장음표시 사용
81쪽
P. RAMI PRAELECTrem actione. 3: Qui ab istojus ad utilitatem sitam nundi.
Etenim quod superioreparte 4 legis vr nitum fui S ita ta Pompejo 66sia rusus liberum, inm
nitum Oecerunt. Iubet eosdem Decemviros omni bus ' agris publicis pergrande vectigalιmponere, ut iidem possint ta V liberare agros, suos commodum sit,&quos sis libeat publicare. quo in judicio perspici non pote υιtrum 'severitas Vacerbio an nignitas quaestu orsi utura. Sunt tamen in totad lege exceptioncidua, non tam iniqua, quam si 'Leio excipit in vetitiali imponendo agrum P ecem fore. agros, toricum Scitiensem: in venderis' agris eo agros, quibuβ cauti qui cautumsit foedere.hisunt in e prica,qui ab Hiempsalepossidentur. ' uc quaero , , - . psalisatis eri cautum fordere,ci Recent oracus ager privatus αἱ quid attinuerit Vcipi Fn ta foedus illud habet aliquam dubitationem, O ager Accen-r oricus dicitur nonunquam esse publicus, quem p tet existimaturum duas caussu in orbe terrarum
gris gratis ETENIMJ Demonstratur eorum malorum facultas pare. &licentia.Rillius capite superiore vendebat tantum vecti galia post Syllam & Pompejum Cosa. id est, vigintiquinq; proximis annis acquisita: proximo autem capite id tollebat, potestate permissa publicandi & liberandi quae liberet. L/be reJ Publicare & Liberare hic opposuit: Publicare. id est, imponere vectigal ex seminibus, fructibus, pascuis ;ut in argumento positum est: Liberare contra, vectigalis immunitatem dare.Notabis hic ut publicum & privatum, sic publicare & liberare contraria esse: & si a privato simili sisnificatione diceretur privare, qua dicitur a publico publicare idem hic esset privare & liberare. Quo νnJ Concluditur indignitas propositoru malorum. Sunt να--JIn si
82쪽
In superiore capite exceptiones duae reprehenduntur, ut inanes aut quaeituo . dilemmate ex causis exceptionum reprehensio concluditur. AP um Recentorrcumj De hoe agro secunda Agraria plura dicentur: quemadmodum ejus posses res vetustate possessionisse,non iure.& misericordia Senatus,non agri conditione defendanti& quod grum illii publicum esse fateantur,sed moveri pollesti itibus amicillimis, sedibus ac diis penatibus negent opo tere. Caurum ei Possessoribus supple,utprovinus locus explicat, v mem siti sat s ect cautum dere. Hi --ώJHiemps t Rex Numidiae, de quo Hirci in bello
Africano agros maritimos occupabat, uos Africanus publicarat. Postea tamen Cotta quodam foedere Hiempsali liberarat, sed Hiempsal foedus illud firmum non putabat, quia populus non jusserat ut Caudinum, Numantinum.& similia foedera rata non fuerant, quia populus nonjusi
Nunc quifam tam ab Trusius qua nummus videtur que no archite ti hujusice legislalfecerint provincias,civitares liberas, Vctos, Ramicos, δ r ges denis ς exhauriunt: admovent manuu is ligati spopub Romani. non est satis. '' e gudite vos, qui amplissimopopuli' Senatusq Iudicio exercitus
i mitervenerit,' expraeda, ex manubris, auro co-i ranario: quod' neg con=Zeptum in monumento,ne' in aerarium relatumsit,idad Decemυiros r
ferri jubet. Hoc capite multa sperant: in omnes Im- peratores, haud g eorum,' qua tionem suojudias cis comparant: sea maximam pecuniam se ά Fau- D ablaturos arbitrantur. quam caussam si si V , rejurati judices noluerunt, hanc isti Decemυiri
si ceperea circo ά judicibus fori se praetermi is
83쪽
cc R RAMI PRAELICT uod qui imperator habeatpecuniae protivm ad
Decemviros deferat. hic tamen excipit Pompe, simil&me,ut mihi videtur,ath in illa lege, qua ξe egrini 'R-ma ejiciuntur, silaucippim xcipitur noenim hac exceptione unim assicitur beneficio, ut probibec nus privatur injuria' Sed cui manubias remittit, hujus 'vectigalia ςinvadit Iubet enim pecuniam si L. reficiatur, po Inos fonsiulci ex novis vectigalibiti recipi- ac redigat: atur fac uti Decemviros. hquasi ro non intellia
gamussaec eos vectigalia, qua cneus Pompediim ad
Iunxerit,uendere cogizare. Nu Ne natas NAMJ Quodam capite imperatores rera E se gestarum Decemviris rationem reddere jubebantur. Hoc igitur caput peracerbe reprehenditur, prim sim cop ratione superioru malorum tanqua leviorum &minoria. fecerandi Metaphora haec referenda est ad asinu . ut venaticus canis feras, sic Rullus pecunias abstrusas cx facit. alioqui & Architem & Olfecerant, disimilis generis in taphorae parum apte conjungerentur. Multo aute elegantius illud est in Verrem: Canes venaticos diceres ita od rabantur omnia & pervestigabant. Audite J Apostrophead imperatores quibus periculu hic creatur. Ampi molPeriphrasis est imperatorv. moeni terseneri J Vid
tur alterii redundare in secunda aute oratione terὐ nerat non additur: sic tamen Homanae leges loqui consueveruta Nota enim sunt illa pro Cluentio, Sententiam dixit, dix est:Qui eorum coit coierit:Convenit, convenerit: Qui venenum malum secit secerit. Praedis,m.rnu γ Marcellus putat pretitam ipsarum rerum quae capiuntur,ene corpora: Manubias autem pecuniam ex praeda vendita redaciam: quae differentia videtur hic observari. Manubias tamen sope pro praeda & spoliis Cicero, ut Chrysogoni & Verris
manubia s. lni o imperii bene meritis rectoribus provinciarum dabantur coronae a provincialibus, postea pro cinroua aurum. Aliquando coronatium absoluta dicitur, ut
84쪽
i unda Agraria. Notabis autem hoc loco Romana
rum legum leveritatem, quomodo Rom. Imperatores Scduces exercituum, rerum omnium rationem reddere cogerentur,etiam munerum & donorum:& tame in monumenta consumere ut liceret,ad basilicas, porticus theatra,
arcus: templa, ac similia urbis ornamenta ut per legem de peccare non liceret, & bene magnificeqtie facere liceret. Hoc capiteJ Demonstrantur adjunctae huic capiti rapina
mast onemJ Id est judicium de pecuniis repetudis ad sese transferunt.lic Agraria secuta, Hoc capite etiam quaesti nem declarissimis viris, qui populi Romani bella geli
runt judiciumq; de pecuniis repetundis ad Deceviros tru-
latum videtis. I iusto Sylla se Felicem cognominari justit, gemellosq; sibi ex Metella susceptos, marem Faustum I mellam Faustam. Faustus igitur Syllae filius infinitas opes ex tyrannide patris acceperat ob quas hic locus indicat accusatum esse; sed ne Reipubl. status turbaretur, judicium omissum esse:& certe M. Lepidus acta Syllae rescindere conatus est, sed oppressus est: & Cicero paulo post in consi latu suo contra proscriptorum liberos oravit. De Sylke r pinis & proscriptionibus vide Florum in bello Mariano. Mirabile autem judicium Dei suit in hoc tyranno, qui ipse phthiriasi peremptus est, & filius Faustus, consiumpto p trimonio , aere alieno oppressus est. Deinde J Proximo
capite non selum superiorum temporum imperatores sed praesentium etiam comprehendebantur, & corum suti irae
manubiaci: Pomprius hinc excipiebatur. Tertiam igitur hanc exceptionem Cicero repr4edit,quod per eam Pom- pejus non unus afficiatur beneficio, sed privetur injuria. Res similitudine declaratur. 'eregrinxi De hac lege s ossic. Cic. Male etiam qui peregrinos urbibus uti prohi-
n eosque extermi natat,ut Pennus apud patres nostros, Papius nuper. Nam esse pro cive, qui civis non sit, rectum
est non licere: quam legem tulerunt capientissimi Cosscias sus &Scaevola: usu vero urbis prohibere peregrinos, s E inhumanum est. Sed J Correctio quaedam est, quod non plane Pompeius excipiatur qum manubiae tantum remittuntur, vectigalia ejus invaduntur. Sillogismi conclusio sicci':
85쪽
Sι qua sectigaliaps consulatum Ciceronis par
Quanta vero fiat Pompejo hic injuria, ex 2 Agrar.percipia et .quod ei de rebus a se partis j udici una, datio legu, c gnitio, jus deniq; imperatorium omnibus imperatoribus
Iemper conservatum eripitur. In diti Sic alias Cicero loquitur:repetit tamen non minus frequenter praepositi nem ipsam ut Invadere in arcem causti , ad Lentulum: In vadere in collum,in fortunas,2.I'lilii p.
L omnibu, videlibam P. 'omnibus rebiti et modis laen- rationibus Ibuctam Ot coacervatam pecuniam 4 Decem P dc mia. ratem.ς ε δ inuetur hujub pecuniae in vidia: consumetur enim in ' agrorum emptionibus . optime quis ergo emet agros istos iidem 4Decemviri.'' tu γ Le missos enim facio caeteros emes quos 'volds, vendas quos volas: Πtruns horum facio quanti volo cavetenim bor optimus,ne' emat' ab invito quasi vero
non intelligamus, Vab invito emcre injurasim esse: ab non invito ,- quaestuosium. Uuantum tibi agri L. etenim, si venit sui alios omittam) secer tuus si ego ejus
M. quitatem animι probe novi , tendet non invitus.
facient idem caeteri libenter,ut possessionis invidia pecunia commutent: docipiant quod cupiunt: dent quod retinere vispossunt. uncprospicite 'omniurerum infinitam ais intolerandam licentiam.P cuma ς coacta est ad agros ' emendocti porro ab invitis non ementur consenserem ossessores non v dere.'' qui uturum e TZ referetar pecunia non fiacet. geturΘvetat. detis Hactenus de venditione reru: sequitur emptio reprehensa ex personae adi hin clis.quod Rullus sit hic lubrice versaturus. Conquestio autem hujus loci, et Asraria planius
86쪽
fanius explicabitur, qaod nunquam Romae tanta comis missa res sit, ut idem audicaret & venderet, idem alienaret' d emeret a quibus vellet. Dialogismus hoc loco est Rulli& Ciceronis. Cuasiisro Dilemmate reprehenditur proin arma Rulli cautio. QuantumJNotat Valgium de quo in tertia Agraria socerum Rulli ut in patrimonio nepotem,& tamen proicopcionibus Syllanis ditatum . totum enim
Hirpinum aprum possidebat: & lignificat ob invidia posisellionum libenter elle venditurum. Cum autem Sylla Dpud Sacriportum & Collinam portam 7o millia,in via publica millia necavillet. 2 millia ex Senatorio de equestri ordine proscrip:illet, Spoletum, Interamnum , Praeneste. Fluentiam vendidules Sulmonem etiam sunditus evertisi sit ut Flor lib.3,cap. M. milites suos amplissimis possessi nibus auxerat, quas post ejus interitum vendere quoquomodo cupiebant, Syllanorum actorum rescissionem perint escentes. AEquitatemJAEa uitiata hic animi moderationem dc simplicem atque apertam bonitatem significaci quo ex genere sunt illa , Exaequo & bono AEqui bonique. Commutent Aliquando prae politio repetitur ut in epist la Sulpitii ad Ciceronem, Vitam cum morte commutare: Et pro Sextio, Cum patriae charitate constantiae gloriam commutare. Nunc's cirri Exagitatur invidia infinitet pecuniae,quod Decemviri tantam pecuniam reteturi sint. Consenserintl In malam partem Consentire hic dicitur,ut Coniurare & Conspirare, quori do in Verrem actione
septuna dictum est de servis. Quos ipse cum consilio bellisaciendi caulla con sensi te judi vit. Et ibidem, Quid im-
tur3Nulline motus in Sicilia servorum Uerre lyraetore,nuulaene consensiones factae esse dicunt R ereturJIn s eunda Astraria idem est, Referre in aerarium lex vetat, e
rum esto nihil ea quod non emi possit βω-
tum des cluantsi velit venditor.' Spoliemus 4 orbe terraru edamus vectigaba effundamus aerarisi. ut locupletatis aut Rinvidiae,aut peailentiaepossessoribus,' agri tamen ematur quid tu 'qua erit
87쪽
in istos agros 'deductio et quae totius rei ratio atq. d si Vtio Deducentur,inquit δ colonia 'suoltu . rum hominumὶ in quae loca: quis enim non videt in coloniis esse haec omnia confide ΔΘ Tibi nos, Lis, S istis tuis harum omnium rerum 'machinat
ribus, totam 'Italiam inermem tradituros exis
maILὶ quam 'praesidiis ' cosirmaretis, coloniis o cuparetis,omnibus ς vinclo devinctam E conser cta teneretis . ubi enim cavetur, ne in Ianiculo Rc loniam contituatisZne 'Urbem hanc urbe alia promere ais urgere possitis Z '' Honfacimus, inquit. Primum nescio: deinde timeo. p fremό non con nuit tam, ut vestro beneficio fotius, quam nostro co-
Vt Ruxi xs ToJ Transitio est ad postremum legis
caput de coloniarum deductione, ubi superiora invidiosa concedunturAE deductionis qualitas disquiritur. Edu Eamini Proprie verbum hoc dicitur in aquis: Mare conglobatur undique aequabiliter neque redundat unquam, neque effunditur: 2 de Nat.deor .metaphoricῶs effundere oratrimonium,aerarium,quod Plautus prodigere dicit: Festo die siquid prodegern, ait) proselio egere liceat, nisi
peperceris. Hinc estiisio, qu. ae vulgo prodigalitas appeti turiliberalitatem effusio unitatur, ait in Partitionibus CL cero. De cerreri Subjicitur per prolepsin qualitas deductionis & repreheditur ex adjunctis; quod loca, uod personae non definiatur. πιιι Invaditur iam apertius in Rutilum, taquam his coloniis regnum mi comparatem: quod universae dissuasionis argumentum summum est ex Agr riae legis fine. Machinatoοι- Ex Gr cis ι xνὴ & μ α νάει- , Latinε machina & machinor facta sint: cujus generis metaphorae sunt in Cicerone Architectus, Fabric tor Artifex. UM enim Ilaget acrius propositam regni si spicionem, de dialogismo exornat. Janiculo J Janiculum prunis regum temporibus extra urbem fuit, trans Tiberim
88쪽
rim ad occasum, postea in Urbem inclusum est.
uod vero totam Itabam vestris η coloniisςc-plere voluistis, id cujusimodi esset, neminemnen frum intellecturum existimastis λscriptum ea nim,' qua in municipia, quast in colonias 4D cemviri &8' velint, deducant colonos quos velint: G iis agros ς assignent, quibus in ocis velint: ut cum totam Ita iam militibus uis occuparint, v bis non modo dignitatis retinendae ,sed ne libertatis quidem recuperandassos relinquatur. e fis bacam si licionibus ta conjectura coarguuntur. Iam
'omnis omnium tuetur Verror jam aperte o Tendent sibi nome hujus Reipublisasedem 4 Urbis ais imperii, deni hoc templis Iovis Optimi Asa
mi arti ac arcem 'omniumentiu displicere. Ca- .puam deduci colonos volunt. Atam ' urbem huis Urbi rursus opponere, Huc opes si ν'' deser re, imperii 'nomen Uranserre cogitant. qui locus propter ubertatem agrorum,abundantiams 4rerum omnium superbiam es crudelitatem Yenuissed citur : ibi no Fri coloni delecti ad omne facinus a mecemviris collocabuturi Ech credo,qua in urba omisti in veteri dignitate ortunas vati, copia
rerum moderate serre non potuerunt,in ea si v
stri satessite, modeste in silentia uam continebui in Lajores no Di Capua magi fratus,*Senatum, consilium commune, omnia denis insignia ' Renpub. su tulerunt,nes aliudquicqua nisiinane n men capuae relluerunt:no crudelitate quid enim illisserit clementius,qui etia externis hostibus victis
89쪽
contineretur,urbem ipsam imperio ς domicilia, praebereposse. mi haec,nisti evertere R Remp. v
retis, ac vobis novam dominationem comparare.
fora. quid e- hcredo,quamperniciosa essent, non videretis quidni in non enim cavendum est in ' coloniis deducendis, 'si mxuries e nnibalem ipsum Opua corrupinsi, perbia nata 13ubi esse ex Campanorumfantidio via deturυ raesidium non ''praeponitur huic urbitria colonia,sita opponitur'
Quo D va RH Repetit illum tyrannicum finem legis
Agrariae, & easdem ejus facultates ea lege ipsa declarat. MunicipiaJ Omnes aliae urbes quae civitatis Rom. jus h . . bcbant, Romana municipia dicebantur. Sic Cicero ait αLegum, Omnibus municipibus duas esse patrias, unam
naturae, alteram civitatis,ut Cato ortu Tusculanus,civit
te Romanus. Cicero Arpini natus in populi Romani civiatatem susceptus, habuit alteram loci patriam,alteram j ris,& municeps populi Romani fuit: uJuvenalis de Cic
Ione ait: me nosin Arpinas gnob/tas,omodo Roma Municipalis eques.
NON M o D OJ In hoc genere comparationis prorasis alia quando duas negationes habet: Non modo hujus libertatis mansuetudinisque non sunt, sed ne Romuli quide: pro Rabirio perduellionis reo. Aliquando posterior reticetur: ut.Non modo in judicium horti criminum sed ne in teni issima nitidem suspicione verbo est unqua vocatus: ibide. Sic isto loco non modo dignitatis retinendae, sed ne libertatis quide recuperandae. Cum tamen secus intelligeta sit pIotatis non modo dignitatis no retinendae. Nec artis est ista regula, sed usus elegans licetia. Transitio ad a tentione ex comparatione superioris argumenti, tanquaminoris cosequente. HujiME . Periphrasis est Romae ex adjunctis proprietatibus. Roma Decemviris displicet. Capuam volunt imperii sedem facere. Quantum autem tum fuerit Romanis animis assectati regni argumentum, sequentia
90쪽
quentia declarant:primum ex loci adjunctis,quod Campanus ager sit tam fertilis,lam abundans. TemplumJ Va ro apud Gellium lib.i cap.7, docet Senatum in loco tantum auspicato & augurato j ustum esse. ut in curia Hostilia, Pompeia Tullia, quod templum dicitur: nec omnes α- cis sacras esse templa.Ovidius tamen i Fastorum inquit,
Sancta Beant augusapatres augusta oocantur Templa sacerdorum rate incara manu.
sta ponere J Secundo bello Punico Capua Annibalε
adversus Romanos excepit, & magna dissicultate recepta est.Vide Livium 3 Decaddib.6. IIbertatemJ Omnium nomodo tota Italia, sed toto terrarum orbe pulcherrima C paniae plaga est. Nil mollius coelo, denique bis floribus verna it uberius solo, ideo Liberi Cererisque certamen diciti nil hospitalius mari. Hic illi nobiles portus, jeta, Misenus,& tepentes sontibus B ae, Lucrinus & Avernus. uaedam maris octa. Hic amicti vitibus montes, Gaurus, alernus, Massicus,&pulcherrimus omni u Vesuvius A in i ignis imitatori urbes ad mare,Formiς,Cuma Iuteoli, Neapolis Herculaneum, Pompti,&ipsa caput urbiu C
pua, quonda inter tres maximas,Romam,Carthaginemq; numerata. Haec Flor. lib.I, cap. Id . Et credo Comparatio
majorum est. Insilentiam J Propria significatio est, quomodo Cic. pro Deiotaro dixit, loveor eciam loci ipsius i solentia. Et i Oratorio, Sed mehercule istius disputationis insolentia, atque earii rerum, qaae quasi in arte traduntur. insciti ic loquutus C sar Insoler & inauditum verbum tanquam scopulum fugiendum admonebat. Ergo insol tiam Cicero dicit insolitas & novas opes. MajoresJ Alia ejusdem rei probatio ex authoritate Senatus qui delendain campanam Rem p. censuit, ne sedes fieret imperii. M tria Reipubansignia sicut alias si pe comprehendin lagistratus quorum propriε est imperium, Seu di Ad quem deliberatio pertinet; Consilium, quo lites Acontroversiae civium disceptantur.Capua aute aedificiis si riata est, ut aratoribus receptaculu,ruuicis ia udinas, cellam horreu agro Campano praeberet, ut erit oratione 2. Li-