장음표시 사용
541쪽
casu licet secundum eommunem Opim non datur in hoc notario a vi inquit Iil in L Senium.
stamen.facer poss. Bal. Ang.Ac Rapha. r. H de tostam. Attamen ex quo testator dum viveret seu litus erat esse sanus mente, praesumitur quod etiatempore conditi testamenti suerit mentis sanae. Ias.l. furiolum.col. 2.in sin .num. 3. vers. quid autes non apparet bi, tu dic.Calui testam. Dc.poss.
Et in dubio quilibet praesumitur esse & fuisse sanae mentis. & est praesumptio iuris di naturae ista praespmptio,adeo dicens aliquem tempore co- tractus aut testamenti seu codicilli uel alio in t pore fuisse insinum seu mentecaptum,aut furiae sum,seu ebrium,& mentis non compotem, ten tur hoc probare, alioquin succumbit, quia quiliabet praesumitur essedi fui sse sane mentis, in bono sensu.t t.in l. nec codicillos. in sim N ibi sto. yer fidem. in fi C. de codicil. ubi Bald. & Doctor.
8 Et hoc procedit etiam i quod non creditqc, s
constaret quod testator uel contrahens cilitii isse satis mentis suisset aliquo inomqnto temporis, puta una uel duabus horis, uel uno die volduobus suriosus, aut mentecaptus sta irius equia tunc cu talix furor seu mentis captio dc ebri tu non s:t sticce siluus nec successiua: non alte datur : dc praesumitur quod aetus fuerit factu du et surae mentis, nisi probetur contrariusn. Iacchi.iuriosum.col. r.in sitinum. 3. vcrs quid autem si non apparet,ibi, tu dic. C. qui testa. tacer.post MDL prctia rerum Tad les. Falc. 8c l.cum quaeri-ε tur. st de stat. hom. Praerumptio 1 cnim quae s cit pro ualiditate actus priscrtur qui biiscunque alij praesumptionibus. Dec. in I. postquam liti.
IO.. Et propterea licet i Inquilinus seu conductor domus possit durante eius locatione experi, sila tor probat in post eius locationcm es tam sit peruenit necessito habitandi puta; quia duxitppsto uxore vel domus sua corruit: uel postea. Princeps edictum secit, ut omnes ruri habitan-Whybi sint ciues, uel nobiles, sub pnena tenca
tur reuerti ad ciuitatem Laedem. ubi tera glosissi&Doct.C.locati. Tamen si in locatione adsitaractu later locatorem de conductorem de non cuc,
lendo durante tempore locat Ionis , ex hae siti
causuquia locator habitare uelit ex necessitate ' peruenienti non poterit expesicre conductorem: quia ut locatio ualeat, videtur rccessitim a natu contractus locationis per ipsem pachim, in rme ut aliquid operetur, de locatio valcasin p terit expelli, nisi conductor setii non seluatuci re
C locati. quem rcfert, de sequitur Dec. d. l. post 1 iqua liti.nu. a 3.ver. de ad hoc facit.in fi. C.depaci Sic etiam i ut testamentum do fideicomissum ualeat praesumitur hires si peruixisse post test torem: & substitutum ac sdeicommissariu etiam superuixisse post haeredom: ubi non apparet quis antei: di quis postea perierit, text. ad lucram in L in facto trae ana. f. cum autem quis ante, α ris postea decesserit, non apparet, ciniisse con itionem fideicommissi Hagis dicendum est. T. ad Trebell.
i. Sed casu t quo testator nusset furiosis , de in
iurore successitio, di durante ctiam ui aliquando h bilisset dilucida interualla, tunc quidquid egit rinando uel codicillando seu contrahendo,pra sumitur fecisse tempore furoris,proiit tenet Q. in. cap .fi. vors compotem. de success. ab intest. de Oil. in cap.indicas.3. 8.s. quam glossam Omnesi o res tenent,ut refert Iacd.lauriosum .nu. 34ivcr. quid aut . si non apparet, cum concordantiis datis petr D. Aleia ibidem. C. qui test facerepo si. & Card. in clem. i ta I .q. de homici di hoc nisi ex qualitate actus uel iispositionis arguatur sanitas mentis, ut quis iecerit actum conueni m. Im homini sanae montis. Iasid.vcr. quid autem n non apparet,in fi.ibi nicilice nisi sed ipse Magni D. Meschior Torniellus dum vixit fuit. semper, sanae mentis, deerat ex consiliarijsec decurionibus Mas.Ciuitatis Nouariae, di reputabatur in pri cntioribus nobilibus Novariae, &xundi sit tinamcntum prout convcnit nobili sanae mentis: postque unicam filiam dotali crat compete N in bonis Graiiarcinae annui reditus ureprii 'ti tuo entum, instituendo nepotes ex fratre, qiu sastinent nomen d honorem familixant iis To Ecllae in castro & bonis Ni biolae, ac Muntertas.crgo in omnem casain testamentum ua et, &praesumitur fuisse ins mentis quando illud qo
qui testa. tac.yon. ubi etiam dicit qtiodisia prae- , sumptio confirmata eη verbis notari; at ictantis de sana mente testatoris, licet eidem non credatur, excludit leues prssumptiones que estent
13 Et i cum notarius & testes dicant qu0d tot rius de scientia de voluntatis testatoris fripsi lirius testamentuna antequam stipularetur,& po- 'ca ιν praesente testatore di astantibus expressi notarius nomina heredum , de quod testator re spondit quod ite, vel crat contcntus : cst clarum quod hoc casu omnes Docto es communiter i nciat tale linamentum ualere, etiam quod testia tor
542쪽
ior ore proprio nomina haeredunt non expressi fit, ut per Iasd .l .iubemus colu.s n. vers.tenendo tamen communem C.de testam. Et haec est eommmopi.vt attestatur Ill. D. Iul.Clarus d.I.test mentum.'. 3 7.inci p. licebam.:n sn.ve sic. tertios ras.dom. Bellon. consit. 7 .num. I licci secus
esset tibi testamentum sine scientia testatoris, &fine eius uoluntate fiusset scriptum postea con
uocatis testibus, notarius in praesentia testatoris legit illud testamentia in e S interrogat testat rem,an sit contentus:&respondet quod sic, qtiod tunc tale testametum non ualet maxime quando erat multum grauatus insrmitate. Ias. d. l. iubemus .col.fin .vers tenendo.in sn.C.de testam. ubi allegat concordantes .Et secundum istam opini nem tanquam veram,& valde aequam indicauit
excellentissimus Senatus Mediolani in eausa Ill. dom. Petri Antonii Martiani tune senatoris, postea praesidis lil. Dominorum Quaestorum ordinariorum, & nunc Consiliarii in consilio secreto principis V ediolam: cum sponte renuntiasset ordini senatorio, ac praesidis dignitati tanquam aruter Cato scit potius tanquam alter Diuus Bernardinus Sminti qui renuntiauit Epatibus Ferr riae,Vrbini, Sc Senarum. Nam U. D. Ant. Marsi nus ualde erat grauatus infirmitate, & eius uxor
Bl. D. Barbara de vieecomitibus Castri Fontaneti comitatus Novari eo inscio icentiatis agnatis mariti sub praetextu quod maritus vellet dormire de quiescete seribi fecit testamentum eius mariti: postea eum notario, detestibus adluit maritum:
qui eo lecto per notarium, respondit quod ite, &bsredem ore proprio non nominauit. & Senatus declarauit tale testamentum non valere,& ipse U. D.Petrus Antonius Martianus obtinuit ipsam hi reditatem ab intestato ualoris annui reditus a reorum trium mille,& vltra, & hoe refert, & s
Sirur idem Ill. S accutissimus Doctor D. Iulius
ca sin.verti. tertio scias .in h. ubi dat alias subtiles, de di, tis limitationes.qiis tamen in facto no procedunt in casu mostro. Alexandriae Lobardiae patriae uxoris,etiam ut matrimonium,&instrumentum dotale factum suis, set Alexandriae.l. igere dotem. ubi tex. N Doct. aede iud.Iasde Dota l.J.C. delum Tri.& sid.Cat.11 Sic etiam i in statuto lucri dotis, attenditur
statutum domicilii mariti:&non uxoris etiam Ῥvxor esset serensis, & non fuisset certiorata de statutis loci mariti, etiam 2 statutum loci mariti
contineret inaequalitatem, prout continet stati tum Nouariae quo cauetur quod maritus lucr tur medietateni dotis uxoris si uxor sit Nouarien
tem,ut consuluit late doma ran. Ciircius Iunior consi. i 29 incis .praesupp itur in facio in ciuitate Nouariae vigere statutum,ubi ita in specie consuluit pro mag. D Thomasio Tornicito cive N itariae , ex condo minis Ni biolae, fratre praedita magn. dona. Melchioris, &patre praesiti inagii.
domini Georgij Tornicili cosanguinei mei exmag.dom.Ioanna Titiona Comitum Crescentinivxcire secunda, tui quidem ma .doahomasius duxit eius primam uxorem mag.dominam Catherinam cognomento de Blandrate ciuem Casilensem Motis ferrati, quae ni illis liberis relictis decensit, & prout constat instrum to rosaro ner do. Andraeam de Alba notarium ciuitatis Caralis. S. Euasit die. 18.Ianuaria. I 32
16 Εt1 quod in luero dotis, & smilibus attendatur statutum loci mariti, & non uxoris, etiam 'in loco uxoris factum esset instrumentum; est magis commi nis opin. ut strobat Ill. D. Rotandus a Ualle olim primarius senator Motis serrati, di nune Praeses benemeritus;& patritius Casale sis antiquus, in tradi. statuti lucri dotis. q. I 3.inci.
quid si vir sit unius ciuitatis. ubi allegat Bari bi. ScDocto. in d. l. exigere dotem. is deludi.& Iaside Doet. in l.cunctos populos.C.de sun Trin.& fid. Cath .Et hoc procedit etiam si uxor forensis ignorasEt statuta loci mariti, & de ei ς non fuisset certiorata,quia nihilominus attenditur statutiun i ci mariti. Dee.consi. I9.Cur.Iun. d.cons. et '. i cip.praestipponitur.N Ll.exigcte dotem. corum.
Super i alio puncto quo ad legata pinguia, pen. fide iussi.Subtilis & N. dona.Franc. purpura
& magni valoris per i plum magchiorem Tomicitum residia mag. dom. Rosati de Troiis ciuitate Alexandriae elux uxori, prima facie uidetur 'uod talia legata non ualeant ex quo ex statuto eminatis Nouariae ex qua est ipse maritus,cauetur quod maritua aliquo casu uel aliquo contractu, uel quali t ues aliquo alio tituloves in linio non possit relinquere uel legare uxori sit; us alii submisso persons ultra usumfructu
medietatis bonorum suorum:tempore vitae sux:
de duas uestes, de lectum, & imum fustanaeum sine si quibus seriis, centuris, Dexaltaris, di a gento, & vltra quinquaginta libras imperialium quo ad proprietatem, de prout latins constat ex :pta statuto eluitatis Nouariae. Quod quidem statutum cum sit stat utili Nouariae patriae es domi- .Ebj mariti debet attendi: non autem statutum a '
pliatur ergo.& col-7.uersi. sexta limitati . deludi.'uos omnes alligat,& sequitur idem Ia. do. Ria. d.tradi.statuti lucri dotis. q. I . incipien. qti aestio
proponitiir.num. II .uersic. ultimo in indiuiduo
huius quaestionis. ubi dici quM haec est communior, & receptior opinio Doctoru,tcsite Casii Ioind.l.exigere dotem .s f. de ii id. ergo eisdem raticinibus debet attendi stati itum Nouarie loci maris , ut maritus uxori non possit resinquere nisi contenta in ipta statuto, & non statutum Aleiandriae.d.l.exigere dotem. m not. per Dore ae delud.Doet d.l.cunctos populos.
Ergo i residia uxori ultra dispositionem si
543쪽
tuti non ualent Dei valeant eatenus quatenus nis cedunt s a tuti dispositionei quia utile per inutile non vitiatur, & sic testator lcgando usu misi ctum omnium bonorum, cum totum medici rem possit relinquere vigore statuit,videtur seci cse contra formam statuti, tamen ualebit relictum respectu medictatis,ex quo utile per inutile rcgulariter non debet uitiari: quando sumus in separabilibus,& est coni.opi.IKL i. g. sed de si mihi. per
illum tex. ubi Iasnu. q. ver. quarto nota. de ibi alii Dorest. de verb.Obli S. Bart.' graece. I illius. st des dei iis los commii niter probata in i .pecuniae senobris. n. de usuris.
V Imoti latum uxori ultra quantitatem seu quota permistam a statuto ualet, ubi habet onus dandi aut faciendi, adeo quod deducto oncrc rem n et solum uxori quantitas pomi illa a statuto, Pau. de Ca sl .l. sed si hoc. . cuidam non selidum, ubi leae . de Dotast. de cond. Z demon. I9 Ett in tantum ualet statutum quod maritus non possit uxori aliquid relinquere ultra conten ta in statuto, quod istante tali ita tuto non pol crit maritus dare facultatem uxori diffribilendi bona pro anima sua ne sat fraus statuto. Ias l. captat HaS. nu. 6.ucr sic. aduerte. C. de testa. mil. ubi dicit hoc procedore ubi mulier sola haberet distribuere: secus si cum aliis non se cais.& allegat Ioan . And. iii addit Spe tit de inst. edit f. nuhc uero aliqua, post modium, in addit.incip.ad istum finem. Alb. de Rociri 6. par.slatiq. Ira .inci p. statuto cauetur qlio ii nullus possit rclin lucre uxori. de in q. q. Al .consi. 67.ptospcctis .col. 3.& seq. uol. di in l. cogi. dii qui solidum. col. si . m. ad Trebel. Iasi. non diibium num.ψ7. C. de legibus. dio t Et propterea cum nouae constitutiones domini; Mediolani sub rub. de penis. 3 collegiis .disponant quod non subdito dominij Mediolani
non pol it in contractu,nec ex ultima uolunt te aliquid immobile, nec annuum reditum aut eorum usu miructum alienari, nec eidem reli
qui sub pama consistasionis bonorum ipsortim, sequitur quod talis Foiensis, & talis non subdiatus non potest relinqui solus distributor bonorii
pro anima testatoris,nec oculor testamentis
Ius potest constitui: sed cum alijs labditis mo. suspectis ipse non subditus poterat constitui distri
et i Teneo tamen i ui electo pauperum potest comitti uxori solae,& non subdito solo, sicuti etiam potest committi fratri minori, licet non possit cLse executor ici amenti: cum tales electores non habeant capere pecunias,nec bona administrare,
di se cessat suspicio fraudis statuti ac praedictae
constitutionis in hoc casu. Alix d. cos 37.prospectis .col. 3. num. I I. uersi accedit distincto. uolii. 2. Bari .l.cum Pater. I. haeressitatem. et I ai. de Ita
2.& hoc nisi pauperes cssint suspecti, quod in eorum damnum colludcrint cum uxore.
i Et f est adeo ei scis dispositio dicti statuti
prohibentis marito relinquςre uxori, quψd ii r unquat Agabio: qui mortuo marito incontanc si donat: aut alienat uxori, ca, prasumitur fraus facta in fraudem stituti, ubi enim aliquis pro . betur alienare in certum emus personarum, ocationat in personam pcrininam, Qua incontine ii transi cri possessionem in perio an prohibiatam, praesumitur factum in fraudem prohibiti
nis Alcae. consi. 23. vilo. colum. I. nu. I .cum schvolii. a. Dcc. consi. i 82.diuino implorato ptaesa dio in occurrenti casu. col. sa ver. secundo rcspon detur quod alietiatio.Socin. consit. I 29. Domianus labia dcc. tota dii scultas. num c. I 2. uolum. ΦPaul.ae Cast. consi. is3. in Christi nomine cn. . supcrisio putreio .colum. 1. uersi. item ctiam. VOL2. Ripa late de in specie in l. sit uentri. f. eorum ratio. num. s. vas i. trertio, insertur, per illum tintan de priuil. crod. Et clapiis octo aut decem diebus, non dicitur incontinenti, nec praesumitur fraus, teste Al .in consi. q. Donum Redemptoris . nu. Iq. Vσὶ praeterea alia ratione. iio2 7. Sed dico
incontinenti posse dici quod sit lachim ctiam la- ipsis tribus, de sex mensibus post mariti mortem: ubi ex inlchs, de ex circunsioujs, de pers narum qualitate , ita iudicis arbitrio uideatur ut fraus praesumatur cx alienatione factarer persona permissam, in prohibitam, puta in uxorem a statuto prohibitam a. i.insi. fi de iure delib. Nam cons .stim, de incontinenti quando dicatur aliquod i ctum, si initulicis arbitrio iuxta qualitatem iacti, de personarum, Bartol.Lidem est, de si quis. g. .
cum igitur . nume. I. uersic. nota breuiter. ii de vi I& viam de hanc opin. Bar.sequuntur Doctores commui uter, ut alti clyn. cap. lignis .ii. cl. a.de homic.st constito de fraude uere aut praesumptat eo terniat haeredes mariti ircuocarc aliς ta uxori in fraudem stituti.yotati t. si qua in fravd crudit. pulabre Pavide Casi conss. 193 in Christi homine amen. superisto puncto. l. I. ucr.his non i
a 3 f Si tamen maritus rclinquat aut ilonat in fraudem statuti bonis binisse personae Oris , dc Ἀ- .lis submissa persiona infra octo dira , dc sc incom 1 tinenti, rcistituit seu donat ibona ii ii, quod . i
raesumitur fraus, Ripa d. l. liticia tri .f. eorum T li'. num. 6. versi. tertio inferiit r. st depri. cred- dc
ipsa uxor det bona seu ea donatali j mulieri : quae .dcdit ea in dotem marito sito imoranti tale ista
dem, in quo maritus censetur habere ipsa bona ire dotem, & sic titulo oneroso non poterunt talia bona ab eo avocari seu auferri durante matris rmonio icci cius uxor lucrit talam frauden Ale.. 1xand. d. consit. M. Domini Redemptoris. cola. .
as Lit non solum ii ri,immo nec submissa: pc H, I
544쪽
Anae potest relinqui, quae tacitam talem dederit
Hori de illi restituendo omnia relicta vel don ta per maritum, ut inquit statutum Noudiriae, &idem est de iure communi: quia non debet fieri fraus legi aut statuto de periona ad personam. l. non dubium. ubi tex.Iacdc Doct. C. de legibus, Paul.de Ces .d.cons. 163. in Christi nomine amesiper isto puncto. col. I. vcrs his non obstanti-
23'Dicens t tamen Mictum alicui esse datum tanquam submissae persione seu inte ositae personae, loco iutoris, uel alterius incapacis, tenetur hoc probare ubi petiona cui est datum aut reliactum sit capax: quia hoc non praesumitur etiam quod sit coniunctus incapacis. D. Alciatus princeptor meus consit. 7 I. praesens 'iicisti .numero Iersi. nec obstat quod fraus.text.& Docto in l. merito. ff. pro socio. loliis enim & fraus praesumitur nisi probetur ex indici js perspicitis,& vrge tibiis .dolum.C.de dolo. to.l.s.ls.de his quibus ut indignis.
zo, Et t si statutum prohibet relinqui uxori, uesuod parentes non possint meliorare conditione escendentium, prout est statutum Mediolani ruod ascendentes non possint meliorare comitionem descendentium, directe, nec per indirectum. certe si maritus relinquat fratri uxoris, uel alii coniuncto uxoris,ues pater non relinquat
filio sed nurui, & sic uxori filii, ex hoe solum uod sit resictum coniunctae persenae uxoris vellii, de sie coniunctae personae illius, cui non potest relinqui, ex hac sola sanguinis, & amicutiat coniunctione non praesumitur resictum temsonae submillae nec interpolitae, nec praesumitur fraus nisi probetur. de haec est magis communis opinio,ut inquit idem D. And.Alciat.iu d.consit. I. praesens quaestio,num. .uerti.& quod illa op. di num. s.versiaice obstat.Paul.dc Cas .d. conui. 1ς 3. in Christi nomine amen. super isto puncto. ciau. 2.liersic. his non obstantibus,de ibi.Non ex sola ratione coniunctionis personarum, sed ex eo, vol. 2. Et pro hac pin.est text. ad literam in l. sn.in prin. ff.de his, quibus ut indig. ubi est text. quod licet maritus non possit donare uxori, t men potest donare patri uxoris suae,& sic eius socero.nec sufficit Ela ratio paternae affetaonis nee consanguinitatis seu potius affinitatis, nec praesumitur donatum socero ut uideatur datum in fraiidem,& contemplatione filiae ut det filiae, nisi probetuc ut est tm.cum glossin d.l.fin. ff. de his quiabus ut indig.Alex. conii. q. Domini Redempto
z7 Neque obstat i dicere quod maritus proh
betur de iure communi inter uiuos donare ux ri,& uxor prohibetur donare inter uiuos marito.
Ergo quod ii xor sicuti non potest donare mariato ita etiam non potin donare filio proprio, aut priuigno:nec alius qui sunt in potestate eius m riti aut soceri,tex.in l.terua.f. qui in citatem po
testate, & f. uerbum potestatis, & s. prohibetur
quod micta propinquis uxoris no hialent ex quo praesumitur fraus . Quia respondetiir quodd. l. tertia. qui in eiusdem. in alijs.f. seq. procedulde iure antiquo secundum quod quidquid acquia rebat filius, acquirobat patri, etiam quoad pro prietatem:sed cum de iure nouo quidquid acquirit filius, quo ad proprietatem acquirit sibi, &non patri, & patri quaerit Blum usumisiustum. l.
lib. sequitur quod hodie ualet donatio inter ut iros facia uxori per uxorem filio suo, di mariti, ac eius priuigno existentibus in potcstate maritati, quo ad proprietat cm: licet non possit quo ad usumfructum, S ita in specie declarat Bald. in d. s. qui in eiusdem .in fin .rcr illum te .verit.sed si in castra eunti filio,& dicit quod ita tenuit ibidem
Iacob. de Aren.&Cyn. in l. si constante. C. de donat. inter uirum, uxor. &de hoc est textus indicta l. tertia. .qui in eiusdem. uci sic. scd si in castra eunti.ε.de donat. inter uir. & uxo. Et ita tonet Cy.d.l.s constante.reprobando glosi ibi,quae vult contrarium, & vult ipsa Gloss. quod etiam hodie non ualeat ipsa donatio. Sed tu dic quod uale Bal.d.I.qui in eiusdem. in fin. per illum tendi 8 Fraus t autem praesumitur si probaretur relicta per maritum fuisse prius relicta uxori, quod polica de uoluntate uxoris maritus ea transtulit in coniunctum aut ualde fidum, & amicum uae ris, Paul.de Castr.consi. I93. in Christi nomineamen.stiperisto puncto. col. 1. vcrsic. his non obstantib. vol. a. Ilcm fraus praesumeretur si uxor,
di coniunctus cui est resictum starent simul, & coiunctus permitteret bona possideri ac gubernari
per uxore uel simul ca poisiderent,Pau. de Cast. d.versi. his non obstantibus, quem omnino vide.& intellige secundit terminos quib. ipse loquitur. Et etiam i quod maritus iuraret in testamento,
non ualeret Mictum factum per maritum uxori etiam quod haeredes mariti consentirent cum iuramento dicto testamcnto, promittentes cum iuramento maritum, dc haeredes non cotrauenire ipsi testamento quo uxori resinquitur ultra m tam praefixam ab ipse statuto prohibente maritorsinquere uxori ultra occptuata in statui etiam
si haec fierent praesente, di stipulante uxorer uel ea absente e quia dictum statutum suit factum dio uxoris,ne adulationibus ac fallatris, & uesisutijs decipiat maritum,Bartil.cunctos populos. num. 72.vers.soto uidendum.in s. ibi, uel ponestatutum est quod uir non possit legare uxori, Et ibi alij Mod.C desum.Trin.&fid.Cat. Nam Eua Adam primo parenti persuasit non facienda. temstatutum ipsum factum fuit odio uxorum: quae nisi ipsum adesset statutum resinquerent maritos infirmos,eis non seruiedo,thalamum, & domum mariti, iurgijς, minis, de lachrymis, implendo:
& agnatos, cognatos ac amicos mariti, non re
mittendo uisere maritum , sib praetcxtu , quod O o a dormiret
545쪽
' dormiret aut quiescere uestet, & demum maritu infirmum derelinquendo, nisi eidem relinquo ret Omnia quae vellet uxor , & ideo odio uxoriim
facti tui fuit ipsum statutum.Io. Pet. de Ferrariis in sor.lib.quo uxor agit ad dot.in Gloss. dedit, delegauit,circa princ. item factum filii ipsum stati
tum odio mulierum quae adulationibus persu lio nibus ac desiuimentis obcscant etiam, Nap statare iaciunt sapicntes,ut inquit Salomon,quod vinum, de mulieres apostatare faciunt sapientcs ,& maritos etiam si non uellent ad eorum uota
muliebria traherent ex earum blanditiis, de dolini mentis, cum vulgo dici soleat quod plus tr hit pilus vulvae mulieris quam centum Boues, vel centum paria bouum, uel quam Camelus , siue intelliganius de Cameso antinali. quadrup de , plusquam sit inulus,& riuus fortior ad portandum, trahendum : siue loquamur de cam Io fune magno apto etiam ad trahendum quae- cuinctile magna pondera, puta tormenta bellica, arti a iam uocant, siue Arborem magnam torcularis a vino. Et sic ipsis, de aliis similibus de causis factum fuit ipsum statutum odio ux
rum.S .consit. 7 difficultatem. colum. a.versi c. de pro iblutione. uolumi.teriij. Ergo testamctum codicillus, ct alia facta contra formam, & extra metam dicti statuti, non confirmantur in fau rem uxoris iuramento mariti ac haeredum eius,
sed nihil valet:quia ubi actus est prohibitus odio
alicuius non firmatur iuramento,Bartol. l. si quis
a. versi. ad tertiam rationem. vOl. a.
o Et i in tantum operatur statutum quod maritus non possit uxori relinquere nisi contenta in eo, quod maritus vltra metam statuti non pol rit relinquere uxori bona nedum sita in territorio statuti:uerum etiam sita extra territorium statuti: quia maritus non poterit uxori relinquere bona lita etiam extra territorium statuti, ex quo
statutum est tactum ut supra dixi odio uxoris, ex quo statutum praesumit maritum dcceptum iri ab uxoris delini inentis': & caulia uxoris prodigum futurum : de se, dc agnatos, cognatos, Namicos spoliaturum ut uxori resinquat, & in s uorabile testatori ne ab uxoris illecebris, di munis ac rixis molestetur, de agnatis ac cognatis, &amicis mariti ne ex causis uxoris priuentur. E m statutum ipsum habet locum etiam intra te ritorium statuti, tam respectu bonorum existe
tium extra ipsum territorium statuti, ut uxori relinqui non possint, quam respectu mariti, ut
etiam extra territorium statuti maritus testari non possit ultra metam,& formam statuti in fauorem uxoris,Bartad .l cunctos Populos. nume. 32. versi sexto uidendiim .in s.lbi,ues pone statutum
est quod vir non possit legare uxori. & ibi, & in eo cui in suo iudicio bonis iterdicitur. C. de sum. Trin.ee fid.cat.& late in specie super utroque casu consultui Roman.consit. 79.in proposita quaestione nobilis, & excelsi viri domini Nicolai de Robertis,ubi baec dicit,& probat in specie per totum
ipsum consilium,uolens praemisia procedere etiaquod in loco sitiis bonorum extra territorium dicti statuti, & in loco conditi testamenti non ades.set simile statutum, sed uiueretur secundum ius
.commune, quo maritus potest uxorem relinquore haeredem uniuersalem: quia nihilominus debet attendi statutum originis mariti, quo cauetur Φmaritus uxori n5 possit aliquid relinquere, etia mrespcini bonorum sitorum extra territorium d cti statuti .Roman.d.consit. 39. incip. in proposita quaestione.
3λ Et i si maritus Nouatiensis mutaret domi cultum cundo habitatum in ciuitatem aliam in qua non est statutum prohibens marito resinquere uxori, adhuc dicitur debere attendi statutum v bis Nouariae quo prohibetur maritus relinquere uxori, etiam respectu bonorum sitorum extra comitatum, de territorium ciuitatis Nouariae, licet statutum hoc exprcsse non diceretiqui a maritus patria Nouarientis no potest renuntiare proprio loco originis l.asti imptio. st. ad municip. mutatio enim domicili j non cximit ciuem a iurisdictione ciuitatis originari l. j. isde decur.l.qui origin man prin.ff.de mun.& sonor. & ubi est diuersum statutum originis, de domicil si debet in ipso cive seruari statutum originis,& non domicilii.l.nulli.C.de epi de cler.l libertus.1Lad munici.&ita in specie consuluit Rom d.consi. 39. in prinposita quaestione col.sin in fin. 3 Et i cum in Novarie urbe sit statutum V m ritus non possit uxori relinquere nisi stiperius expressa, ac Mediolani sit statutum quod maritus possit uxori sue relinquere usque ad quartam bonorum suorum,&non ultra,computata aestim tione usus fructus,alimcntorum, di caeterorum relictoriun: si eidein rclinquatur , dico quod talia statuta debent etiam in casit is,& uillis subditis cis uitati seruari per homines ipsarum uillarum, & castrorum,etiam si essent a ciuitate separata, & est ri inflaudata, puta oppidum Aronae in udatum Illustribus D. Commotis Borromeis, bc ante cos prius in udatum ac concetam fuit per Ludovi
cum Bauerum Romanorum Imperatorem Illi
sitibus Ribaldono, &Cestino fratribus de To ni ellis Nouariae patritiis, di uicarijs imperialibus
antecelsoribus Mag. Iureconsulti domi. Ioann.
Francisi Tornielli generi mei Castri Vergini cori
domini: ut scribit Bern. Corius Historicus. Nam tale itatutum Mediolani debet seruari Aronae, etiam θ sit alteri inlaudata,& a ciuitate Mediola ni separata ac habeat statuta separata disponentia quod deficientibus statutis Aronae recurratur ad ius Romanorum: quia remanet nihilominus deterritorio ciuitatis, S subiacet statutis ciuitatis Mediolani in non prouisis a statutis Aronae: quia illa uerba recurrendi adius Romanorum non tollunt statuta ciuitatis mediolani, in quo ius Ro
546쪽
misorum vult ad ipsa statuta ciuitatis Mediola
adem dico eadem ratione esse seruandiam stat tum Nouariat in oppidis Vogoniae, Eumeniae, Intri 3: Pallantiae:& alijs locis lacus maioris, quae prius erant membra subdita ciuitati Nouaris a tequam alijs in laudum concederentur. Alciat. Et statutum ipthm correctorium iuris eo uanis non debet extendi,& cst magis comm.opi. Φipsa donatio firmetur iuramento, de cv dictu st
tutum non procedat in contractibus tactas inter maritum di uxorem:quia valent non obstante diacto sium t ,Alex. d.cons. I . . col. 2. num. l. v rt sed praemissis L nu.8. r.praeterea dicta donatio: de
diei. cons. 77. non modicum.Barta in d. f.si nuda. 38 Nam i secudum communem opi.statilia quae
Alex.d.cons i 3 r. Redemptoris nostri inuocato sitaragio,viso themate. col. 2. vos. praesupposita ergo ualiditate dicti statuti .vol. 2.33 Debet i tamen ipsum statutum stricte intelli-
. Vnde statutum quod uxori non possit relinia qui oeum non habet casu quo maritus grauasset haeredes ad non locandum nec alienandum absq; uxoris consensu: quia uxori nil dicitur relinqui e sitat contra ius commune non debent extens ex idemptitat nec etiam ex maioritate rationis: sic de lex noua correctoria non extenditur ex idemptitate, nee maioritate rationis, di est communis opin. Alexan.d.cons. Fq. Domini Redemptoris. Let .num. 9.versquinto:quia in statu .uol. .dinot.in authen.quas actiones. C. de sacros eccies ubi Ias.de Doct.
hoc. Et si non vult absque causa consentire, po- 39 Sed i praemisia locum non habent in statuto test loco eius consentire nidex, nee dicitur heri fraus statuto ex quo non ipsa sola habet lorare seu vendere, sed cum alijs , de sic cum haeredibus
34 Et f statutum prohibens contractu seu co
trahi inter coniuges,non censetur prohibere viatimam voluntat cm. l. verba contraxerunt. T de verbas . Tiraque late de leg. connub. gloss. . num. 93.vos septi ino ex his.
3 1 Nami statutum vel alia dispositio prol ibens
acquiri per contractum, vel alio modo, non m setur prohibere per viam institutionis haeredix.
Bal. cons. 3qy statuto Placentiae, in lin. vol. I. T TU.d. ver.septimo ex his. I
s 6 Lit statutum quod in contractibus mulierum
requiratur consensus consanguineorum, non videtur talem consensum requirere in testamentisti ultimis voluntatibus. Alex.in addit.ad Bara.d.l.
ciuitatis Nouariae expresse disponente quod nutila persona aliquo casu, ves aliquo contractur uel quasi:ves aliquo alio titulor uel ingenio possit relinquere uxori suae ves legare cidem, aut alij se missis person ultra usumfructum medietatis bo nora livorsi de duas vestes:de lectu, de libras qui quaginta Imperialium. Nam cum statutum irsum expresse loquatur etiam de contractu, quod ex contractu vel quasi,nullo ingenio maritus possit relinquere. ori ultra praemissa, est clarum illa vcrba,aliquo casu, ues aliquo contractu, stane in pingui formaede ut aliquit operentur,verbum relinqvct, importat ctiam ιν maritus prohibetur
donare Inter vivos uxori, de alios contractus f
cere per quos de suo in edictu aliquo ingenio
det uxori suae. Nam verbum,relinquo,seu reli quere , semel positum ad relationem contractus, dc ultimae uoluntatis, cst aptum compraehendere vltimas uoluntates, de aetus inter vivos. institi de adoptas.item non alias. Alber. de Rosa. d.verti linquere aliquando in si. verba contraxerunt. Ti q. data vers. leptimis ex D . Et ipsum t statutum prohibens marito etiam 3 His. t Et e conuerso statu tum loquens per vem ex contractu relinquore uxori, intelligi debet stabat viti nae voluntatis: puta P maritus non possit relinquere uxori nisi tantum,puta centum, stricie debet intestio, ut intestigatur tantum in vitia ma voluntat de nonin eontracti hec tali casu m ritus uxori poterit cum iuramento donare inter vivos,d statutum locum non habebi quia verburelinquere, intelligitur de relictis qine fierent in ultima voluntate, non autem de concessione ex contractu dc in ter vivos.l. I .s.s.cum ibi nodiffidetis extub.aut log hodae cum ibi not. C.quima. non pol l.iubemus nulli. .hn.cum glo.ver. reli quat. C. te sacrosecta Aleae cons. Domini r demptoris.col. 2.nu. t racled praemissis. voL7. E cons. 26 viis. vol. a. unde statutum prohibens marito haeredem uxorem instituere, de eidem l gare seu resinquere, non habet locum si maritus vendit ves donat viori cum Iuramento inter via uos r quia talia donatio confirmatur iuramento. cundum ius communΠdc sceundum torminos iuris communisu. . C. de noxal. action. ubi textim e Doct. o. ut i sciendum.ubi gloss. vetanon compelli.ibi, secudo an sit hodie correcta.fi qui satisda.cog.de ibi Alex. Ias. de Doct. Ergo debet intestigi de contractibus lucratii iis, puta donati ne inter vivos, aut venditione ficta ac simulata rquae per maritum fieret uxori, aut permutatione ficta, de aliis contractibia fictis, per quos in est ctu maritus de suo daret uxori contra sormam de quantitatem s aluit. Nam tales contractus cersentur prohibiti a statuto ipso. Non autem contractus onerosi sata bona fide quia emptio, venditi de permutatio,vbi fiant palam de bona fide, non censentur prohibiti seri per maritum, si ueri dat, uel dri in permutationem uxori, nec sic per
uxorem vcndantur uel dentur in permutationem marito.text.in i si sponsus . f. circa venditionem.
547쪽
de l. quod autem .s. si uxor a mari to. in s. Tde do
4r Similiter i dotis aut augmenti dotis consecsio si fiat per maritum, & in cofessione Notarius non attinetur quod pecunia in eius, & testium
prasenui sit actualiter num rata pro dot risi
mitur ipsa confessio dotis stetitia, di facta sub spe
suturae num crationis, & contra ipsam confessi nem obstat exceptio dotis cautae, & confestat
Et hoc procedit tam de iure coinmuni,quam Etiainspecto dicio statuto, maxime, ex quo ipsa mi sessio videtur cile facta inter personas prohibutas si v suspectas.lai sorte. ubi text. Bart. α Doeti in apostil. n. de castr. c. Attamen i sicuti de iure communi confessiodotis valet lapso decennio, nec potest opponiceptio dotis cautae & non numeratae nulla. quod
locum. C. de dote caii. nia nul n. Item Ctiam quod .
non sit lapsum dcc nium, consessio dotis ualati ubi ante eam praecessit instrumentum promissionis dotis,& tunc non potest opponi exceptio dotis caui ta non numeratae.Fclyn.in m. si cautio. num. 8a. de fide instrum. Crari . cons. d. nu. IO.
Et haec est communis opin. ut probatu in consis. ir; .Christiis. num. 2.ver.sed in castis,in j. tomoeonscrim. diuersorum Doctorum improil cum cura ac solertia Magn. D. Io. Baptistae Ziletrid ictoris doctissimi. Et sicuti dotis consessio de iiDre eommuni valet, in alijs.casibus etiam non probetur numerati de quibus dixi in d consilio i 3mnum. 32. cum j qum. Ita cum in eisdem di alijs casibus quibus de iure communi non potest opponi exceptio dotis cautae di non num rata seron poterit opponi vigorc antedicti statuit. ciuitatis Novariar, nec alterius similis status, cum, statuta debeam intelligi ae rostringi secundu ius.
Ei t hoc maxime procedit: quia statutum lin
sum non loquitur expresse etiam in causa dotis di augmenta. quo casu statuta generaliter loquc .ca no comprchendunt causam dotis nisi cxpres.se loquantur dicant in indiuiduo etiam in cau- isa dotis, prohibita enim alienatione in aliquem, puta in non subdituin per statutinia, non intelligitur ex causa dotis, nisi expresse prohibeatur etiara causa dotis: quia statuta nunquam intestigiantur loqui contra causam dotis, nisi expresse lo- ,
Similitcr i cum statutum ipsum pichibeat marito relinquere uxori,u, debeat intelligi secudum
ius communcida. 2.C.de noxal.ac pra*t: quia stante statuto ut maritus in ultima voluntate r
linquore aliquid no possit uxori, quoad proprie ratem, sed tantum quo ad usum fructim. Certe ii pater instituat haere dcin filium filum di uxoris, docidem pupillari rer substituat uxorcra matrCm pi hilli, di pupillus deccdat in aetate pupillari, mater succedet filio ex pupillari substitutione non tolli in bonis pupillis, verum etiam in bonis quae sue- et runt patris, S rclicta fuerunt pupillo: quia testa
mentum patris censetur cile testamentum fili; puilli, qiu matri non prohibctur resin quere. Et oc casu quo matcr pupillo successisset ab intestato: quia tunc non uidetur facta fraus statuto secum ablque substitutione mater'pupillo suce deret. Raph Coin n. ita l. si is qui . N ini Iasini. . ac 7. u. te vidg.& pupill. substit. Et lioc: quia ut dicit ibidem les d. num. s. statuta quantuncum; generalia indistincte loqucntia recipiunt intc
pretationcm a iure commimV. si serus. C. de n xal. act.gl.N Docit. l. si .in in computari onc.C.deii ire delib. Siastinater ab intestato filio non suo εcederet puta quia per statutum esset exclusa, cistecit tali substitutione mater non succederet et fi
lio pupillo in bonis quaecrant patris, ne fiat fraus statuto, scd solum in bonis quae aliunde pupillo
i Hinc t etiam insero, quod cum de iure coi mimi uxor pauper nullam vel modicam habens
dolo succedat marito in quartam bonorum In .riri locupletis tam ab intcstato quam etiam con- . diib testamento,& contra voluntat an mariti: ne
uxor suρerstes laborct inopia, etiam q uod adlint si iij mariti tres aut pauciorca & si sunt plures su Gait in bonis mariti pro uno capit ita quod in
ritus tali commodo priuare non potest uxorem, text.& ibi nota Dcccinamhempraeterea.ubi Dcc. anum I .q.ως. C. unde vir eu uxor. ce o infestur quod etiam stante dicto statuto qlic ' mastus non positi relinquere uxori nisi quinquagin- ta, & nisi medietatem usi istinctus aliquo casu vesingenio, quod ii maritus decedos sit locuples , S uxor sit restes inops, quodapsi uxor non o state ipso statuto habebit ipsam quartam partem tbonorum mariti, ne laboret inopi maxime: quia thaec est siccessio legalis data a iure,quae per li
tutum non censetur sublata, Ripa. Lilli iis fa diui. num .96.st.dc lcg. primo. α maritust cito do non poterit priuare uxorem ipsa quarta par
548쪽
a marito,ieri .in dictaucten .praetereaan sin. nam statutum ipsu in recipit interpretationem a iure communi. l. liseriti. ubi text. N ibi Bald. C. de noxal. act. l. s n. f. in computatione. ubi Cloil demet. C. de iure delib. Ias .d.l.siis qui . col. I. T. de vulg S pupilaiab. Nam dicta audi. praeterea.C. und. vir ta uxor. dans quartam partem bonorumariti uxori superstiti inopi, est ius limitatoriuiiuris communis secundu in quod uxor non se cedit marito ab intestato nisi deficientibus omnibus a natis Ec cognatis . tot.tit. C. unde vir &vxor. Et tamen d. aure praeterca,limitatius commune, ut uxor inops etia stantibus filiis de agnatis ac cognatis succedat marito in quarta parteriit patet ex J.auci praeterea. C unde vir de uxor, sed iura limitatoria iuris communis non cense tur sublata perleges nouas, nec per statura noua superuenientia, ctiam cupi clausala, non obsta tibus legibus, nec per alia uerba g Cralla, nec uniuerialia. Glos s. ver. vacantibus. in inib. de haered. ad intest.l sciendum .ubi Glossuer. non compelli. ibi, secundo an sit hodie correcta. st. qui sa-ΕΩ.cog. de ibi not. Mex .ec Iasper Rom. consi. qo.vilis. conii. 322. In casu.&consilio. 399. pr stiis. l. 3. Iasconsilio 7 . ut decisio .column. p nulta uer. secundo & fortius. Ergo per ipsum statutum non vidctur sti blatum renatatum limitatatorium iuris communis concessum uxori inopi .ex d. aure.praeter a. maxime: quia dicta adict. praeterea. de crus remedium saltum fuit miserationis
gratia,nc uxor superstes laboret inopia. Ergo tale remedium non videtnr sublatum per dictum statutum. quia ctiam per clausulam, non obsta tibus , non videtur derogatum priuilegio causae
miserationis concesso. n. l. I. C. quan .imp. inta uid. dc pup. Dec. consilio. l63. diuino implorato praesidio. ui tenor . ces.si . num. I. uo.limit
ter clausilla. Paul. de Calh.eonsilio. r 6. in Christi nomine amen. super primo quaesito. num. I . Via. I. Et per ipsam clausulam non uidetur dem titrii legio concesso piae cati se, nec hospitalis , nec alimentorum,& per consequens mulieri inopi&uiditae: quia non conuenit quod laboret Inopia. Et ideo non oblimae ipso statuto debeo uxor habere ipsam quartam partem. Dec. d. colis
& Doet. in c. si propter. de rescrip t. in 6. N in l. libertis .f. posthumus. ff. de alimen. Sc ci l .R m. consilio 3 27 incip.istae sunt rationes col. Pen.
6 Tertio, diebim i statutum locum non habet
quando haeredes consenserunt testamcnto, quo uxori suit relictum ultra sormam ,α quantitatem statuti: quia statutum censetur faetram fauore lis redum . de haeres potest renuntiare fauori suo. Ita in specie inquit And. Barbat. consi. I a. scribitur. vol. I. ubi Bain. late consuluit,quod si haeres consentiant dicto testimento, quo uxori a marito relinquitur plusquam uesit statutum, siue vitio, siue mortuo marito testatore,qudd censet
nuntiare dicto statuto, etia V de eo non fuisset facta metio: quia haeres mariti praesumit habui cse scientiam statuti suae originis.&potuit,&ceta
renutiasse statuto, cum sit factum in eius fauore. Barba. d. cons. I 2. scribitur. uol. I .per t. si quis in conscribendo. C depac. cap. I . de renun .in 6. sed haeredes mariti conscnserunt, ergo non Possunt se adiuuare ex ipse statuto. Barb. d. consi. I 2. sed super hoc consilio Barbat. non facio fundamentum: quia consensus praestitus per haeredem vivete marito testatore cidem testamento quo resi quit uxori ultra quantitatem statuti, nihil operatur quia viventis haercssitas non potest repudiari, quin eo mortuo possit adiri haereditas etiam per repudiantem cum iuramento. tex .cum Glo. in l. qui superiliti de ibi Doc. st. de acqui. haere. Item: quia statutum dicit quod aliquo casu vel ingenio maritus non possit etiam ex contractu resinquere uxori ultra contenta in statuto : ergo non debet posse uti tali ingenio, opcrando quod haeres consentiat lcs lamento. l. nemo potet . ff. de leg. I . Lorario. g. dc spon .e.cum quid una via prohibetur alicui, ad id, alia non debet admitti . de reg. iur. in 6. N facit i.non dubii im.C.de legibus. ubi lex Ias & Doct. Nam si consensus haeredis sufficeret. vitio testatore, sequeretur quod statutum factum fauore agnato tu,qui ut plurimum sunt haeredesac etiam odio uxorum quae relinquerent maritos infirmos de ictos,& illis non seruirent, nisi uxoribus quidquid vellent relinquerent in testamen to . Prac. Papien. in sor. lib. quo uxoragit ad do. dedit, de legauit.circa prin.&ideo factum fuit ire se in statutum odio ctiam uxoris, ad obviandum illecebris uxoris ne maritum seducat ad prilia dum agnatos , di ne uxor rixetur cum marito tyram relinquat haeredem quod se irride ventor quia uxor diceret marito quod faciat sibi legata ampla de pinguia. uel eam instituat haeredem in parte & in alia parte natum, aut cognatum aut alium amicum consentientem faetis in fauorem uxoris, & quod si non uolucrit consentire quod instituat alium,& sie haereditas &'volutas testa tol is depederet a uoluntate uxoris,contra.l.illa institutio. ff. de haere.insitit. & maritus testaretiir vesnon testaretur prout uellet uxor,nisi uestet conuntio in domo dc in infirmitate habere rixa clini uxore, contra iit. fisi quis aliquem testar. prohibuerit. Et agnatus ac cognatus seu extraneus haeres institutus leu institvcndiis a marito, in cuius fauorem censetur factum ctiam ipsim statutum si colentit uiuo testatore,uidetur consentirem 'tu ne displiceat uxori ac testatori qui in totum illum posset priliare, ut patet ad stasiun natur llem,quem pro lege sufficit allegare.l. cum ratio. ff.de bonis dam. Dcc.l.illam. C. de collat. Irgo talis consensus P status vivente testatore non debet aliquid operari, cum praestitus sit vive te testatore,& sic eo tempore quo nullum ius hahebat, etiam si consentiret cum iuro. text. &
549쪽
Et consensus haeredis videatur, ut supra dixi, metu extortus,& sic non valet.tota sit. f. de eo quod mei. v. geli. erit: Et cum statutum dicat quod
maritus non possit uxori resinquere nisi ea de quibus in statuto, statutum resistit a tui: ergo illi non potest renuntiari, sicuti non potest r
nuntiari statuto quod in contractu mulieris i ter ueniat consenuis propinquorum , alioqui ci, fieri non possit: nam contrahentes non possitnt facere contractum renuntiando ipsi statuto non
adhibitis propinquis, Bald Iprima. C.qui admitti . Et statutum dicendo quod maritus non possit legare uxori nisi tantum, dc quod si sit ultra
relictuin non ualeat, dat sorinam marito testandi: ergo tali statuto per maritum dc haeredem renuntiari non potest.l. non dubium . ubi Ias num. I S, ver. sed ubi iliquid. C. de legib. Bal. authen. iubcinus.C. de iud.dc in l. fin .f.wd haec quidem. C. de iure deliber.Bart.l.de his. colum. 2. num. I. vers. quaero nunquid. ibi, praeterea ista lex videtur diu sponere circa sorinam, dicit enim quod non aliter potest transigi .fi. de transact. L nemo potest cum not. ista lcg. I.
am It cm t statutum loquitur prohibitive dicendo
quod maritus non possit relinquerc uxori nisi ea
de quibus in statuto . sed legibus distatutis pro-sibiti uis non potest per partes renuntiari. xto dc
illa lex est prolubens fl. de transeo. Et hoc maxime proceait, in quo prohibitio an nullat ipso it re, ut per Do et in aposti l .ad Bari .in d. l. de his. Ede transactis 8 Praetcrea i statutum quod maritus non possit
relinquere v. - , non tantum fuit factum fallore haerea um familiae di agnatorum mariti, ut prae-s ponit Barb. d.cons. i 2. scribitur. uol. I. uerum etiam iactum fuit odio uxoris mariti testantis, ut ait Soc. cons. Tq. dissicultatem. lum. 2. volum. 3. N Praci. Papi en. d. g. dedit, di legauit. circa primop. Nam uxor Pudet de morte mariti, de ita dei; repraesumitur,libi vir est senex S uxor iuuenis, collim. 2.num.6.Ver. dico quod in quocunque.&in i pater Seuerinam. f. socrus. num. I. in fin. ibi, quare dico. st de condi. dc demon. Et communia
ter contingit quod uxor est iunior marito. Et v dicebat Ray. de Forolivio, quem rcfert Bart. in d. f. socrit s. Omnes mulieres regulariter fiant in lae de inspicitur quod communiter accidit, licet multae mulieres sint bonae, diligentes maritum, siue sit senex, siue iuuenis, di trillantur de morte motu plusquam de morte filii, ut refert Bart. d. f. socrus. tamen inspicitur causa statuti proludentis ne maritus relinquat uxori r quia causa finalis de impulsiva fuit ob avaras de malas mulieres, ne seducant minis aut blanditiis maritos, de quorupostea morte gauderent, ad instituendum uae res ipsas haeredes, de priuandum agnatos, de cognatos, dc alios, quae quide mulieres niti obstaret statutum, de nisi maritus se excusaret dicendo nopos e stante statuto eidem uxori relinquere vItrametam statuti, implorcnt domum de thalamniri mariti maxime infirmi,udulatu urgij hac rixisse cerermitterent propinquos S amicos mariti absq: iurgiis, de conuitiis, de nisi cum dissicilitate vis
re maritum infirmum . quo casti tale statutum filii conditum odio mulierum malarum, dc non bonarum. Socin .d. cons. 7 incip. dissicultate colum. 2.voL3. Prael. Papicn. d.f. dedit de legauit. circa princi p. de tamcn cum causa fuerit dicti si tuti condendi finalis de impulsua, tale statutum habcthocere etiam bonis de pudicis mulieribus amantibus maritum. prout crat uxor Mag. dom. Mclchioris, uxor nobilis, de honestissima, di mar ti ainatrix: ut dicitur de Cale hurnia muliere improbati latina, quae dedit caulam edicti faciendi, ut mulieres pro alijs in iudiciis non possent positici rodc tamcn si reperiretur una bona mulier hon sta non possct posti dare. text.cum glo in l. I. g. Num . ubi glo. vcr. origo. is de postul. de ibi Docta fuit ergo conditum ipsum statutum quod mariatus non possit uxori rclinquere nisi contenta in statuto: quia mulierum genus cst auarissimum, sto v. l. quae dotis .in gloss. ver. tenebitur, in pri
gloss. in lai stipulata. f. l . ubi tex. vcr.contra naturam sexus,de ibi glo.de tot. dicentcs .quod don re est contra fixus muliebris naturam, de quod mulacrum genus est auarissimum. st. de don. intrivir. δή uxor. Et quod mulierum genus sit auarissiamum est etiam glo in l. sed si ego. de ibi late Aiaber .de Rosi. n. ad yelleiam Et mulier est herba mala, quae cito crescit, quae citius quam masculus est sit ola de avara, ut cui glo .in l. 2. Vbi Sio..uc otuum decimum. C.de his qui vini ..aetat i tat. Et mulicr uarium Ec mutabile gcnus. c. f rus. de verb. signis. Et mulier ad homi qm it mali,iter mortis,discipula serpentas, diabolico siliaria, caput peccati,arma diaboli, expulsio Par dissi, delicti mater, corruptio legis antiquae, dux malorum,sces crum artifex: ut late dicit Alber. de Resa.in diebon. uero mulier. allegando Salom nem, Originem dc alios, de quibus pCr cundem.
Et i statutum ipsum debet censeri sactu ut si
pleat ad Ius commune, secundum quod inter c iuges prohibetur donatio inter uiuos, dc non cau. si mortis, nec tcstamentum , ne mutuo amore se spolient in uiceni,de ne concordia coniugalis pre tio uideretur consistere, de melior de iic liberalior fieret pauperiora i .dc L3. E. de dona.inter uin de uxor. Vnde de iure communi donation intexitiuos, inter uirit m & μxorem, confirmamur morta, de in testamentis possunt sic haeredes instituere tot. tit.ff. de C. te don. inter iitr.de uxor. l. si . C siquis aliq. test. prohib. de Lfi.C.dein siit de substit. um cud. fac. Vnde cum dictae rationcs iuris communis cessarent in ultinia uoluntate moi tuo uno
ex coniugibus,ta ut lim uoluit proiiadcre odio , dc in odi uni uxorcinqua: ars aut i bris si
550쪽
lent ad se Uahere animos maritoru ut eis eorum bona etiam si secreto nollent relinquant, priua do familiam gnatos, cognatos, ec amico , quos instituerent, ut maritus non possit relinquere
uxori nisi contenta in statuto, ut clipeo statutimaritus se excuse e sit tutus ab illecebris, blanditiis,de minis uxoris,quae maritum etiam nolc tem ad se trahit, dc hoc patet ad scnsum naturale. quem pro lege sufficit allegare. l. cum ratio. n. lebon. dainn. Dec. l. illam.C.de collat. dc docet Inspecie Soc.consi. .disti cultat , colum. secumda, versi. de pro solutione.vol.3.Vnde est clarum ut quod maritus, di haeredes mariti vivente mari
to Etiam cum mariti consensu,& etiam cum con
sensu, bc iuramento mariti, de eius haeredum, Pnon possunt renuntiare ipsi istatutomec consentiare quod maritus resinquat uxori ultra contenta in statuto. Et si consentiant, de iurant nihil valet talis consensus, & iuramentum: quia ubi lex aut statutum prohibet actum ficti, non fauore fatienus , puta mariti, nec haeredum principaliter: sed etiam odio alterius, puta, uxoris ne illecebris bladiths seu minis muliebribus seducat maritum tunc non potest renuntiari tali legi, nec statuto:
quaero nunquid b ,quia haec lex non est tacta fauore legatariorum sed in odium occultantium testamenta Ede transiet gloss. dc Doct. in l. tamensi opposita.Tad Maced.Et ubi contractus reprobatur,& prohibetur odio creditoris, uci alterius
puta uxoris,prout in casia nostro: tunc iuramen
to non firmatur contractus, sed peti potest abs
lutio a iuramento, .ne iurans cogatur soluere uel dare.Et si ob iuramentum cogeretur soluere, potest repetere,Bart.l.si quis Pro CO.cOlum. q.num.
Io.versic. quarto dixi quando prohibetur contractus in odium creditoris. fisside fideius. per tex. incidebitorcs.cum ibi notaper FHy. N Doet. de ii reiuran Paul.de Cas .conti. I93. incip.in Christi nomine amen, super isto puntio occurrunt tria
videnda.collim.3.nu. 2.vcrs. ad tertiam rationem respondetur vol. a.
Et quod statutum ut maritus non possit reli quere vilori nisi contenta in statuto, puta natat x taleiu usus fructus S centum, i seu quinquagi ta ues alia,sit factum propter insinationes muli rum ac earum importunitatem, de blanditias ae insidias,de delinimenta,& instigationes ex quibus mariti multoura inducuntur ad instigationem uxorum, ad priuandum filios mariti, de uxoris uel priuignos uxoris, aut cognatos, seu agnatos, ues propinquos, seu amicos mariti. Et per cons quens quod dictum statutum sit factum odio mu rum,& sic uxorum, tenet Barto. Socin. in specie
dicit statutum.ubi Bald. inquit quod ualet statutum quod uxor non possit legare viro,quia ratio
hoc si det ne uxor cogatur testati. ut per Bal. d. uerti.& primo quaero, ergo idcm est in statuto thuir non possit Goti resinquere: quia praesumsetur factum ne uxor blanditiis, & desinimentis
seu minis aut instigationibus cogat uirum ad i standum.l.tertia de quarta. st.de inoffic.testa.s .
d. consi. 74.dissicultatem. col. a. uersi.& pro solustione in fin.uol.3. Nam persuadere est plusquam cogere.L I .f.quod autem.isside ter corrup.Lt st tutum etiam ipsuin iactum fuit odio uxoris quae
marito infirmo non seruir usi eidem quidquid
uellet resinqueret. Prael. Par.in sor. lib. quo uxor agit ad dot.f.dedi de l*auit;circa princ.ergo maritus testari non poterit in fauorem uxoris eidem
resinquendo ultra incram, de quantitatem tax tam a statutae ctiam quod maritus, de uxor at haeredes mariti cum iuramento renuntiarent ipsi statuto, de consentirent tostamento,ex quo si
tutum est factum odio uxorum ne blandit sis, de desinimentis ac falsis sugestionibns muliebribus
inducant maritos ad teliandum in earum seu rem,ta priuandum alios.Bart. d.=. si quis pro eo. col.q.num. IO.uersi.quarto dixi. st de fideius. Pa. de Cast.d.consi. 193.in Caristi nomine am .s per isto punctO.colum. 3.num. 2.uersi .ad tertiam uol. 2.tex IasN DOccant non dubium.C.delegibus. Eua enim seduxit Adam, di faciunt not. per ... Tiraq.de retract.3. 36. in sin. tituli num . 7.uersi.
. 1 Leges enim t uolunt cuicumque liberam ii ' luntatem esse in testando, & odio habent adula tiones,& suggestiones, dc importunitates, ' futtestatoribus: adeo quod licet de iure communi liceat blandis uerbis inducere testatorem ut bla dientem instituat haeredem,Sc ualeat tale testam tum. textacum gloss.in lai.C. si quas ahq. tin.pr hib. Caepol. caul. 36. incipien. licet cum uerbis blandis, Cotta Meni uersi. testator inducere licet blandis uerbis. Attamcn hoc non licet fac
re per dolosas, de fraudulentas instigationes, de
importunitatem dolosam ac minus ueras sug stiones. Ias consi. ιη'. uol. q. Et proptcrea licet ultimum testamentum attendatur quo institutus
sit aliquis, pura dom. Laurcntius de Plotis, ues hospitale, aut pia causi, ues alius etiam priuatus,
de extraneus, de per ultimum testamentum toti
tur semper primum, etiam si in ultimo testameto non reuocarctur primum,tex.in g. posteriore.ubi Ang Aret.Io. Fab.Christoph. Porcius .de MN.de Excellentissimus Iu consultus D. Io.Baptista Ziletus doctor in legum studiis eruditus,& magnae uir autoritatis in addit .ad Portiumcinstit. quibus mod.tcstam.infirmen. adeo suod ultimum test mentum, tollit primum testamentum, etiam si primum esset factum cum iuramento de illud norcuocando,nec per hoc testator dicitur periuriis
statorem inducere in fi. ubi Allegat Bar. Ed Alex. in apost. in I. cum duobus. f. idem. et I .per illum text. 8. pro sec. S Bald. consilio. a. uilis stati tis
