장음표시 사용
101쪽
M. T. CICERONIS DELEGE AGRARIA CONTRA P,
plebis, ad populum, Oratio secunda; P.
Rami praelectionibus illustrata.
RouMEN Tu M hujus orationis eum siver ore par σνdem eri . Ergo cώ- ά οι-buni veriore deliberatione extere iis, men is concronem Cicero Vocaretur, quasi
populo disieptatore superaores essento causrionem habuic me qu7pe formaxime Ram is o n--r, qua; Ium Voluptatis orario cum honesiate conjungar, justum i Gbono oratore defendatur resuperabitimo μου esse. Ac certe sperum prancipem necesse eLI adulation, sertim honestumhρ ponere mulsumqueas uriti rare. Viae murarchum de hac Ciceronu laude in Q . rara. Sum meros sionis umqoersa eis in hoc Δ -tionis instituit, tollenda est. At instituit, quia creandis Decemviris liberi rem populo eripit: quia Decemviris Urannica ma comitatum concedit ; quia tyrannicam pol
t mo, si lex Agrana tyrannidem simulatione largustatem permittit in venditione & emptione Ur rum, in deductione coloniarum.
102쪽
teonstitutoque ma orum, ni V Τπi beneficio vestro imagines fami Mς consecuti sunt, eam primam habeant concionem, qua fratiam beneficii vestri cu uorum laude colungant: ua in oratione nonnulli aliquando digni majorum Vl
co repertu tur epleriῖ autem hoc perficiunt, ut tantum majoribus eorum V debitum esse videatur, umde etiam quod posterissolveretur, ς redia daret. M hi quidem apud vos de meis majoribus dicend facultas non aiatur: non quod non tale uerint,quales msidorum sanguine creatos , disiciplinis1 in tutos videtis: sted quod laudepopulari, atque honoris striς luce caruerunt. ' De me autem ipse vereor, ' ne arrogantis sit apud vos dicere: ingrati, tac re: '' nam ta quibus ludiis hanc dignitatemς n- sicutus , memet ipsium commemorare perquam Prais e LE: lere de tantis vestris beneficiis nullo modo possum. Vuare adhibebitur a me certa ratio moderatios dicendi,ut quid a vobis acceperim, commemorem: quare dignus vestro summo hono
re gularisjudicio , ipse modise dicam
se erit: vos eosdem existimaturo putem, quiD- dicavistis. Eset Hoc J Nihil agitur initio delege Asraria , sed
offensionis popularis metu longa insinuatio texitur in huc seresillogismum generis argumento conclusa: Magistrarum Wr seos adeptagrat ν ὐobis agunt: Ego magistratum, Consularum nempe, ter se
103쪽
Sed inter propositionis & assumtionis sententiam dissimilitudo interponitur. Est hocJ Sententia propositionis ad- junctis illustrata: Magistrarumper vos adepta gratia vobis liabenda, genus situm sic extollunt, ut honorem honnulli
merui: le, plerique commendatione generis accepisse via dean cur. Imag/nes J Metonymia est exadjimctis subjectum fgnificans. lagistratum enim qui in aliqua familia futilent adepti imagines eorum in a talo ponebantur:licut abundeJuvenalis 8 Satyra declarat, Memmara quita faciunt 8 quid prodest, Pontice, longo Sanguine censeri,pictosp ostendore svul
Quam ad rem pertinet etiam locus ille in Pisonem Obr ps: lii ad honores errore hominum commedatronesum
ruin imaginum, quarum simile habes nihil praetercol Iem. Ergo imagines consecuti id est magistratus & pubi cos honores adepti. Debitumi Allegoria est a pecuniis, quae ut debitae majoribus, tandem poneris periblvuntur: sic optime de Republ. meritis principibus tantum deberi potuit, ut propter eos posteri quoque bonorarentur. E dem allegoria ad Ciceronem Brutus, Tantum me tibi debere existimo quantum persolvere dissicile est: qualis allegoria est in huius peroratione, Nulli pro me spoponderunt.&c. Redundaret Metaphoraeit ab aquis, lux pro priὁ cum alveos ripas litora i uperant,redundare dicuntur. Silaeus Albanus redundas let, iri in mare fi isset, Roma perituram: Cic.de Divinat. ΜιδειJ ὰίασα te dissimilitudinis adjunctis exposita. Cicero majores suos extollere non potis , quia publicis honoribus caruerint. Dissimile etiam praeponitur. Sanguine J Metonymia ex caussis es- sinum significans. Nec enim sanguine procreamur, stas semipe quod languine ellicitur. Ut enim in mamillis inlac; sic invasis spermaticis in semen sanguis convertitur. Hic tropus Ilocus & Oratoribus usitati sumus est, Genus
104쪽
Iuliis orationis dicitur, Non ingeneratur hominibus m res tam a stirpe generis ac seminis quam, &c. Consider bis igitur an ut sanguine, sic semine procreari Latine dicatur. Demri Prolepsis quaedam est. Quod igitur Cicer' per se Consulatum meruerit, res dilemmate ex varias ad iunctis disceptatur: ubi addubitationis forma qu tam est. sed obscurior. QuareJ Prolepseos solutio ex orationis minderatione,ut populus abunde laudetur e Cicerone nil niss modice dicatur.
Isper longo intervallo prope memoria,temporumque nostrorum primum hominem novum. constulem fecistis, ta eum locum quem δ nobilitas prasidiosirmatum, ais omni ratione obvalgatum tenebat, me duce resicidistis, ' virtutique in post
rumςpatere voluistis neque me tantummodo com '
sulem, quo in i imper se eamplissimumsed ita
fecistis, quomodo pauci nobiles in hac civitate C sule facilisiunt, novus ante me nemo. nam profectosi recordari volueritis, de novis hominibus reperietis eo qui sine repulsa oonsules 'factsunt,diuturno labore atque aliqua occasione esse actos, cum multis annis potes 'petissent, quam Prator fuissent, alia fuanto serius, quam peraLatem ac per leges liceret : qui autem annosiuopetierint, sine repulsa noncs actos: me esse unum ex omnibus novis hominia
η , de quibus meminissepossumus, ' qui Consularum petierim, cum primum licitum sit: GuμI factussis,cumprimum petierim. '' Ut vester h
nos ad mei temporis dum ' petitus, non ad abena petitionis occasionem V interceptus, nec diuturnis
precibus V efflagitaim,sed dignitate impetratus esse videaturi
105쪽
ME PER LONGO J As lunationis sententia ad gratiam laudis mirifice amplificata ex adj unctas, quod homo novus suo tempore una populi voce factus sit Consul. Primum dissimilibus ornatur, quod nobilibusjampridem solis Consulatus daretur. Νοὐmisi Romanis dictio propria est qui solebant ut ait Plutarchus in Catone τοῦς Ιὀζαν ὐκ ἔπνlert, αρχομενους δε γνωριζειθαι δ αυ .
. . Me ποοσαγορευὴν ἁ θρωπους: nulla generis gloria nobiles.
sed a seipsis nominis initium sumentes,novos homines a pellare. Itaque novus & nobilis opponuntur, ut hic locus satis indicat,&Juvenal.novus & ignobilis pro eodem comjungi ν .i me nosin Arpnυώ senobνω. Equester autem ordo unde Cicero fuit non erat dignitatis aut nobilitatis, sed census nomen. Primus autem homo
novus Romae factus est Consul L. Sextius, ut Livius in sine 6 lib.& initio 7.quia legem Agrariam tulisse at hic Cicero novus homo contra legem Agrariam Consul invehitur. Eum locumJ Allegoria est a bellicis obsidionibus, ubi orpidani Omnibus rationibus adversus orpusnantra muni tantur. Atque hic considerabis nunquid circumvallare αObvallare ita contraria sint, ut oppugnare & propugnare. Hic enim obvallare dicitur de iis,qui intus sunt, & inquam oppidum defendunt, proque eo propugnant: Apud Ca sa
rem autem circum uallare oppugnantium est.Sic enim li
uitur 7 belli Gallici, Oppidum oppugnare i nstituit, bis
uoque circumvallavit. Nes me tantummodoJ Secumdus locus laudis. quod antio suo factus sit Consul sollati
ne multiplici exornatur. Annus autem Consularis erat : tatis annus quadragesimustertius sicuti ex s Phili p. per iacitur. Quid Alexander Macedo, cum ab ineunte aetate res maximas gerere coepi siet, nonne tertio & trigesimo anno mortem obiit, quae est aetas nostris legibus decem annis minor, quam Consularis 3 Biennium autem inter Praeti ram & Consulatum intercedebat, ut ex honoribus Ciceronis ipsius intestigi potest, qui factus est quaestor anno aetatis 33, Edilis 39, Plaetor ψι, Consul anno 3, ut excir nologia Rom. & Bruto Ciceronis intelligi potest. Nam ρη ccto J Ratio proximae collationis ex eventis. Caneri
106쪽
IN II. AGRARIAM. D Linu post annu legitimum, ego legitimo anno factus sem. occasioneJ Occasio inquit in Omc.Cic. tempus actionis opportunum Latine, Graece dicitur εὐὐώρία. Hic igitur fraudem aliquam significat qua turbati candidati alicujus serione, magistratus intercipiebatur. LegesJ Annales significat, quibus anni capiendorum magistratuumiebantur, ut jam dixi. Ut sester honosJ Illustratio proximae rationis ex dissimilibus in orbem concinnitatis
memoravi, Quiritci,' quod hoc honore ex novis hominibus primum me, multis pos Thabitis, asseciam; quo prima petitione ; quod anno meo sed tamen ma*nificentius ais ς ornatius esse illo nihil pote is, quod meis comitiu non tabellam iniucem tm L. vindicem cita libertatis, sed vocem una rae vobis indicem vestrarum erga me voluntatum ac diorum imb O. Itaque me non extrema ' tribus suffragiorum,sed primi illi vestri 'concursim. neque gu- ω & 4 υoces praeconum eduna voce universiud populus Timanus Cossulem declaravit. Hoc ego' tam ς insigne, tamsingulare vestrum beneficium, cuirites cum ad animi mei suctum atq latitiam duco esse permagnum, tum ad curam Oolicitud
nemque multo majus. ς Messantur enim, Quiri. 1G, in animo meo multa V ς graves cogitationes. qua mihi nullam partem' neque diurnae, neque nocturna quietis impertiunt: primum trini semsulatus.
Es T i L t u DJ Transitio ad tertium locum laudis, quod una populi voce renunciatus sit Consul: quod longe
magnificentius crat,quam tabella. Collatio antecedetium quasii minorum praeponatur. TabiatamJ Leges tabella. e fuerunt Romae quatu prima de magistratibus mam
107쪽
'o P. RAMI PRAELECT dandis, secunda de populi judicio, tertia de jubedis legibus
ac vetandis quarta de judicio perduellionis quod secunda lege exceptum erat.Vide Cic. 3 Legum.- in ricem Dbe
ratuJ sic pro Plancio, Etenim ii populo grata est tabella,
quae stontes aperit. mentes tegit, datque eam libertatem, ut quod volunt,faciant,promittant autem quod roSentur. Tabellis autem judicia & coimitia adhuc in quibusdam ciavitatibus exercentur, ut Venetiis, ballotas appellant in j daciis, quas pilas vocat Asconius. Unam vocemJ Alias vitam Vocem legitur, tametsi unam non est et alienum, praesertim cum paulo post dicatur, una svoce popuI- ά clarisvst: quomodo alias saepe Cicero: ut ad Dolabellam, Atque haec vox una omnium est. Et i Oratorio, Multi Grant praeterea in philosophia praeclari& nobiles, a quibus omnibus una pene repelli voce oratorem a gubernaculis civitatum. Quomodo Mattialis, : Vox H υer sonat populorum: est seo ramen una,
Erso unam vocem non improbo, & Aldus Typographus diligentissimus ita legit. Dahi Exornatio ejul lem laudis ex alia dissimilium collatione. Extremis tribu J Trigi ta quinque tribus erant populi Romani, ut mox constabit in hac oratione. Hoc ego tamJ Adlauc de gratia Consi latus, deinceps de Ciceronis non dignitate, quare hoc, nore dignus sit, quod erat propositum; sed de difficultate ferendi Consulatus. Fructumi Fruor praeteritum triplexabet , fruitus, unde fruiturus, quo etiam Cicero utitur: Qui praesentibus volui tibiis seueretur, consideretque se huiturum 3 Tuscul.stetus,ut Vallae placet: item fructiis, ut Grammatici citant ex Hortensio Ciceronis, Amoenitate summa fiuctiis est. Unde nomen fructus quod propriEsignificat id quod vulgo stultionem dicimus Et Cicero si re dicit fiuctam libertatis, virtutis jucunditatis, & quod significationem hanc maxime ostendit voluptatis: ut in Laelio, Voluptatum Ductum aufert solitudo. Multa crgraseesJ Solicitudinis periphrasis est. Definitur enim in
Tuscul solicitudo, aegri tudo cum cogitatione. Neque diurnaJ Sic Horatius ad hanc perpetui temporis lanificottortem dixit,
108쪽
Nocturna semate manu, Hersiare diurna.
Et in Senectute dictum est. Diurni noctiirnique labores. Lusdem generis illud est dies noctesque ut pro Marcello, uidem dies noctesq. ut debeo cogitans. Et ad Atticuin, . Dies noctest; torqueor. & sic alias saepe. Quae cum omnibus αἱ dissicisis cs m Una ra- . tis,tum vero m hi praeter te M. cus δ&ς errato ac cum e
nulla venia, recte Uadio exigua laus, ta ab invitis rato n. L.c expressaproponitur, V non dubstantifidele consi--ena Olium, non laboranti certum subsidium 3 nobilitatis ostenditur. Quodsisolus in discrimen aliquod adducerer, ferrem, Ouirites,animo aequiore: sed mihi videtur certi homines,siqua:nreme non modo consilio, verum etiam casiu lapsum esse arbitrabuntur , vos uni versos, qui me antetuleritis nobialitati, vituperaturi: mihi autem, Quirites, omnia potius perpetienda esse duco, quam non ita gerendi; Consulatum, ut in omnibus meis 'factis atque considiis vestrum de me factum, consilium1 laudetur. ccedit etiam ille mihi summus labor, ac disci lima ratio consulatusgerendi,quod no eadem,qua Aperioribus consiulibus, lege ta conditione mihi utendum esse decrevi: qui δ ad tum hujus loci,conjectum; vestrum partim agnopere fugerunt,
partim nou vehementervecutisunt .ezo autem non
solum hoc in loco ' dicam ubι esἱ id ZElu facillimi sse in ipse Senatu , in quo esse V locim huic voci non videbatur,popularem mefuturum esse oon siilem,
prima mea ista oratione ζ alendJanu. dixi. neque enim ullo modo facere possum, ut cum me intelli-Iam ' non hominuη potentis Zὰdio, non excel
lentibusgratiis paucorum, sed universipopuli rij dicio consulem ita fictum, ut nobici is h
109쪽
δ ρι P. RAMI P R L E C T. minibus longe praeponerer ; non ' ta in hoc met L. mpo' stratu, et in omni vita 'essem popularis.
mi Aa CuM J Vide nunquid hic comparatio suetit
Ciceronianae novitatis cum nobilitate aemulorum,ut.' τα ne statuerit Consulatum homini novo dissicilem esse: αν αποδοσις homini nobili facilem, & ideo manca sit, taleque desit aliquid Homini autem nobili non dubitanti,&c. Si reseratur negatio ad verbum,nsi ad participium, sensus erit aliquis: Dubitanti non ostenditur c onsilium,labora ii non ostenditur auxilium: sensus inquam hic erit aliquis, sed vide quam decorus & aptus ad institutam dissicultatis collationem. Errato J Nullum ob totius vitae non dicam vitium,sed erratum, pro Cluentio dicitur. unde coim stat erratum quod imprudentia, vel casu aliquo peccatur,
quod venia potius quam poena dignum sit. ExpressaJ Id
Cit,extorta, crepta. ut pro QuantaO,Extorquendum est ab invito, atque ingratis, quod non debet, eripiendum atque exprimendum est. Et in Verrem , Nullam pecuniam, nisivi expressam&coactam. Metaphora videtur a torcularibus. Quo sol J Secunda solicitudinis ratio ex adjuncta populi reprehensione:
Si solus reprehenderer,ferrem: si vos νn eandem reprehensionem incurrita, Quare nulta modo ferendum.
seu DpiumJ Quid estet labi in Rabiriana dictum est: &hic casu labi, superius fuit errare. Nobilitat J Cicero sex competitores nobiles lia uit; duos patricios, Galbam &Catilinam; quatuor plebejos Antonium, Cassium,Cornificium Licinium : de quibus Asconius in Commct.orati nis habitae in toga candida. Et pro Muraena Cic. de patriciis: Etenim mihi ipsi accidit,ut cum duobus patriciis, est xo improbissimo atque audacimino, altero modestissimo atque Optimo peterem, superavi tamen dignitate Catilianam, gratia Galbam. Mihi autemJ Complexionis i co Enare non ferenaeum) haec popularitatis testificatio ponitur. Similis autem comparationis sententia pro Rabirio perduellionis reo: Sed moreretur prius acerbissima morte nullies Gracchus,quam,&c. Accedit etiamJ Te ca
110쪽
ita dissicultatis ratio item ex adunctis, quod Cicero sit popularis quae dissimilibus augetur.Superiores Cosi.aut non fuere populares, aut non valde fuerunt. Contentio autem quae fuit in oratione superiore, quod Cicero popularis,m-duni non populares, hic tractabitur. Qu. veraorιb JVide an non melius legatur cumsuperioribin equis seupeoorabs . vel repete, quod longum fuerit, decretum fuit uti. Era .rutemJ Redditio disi ilium collatione in
jorum aucta & partium adjunctis. Calend.J Superior ergo Agraria dicta est in Senatu Cal. Jan. quibus Cicero ex
Roma ore consulatum inierat. Probatur popularitas ex conjugatis.Populus me Couecit: ergo popularis ero. Dissim ite pratonitur. StudioJ Studio&gratiis Ggnificatsuod vulgo favorem dicimus. Ac quamvis sev rem Ciceroni novum verbum Quintilianus putet visum esse quod ad Brutum scripserit,Eum amore, & cum,ut hoc verbo utar, favorem in consilium advocabo: attamen f vorem pro Roscio Comoedo Cicero dixerat sine hac praefatione , Quam expectationem, quod studium, quem favorem secturi in scena:n attulit Pan urgus 3 Et favere pro- E est bona fati: & favor,vox est bene precantis: ut,
Hespera lux oritur, linguishammua assere: Nam Hrenda bono hunt bona verba te.
Quod idem Cic. i de Divinatione, idcirco omnibus rebus agendis, quod bonum, faustum, fulix,sortunatumq: esset, praefabantur, rebusque divinis, quae publice fierent, ut s verent linguis, imperabatur, inque feriis imperandis, ut iistibus & jursiis se abstinerent. Eogo quod in judiciis,in comitiis vulgo favorem & favere dicina iis id Cicero gratiam&studium& studere dicit; &gratiosos alias eos appellar, qui tali gratia valeant: nec propriE favor in hanc malam rem a Cicerone dicitur, & Quintilianum in illa Ciceronis praefatione lapsum arbitror.Nec enim Cicero favoris vc bo uti dubitasset, quo jam ante sine praefatione pro C mcedo esset usiis seci in illam amoris sentcntiam qua tum utebatur, id fortasse novum fuit, & idcirco quasi veniae praemunitionem adhibuit: Zc in rhetoricis distinctionibus
docui, ' omnegligens la Ciceroniana dictione Quintistianus estet.