장음표시 사용
111쪽
M P. RAMI PRAELECTSed mihi adhu si e verbi vim I interpretatis-nem vehementer opus est vestrasapientia. V vers-fr . in eo iur enim ' magniti ς error propter infidios in non-
-o' nullorum mulationci: qui cismpopuli non se mcommoda, verum etiam salutem ς oppugnant ta impediunt,oratione ς assequi volunt, ut populareses se videamur. Ego qualem Calend. Iam artia ι ceperam' 'Nubi. Uurriteri intelligo: 'de ploniam vῖhcitudini plenam timoris: in qua ' nihil erat mul nihiladversi, quod non boni metuerent, improbi expediarent: omnia V turbulenta confiitia .contra hunc 'Fub Sstatum, ta contra ustrum otium 'partim iniri, parum d nobis Consitilibus designatis inita esse dicebantur:sublata erat de foro Uuci,non ςi tu aliquo nova ς calamitati si usi tame ac Ῥerturbatione judiciorum, infirmatione
rerumjudicatarum : nova dominationes, re m
aenaria non imῆeria ,sed regna quaeri putabantur. Ouae cVm ego non solum surificarer, sed plane ce . nerem nequeenrmς obscure gerebanturi dixi in Senatu, in hoc magistratu me popularem Cosulem futurum. ' Quid enim est tam populare, quam pax, qua non modo Vinibus natura sensum dedit, sed itiam ' te ta atque agri mihi titari videnturi' Guid tam populare, quam liberta , qVam nons tum ab hominibus, et murm etiam άbe :s expeti,M-que omnibus rebin anteponi videtisῖ cuid tam populare,qnam si um, quod ii ucundum e Lut ' V vos, ta majores vestri, ortissimus quisique vir, maximos labores se siendos putet, ut aliquando motiopossit esse, praesertim in imperio ac dignitate: qui idcirco etiam majoribus nostris praecipua lamis
112쪽
IN II. AGRARIAM. dem, gratiamque debemus, quod eorum labore e EDdium ut impune in ocio essepossemus t uare qui possum non es e popularis, cum videam haec omnia,
uirites, pacem externam, libertatem propriam Leneris ac nominis vestri, ocium rime cum, d nique omnia quae vobis chara atῖς ampla Ant, iusdem, Squodammodo in spatrocinium mei λίγγn
sto Mi MiJ Facit audientiam sibi ad reprehensionem
Morum, quos item ex conjugatis arguit, populares noi tui a populum Ortugnant. InterpretationemJ N tam notationem, delinicionem dicit in praeteptis: id es .ad hoc verbum definiendum & interpretandum: & constituit eam,quam vulgo nostrae scholae Maximam nominat, se nempe popularis definitionem adhibiturum. SisplentiaJ Id est attentione,intelligentia, cognitione. & quamvis sapere propriE in gustu dicitur, ut in Finibus dictum est: Nec enim sequitur,ut cui cor sapiat, ei non sapiat palatum: attamein vide an sapientia degustu dicatur, non autein perpetuo de animo. Insidi H Usitatum est in scimus Graecuri verbum sophisina, pro quo insidiosas simul tiones nunc dicit. Orot oneJ Verbis, ostentacione . spe. Ego qualem J Colligit ex variis adjunctis infinitam quandam Reipubi perturbationern cuIus invidiam in agrarios derivati Locus hic in superiore oratione suit: Solicitam mihi EVitatem suspicione, suspensain metu, perturbatam vestris legibus, & concionibus, & seditionibus tradidistis; spem improbi sostendistis, timorem bonis injecistis fident de foro dignitatem de Rep. sustulistis. Comparabis igitur sententiassententiis. cisiam famJ Metaptiora ab agris grandine vastatis, in quib. calamitas propriE dicitur, quod calamos segetum cominuat, ut Donatu et ait in illo Teretii loco Ipla egreditur nostri fundi calami rus. In -isnon cicero dic t ut infirmare, sic rescindere acta, judicium. res judicat .Considera etia an rescissio apud eum ut insim uo Uatur. Ext ori 6 Id est, tra ordinea esena,
113쪽
consiletudinem. Regnum luc accipe pro tyrannide,utpro Rabirio docui Ciceronem loqui. Qua cum J Concludit ex enumeratis malis popularitatem suam, cujus antea Gmilem testificationem positat. Eu d emmJ Tertia po Pularitatis ratio ex quadam verbi desinitione:
Popularu eu qui pacem tuetur r
Propositio tres habet partes distinctas, de pace, libertate. otio in seperiore oratione confidas. Duae prunae collati ne majorum declarantur. Se ῖmJ Intellige, ii animantes, quibus natura sensem dedit. Vulgus'n schola definit&bstantias corporeas, animatas, sensibiles. Definitio igiatur animantis est,cui natura sensum dedit. TectaJ Talis Hyperbole Eequens est in Cicerone. Non modo homines sed prope regiones ipsae convenerint: pro Rabirio pe duellionis reo. Rationem Hyperboles libullus lib. et ex pacis commodis nobis exponit:
Interea pax arva ι olir ,pax candi primu Duxit aratores sub juga curis bo des: Pax aluir vires, succos condiaituta, Onderet ut nato restis paterna merum.
Liberta J Libertas tam chara, ut natos etiam pater eius gratia interficiat: ut de Bruto Virgil.
cuid tam populo ei Tertia pars propositionis exornata factis.quorum finis estotium. Otium autem proprie ne potio opponitur, quod ex illo Catonis dicto in principio
Originum notum est, Clarorum virorum atque magia rum non minuS Otii, quam negotii rationem extat e Cpo
tere, ut Cicero pro Plancio: & Cicero mox otio laborem bis opponit, cum labores suscipiendos ait, ut in otio liceat esse. Et iterum, Eorum labore factum est. ut in otio esse pollemus. Ergo otium S negotium, oritim &labor, con- 'traria sunt & otium generale nomen est idque honest una, vel desidiosum. Pros rim exm ra oi Lodiis inc pro Sextio uberius est expositus : Quid est igitur propositum
Hs Reipub. gubernatoribus, quod intuer , & qub c. diri
114쪽
suum dirigere debeant 3 id quod est praestantissimum,maximeque optabile omnibus sanis & bonis & beatis, cum dignatate otium: hoc qui volunt,omnes optimates; qui es sciunt, sum mi viri & conservatores civitatis putantur. E P otium, id est, requies & tranquillitas vitae cum imperio& dignitate, quia summum bonum videatur, summus in Repub princeps habendus est,uel Aristocratica vel Tim cratica, qui tanti boni author civibus suis suerit. Euaere Complexio sillogi sim cum astunatione.QuaIe Cicero popularis cst, cum haec omnia, pacem, libertatem, Ociuin suo consulatu tueatur. Libertatem ρropriamJ Ita sPhilipaliae nationes servitutem pati possunt populi Rom. est propria libertas. FidemJ Significatio fidei in hanc sententiam jam dicta est, & luc apertior est ex geminato pro
Nes enim, Quirites, is a vobisjucundum aut
populare debet videri, largitio aliqua promulgata, ' qua verbis ostentari' potens, re vera fieri,nis ς hausto aerario,nusio pactopotens vel vero illa populari uni existimanda,judiciorum perturbationes, rerum judicatarum infirmationes,restituris damnatorum qui ' civitatum ς assi rumpe
Atis jam rebus 'extremi '' exitiorumflet esse ex/- L equemitus.neque vi agrospop. Rum pollicentur si aliud soleat este uiddam ς obscure V moliunt te, aliud ea lecte exit . mutationis sentant popularci existimandi sunt. Nam o edicam, Quirites, hin i um legis graria vituperare non possum. Venit enim mihi iumentem duos clarassimos, ingeniosi simos amantissimos' plebis m. viros iberium V C. Pacchos ρ bem in ' arris publicis constituisse, qui agri u pri- , , vatis antea possdrbantur: non sum autem ego isos qui, ut plerique nefas esse arbitrer, Gracchos laudare: quorum consibis, sapientia Cibu mul-
115쪽
fg P. RAMI PRAELECTtas esse video Reipublica partes constitutas.
N E QS E et Ni M J Adhuc de popularitate sua disseruitJam contra disterit,agrarios popularcs non esie ex e rum factis, ubi repetitur superior Reipubl. perturbatio. PromulgataJ Promulgare erbum est Romanae politia quae tum sitit: id est, trino nundino legem populo propinnere,eumque rogare,an eam jubeat & vclit: neque fure lota lex dicebatur, nisi trinundino esset ante promulgata. Hinc promulgatio, legis rogatio apud Cic. IudiciorumJHic videtur significare motus, qui a liberis proscriptorum excitabantur, te Syllanis actis rescindendis. Em o ta-rum4 Haec sententia I aist. copiosius disputatur. Perditae civitates desperatis omnibus rebus hos tolent exitus exitiales habere, ut damnati in integrum restituantur, vinetis olvatur,exules reducatur,res j udicatae rescindantur. Quaecum accidunt, nemo est quin intestigat ruere illam Remp. Nessi ru J Vis quaedam est assumtionis&complexionis
Obicurius indicata ne populus offenderetur. Spec et Proe textum recentiores dixere, quod hic Cic. speciem dicit: in Pisonem vero,nomen: Nomine triumphi tegunt ac velant cupiditatem litam cin ossi c. caussam: Muri causam Oppituit. Aliquando praepositionc peri idem exprimita ut, toper beneficium Cyprum relegatur,ait pro Domo sua. Unde constat,posteriorum aetatum homines vocabulis sui te poris usos esse, non ab illa aurea Cic.artate petivisse. Nam
vere lProlepsis est ad gratiam populi ubi legem Agrariam
ex Gracchis ejus authoribus commendat: quos etiam lai
dat ex adj unctis & Din.: & se lolige superiorum Coss. di similem fingit. CLi ymosi Pater siquidem duoru Geta chorum Ti. Sepronius Gracchus & genere & publicis honoribus clarissimus suit cujus vitam Plin.descripsit: mater Cornelia Africani stiperioris filia. Ingenio bimos Et quentiam Gracchorum significat hac metonymia: qum modo saere loquitur, ut pro Ares ra, Si quid est in me in Gnu ; pro, ii quid est cloquentiae. Tiberius autem Corneliae matris diligentia a pueris Grmis litetis eruditus est. sed illud breve tempus ausendi & declarandi ingenii fuit. De Cneo praeter multas laudes alias Cicero dicit, hunc penε
de superioribus sesolum legere, &iuventutilegendum fieriuia
116쪽
se,quia possit non solum juvenum ingenium acuere sed alere. Amanti imosp&bDJ Periphrasis est gradus supe lativi si diceretur. Legib-J Tiberius le- es Agrarias tulit, sed Crius praeterea septem leges tulit, ut ii quis sine judicio civem Romanum necavisset, a populo
Romano puniretur,ut coloniae deducerentur,ut vestis militi sine diminutione stipendii daretur, ut minores decem Ecseptem annis militare non cogerentur, ut Itali Romanis iussi agio pares essent, ut annona pauperibus assigra retur,ut in judicio senatoribus equites pares essent. ItaQue trecetis senatoribus, trecentos equites adjunxit. Videi lutarchum in Gracchis.
Iras ut initio mihi designato 61 uli nunc ab a-
tur legem AgrariamTribunos leb.designatos conscribere, cupiebam quid cogitarent . ognoscere: G num arbitrabar, quoniam eodem anno gerendi nobis essent 4 magistratus, esse aciquam oportere inter nos bene administrandae Reip. societatem. Cum familiariter me in e rum sermonem ς insinuarem aedarem,celabar excludebar: ta cum ostenderemsi lex uti splebi Tom. mihi videretur,auctorem megis adjutore futurum , tamen alternabantur hac bberatitatem meam: negabant mes adduciρ qui
ultim largitionem probarem. finem feci osserendi
mei, ne forte mea si blas' a t' insidiosa, aut impudens videretur. Interea non desistebant clam inter e covenire, privatos quo filiam adhibere, adsisos coetus occultos δ nos tem adjungere obtudinem: quibus rebus quanto in metu fuerimin, ex vestra
fucitud ne, in qua istis temporibuου fuistis facile assequi conjesturapoteritis. Deum tande magistratus Tribuni plebis, 'concio tandem expectata P.Rusii, quod Sprinceps erat te iraria legis, truculentiusse gerebat, quam cateri. jam
117쪽
ros P. R A MI P R AEAE E C T. designatus,' alio vultu, alio vocis sono, alio incessu
e e meditabatur,vestitu obsoletiore, corpore inculto ta horrido, capistatior quam ante , barbag majore , ut oculis G aspectu denunciare omnibus vim Tribunistam,qminitari Reipub videretur. ITA Di a J Hactenus exordium fuit insinuationis longis limae ad impetradum populi huic dissuasioni insensi
gratiam.Narratio sequitur varias conjecturis aspersa, quod agrarii hac lege mali aliquid moliantur. Primae conjecti raesententia sic est: Eom in eodem anno mari arus publica considia
communicare debent: Metraro recusarunt: Euare non bons maIsbarus.
Complexio tamen non exprimitur. Cum familiariteri Assum tionis sententia quae contrario Consulis facto valde premitur. Prolopopoeiae hic quaedam sunt, ad exprimedam Ciceronis sedulitatem,& agrariorum fraudem. Insi a remJ insinuare proprie est immittere, quomodo videtur Propertius libro 3 dicere, Errasi isde .ctum se res det Caesar. Omni
Tempore ram citra in mentur opes.
Hinc apud Ciceronem metaphora tam frequens: Insinu rese in amicitiam, consuetudinem, caustam, familiarit tem plutosephiam : quo genere dictionis significatur plane se dedere. Aliquando autem significat occulte,& quasi per sinus aliquo pervestire; cujus nondum evidens exemplum reperi tametsi genus exordii sic instituti, quale ut hac oratione fuit, Insinuatio dicitur, & ita definitur in libro de Inventione, lutinuatio est oratio quadam dissimulatione& circuitione obscurό subiens auditoris animum. I sedens J Alias imprudens legitur, sed Aldus legit impudens,&llaec lectio mihi magis probatur. In er J Secunda suspicio ex factis agrariorum & circumstantia temporis,
quod nocturnos & Eandestinos conventus agerent. Simili serξ argumento utitur in Catilinam, Si neque nox ten bris obscurare coetus nesarios, neque privata domus continere vocem conjurationis potest. GlitudinemJ Id est,
118쪽
es remotis arbitris soli essent: qua metonymia pro Rabiano perduellionis reo usus est, Unius hominis senectus, infirmitas, solitudoque tentata est: pro, homo senex, uasi mus bius. Cui rebi J Amplificatio proximae suspicionis adjuncto metu. Ineunti Tertia suspicio exadjunctis personae, quod Rullus novo corporis habitu seu rior videri vellet ubi Rulli fastus & arrogantia mirifice exstis adiunctis pingitur. Truculentu J Trux & trucule tus horroris Ec terroris, qui oculis,vultu &visis atque audiatis rebus incutitur,verba sunt. Cicero pro Sestio, Alter dii boni. quam teter incedebat, quam truculentus, quam de tibilis aspectu 3 Truculenter autem se gerere quid sit, s quentia deinde definiunt, alio Uultu ibo voc ono , &c.
Incessa Incedere proprie est ingredi cum pompa & fastu:
ut apud Virg. AH ego qua di eum incedo retinara soror Cr conjunx. saepe tamen ingressionem quamcunque communiter mgnificat, quomodo videtur hic intelligi posse. Misisquis majoret Romani I annos tonsoribus caruere, ut Varro apud Plinium libror, cap. s' author est antonsique patres, ut Ovidius loquitur, tandiu fuere Hinc Rullus ad illam antiquitatis speciem , quo truculentior esse capillatior &ba
ba majore sulci Tempore autem Ciceronis Romani ba tam radebant, comam alebant; unde cicinnos & calam stros cicinnatorum&calamistratorum Cicero nonnunquam in orationibus cavillatur. Vim tribuniti J Vis Tribunitia tanta fuit, ut Senatuscc sultum nullum ratum
est. nisi Tribuni approbassent. Consula non parebant,
quamvis caeteri magistratus parerent : Consulem etiam in carcerem coniicere poterant, qualis serE potestas in Spa ta fuit Ephororum, in Creta Cosmorum, ut ex secundo Aristotelis Politico intelligi potest. Legem d hominis, concionemque expectabam, lex initio nulla proponitur: concionem in primis advocari jubet. siumma cum expectatione concurri
tur : explicat orationem sane longa, ta verbis value
119쪽
to, P. RAMI ΡRAELECT , bonis. Unum erat quod mihi vitiosum videbatur, quod tanta eruetia inveniri nemo potuit, qui intelligereposset,quid diceret. hoc ille utrum in Harum caussafecerit, an hoc genere eloquentiae delectetur, ne sicio: tamen si qui Vacutioro in concione et erant,de lege graria nescio quid voluisse eum diceres picabantur. aliquando tandem me desia Lin publico gnato 4 lex in publicum proponitur: concurrunt pyop jussu meo plures uno tempore librarii, deseriptam L. vobis asse- 4 legem ad me asserunt. Omni hoc ' vobis ratione cratione cos marepos sem, Quiriscis,hoc animo me adleg dam ii legem, cognoscendamque venisse, ulseam
vobis accommodatam atque utilem esse intella rem,auctor ejus atque adjutor essem. non enim natura, ' neque dissidio, neque odiopenitus insito bellum ne cio quod habesusceptum ' Consulatus cum R 'Tribunatu: quia persaepseditiosis atque impro-
iςd Pi/ bi,Tird ij pobis boni ta fortes consules ob iis r - runt 2 quia vis Tribunitia nonnunquam libidiani restitit' ί Insulari: V nonpotestatum dis illam do sed animorum disjunctio dissensione acit.Ita -
perem esse aptam vestris commodis, ta ejusmodi quam inc Ioui re non oratione popularis, ta hon se relibenter posset defendere.
LEGEM HOMiNIs J Quanasiispicio exsactis Rulli, quod legem obscure pronunciarit, nec initio legendam proposuerit. Ex D J Hic Rullum cavillatur velut indisertum,qui legem explicare perspicue non potuerit.O
scuritas autem quantum sit in oratione vitium . perspicui- . tas virtus csi raria ostendit: cujus gratia nobis orationem, , natura dedit, ut sensa mentis homines hominibus exponeremus. Ergo ut perspicuitate oratio munus orationis
120쪽
promit, sic obscuritate perdit & amittit. Vide Quintilianum lib. 8 de obscuritatis illa magistro, qui discipulis diaceret Oeότισαν, id est, scura,ut videlicet lato melior,qua to obscurior esset oratio. illitatus aute Ciceroni ludus hic est in adversarios indisertos, cum eloquentiae tamen primope decertantes ut in Pisenem Pauci tua ista lutulenta viatia noveramus,pauci tarditatem ingenii stuporem debiliatatemque linguae: nunquam erat audita vox in foro, numquam periculum factu consilii .Sic in Antonium Philipp.2,
An decertare mecum voluit Antonius contentione dicendi,&c. AliquandoJProponit igitur caussas quibus legeia, cognoverit. Designarat Tribunatum itaque prius inierar Tribuni, quam Cicero consulatum. LibramJ Librarios Romani nominabant, qui libros transcriberent,epistolas alio dictante exciperent, imo vero qui dicentibus oratoriabus orationes eorum exciperent. Possumus hoc nomine nostros Impressores appellare, qui suis typis, ut illi maniabus librosiaquam describunt: possumus pragmaticorum forensium ministros, qui instrumenta descriount, sic appellare. Martialis videtur appellare Notarios, cum ΙΑ lib.
nc de notario ait, Currant se M licet, manira in isticior ilia: Nondum linguasuum dextra peregit opus.
Tantam vero celeritatem scribendi Cicero in conjurati ne Catilinae ut Plutarchus ait in vita Catonis lIucensis, reperit. Omni hocJ Insinuatione conclusa, vel etiam propositae narrationis suspicionibus continuata,tandem sum,ma futurae dissuasionis ponitur, Si lex esse vobis uulu,defenderem ,
Propositio testificationem seperiorem repetit. Non enimIProlepsis quaedam ad illustrationem propositionis ex ata junctis, quod Consul&Tribunus naturali quodam odio dissideant, propterea Cicero Consul Tribuno Rullo non possit assentiri,quod cojugatis approbatur. Et revera,ut aie Elchrius 8 de Republ. Platonis, ακονεία γαρς mi λητεταγμένον , alium alii civitati accommodatum esse. Siccosulatus magis videtur αρι κραπικυδε patres huc magi