Aonii Palearii Verulani Orationes ad senatum, populumque Lucensem

51쪽

DE FORTITUDINE armis oppuxnrei, O semctorest permuni aestim vi

debet ab omnibus civ sus omnium ordinim omniam aetaeum si omni tria, ista armorum si cum bac uir rure conjungantur; nam si confli geritur Respublica, in gire tamen re prirsio a morum si seges si plebi scitaserendastior Invitis erram malis seseditio ab impro

his excitata usi orationesedara non potes , armis repri menda est, quant erit habere obortes bene animatas uelari portum , arct , aram pras iam bonorum D,0omant, ut pace totius Itali is sique arta, omnia uobis Laco,

g tranqui sturis . meo uel avortia bominani, uel in iuria in hanc Hetruriae part m belli se iuculum ter rar ing tiar, quanti eritiabere misit admirabili, fore,summostudio, optimo ue in Rempublici sensu qui muros Iomicilia , ocos popliti licensis templii Iedes, sepi. cura maiorum uestrorum 'nsi os propinquos. coniuges liberos que uestros defendant,qu. inrt sa bere sortissimos uiro, qui Remthhti a boni a attitare, cum signis istis,quir mota lata omnes cruciseqvι de Γent puluemmc: prodeant in ostes ut uictis, fugatis jussis que omnibus , qui lucem

practam aeque eo regi it opera Tribunorum i

52쪽

OR AT IODE TEMERANTIA. AD PATRE CONSCRIPTos

REIPUB LUCENSIS.

NI M aduerti P. C. Omnes gentes, natiolin suos,uel in alienos imperium, uirtute aliqua plurumum strue lint triste,qua uetitii guberna Ela uterentur ad temperandiu ,νn oderim Lis que ciuitates, clenim eam re sumanaesua natu astut obibes , inccme, ac

nuxae, usi compreben d non possunt ite compreben cito elabuntur, nisi in aliquo baereant, quodsimum,ac ualidum non filiae opinionem virtutis autem natura, Cum stabilissi fixa, constans; aptissima semperfuit ad ea sustinenda, quaeperse lauissimis motabit moventumgramobrem Assiriorum, Medorum, si Persarum antiquissi

maregna romana Reh ublicia, Gr.ecoramque liberae ciuitates rum maxime flora erunt, cum iis indus fria vir rutem uirtus seriam, o seria imperium comparaui quod

bene edi Legitim partum una virtus propagare potest in sempite a secularum aetates; qu. e. es ' credo P. Coa omnia uobis proponantur, quae opinione bominum sunt amplissima,pluris Οιfacturos uirtutem,quae perpetuo ditionem uestra libertatem tueri postre quae ea est 'num longissim ἐpetenda 8 num aliena, peregrini minime domestica uirtus gestra est, quae continenter babitat

53쪽

DE TEMPERANTIA. et in tectis, Θ domiciliis popus Lucensi Temperantii,

moderatio continentia, mo gestia bis enim fere nominibus a Latinis una uirtus est appellata custos Regum, confer tris popasoriam, faetna Rerumpubticarum,de qua cum hodie, ibist dicendum obsecro uos, ut me bona cum uenia audiatis agitur enim dei 1 tute omni m maxim. , quae homines, , Respublicas retinet, confirmat cimi dignitate; nam quudbominessepe nonsent homines, grRespublica nonRespublicitis tabό uires in ι mica intempe antia quod se defectio tota mente, , .itione, dissoluti υque rerum communem utilita cm continen iam, tam turpess/nt, uti uiae essent turpiores, .gnopere profecto contendere debemus, tituet Jovisime hoc monstri marcet et fugat temperantiam amplectam ἰ r, Τ aeu

luti uiaticum βnectutis, prasidium omnnim Litrem, comes soci que omnium temporum, Iocorumὰ pueritia concilianda estis quemadmodum enim qui iapidem iecerit, mittendi potestatem babuerit, non babet tamen postea retinendi, ita quisque ubi banc uirtutem misam fecerit nunquam asequetur, ut eadem post velati postliminio redire quam ob rem pro amore ego meo in Rem publicam Lucensem vos oro,atqν obliso a sestentes, qu me iam quadriennium secuti, aut in eisquentiae cam, pisa gamin aut retillistis uos adseveriorem uita ducem

eram dedistis, bo die plurimam detis ad audiendum . num

etsi bi euis imo bo patio, quo redisemibora est circonscript rem, ea maxime oratιο ne promulsi in animo,quae ab iis maxime expectantur, quine en adgubernam, ciuitctis, cum tamen peropportune cadat, ut o uobis ali

54쪽

im ex parte qui tanto concursu bibentisinus animis actstumsisseti uete, non demum meumria desideratim uestrit m ad sescentes Temperamia virtus est animi mo

'atrix, acti Omis In omni vitas ea in duas partes distribuitur, quarum altera ad prauatam rem spectat, alte ra ad ommunem , ni hin tam iurisdem institutis, ac praece tis continentur; neque enim aliud est quo bonus rex, o bovit, est cinis qua nuis bic civitatem, stat , si famiti. m uteri u mo iam ., uestiti artem, is et observat qua sunt tradria a prudentibus uiris, uno i iter po eas, i, ut in f notiti bominibus omn s uirtutuessent, nibilotus fuisset monitis sapientum, o constitutione Re rum tibis carum rium mortas sprocliuessent ad eas par era οἰ-funt extrema nec festi tira commostrari useam , qua medium qua Gam tenere possent, quam si re frent inare possent etiam cogi incredisti est qui πω rus animorum in uisceribus baereant quia tranquilla, Le ita uita abducunt; quis mare uentorum viaritarum, perturbatum uidit, patet aliquem sic avarati em, ut

maxima brem nauiget auis eam uxore optima ut

ei simis liberis uiuit credat aliquem se incend cum

d tale pecuniae ut patria amorem ab tutens deseratfvosy stimanitatem, 'ouinciae contemnens rubentius cum feris babitet barbari, nation lus ouιὰ est quod cum

omnibus animantibussit a natura tributumnis vitam,

corpus que tueantur , infinitisint locupletes, qvi ili beratu er corpus curant, is nivnis opdus parce ac die ore vitam ount: quid est ci m in omnitus soniis ibus uis pro orens quadam fit, qua Deorum im

55쪽

mortalium metum incutit, im musti se e se rine , qui ara spolia ne fana tripue, untdi Ar tum integrum, ibi missanctim nibi tam religiosum est,

quod non uinset auaritis cui contraria est luxuriti profuso paternorum bonorum sinite hoc loco P c. meridere solicitudines inanissimas cogimtiones paren tum mi immortasesqua eorumsunt curae qui lasores ut liberti patrimonium stamplam, 'opiosum M. Brutus is qui de iure civili piarestis ros scri se in Priverna iciundum Deliquerat uilio in Asiano uisium, in Πι ri, asperamanum balneas etiam cum domo seruis, albaeres belluo, ac gurges omniafre absumpserat ut de ianto patrimonione iter quidem a epulabrum patrium sibi reliquiset sed quid ore Brute ex tanta antiqvim re repeto quas uero nobis magno numero non sint in omnibus prouinciis nepotes, qui aleatores qui scurras alunt , pia domum babent refertam fenratoribus, qui cu an diligenter, ut quemadmodum apud ueteres post crinam personabant aedes Laud in utrorum illustrium, ita nunc ad multam noctem perstrepant aula obstanti an Atibus otiosorum quid de ridicam λ quam poeta bonus,

sanetis infania principium se dixit; quos creden

dum est in animo era motus, it in corpore tantas Dei mutationes videmus sunt, liti iratorum ardentes sunt supercita contram,frons rugosi capilli erecti, oenae palliaee, Θ consperse maculis, ex buccis an belit sic, e ber toto demque ex ore crudelitas emanat mediocri

te e putatis ab hoc monstro se cauendum tDe. obilosoplorum Plato , quam moderationem adbibuit,

56쪽

ti cum seruo aliquansso succensuisset, vap tires inquit, nisi sem iratus anu escam indi nitatem, ε molesiam servusi ferre non poset sororis, tum Speusippum adsvocans, obsecro innuit tu istum caedito, nam tibi irato non si et timulessi Litnsumma continentia , corre ri, uirtutibus praditus, quod ιti e re bnmines immutari

ab ira edisse ratione deii l. nos homun id tam mesta. ii otidie di imo, facimus irati quid de Ciere illa di, im comu trice animorum libigine alliae cum procrean dicausa natura animant bus gata esset hanc unam ob causam erat retinenda, bulas illecebraeaprisomines miseri, a blicti, erumni si, quanta sibi, suis, edi alienis rati mirat Lattaerunt quas traxaegias excitaruntdiae una se pesunt amicitiae restis e societates diremptae, distracta finitates fac una funisaepe conuenta , pacta friarasolata, fracta , uiotita periurio bacvnasunt familiae gela ea,urbes exhausta, Respublicae proditae, eg naeve fa,coILapse imperia: quae malum Iabes quae pestis qui in temperies bomine Uttat furiarum redis argentibus 'si hos esse ausos parentis v mclinus afferres parentes hierois rum sanguine manus fedare fratres mucrone latus, si iussufum petere germanorum nolite obsecro P. c. me bo eloco adsit ria,stupra in Gesta pari idta prosequi oratio nes qui poetaesunt quiscriptores bistoriae quia orribilea siquid, atque atrox buiusmodi non memoriae prodi e rint nulla in re maris peccant bomine, nulla pecudibus

sunt semiliores ausus es Rex aliqui pr.emium proponeretis qui inuenis ni nouam uoluptatem digni'rm viato ut bestis qua lominibus siem, et quid mi uni filotiam sint commenta libidinis feras feras vicimus boscanitate,

57쪽

sianitate, or rurpitudine; m rereo caeteros animi me

in rιtas ita in sit ri . nobis coli penAtyiant motu ,ονι ad eam runcarit nou 't ubi aut uerem reo nιsulo usest ubernatore quam ob rem tur utiae ad se Icentiae tuti niuit bene, lentri Inst. t uenae δε ι ι nda rati est quas iciun Arsementis quam Respublica ui irmetere uid , tu doloscentem propensum ad luxurrum ursan in contine ruri: uid sis nucisores , ac ali .irjria M. sticina 'olei 'sen ridius in urbe; si audacior iuvenia Ut, is ferre ora tone, commone propos rum riculis doce stibus esse parendum si si rimissior, erie spe,excitas torta, incende emutatione aequalium t breuissimo soc tenrapore non possum omni. rs nescis uitia uitiis quor ex altera m ter spondent horum necesse est ut tus morira tor quis temptr. iror quemagmodum in balneis do mesticis, cum ex astera parte frigida sit ex altera Jer uens, neutra commode utimur siqua neque servem, neq; frigidast ea tit cvnd. est misit bris iste in concitationibus animi mia ocritas u dani tenenda, quae est Inter se

dicetum vj, i feri non potest:ία mota, Larua yvIdam pectoribus mst dis Decrante populo Lucens a curta perast, si perstinem ad aliis imam turrem, Imatum exr

58쪽

dissimul incedebat, eum que seriascensurus, omnes ne corrueret timebamus, is bracbiis examinantis vi itase sustinebat ut non modo praeceps nonferretur,sed neque dependeret, neque propenderet cumque aliquandost diose locos deiecis et, pede astero se suspendens tan ovam paribus libratus ponderibus exurgebat mirandum in modum e ergo funambulus poterit corpore moderatro nem adbibere, vi sapsens animo non poterat equid istitur in fiat inanigloria serjmuri quid colimus studia tibe rasium artium' quid appellaniis usum patrem sapientiae s ad regendos animi motus ibi lingenium, nisu doctrina,mbi ualiteaeercitatio quae certe singulas persemustum ualent , coniuncta Arimum quis dubitet pse fieri' u renatis capiditatibus bomines modestisint, contineares γ temperariis an uero terra bonitate, rusticorum

cultu arbores, poma mitescent, ponent asperit tem , anima prouidum , si a planum conscii, Orationis, tot artibus,dio apsentibus excastam sti quid uitii babet, non queae deponere, uisa optimum esto in quieti talis uis se unus, aut alter sed ut ciuita, tota uir tutem aliquam babere positi non est concedendum : per

agravi ego P. c. mustas prouincias, regiones,obseruari

uultum inlacesum bominum corporis habitum in Ostium usum ita certisimum comperi, uisunt quadam publicastudia , instituta ciuitatu omnes omnia mode rari: quid est agnoscebam prope in Moulis bominibus sensum uniuerse nationis quod nequis a me ambitiosius dici existimet, quis uestrum est i i spectu ipse , ad eost poris motum ad conformationem uultus Gallum ab Hispano, enensem Priorentino, Ligurem a Lucense non di,

59쪽

DU TEMPERANTIA ognsscat i μὰ afuitium , oren babitus quidam est, quem sibi quisque Hegerit fati e omnes in t instima,

tam vitio quόm uirtute imbui posse uniuersim ciuita, rem praesertim eum athoc peragendum aucis quibus dam fit laborandum se quales fune in Repa Ilica princi

pei, ratessunt reliqui ciues ecquid, hocspectaculum tan eo apparatu sis antae Curti fores quotannis constitui tur in quo Decem uisum personae quasi maxines Deo rum immortalium proponitntur an non ut babeatis pulas Lucensis omnium virtutum domesticum exem

plum ad imitandum 'stu praefecti sunt aliis regendi, eos inprimis omni uitis carere oportet nibi in bis aua ritia,nibi luxuria nibit ira niti libido Lbeat Dei, in quisus uelut in speculo vitam nostram inrueri debemusrquidsibi uult iste ornatu, qu)d purpura ista quid sequeia talos demis tori, latus clauus quid pallium ' quas caerer insignia gignitatis ' nisi cum in sos ora, oculosque

conuerterint ciues, vigeant eos augustiore forma esse, o in m bumana P quabus discant prudentiam , iustitiam Jortitudinem , temperant Lim qu bus uiritatibus quantum

a coercrorum animantium natura recedimus, tantum acce

dimus ad diuinam e quid baci si uirtute δε qua bogis arsemus, non ne semihiuginem quandam gerimus immortalis Dei' pura ille mens est soluta,ac libera, segregata ab omni concretione;et uir temperatus mente integra, et uegeta inprimis continens est, ut non moia re M opitatione eriam absit. tu, pitudine: ille corpora prima interse contra ris,quae elementa appeLLIntvrs temperat, ut exii mnia nascantur; sic extrema extremis conferens, et uitia vitiis προ ans reuocat omnia iam ediocritatem Deus optimus

60쪽

maximus ad .eti temperationem sedens contorquet incredisiti celeritiite uniuersam sane mundi molam , in avidi cetfntglobi infixi qui diuinis ammati ment bus retro contrario motu versantur, is eius vis sit, inita, ni fillamen uiolante facit, nibiIsuperbe, nisi potentia non ferenda mouet ut finstavis,mit quenque suo cursus conficere, seruare ordine ut Dei bonitatem ostiggnosceresingulis uires sufficit curat, ut omnes a Muerso caesosint eos e i, g falarare Lis vir temperatur, qui adgubemacula ciuitatis sedet, licersit potenti=mus, non periculose contendit cum tu , qui in eadem sunt natur frateris contra pandentisus ueti Respublua non eum porrum, quem 'se maxime prob.it sed alium petit, non repugnat , non inbibet , onminvi ursum tenere possit, obseruatione nim rum ista motuum caelestium audaci iure P. C. haec una ratio est, ut sempiternae possint esse Re pubi eae, quas ilicet caelum ipsum temperatu animis .eternum est starent nune Albem ,staret Sparta, flareret imperium populi Romani,st banc moderationem te

nussene etenim cum tam uaria sint in oenia bominum , ram Luersae de omnibus rebussentenciae, quotum periculi 1 ore putari, si nulla ratione bib ω rerum, temporum, Q personarum dicantur flententiae seuerae 8 gruu :qMntum emicus si temere quisiam erantur: in omni

Lur rebus modestia est uia.benda non sunt omnia liberὰ dicendasemper, non facienda omnia; propterea dissio mutire aliquando non est uitium, cedere etiam virtus in

ambitioso est aliquis est ferensis;superbus est semet

torrae liniendus se oratione victum est aliquid iniquus

non est ad omnia respondendum: musta toleranda acilla '