De institutione oratoria ad codices parisinos recensitus cum integris commentariis Georgii Ludovici Spalding quibus novas lectiones et notas adjecit Joannes Josephus Dussault ... volumen primum septimum et ultimumMarcus Fabius Quintilianus

발행: 1823년

분량: 571페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

turus' Antonio Cicero merum et vomitum, Tu, inquit

istis faucibus, istis lateribus, ista gladiatoria totius cor Poris simitate: quid fauces et latera ad ebrietatem y Minime

sunt otiosa: nam respicientes ad haec possumus aestimare, quantum ille vini in Hippiae nuptiis exhauserit, quod ferre et concoquere non posset illa corporis gladiatoria 4 firmitate: ergo, si ex alio colligitur aliud, nec

improprium, nec inusitatum nomen est ratiocinati nis, ut quod ex eadem causa inter status quoque ha-7 bemus). Sic et ex insequentibus amplificatio ducitur: si quidem tanta vis fuit vini erumpentis, ut non CRSum afferret, aut voluntatem, sed necessitatem, ubi minime deceret β, vomendi: et cibus non recens, ut accidere interim solet, redderetur, sed qui7 usque in posterum diem redundaret: idem hoc praestant, quae anteceMe- 8 runt: nam, quum Alalus' a Iunone rogatus,

datur testimoniis scriptura, prirpia rei tamen. Quoil enim subjocium si in nostra λ Dieas satio ducitur

impersonaliter usurpam, ut eurrili4

itur; sed hoe omnino durum. In prioribus quoquo modo melior T Tic. manus Ap unda, tibi a pr. est disere pro discere. - Milono diaciatur: sic Avie. Pist. BB. 3, 5, Io, Prat. et apud Burm. Alm. Vos . 3. Riatione dedueitur; si e vall. lib. a se . manu, BB. 8, 9, adi, Goth. et apud Burna. Voss. I, 2. Ratio de-eitur; sic Vall. lib. Andr. Jens. ED.

I. Objecturus. . . Domitiam. Haec omittunt Tur. Flor. Cati p. cum AIm. Noe displiceat tam abriapta ratio.

I. Tu, inquit. Cie. Philipp. Il, 25.

3. concoquere. Turio. a pr. manu) eonquere, unde Dostrum ess cimus. Reliqui eoquere. Nullis vo-terum certis quidem loeis probatur eoquere diei pro coneoquendo. Saltem Plin. Η. N. XXIX. I, frustra appellat Foreellinus, tibi . eibi in

virorporibus e quia die D Hr . reis balineis ardentibus . . - solus Avioeoncoquere. Beli., coquere.ED.

4. corporis stadiatoria; sie Turie. Flor. Re iqui s. e. s. Bahemus. Ambr. r, Flor. sed hie si mox omittit et) habeamus, eum Ald. Iloe volphat Regius. Verisba autem eati ... si quidem omittunt Turi . Alm. Flor. a Pr. manu. Omnes nostri habemus. M. 6. meeret, nomendi. Turie. Flor.

et quoque sequens) omittunt cum Alm . Sed qui. Turieons. Flor. CANν. Omittunt qui, ctim Voss. I, 3. 3. Eolus. Virg. AED. I, 8 I. Cieeronis locus est Vere. V, 44.

242쪽

INSTITUTIONIS OGT. LIB. VIII, 4. 233

Cavum conversa cuspidE montem Impulit in latus, ac venti, velut agmine facto, Qua data porta, ruunt. . .

apparet, quanta sit futura tempestas. Quid Z quum res is atrocissimas, quasque in summam ipsi extulimus invi-' diam, elevamus consulto, quo graViora videantur, quae secutura sunt: ut a Cicerone factum est, quum illa diceret, Leoia sunt haec in hoc reo: metum υirgarum navarchus nobilissimae ciυitatis Pretio redemit; humanum est alius, ne securi feriretur, Pecuniam dedit; .

ligerens audientes, quantum illud esset, quod inferebatur, cui comparata haec, viderentur humana, atque usitata 'Sic quoque solet ex alio aliud augeri: ut, δ quum Hannibalis bellicis laudibus ampliatur virtus Scipionis; et sortitudinem Gallorum Germanorumque miramur, quo sit major C. Caesaris gloria. Illud quoque est ex birelatione ad aliquid, quod non ejus rei gratia dictum videtur si, amplificationis genus: non putanti indignum

irriani principes, Graios Trojanosque propter IIe-

. mo e metiam: sie Turie. Flor. Guel L C Mν. euin Golla. Alin. Voss. , 2, 3, Vall. et edd. ante Ald. B liqui insorunt erimina e Cicerone. - mittunt vero Omnes nostri. ED. I. Nonne. Turio. C MP. , non. vide not. ad IV, 2, 35. 3. Rati intitione. Turie. Fl r. GuoIL Grap. Goth. Istos. stac. Gesn. ratione, eum Alm. Vos . I. Vall. et edd. ante Ald. Correxit Bogius, ri

Flor. Cusis, Dideretur, eum Goth. Alm. Voss. I, et edd. ante Ald. Sed et Vall. nohiscum. - Nostri omisnes videretur, exeep . Pnt. Vall. lib. qui υ detur. ΕD. 7. Non putant. Vido Iliad. III, 56 seqq. Ahlogat Gosn. ad IIem - torti. in xue. Diall. morti. , t m.

si p.; ΙΙ, p. 498, iudicantem qui

sint usi loco Homerieci, ad quoqaccedunt aliquot Noymio designati ad Homerum ip tim. Est et Comparandiis LeΑsingius in Laoeoonte, Pag. I s.

243쪽

2 i M. FABII QUINTILIANI

lona speciem tot mala, tanto temporis spatio sustinere:

quantam igitur illa forma credenda est y non enim hoc dicit Paris, qui rapuit; non aliquis juvenis, aut unus evulgo; sed senes, et prudentissimi, et Priamo assiden

aa tes. Verum et ipse rex, decenni bello exhaustus, a mi sis tot liberis, imminente summo discrimine, cui faciem illam, ex qua' tot lacrymarum origo fluxisset, invisam atquc abominandam esse oportebat, et audit haec, et eam filiam 4 appellans juxta se locat, et excu-23 sat etiam, atque sibi esse malorum causam negat. Nec

mihi videtur in Symposio Plato si, quum Alcibiadem

confitentem de se, quid a Socrate pati si voluerit, Narrat, ut illum i culparet, haec tradidisse: sed, ut Socratis in-

sodso additur a spe . inarati ei Alin. nihil iii i ori profertur. Gobhardus in Creputidiis ex Palatino suo eruite. q. t. I. orti 1luxisset, Pareo stulte

erius in margine tortia manus nosistrum dat et a soc. rahatiu ut et Flor. , eum fiamiliarem , et sic Cati p. cum B l. Andr. - omnes nostri vulgatam habent. ED. . Atque sibi. Turie. Flor. Guols. CAMP. Goth. dotis. tac. Gesti.) sibi atque, cum Bodl. Alm. Voss. a Joann. Tari. Nostram usi spositionem , quae jam in prioribus aliquot exigit Regius. Equidem veterem oris dinem vertim si spicor, quamquam in Homer in id in hoc ipgum non legitur, ut sitit ira spontem Helenam mulceat ot placet Priamus nequo nim suffieit, v. I 8o, mi ιδοe, cui nil reponit socer . Sed etiam in nostra rationes otiosum est, et ipsa scriptura atque pro ae prodere videtur, detiuisse sequi voealem in

nostri iabi, atque esse. ED.

tur, vel relegatur lorus. Eo rectissime ost usus Gestierus in disputa lotio des Socrato satacto paederasta Commetiit. ME. GOM., tona. lI, P.,5 seq.

. Illum. Turio. illud. Modo et, ut Flor. a x . manu) CAMP. Praemittunt non, cum deus. st edd. ante Ald

244쪽

INSTITUTIONIS ORAT. LIB. VIII, 4. 235

victam continentiam ostenderet, quae corrumpi speci

ex instrumento quoque heroum illorum magnitudo aesti-

Peliasi Achillis: qua virtute egregie est usus in Cyclope Virgilius': nam quod illud corpus inente concipiam, cujuS

Τrunca manum pinus regit'. ..

Quid Z quum vix loricam duo multiplicem connixi hi -

Cursu palantes Troas agebatῖQuid Θ M. Tullius de M. Antonii luxuria tantum fin- α 5 sere Saltem ' potuisset, quantum ostendit dicendo, Conchyliatis Cn. Pompeii Peristromulis seruorum in Ce lis stratos lectos Dideres p Conchyliala peristromata, et Cn. Pompeii, terunt 2 servi et in cellis, nihil dici po-

a. Voluntate: sie et Goth. ore. Gesti. qui voluptate, quod est in IeDA. et edd. postprT. an o Stoer.exe. Basil. -- Plerique nostri voluntatae. ED.

hastia. - Soli PM. a s C. manu, POuL a see. manu, letis. Ald. inserunt hasta. Etiam si in i xtu noti reeiperotur in ollini lampn d heret.

Namque Achillis hasta Pelias die

batur a vicinio Pelio. ED.

6. Ferusit: sio Turie. Guolf. Catis. cum Alin. Voss. i, 3, Goth. et edd. ante Basil. B liqui ferrent. Cmnes D tri ferunt, nisi quod Put. Potii. n. 8 porporam fuerunt. ED. . Eas Aie Turie. Guelf. CAMP. Goth. iae. Gem.) cum Alin. Berii. Boliqui eam. 8. Sallem. interrogatio quum va-loat negati nem, hoc est pro ne

9. Terunt; sic VOM. I, 3, Born. Terter, Turio. se pr. manu). TM, Guel f. Dor, Alin. a se . manu. Tu rie., de , et sic CAM. eum Coth. Voss. I, Vall. et edd. ante Bad. see. Inter, Flor. ; a sec. manu de, ultimae sulla hie superserimum. - Vall.

lib. BR. 7, 8, 9, Io, Andi . Gotb.

245쪽

l est ultra; et necesse est tamen infinito plus in domino

etsi cogitare. Est hoc simile illi, quod hi ei: dicitur; sed illa

ex verbo, hoc ex re conjecturam facit; tantoque plus valet, quanto res ipsa verbis est firmior: potest ascribi amplificationi congeries quoque vorborum, ac Sententiarum idem significantium: nam, etiamsi non per gradus ascendant, tamen velut acervo quodam alle-

α vantur: Quid enim tuus' ille, Tubero, destrictus in acie Pharsalica gladius agebat Θ cujus talus ille mucro Petebat Θ qui sensus erat armorum tuorum 8 quoe 4 tua mens fl

bas' Simile est hoc figurae β, quam συυαθροισμόυβ Vocant sed illic plurium rerum est congeries, hic unius multiplicatio: haec etiam crescere solet verbis omnibus 7 altius atque altius insurgentibus: Aderat janitor carceris, camnifex P Ptoris, mors terrorque sociorum, et ciυium Γ ad manorum, licior Sextius . Eadem fere est ratio minuendi: nam totidem sunt ascendentibus, quot descen-

omittunt terunt. ED. - Semi: sic Turie. Flor. Guelf. eum Voss. , 3, 1 m. Alin. Serius rvrie. Flor. asec. man uterque)CANν. eum Goth. Voss. I, Vall. st edd. ante Ba l. Pr. - Εt in eo lis. Turie. Flor. Guel CAram ramittrant in , rum Alm. Voss. . I, 3, Goth. Vall. et edd. ani Bad. sec. Hie primus, ni se undantibus reliquis, ex negii conjectura pro nostro terunt sortii et in relli, hioeeo dat et in eoilis se oriam, ex . Obr. qui sic et lecti in cellis serem rum. Nos in adio imus eontra MM. I. me ex re. Turio. Flor. Guelf. CANP. , hine e. r. , rum Goth. Alm. Voss. I , aeris. Tarv. Ald. I. Non per fradtia. Florentinus, per fradus Non , cui scripturae a serianda manu praemittitur non.

e. 3. Alterum de ianitore eareeris, Vere. V, 53. 4. Tuorum p qtire. Turi . Flor

omittunt; a sec. manu aseribitur al, illo an mortua tua. ab hoe no trum,

sed quid.

eipi etiam potost de sententia.TEn 1. . Altius. rat. ιτα atque altius omittunt. En. 8. Sextius. Turic. Cari . , FG tuus.

246쪽

INSTITUTIONIS ORAT. LIB. VIII, 4. 237dentibus, gradus: ideoque uno ero exemplo contentus

ejus loci, quo Cicero de oratione Rulli haec dicit: Pouei tamen, qui Proximi astiterant, nescio quid illum de lege

Agraria voluisse dicere, suspicabantur: quod si ad intellectum referas, minutio est; si ad obscuritatem, incrementum. Scio posse videri quibusdam speciem actam plificationis hy erbolen quoque; nam et haec iuri tramque partem valet; sed, quia excedit' hoc β nomen, in tropos differenda est: quos continuo Τ Subjungerem,

. De oratione Rulli. Cie. de Aur. II, 5 Insignis est varietas apud Quint ., qui proximi astiterant, apud

Cie. ipsum si qui acutiores... steterant. Noster verum Ciceronis acuvisti Ohlitus erat. Nemoriam Qui tiliatii lapsam agnoscit Caratotius ad loe. Cic. ipsius. a. Ad intelleetum .... ad obseu ἀ- intem . si Tullius probaro voluit non inteliaetum esso nullum, miniatio est; si obscuritatem orationis exaggeraro voluit, incrementiam ost. ED. 3. Meedit. Ambr. i, excidit. 4. Exeodit hoe nomen. Berte G s. nerus accusativum agnoscit hoe n

men , ut hyperbole plus sit, quam quod appellemus amplificationem. Bollitius ot Capporonnerius hoc tenuisse non videntur, quorum alter

apposito tamen utitur verbiη Iulii Rufiniani apud nul lik., P. 223.

ω ritatem sententia. . s. Quos continuo.... trans vilis.

Hae si valde perspicua videantur, a se partim perspici ingenuo fatetur optimus Begius, quem non plane assecutuΑ videtur Gesne sdin um dissetis eum verbis quae Constra . . translatis. Ubi enim dim- ultatem sentiret, non designavit Bestias. Ge norus hie definitiotioni sententiae desiderari censet, quippe de qua sit expositurus Noster quamque tropis antevertendam indiept. Haec quidem ratio an sit nocessaria. qua ri potΘst. Fortasse tropos modo deseribit, et hoc vult: Cotitititio de tropis dicerem, Disi lMPO Oli uti D-

tiae pars constaret tranklatis, non

propriis; ita satius erit tum domum ad tropos progredi, quum omnis proprie dicendi ratio per ractata

suerii, cujus partem unam reliquam video, i. e. , sententiam. Sod nec ipse animum expleri sentio ab hae interpretatione , et ultro agnosco convenientius loco fore, si reperiatur modus aliquis ex hiseo verbis finitionem sententi e extundendi. An forte transponendo unaque littora abradenda 1 De Consequemur 7 .ra- . ito diei nili quar non constat pro- ω priis et translatis . . Ant tiam ad impos accedam, superest aliqua diae di ratio, cujus vis non est in propriis et translatis, sed quae nune hae, nune illa utens oratione, peculiari

suo arti io ornatum es it. Maxime displieot in hae eotistitutiolae loei, quod abest aliqua, vel quindam pronometi, necessarium fere ad nominativum illum ae a Cae Pri . .

247쪽

α38 M. FABII QUINTILIA Ni

ni si esset a caeteris separata ratio dicendi, quae constat non propriis, sed translatis: demus ergo breviter hoc desiderio ja in paene publico, ne omittamus eum, quem plerique praecipuum ac paene solum putant orationis

ornatum.1 CAP. V. Sententiam Veteres, quod animo sensissent, vocaverunt: id quum est apud oratores frequentissimum, tum etiam in usu quotidiano quasdam reliquias in habet: nam et juraturi ' ατ Inimi 3mbiri Sententia=, et gratulantes ea sententia dicimus: Dori raro . tamen et sic locuti sunt, ut sensa sua dicerent; nam et sensus corporis , utebantur. Sed consuetudo jam tenuit,

ut mente concepta Sensus VOearemus; lumina autem,

praecipueque in clausulis posita, sententias : quae minus crebra apud antiquos, nostris temporibus modo carent ideoque mihi et de generibus earum, et de usu arbitror 3 pauca dicenda. Antiquissimae sunt, quae proprie, quam

vis omnibus idem nomen sit si, S Hlcnti P vocantur, quas Graeci appellant: utrumque a item n

. Seendi. a Ut proprii et transulis lite latior aliquis tribuatur signifi- ratus, veluti mox e. 5, s. 6, transtitio a communi nὰ proprium, cum

Gessero probave nota poksum. n derandum erit ad Hostatim confes-aionis simplicita irin. . Ne omittamus. Turicens. , nec mittamus ζ a se . manu ne amittamus, et sic CAMν. Ut omittamus, Gothan. mura Voys. a. me omittis--s, Aldu cum aliquot, ox Regii

a. Usiti. Omit iant Put. Avie. P Q. BR. 3, 5, o. ED. 3. R.liquias. Λvie. Poia. BA; 3, , 7, 8, 9, is, reliqu-. M. 4. Et juraturi. . . . et gratulantes. Priore modo quod scimus, altero quod eupimus appollamos sententiam , quo magis appareat, quid

5. . . . sistentia. Ea videt ne

suisso formula jurandi apud antiquos. Utide ait Cleoro iti Uniciis , . Non enim salsum jurare pejerar

a est, a d quum ex animi tui sententia juraria. Ti Bre. 6. Nomen sit; sic Turic. Guel . C Mν. Beliqui s. n. 7. Utrumque et g petam et latinum. Uterque enim populus mutuatus est appollationem a Mithe raudi negotio

248쪽

INSTITUTIONIS OBAT. LIB. VIII, 5. 239

men DX co acceperunt, quod Similes sunt consiliis aut decretis: est autem haec vox universalis, quae etiam citra complexum causae possit esse laudabilis, interim ad rein tantum relata; ut, Nihil est ' lain Pollulare, quam bonitas: interim ad personam; quale est Afri Domitii, PrincePs, qui Duli Omnia scire, nc ne habet multa icyno

initium, aut clausulam cilichiremtilis esse dixerunt: et est aliquando, non tamen Semper: illud verius, esse

qui Ῥulentior est, etiamsi accillit injiιriam, tamen, εμι ia Plus Potest, fescere ludetur: nonnunquam duPlicem, OLsequium' amicos, ueritas odium parit. Sunt etiam qui decem genera fecerint', sed eo modo, quo fieri vel plurai. Nihil est... honitas. Cicer. Protag., c. m. a. Princeps. . . is se re. Hanc oratentiam optimo illia traxit clariiqsabia lariam araetor l. s uligitis in D

itiatiu) Guols.. d. etsi til 'L. cum v s. i, 3, Tam. Ald. D. etitia ... til. simpl. , Caui . Alii quoque oditi interjoeia etiae aliquando non haberii. 5. Quina sie Turie. CAMP. cum 'oss. i, 3, Ald. Ileliqui quam . -

- M, qttie. Nouiro genere utitur: do ignat alitem sententias supra positas , Ciceronis alteram, alteram

im iiiiii

7. Mm in omni sertamine. Est μwaλ- και ab αρχM, άραι θimae Sallustii in Oratiotio Micipsa, noll. ρῖ συλλογισμω, γνώμα. εἰσιν. Huc Jug. r. io: Tellori 6. respexisso Quint. censet Victorius 8. Dbsequitina .... parit. Torent. ad Ari tot., p. 445 , eodemque re- Andr. I, i. 4 l. mittit Catapor. 9. Fiserint; sic Turicens. Flor. 4. Dixerunte et est al. . . viliquan- Gveis. Cati p. cum Alin. lleliqui δε- do simpliaem. Turie. Flor. 9 Prima corint.

249쪽

aio M. FABII QUINTILIANI

possunt, Per interrogationem, Per comParationem , instiationem, similitudinem'. admirationem , et caetera hujus modi: per omnes enim figuras tractari potest. Illud notabile ex dit ei sis, morsi misera non est, aditus 6 ad moriem est miser . Ae rectae si quidem sunt tales, Tam deest auam, quod habet, quam quod non habet 7: sed majorem vim accipiunt emutatione' figurae, ut,

Usque adeones mori miserum PSty...

Acrius enim hoc, quam per se, Mors misera non est et translatione a communi '' ad proprium : nam, quum

I. Interrogationem, Per comm-

xie. C Mp. cum Alm. 4. Mors.... miser. Gallaeus hoe ipsum designat a Lariati ira relatumni, i7, cujus locum ponit etiam Menassius ad Dios. Laert. X, 24.

Quum sit senarius vorsus, possit et ipse esse ex graeco translatus, ut

liqui m. e. 6. Melae. CAMP., a recto quidem. - Το rector simifieat sententiaet ἐν- δἰ te, directas, absque tropo, sine figura . sine inflexi Do loeutionis prolatas. En 7. Tara desest... non habet. Sena. rius est ex P. Siri mimis, quem et M. senem exhibet, laudatum Ca slo severo, P. III. 8. Emutntione. Turie. Flor. ager. manu uterquμὶ CANP. , ex mu- tritione, euin Coth. Glti. et Mil. ante Gryph. Illorum uterque a Prisma nu) Guel ., et mutatione. Sed mutatione solum Voss. i. Reliqui commutatione. Nostrum e conjectura. Vide VIII, 6, 5 . - Pra terea Poul. imitatione. ED. -- Εmutatione 1 stiris. Accipiam emutati nem , quam efficit figura, non quam patitur, quamquam ne hoe quidem abAurdum. Iburiatae sententiae DP- pcinuntur rectis, velut IX, a, 5, 66,

s. Usque videone. Virg. . . XII 646. Nox sunt loca Cie. pro Lig., e. ra; ibid., c. 4; Virg. .ED. I, 37 a Cie. pro Mil. , e. 4. Pro Lig., c. l. Medoam Ovidii intercidisse nemo

ignorat. - Hunc versum recitavit diero , quum sibi mortem invitus conscivit. ΕΟ. Io. Acrius. . . . non est. Omittunt

I . communi. Appellat eommune, quod est generalius . cujus tamen

250쪽

1NSΤITUTIONIS OBAT: LIB. VIII, 5. 2 isit rectum, Nocere facile est, Prodesse difficile: vehementius apud Ovidium Medea dicit,

Servare potui, perdere an Possim , rogast

Vertit ad personam Cicero, Nihil habet, Caesar, nec fortuna tua majus, quam ut Possis; nec natura melius, quam ut Delis servare quam Plurimos: ita, quae erant rerum, propria fecit hominis': in hoc genere custodiendum est, id β quod Φ ubique Τ, ne crebrar Sint, ne Palamjaliae, quales frequenter ab iis dicuntur, qui haec καθολικα Vocant si, et, quidquid pro causa videtur, quasi indubitatum pronunciant, ne Passim et a quocunque dicantur I. Magis enim decent eos, in quibus est auctoritas, 8 ut rei pondus etiam persona confirmet: quis enim ferat puerum, aut adolescentulum , aut etiam ignobilem, si judicet ' in dicendo, et quodammodo praeeipiatῖ - sthymema' quoque est omne, quod mente concipi

loco proprium subjicitur, quod est magis singulare. Tum An possim. Turie. , a. Possis, eum Alin.-IIane tragoediam qua iudosideramus, Fabius laudat lib. X. Hie Ovidii versus vi lotur desumptus .ex illo in Ciei eritis poem. est

auctor Corn. Gallus, non autem Virgilius) a ut mo, si servare potes, a ne porclero mavis. . ΕD u. Hom nis. Turie., nominis, eum Alm

3. Est, id a ita nos e conjectura; inseritur enim a libris et, ut et mox post pronunciant, quod et ipsum

expunximus.

hoe illis i in hoe genere. In omnianim ortiandi ratione, ne saepius 3. recurrat idem artificium, sedulo ra-vetidum. 6. Qui hore καθολικα voeant. Hoc artis vocabulum imponent fi sententiis sal lutitur simul ita ut, quidquid speciem habeat sententiae, non investigata eiusdem veritate, tui ubique, quoniam καθολου, ponere posse videantur. Vide Ern. in Lex. teelitiol. qui docet καθολικον λογον eumdem esse 7. Dicantur. . . derent.Turic. Flor. Cueis. utrobiquo Aingularem cum aliquot Codd. et edd. Alii suetuant nunc prius. Nunc posterius singulariter esserentes, nee conqtat lectio antes Grypti. 8. Adieet. . . Praecipiat, agat Par tes judicis, et magistri. Malim pro pe qui prae si. 9. Εntismema. Vids Cist. Topic., capite a 3. Eu. - omne. CAN p. Is

SEARCH

MENU NAVIGATION