psalm .s9. Vaas i c. lo APHAT Fixavs AuitvD ERAT A eo M. MENTA Riis 3 id est res gestas Dauidis quo-.tidie per diaria selibebat. erat commentator, vel eommemorator factorum me molabilium
Dauidis r hoe enim' fgniscat Hebri 'vat q
Dorpi I scilieri summi, id est pontifices. Erant ergo tum ex dispensatione vel conniventia Dei,
proprio autem Achimelech,ri sensus si a. q. d. At hi
melech , qui etiam dicitur Abiaibat situ, Achimelech , qui etiam a familia eo inmuni nomine
PER C a s Trai si PMeiarni3 Erant hi sertissimi. sdissimi de pratoriani millies Dauidis. Vnde ibi Hebr. idem est quod, exrandores; Phes t. , idem quod titi anted. Quocirca loseph. eos vocat σωυαra φυλακ/r, id est, eorporis i ii eustodes. Hine forte a Cemla dicti sunt Co ιιιι. quieran sotiissimi milites apud Peltis teste Straboue lib. i s. vide dicta Erech as. 6 de s
nam regis, id est , mimi ad latui regis, quia illud' stipabant , erantque proximi Dauidi, quas filii ab eo educandi de instruendi. Nam primogenitus erat Ercitet i s annorum. Ita Salianus. Quo Elea saeerdotes hi a Septu. vocantur αυλαχαι,
id est isti principes, palatini, a Chaldaeo, magna tes. Filii enim Dauidis eum non ea Levi, i addictum erat sacerdotium , sed ex Iuda descenderent, non poterant este sacerdotes pio piiὰ dicti. Sararios eigo hie per eatachresia , idem est quod princeps. Causam siue analogiam affert Foretius in cap. 6 a. Isaiae v. 6. quod saeeidos sit m nister I familiaii, Deir rex autem est quasi quidam Deus in terra r eius ergo familiares voeantur sacerdotes. sie de pineda Iob. ia. v. is n. r. Rer,inquit est quidam Deus; qui ergo regitimi
37쪽
ter 1, id cu Palatinus .muti, raris. Addit Glossa I si1 a M. f. de di. lib. i. t 8. regem David suisse sacerdotem, quia scilicet 'rar propheta pius, qui Psalmos dictivit . Ad ossicia canendi inter Leui. ta, disi libuit. si e Christiani omnes sunt sacerdotes. ted mystei, iuxta illud e Votientis Aerum,
ra, inquit , s nisa en. Quia de apud Romanos latet , qui aliquid sacri eutabant, vocabamur la-
eerdotes , esto non saerificalent. Erant enta apud eos varia sater dratum genera . nimiium
Flamines, Diales, Martiales, Salij, Quirinales,
Pontifices. Reges iaetorum , saetis culi, Galli. unde Musarum sacerdos vocatur poeta ab H tat. lib. 3. Catm. Hine de Ouidius lib. 3. Am. D ut m armae inquit 'habiti, μιιν M. Hi ne quo. que vates, augures, auspices a Pluta, eho de Homero Iliade a. voeantur Is . Me. id est laeetia dotes. Denique quia olim idem elat saeerdos deptiorem .. vii fuit iob, Abialiam . Moyses, dochine Hebr. id a ια η, id εst Deiris, significas quoque principem.
fYNOPSIS CAPITIS Atilii Mis bibaselbflium Ionathae mensae sua conuiuam facit, eique omnia praedia ta-tru Jonathae M aui baulti rem tuit. i. UT dixit David a Putasne est aliquis qui remanserit de domo Saul, ut sa---- ciam cum eo misericordiam propter lonathanat a. Erat autem de domo
Saul. seruus nomine Sibar quem cum vocasset rex ad se. dixit ei r Tune es Siba &ille respondit: Ego sum seruus tuus. 3. Et ait rex : Numquid superest aliquis de domo Saul, ut sic iam cum eo misericordiam Dei: Dixitque Siba regi: Superest filius lonathae. debilis pςdibus. η Via. inquit. est i Et Siba ad regem. Ecce, ait, in domo est Machir fili j Ammiel in Lodabar. 3. Misit ergo rex Dauid , te tulit eum de domo Machir fili j Ammiel de Lodabar. 6. Cum autem venisset Mi phiboseth filius Ionathae fili j Saul ad David. corruit in faciem suam. ct adorauit. Dixitque David: Mip biboseth Qui respondit: Adsum seruus tuus. 7. Et ait ei Dauid i Ne timeas, quia faciens iaciam in te misericordiam propter Ionathan patrem tuum, & restituam tibi omnes agros Saul patris tui . Stu comedes panem in mensa mea semper. 8. Qui adorans eum, dixit: Quis ego sum seruus tuus, quoniam respexisti super canem mortuum similem mei 3 9. Vocavit itaque rex Sibam puerum Saul. ex dixit ei: Omnia quaecumque fuerunt Saul . & uniuersam domum eius, dedi filio domini tui. Io. Operare igitur er terram tu. ct fili j tui.&serui tui: & inseres filio domini tui cibos ut Matur: λliphthoseth autem filius domini tui comedet semper panem super mensam meam. Erant autem Sibae quindecim si ij. 5: viginti serui. ii. Dixitque Siba ad regem : Sicut iussisti domine mi rex seruo tuo . sie faciet seruus tuus : dc Miphiboleth comedet super mensam meam, quasi unus de filijs regis. 12. Habebat autem Miphi seth filium paruulum nomine Micha : omnis vero cognatio domus Sibae teruiebat Miphiboseth. i 3. Porro Miphi seth habitabat in terusalem : quia de mense regis iugiter vescebatur; ct erat claudus utroque pede.
eonstans in amicitia Ionathae fuit Dauid . vise pote qui non tantum vivo, sed de mortuo bene iaciat .ditando eius filium. Nam viait Theodoret. Qmia hostes senim erat, amicorum nusquam uiui rebatur ι & .ut inquit Ioseph, eerum qui νειὸν Ρam i fecissent nemo erat maximὸ.
TRis TviJ quos antequam fieret rex , habebat ex paterna hereditate . vel sibi aequisierat: nam quos rex factus comparauit.quasi bona tegia ad successo tem legem , puta Dauidem, iure communi deuoluta sunt.
Mixis Mai J q. d. Respexisti supet eanem B mortuum, qualis ego sum. Ita Vata M. se enim
assimilat, vocatque eanem mortuum, ut se humiliet suamque vilitatem indieet, utpote qui auo di parte mortuis orphanus, imo paruulus. claudus. miser & egens res ictus. ae ab omnibus neglicius. lpernebat ut quasi eanis mortuus. Si enuper adoleseens direlictui de miser togatus, quis esset te pondit se esse filium eonsiliari, mortui. Chald. vertit, repulli Mi virum Zotam, qualis ero sum. Videtur Miphibo sieth hoe tempore fuisse circiter viginti annotum I nam in riente Sauled: Ionatha erat quinquenn s ; addet s. eirciter annos tegni Dauidis, quibus exactis
Dauid ad se Miphiboseth letiuit, habebis annos viduli.
38쪽
Commentaria in Ibrum II. Regum. Cap. X. 3 s
quo v 9. iam isset moi tuus. Sensus ergo est q d.
eolliges agrorum Saulis se se, filia doniim ini, hoe .st Michae filio Miphi sitar hie enim iam erat dominus Siba tu istar, scilicet xlicha cum suis famulis. Nam Miphiboleth patei Michae alebatut in mensa Dautilis,non a Siba, ut sequi
letheomestutum luper mensam suam , cum
eum paul5 antὸ mensae suae ait nau i Dauid ἐνθ p, d. varii varie hae conciliant, piimo, Abul di Au.ctor Tiadit. apud S. Hieron pro mensam meam, istas. legunt, me ais tuam. Sed Hebr. I Roman ha bent . mensem meam Sc eundo,Vatab. Caiet. Lyranus de alii inteli, iunt de tepetunt ex s. 9. Dι-xis Does se ergo legunt. Ei dixit Datiis: M Hi-λ iii ιια dit pan/msuper mensam meam. Vetum
i ditis Darid . hie non est in Hebr. Chald. de CD, a. Septuag. Tertio alii accipiunt ut uel ba Sibae. sedeonciliante q. d. Siba i Miphiboleth et , ex
mensa regis allatos comedet super mensam meam. Versim hoe repugnat . Ol. i 3 ubi dieitur Miphibolei h habitasse in ieius alem, quia de mora regia iuglare τὸ datuν. Quatio . Septuag. de Chald .vetiunt. D M philostio amerint super mensam regustus umia de fili raris. Hoe velum est.sed vini, non respondet textui Hebraeo de Latino. Quin-
to, vat ab et a m explicans pet quamvis sic venit, Si i iosi iti , sit fatui stram iam cut scilicet alam Micham a de Miphabo eis quem hanenus alui, ni t tam ad mensam tuam quamuis ego ipsum Miphiboihil, hucusque in mensa mea aluerim iam splendi es, ae si esset unii, ex fisia regis, Verum hoe distonat a vulgata , quae uertit, B Mi-1haos ih iis dit panem ora mensam meam. Dico eigo 3. e , hie capi pro ιαι. vii de alibi s/x λpit auxes m accipitur, q. d. Siba r Si t iussisti a -- rix, se faciei set uti, tuus, . t alat Micham filium Miphibo ei h , quin i i o si , oles, Ms Astis tam det supio m Mam mram, q. d. s voles, ego pergam alete Miph boseth ipsum iam magnific3, ,e si esset stiti, legis. lia santher. Alleg. David extollens abiectum di e laudum Niphibolcili, te pia lentat Christum, qui in fisenia de eontemptibilia mundi eligit, ut confundat fortia, i. Coiimh. i. eum scilicet ipse, ut ait
Hanon rex Ammon legatos Dauidu vestibus re barba mutilat GDauid bane intoriam
DPο ulciscit Lae r Ioab, regem cum oris prosigat Rex vos i 3 aduocato Adare- 'er, bellum re arat , sed a vari e ruraίm,metu qu2m omὸ. ccitur. I. UActum est autem post haec. ut moreretur rex filiorum Ammon, ct regnauit H inon filius eius pro eo. E. Dixitque David : Faciam misericordiam cum Hanon filio Naas, sicut fecit pater eius mecum misericordiam. Misi ergo Dauid , consolans eum per seruos suos super patris interitu. Cum autem venissent servi David in terram sit tum Ammon. 3. dixerunt principes filiorum Ain-rnon ad Hanon dominum suum G Putas quod propter honorem patris tui miserit David ad te consolatores, & non ideo ut inuestigaret, de exploraret ciuitatem, de euerteret eam, misit David seruos suos ad te Aq. Tulit itaque Hanon set uos Dauid . rasuque dimidiam partem balbae eorum. & praescidit velles colum medias vique ad nates.&dimisit eos. s. Quod cum nuntiatum es Iet David, misit in occursum eorum e erant enim viri contusi turpiter valde , ct mandauit eis David: Manete in Iericho. donec crescat barba vestra. de tunc reueitimini. 6. Videntes
autem si ij Ammon quia iniuriam secillant David, miserunt . & conduxerunt mercede Syrum Rohob. ct Syrum Soba. viginti millia peditum . ct a rege Maacha mille viros, de ab Istob duodecim millia virorum. 7. Quod cum audiisset David, misit Ioab de omnem exercitum bellatorum. 8. Egi eis sunt ergo fili j Ammon. dc direxerunt aciem ante ipsum introitum portae .: Syrus autem Soba, ct Rohob. R
39쪽
3 6 Commentaria in Librum II. Tegum. Cap. X.
Istob.' Maacha, seorsm odnt in campo. 9. Videns igitur Ioab quod praepara
tum esset aduersum se piaelium , &ex aduetio & post togum' 'elegit ex omnibus eiecit, lirael. λ' instruxit aciem contra syrum 1 ao. reliquam autem partem populi tiadidit Abici statri suo. qui direxit aciem aduersis filios Ammon. i t. et Et ait Ioab: Si rice valuerint aduersum me Syri , eris mihi in adiutorium . si autem fili j Ammon piae ualuerint aduersum te . auxiliabor tibi. tr. Esto vir soliis, depugnemus pro populo nostro . te ciuitate Dei nostri; Dominus autem iaciet quod bonum est in conlpectu suo. ia. Inijt itaque loab .ct populus qui erat cum eo. certamen contra Syros. qui statim sugerunt a facie eius. in . Filii autem Am
mon videntes quia sugissent Syri. sugerunt ' ipsi a facie Abisai, & ingressi sunt
ciuitatem reuersusque est Ioab a stis Ammon,& venit Ierusalem. i s. Videntes gitur Syri quoniam corruissent coram Israel, congregati sunt pariter. 16. Misitque Adarezer, & eduxit Syros qui erant trans iluuium , ct adduxit eorum exerci
tum i Sobach autem, magi iter militiae Adareae t. erat princeps eorum. II. Quod cum nuntiatum esset D iuid . contraxit omnem Israelem , ct transiuit Iordanem,
venitque in Helami R direxerunt aciem Syri ex aduerso Dauid . A pusnaueiunte ontra eum. 18. Fugeruntque Syri a facie Israel. ct cecidit David cie Syris septingentos currus , & quadraginta millia equitum: ' Sobach principem militiae percussit 1 qui stitim mo. tuus e v. 19. Videntes autem yniueis roges, qui erant in praesidio Adare r. se victos esse ab Isael. expauerunt ' fugerunt quinquaginta & oti O millia, colam Israel. Et fecerunt pacem cum Israel e ct seruierunt eis, timueruntque Syri auxilium praebere vltra si ij; Ammon.
Script. non narratur, sed ex traditione eam re
Alias Rabbinorum praeserit m R. Salomonis solutiones assert Lyianus, sed ab eis confictas, utiosendit Abulens.
aet tunitas eaνtim. Ttiplex ergo fuit hae ignomi. nia , quam Hanon eontra ius gentium legatis Dauidi, ad se consolandum nutius irrogauit.
Piima , fuit eapitis decalvatio . seeunda , balbae non totius sed dimidiae ad ludibrium rasio. Tettia . vestium longatum de ad pedes more Clientalium promissarum usque ad nates praeelso, ideoque natium denudatio. Hebraei enim latet non utebantur semotalibus, nis saceid
te s. quae Omnia tune temporis erant .alde foeda,igii miniosa I infamia , praesertim apud Hebraeos a quia eis Iusserat Deus non radere captis nee barbara Leuit. Σi ... s .idque seiebant Ammonitet,
utpote Hebraeis vieini, ideoque ad maius dede- cui apud si os, hanc eis insolentiam irrogarunt, imu apud omnes nationes probrosum est barbam vellere. unde illud: Lioni mortuo barbam ιιI- Chi, id est, mortuo insultas. Alleg. Hanon te praesentat Iudaeos, qui Christo in passione gena, vulsetunt .lsata so. s. Tiopol. Hanon est diabolus qui subinde benefatere volentibus, barbam abradit id est, fortitudinem adimite balba enim virilitatis 2 Qt iii in is est symbolum. Audi Euchetium 1 Sum Hanan, ra δειλω Irimvs L manu σωι iuralisses O praeditantes per stili pentia vitia ista
secta, qua ipse per uos rar, remini. D dam pristinam
ADVERsvs pictos AMMONJ Ostendit Ioab inbae diuisione exeteitus insignem belli peritiam. Duces enim belli eum vident se eingi a
sonte de teigo, diuidunt eopias , unamque partem hostibus a fronte , aliam vero iji, quia tergo immineo, opponunt. Nee enim ijdem milites a fronte . di a tergo pugnare possunt: si enim caedant hostes a fronte. caedentur ab hostibus , qui tergo instant. Rursum quod silegerit seriissimo, milite, . quibus inuasit , illi- eoque strauit Syros r i lis enim pio stratis, sinit altera acies Ammonitarum quibus instabat Abisai sater Ioab. Idem fecit ludat Machabaeus, qu In de Gentiles, ut Scipio, Hannibal.
Alexander, de e. ae prae caeteris Claudius Nero. nlul Romanus, qui Hannibali opposit madmauditet Asdrubalem cum nouo exercitu . mirulium aduentate, . t secum copiis fratris Hannibalis coniunget et, sccreto ct celerrime Hanni-
40쪽
bile inseso prosictus eum si lecta suorum manu, se cum castris Livii Salinatoris socii Consulis coniunxit, itaque i o inato inoad ins Assdrubalem, cum s6. millibus ceci sit, ae victor tediunt eaput occisi ante Hannibali, fiatii. stationes pioieeit, itaque euin obstup. secit S pei lit, kl de fortuna Carthaginis actum ei sedi--tet, si que in extremim Italiae angulum adnutios eontraheretisti narrat Liuius de eade r.
numeramur, se enim habet: D inre Iris Dauid de Syria diptem milia curruum lapisium. Resp.liber Paralipomenon, ut patet ex
nomine, supplet ea quae in lib. is Regum oti,issa
A sunt . illa veto qui ad ibi dicta sunt oblaui;iri,
explicat curius. Eiga.quod dieuntui hie occiii Oo. curtusontestige milites pugnantes e cuilibus: milites enim occiduntur, non currus et unde id confirmat liber Paralip.dicens : -ristit Ieptem mi a curriti, ur, id est septem millia militum pugnantium ἡ euitibus. Erant igitur currus septingenti. d mis tum septem millia elant; quilibet enim trus eoi tinebat decem milites. Porro praeter quadraginta migra ervi tum, qua habet libet R gum. libet Patal. addit quadraginta miliapeia tum, ita vi uniuertim tam peditum. q iam equitum eaesa snt go. millia, praeiet septeni millia pinnantium e euitibus. Ita Abul. Sanehcet, Selativi de alii. Deniq ie losephi asile it bellum hoe Ammonitieum unitum esse in
Labus Paulo in adulterium cum Bethsanc homicidium Vriae.
r . Rctum est autem, vertente anno, eo tempore quo solent reges ad bella pro cedere. missit David Ioab. 8c seruos suos cum eo.&uniuersum Isael. M vastauerunt filios Ammon. de obsederunt Rabba: Dauid autem remansi in terusalem. 2. Dum haec agerentur, accidit ut surgeret Dauid de strato suo post meridiem,oc deambularet in solario domus regiae: viditque mulierem se lauantem, ex aduer-lo Luper solarium suum : erat autem mulier pulchra valde. 7. Misit ergo rex ia& requisiuit quae esset mulier. Nuntiatumque est ei. quod ipsa in t B. thsabee filia Eliam. uxor Uriae Hetnaei. q. Millis itaque David nuntiis. tulite.un. quae cum ingrcita citet ad illum, dormiuit cum ea i statimque sancti scata est ab immunditia 's. α reuolaeli in domum suam concepto laetu. Mittensque nuntiauit . David, ct ait: Concepi. 6. Misit autem Diuid ad loab. dicens: Mute ad me
Uriam Hethaeum. M si que Ioab Uriam ad David. 7. Et venit Urias ad David. Quaesivitque David quam recte ageret Ioab A populus, ct quomodo administraretur bellum. 8. ct dixit David ad Utiam : Vade in domum tuam. de laua pedes tuos. Et egressus eu Vrias de domo resis. secutusque est eum cibus regius. 0. Dormivit autem urias ante portam domus regiae cum aliis seruis domini sui,&: non descendit ad domum tuam. io. Nuntiatumque est David a dicentibus: N in iuit Urias m domum suam. Et ait David ad Uriam: Numquid non de via venistit quare non descendisti in domum tuam 3 D. Et ait Urias ad David: Ar
ea Dei ct lsrael & suda habitant in papilionibus. ct dominus meus Ioab.a serui
domini mei superi aciem terrae manent: & ego ingrediar domum meam. vi come-Q im id bibam. R dormiam cum uxore mea'per fastutem tuam, & per salutem animae tuae,non iaciam rem hanc. o. Ait ergo David ad Uriam: sane hie etiam hodie, bc cras dimittam te. Mansit Urias in Ierusalem in die illa & altera ir &vocavit cum David ut comederet coram se ct biberet, de inebriavit eum qui egressus vesnere. dormiuit in straio suo cum seruis domini i ut, ct in domum suam non cleticendit. i . F.ictum est ergo mane. & scripsi David epistolam ab Ioab: mi-tiitque per manum Vtiae. i. . icribens iii epistola: Ponite Uriam ex aduersia belli. ubi tortissimum cst praelium:&derelinquite eum. ut perciussus intereat. i 6. Igitur cum Ioab obsideret urbem, posuit Uriam in loco ubi sciebat viros esse forti ui-mos. 17. Egressique viri de ciuitate. bellabant aduersum Ioab, ct ceciderunt cepopulo seruo um David, Sc mortuus est etiam Urias Hethaeus. i8. Misit itaque Ioab. Se nuntiauit D mid omnia verba praelij: 19. praecepitque nuntio. dicens: Cum compleueris uniuersos sermones belli ad regem. zo. si eum videris moi gnari, & dixerit: iare acccssistis ad murum, ut praeliaremini t an ignorabatis quod multa desuper ex mur' tela mittantur. Ei. Quia percussit Abimeleel, filium Ierobaal nonne mulier misi super cum fragmen molae de muro, ct interfecit eum in Thebes quare iuxta murum accessistis/dices: Etiam seruus tuus Urias cornes.in tiLIV.Regum D Hethaeus