장음표시 사용
141쪽
Wraran Transilio ad quartum caput, quo decemviri etiasine Curiata lege creabantur, ex quo tertium caput reprehenditur: - ω - cominis magistratu eri potestsege Cur aram sopus
Assumtio praecedit. Perὐersim Id est praeposterum qu modo pro Cluentio dixit Itaque ut erat semper praepost rus atque perversus. Attendue J Locus attentionis per irrisionem illis similem: At videte hominis diligentiam: At videte quam diligenter. S/ho er, riopossitio syllogismi aucta repugnanti biis. quod liberrima civitas sit sine comitiis Coriti acrabis aurem quoties jam nomen libertatis hie usurpatum sit. Cunninam quartoJ Ratio propositionis ex praenentis capitis testimonio. RegesJ Pro coplexione propria Quore curiatis lege-lν- est in generalis universaedilluasionis complexio ponitur,jam toties iterata.
ίς videte quam hiuli enter retineat jus ' Tribunitiae 'potinatis: 6onsulibus legem curiatam i xentibus Tribunisplebisspee intercessum: n lque tamen nos id querimur, esse hanc Tribunorum plebis potestatem: tantummodo si quis ea potinate temere est usus, existimamus. hic Tribunus plebis legi fortatae quam Praetorserat, admit interced Apotestatem. e hoc cum in eo reprehendendia
ess,quo er Tribuisum plebis 'Tribunitia potestas minuitum; tum in eo deridendum, quod consili si
legem Curiatam non habet attingere rem militare non licet huic, cui vetat intercedendi potestatem, etia intercessumsit, tamen eandem conAituit, quam lata esset lex: ut non intelligam, quare aut hic vetet intercedere, aut quenquam intercessu ι putet, cum intercessiostultitiam intercessori gnia si iurasit,non rem i editura.
142쪽
AT v ID E TE J Arripitur ex superiore di sputatione dia minutio Tribunitiae potestatis,& dissimilium collatione aggeratur; Tribunitia intercellio Curiatam legem sustuli tu sic Tribunus Curiata lege Tribunitiam intercessionem tollit. inerimur Potestatis Tribunitiae magna vis fuit: Nulli magistratui alii parere, omnibus intercedere , Senatusconi ulta probare vel improbare, prchendere, & in carcerem vel Consules conjicere. Quinquennio ante Tiberii Gracchi Tribunatum,D.Brutum&P.Scipionem Coil quos & quantos viros homo omnium infimus & Qrdidissimus Tribunus plebis C. Curiatius in vincula conjecit: quod antε factum non erat,ait Quintus frater , Legum. Hanc tantam potestatem Sylla imminuit, Pompeius restituit,dc Cicero, licet ab ea vexatus iniquiss-mE tamen retinuit in Legibus cum ait: Plebes quos pro siecontra vim, auxilii ergo, decem creassit,Tribuni ejus sunto: Quodque ii prohibessint, illi odque plebem rogassint:
ratum esto: saneta l. siuito: nEve plebem orbam Tribunis relinquuto Hae Ciceronis liliat de Tribunatu leges,& in carum interpretatione confitetur in hoc magistratu mala quidem et Ie, sed bona etiam magna, quia concesta plebi a patribus ista potestate, arma ceciderunt, restincta teditio
est. Inventum est temperamentum, quo tenuiores cunil incipibus aequari se putarint, in quo uno suit civitatis sa-usn ideo Trit unus appellatur custos, praeses, defensor dc propugnator Romanae libertatis. Ex imam JAbsoluta sic dicitur in Oratore, Orationis subtilitas imitabilis illa quidem videtur esse existimanti sed nihil est experienti minus. Existimare igitur pro Considerare hic sumitur. Hie tribunus pi bis J Antapodosis est dissimilitudinis exaggerata coiugatis & majoribus. Hic Antapodosis minorum ad illa majora quae praxesserunt. Ite non intesti-gum Concluditur reprehensio de imitatione Tribunatus.
Sint igitur Decemviri neg. veru comitiis, hoc
est populi si ratem, ne , illis ad speciem atq; ad usurpationem vetustatis per triginta sistores auspiariorum caussa ς adumbratis constituti videte nuc
143쪽
ris P. R A M I PRAELECTeos quia volus nihil pol satis acceperint, quanto
mavoribus ς ornamentis' ab larat, quam omnci nos
sectistumus, quibus vos V amp*sima, potestates dedistis. Iubet auspicii coloniarum deduce larum caussa Decemviros habere pullarios. ' EODEM
se oportere SiNT IGITu RJ Hamnus disputatum est de sine legis Agrariae, quod tyrannidem & dominationem decem tyrannorum tantummodo spectarit, idque ex quatuor legis ipsius capitibus accurate disceptatum, quod per minorem partem populi Decemviri crearentur,in quo liber tas populo criti tur: quod more Pontificis maxunutotum vero contra est. Nam Pontificis electio,quae per religione, populi non erat . quodammodo comitiis illis ad populum transtata est; hic vel 5 quod populi temper fuit, populo e torquetur,& Pompejus indignissime excluditur. & Rullus pro libid: ne omnia constituat quod Curiata lege, quarta
men lecudaria est: quo sine Curiata lege quod plane pe versum aurinsidio iuni est. his inquam capitibus finis i rarariae disceptatus est, libertatem tolli, dominatione tui: deinceps ad finem eundem confirmandum t rannidis forma quaedam ostenditur, & superiorum invidiosa permissio praeponitur. I urpationemJ Ut antea dixit ad usurpandam libertatem, ita nunc ad icturpationem vetustatis est, quali diceret ad continuadam pollectionem juris antiqua & consuetudinis antiqua . Per trigintal Silectio vela est, susincio fuerit a Romulo vetustatem hancrosectam elle, qui populum in triginta cimas divisit qui- ius sine ilis lictores in comitio adsuerunt.Expulsis autem
144쪽
regibus, non tam regnum, quam regni nomen mutatum est. Consules imperium plati regium legibus & rationiabus subiectum& tempore definitum, insigniaque regia,&auspicia, & sacra retinuerunt. Imaraei Attentionis locus ex collatione majorum: Nos Cosstot ornanactis allecti non sumus. Jube J Argumentum tyrannicae sormae colligitia ex variis alunetis, pullariis, apparitoribus,&c. Quod ita reprehenditur, odi ιmimma ratione factum ect, eodem jure non debet esse: Ar Gracchorum Ru B drisores dis mιzmarat on in acti Eodem re jure non debent esse.
Munitio praecedit dissimilitudine legis Semproniae deserviliae quia illa per triginta luinq; tribus lata sit haec per
septemdecim seratur. Pu uriosJ Reipublicae Rotnanae pars maxima divi natione continebatur, id est , voluntatis divinae conlideratione & cognitione, quae videlicet res futuras denunciaret. Itaque divinatio & artificiosa in conj ctutis sortium, ominum,in observatione astrorum fulgi rum,extorum, avium, ut pullorum; unde pullarii, qui huic divinationi praeerant:& naturalis in furore mentis & inse-mnii. Notabis autem lsic auspicem pullarium veluti rei gionis inagistrum iii comitatu magistratus primo loco esse. T s iso Notabis luc tres viros separatim daci, qui conjuncto verbo di hi sunt antea triumviri. Et cum ruJPropositio syllogismi dissimilitudinis maximam,quae vulso dicitur in scholis,complexa. , Das pratereapotestatem verbo natoriam, re
vera regiam sinit in quinquennium facit sempia
ternam. tantis enim confirmat opibusi copiis, ut
intestis laripi nulla modopossit. deinde Vornat apparitoribus, cribis, librariis praeconibus, architet Iis, praeterea mulis, tabernaculis, centuriis supellectia
li umptum haurit ex arario ,si pedita a sectis. Iani res ex Equestri loco ducetos in annos gulos, Patoria corporis constituit, eosidem ministroi ta
145쪽
H P. RAMI PRAELECTsatellites potestatis. Formam adhuc habetis, culiarites , inpeciem ipsam tyrannorum ; infignia md
ris veteris δ α 'potes fatis, nondum ipsam pote fate.
Dixerit eni ortasse quispiam, quid me l dunt,scriba,istilo praeco pullarius: omnia si ni haec hujusmodi, Quirites, ut ea qui habeat ne venisse suffragiis aut Rex nonferendus,autpravatus risus esse videatur.
DAT PRAETER E A Digressiuncula est. Deliacenim potestate non erat propositum S mox separatim, tametsi a tyranni specie hoc etiam argumentum non alienum est. PraetoriumJ l aetoris potestas magna fuit jus novum coi dere,vetus abrogare. Hinc illud Ovidii,
Ornamenta x insignia Praetoris fuere sex lictores. luamvis Paulus Amilius duodecim habuisse dicitur: sella curulis trabea candida equi albi,niveique adfrgna Quirites, ut Juvenalis est Potestas tame baec annua fuit. Sempiterniat Romae nullus post expulli,s Reges perpetuus civilis magia stratus fuit. Augures quidem perpetui fuere: at Consiles
Tribunique,& ceteri civiles, quorum certus esset ordo,ai nui. Eixtraordinarii aliquandc breviores, ut Dichaturas
mestris:aliquando diuturniores,ut hic Decemviri in quinquennium:& Caesar id temporis imperium in Gallias primo obtinuit. De diuturnitate magistratuum Aristotcies quaerit in Politicis, S prehendit Platonem, quod in R publica magistratus perpetuos facere videatur, nec ipse mnino perpetivitatem in magi stratibus esse voluit. Dei de orna J Redit ad tyrannicae formae circunstantias.
paritor autem est qui praesto magistratui adest ad obeundum quod imperavit, ut viator stator, lictor. Nam paulo post pro apparitore lictor repetitur di inc apparitio, muta ris ejus functio:ut ad Thermu Cicero, Ego sum antea studiose commendabam Marciliu,tum multo nunc studio- .
sius quod in longa apparitionesingularem & prope incredibilem patris Marcilii fidem, abstinentiam , modestiari que cognovi. Sc ob Scriba quondam librarios & poetasi a
146쪽
significavit, nunc librarios publicarum rationum, ait Festus. Scriba igitur erit graphiarius & secreturius, ut modo loquimur. Praecon Pr co,qui aliqd publico jus id pr nuciat vel in judicio,vel in theatro, vel in alio quovis loco publico. Archi ei tu Architect' hic intelligatur ex divi ru agrarioru munere, qui no lum dividebat & metiel, tur agros, sed aedificiis areas & urbib'desigilabat,ut antea dictiun est: vel architectos intellige designatores hospitiorum,quos habent in comitatu principes, quos Mares chalos hospitiorum, & Fourarios vulgo nominamus. Centurivi Centuria in bello centum homines significat, in agris ducenta jugera .hic vero significare videtur eam paristem comitatus, qualem vocamus in comitatu nostri regis centum nobiles. Suppeditat ora J Sumptum facit publicum partim ex aerario, partim a sociis. Praepositio autea significat hicper. Intellige igitur, suppeditat Rullus DG icemviris sumptum a sociis, id est,per socios ut pro Milone
liquitur adde casus adde incertos exitus pugnarum,Ma temque communem, qui e spoliantem jam &exultantem evertit & perculit ab abjecto, id est, per abjectum Sc prostratu. rma Cocluditur forma tyramdis, & transitur ad est Zetes ejus caussas ex potestate Decemviris permissa. LDxerit Rcretitur ide per prolepsin adaugendam invidiam &dis uncto syllogismo reprehelio concluditur: cui sine Vesbus fragos haec obtinet, aut rex non
ferendus, aurira tu. furissuri. . Nonsecundum:
Perspicite quanta pote fas permittatur nopria vatorum 'in iam sed 'intolerantiam Regum esse disetis. Primum permittitur infinita potestas innumerabilis pecunia conficiendae de et effris vetit
galibus non fruendis ,sid ahenandis. deinde orbis
terrarum, gentiumq, omnium datur cogniti ne consilio,poenas ne provocatione, animadversio sine auxit os Iudicare per cuinquennium, ' vel de cis u-
subbus, vel de ipsis Tribunis plebispoterunt: de illis
147쪽
actionibus sed ad hunc locum nil hae leges attinet: pro domo sua propria mentio est huj us Liciniae; Praeterqua quod ne id quidem per legem Liciniam, ut ipse tibi curationem
ferres acere potuisti. Et iterum 13 ad Atticum, quavis nominatim legem non appellat.tamen ad eam alludit: Atque hoc etiam accepi, no solitos ina ores nostros legare in decem, qui ellent imperatorum necessarii. ut nos ignari purucherrimorum institutorum, aut negligentes potius, M. Lucullum &L.Muraenam.& caeteros ad L.Lucullum misimus. Videntur autem hae Tribunitiae leges ex Solonis lege deductae. Solon enim cavit, ne is fieret curator, ad quem post pupillorum obitum haereditas perveniret, ut Laertius est in Solonis vita.Quod autem hic in Rullo Cicero reprehendit, ambo Gracchi fecere, & suae legis curatores suere; sed reserete Scipione per Senatum id tum damnatum est,
missusque Turdianus Cosqui judex divisi, ibus esset Vide Appianum i lib. EtenimJ Disputat ex adjunctis:
S populo consuleres, remoVereste cione: Non te remove afficione: Non gitur populo confusio.
Proposicio repugnantibus & distianilibus exornatur. Nam hocJ Sententia assumtionis, At te non remo es Asuspicio ne . quae probatur longa superiorum Rulli factorum repetitione. Comulis W uiri Videtur hoc loco idem elle, habere comitia, & comitiis praeesse. Nam superius illud habebit comma, n unc repetitur. Nulta custodel Hic t cus indicat sortienti tribus custodes adjungi solitos a quibus observaretur:Ruli tutem neminem assiiturum. R nuncia tJ Ut facere, designare, creare, deligere, sic renunciare com: tiale verbum est, de videtur proprium esse praeconis, qui tribus si e sustia is hunc vel illum renunciat a tribu tua delectum. Singulta enim tribus suos praecones liabebant per quos studia tua renunciabant. Neq. singulae voces praeconum, suit initio. & pro lege Manilia sie Cicero loquitur: Nam cum propter comitiorum dilatio Dem ter praetorprimus renunciatias &c. Via J Pro complexione cinare populo non consulis haec indignatio ex collatione minorum additur. Omma Conam Iatur in assuntionis probataone,coinmutatis verbis, ut si spici
148쪽
Scionis acerbitatem augeat. Asororest Ascriptor via detur idem esse quod subscriptorciid est cauilid:cus,qui adjuvare caullam poterat: & haec a Cicerone conjunsanturr Venalis ascriptor & subscriptor pro dot nostra: Detcnsor de ascriptor. poli reditiun & ibidem, Author & ascriptor. V Ariptionei Praescribere interdum idem est quoa inlcribere,ut apud Virgil. Gog. 6. Nec Phoebor tisru aest, Quam sibi qua Harx sesio P pagina nomen. Hinc praescriptio legis: id est, inscriptio titulus: ut Servilia lex ab authore Servilio diceretur, sicut Licinia, P utia. Hinc apud Caesarem metaphora pro simulatione, Ut li nesta praescriptione rem turpissimam tegerent...
sc videte i hominis . Hlgentiam si fui ' Ru lum cogitasse, aus Rulla potuisse in mentemς --nire arbitramini. ς Viderunt ij qui haecς machinabantur,si vobis ex omni populo deligendi potestas esset data, quacunque res est in qua 'sides, Rint
gratas,' virtus 'auctoritaπ quaereretur, vos eam fra dubitatione ad Cn. Pompedium principem delaturos. Etenim quem unum ex cunctis delegissetis, ut eum ' omnibus omnium gentium bellis terra tamari praeponeretis, certe in 'Decemviri aciendis,
'si fides haberetur , e honos,' & committi' huic optime , ta ornari huncjustissimeposse intelligebant. Itas excipitur hac l si' non adolescentia,
non legitimum aliquod &' impedimetum,non po- restas,no magistratus ullus, alus negociis ac legibus ς impeditus: non rem denis, quo minus Decemvir
feri possit praesintem eum profiterijubet quod nulla alia in lege unquam fuit, ne in his quid, magistratibus, quorum certin ordo est.Timebat enim, Pom-
pejus ne si adesset ferri non posset, aut ne si accepta lex esset, illumsibi collega ad criberetis ς custodem
149쪽
os . P. RAMI PRAELECT. AT vini T EJ Additur stiperioribus gravior sispicio,
quod l)ompej us Decemviratu excludatur, & ideo libertas populo tollatur. Syllogismus sic est,
s libertis eobu relinqueretur, Pomprius elueretur:
Vσδε, uniJ Videtur hoc loco propositio futurae reprehemsionis deesse. Solet enim Cicero proponere, quid cofirmare vel infirmare velit. PrincipemJ Princeps pro primo aliquando sumitur: ut 2 Oratorio, Namq; dc Herodotum ibium qui princeps hoc senus ornavit.Et apcrtius 7 actione, Ili quisque in fuga pol remus, ita periculo princeps. Et nimi Ratio propositionis a majori Delectus est Pompeius Omnium gentium bellis imperates: Ergo Decemvir deliseretur. Pomprius autem in Africa contra Domitium nisi spania contra Sertorium toto mari Mediterraneo contra Piratas, & in Asia contra Mithridatem imperator dei eius fuerat. Iri est Sententia assumtionis.Sed legrs exceptione ejiri electio impeditur. Hic exceptionis legitimae nisi prius absolutus, creari non poterat. Pro Perat Profiteri videtur hoc loco elle comitiale verbii, ut idem sit quod profiteri nomen inter candidatos & petitores Decemvir tus,quomodo Livius sexto belli Punici loquitur: primo e pectaverunt,ut qui se tanto imperio dignos crederent,n mina profiterentur. Euodnusiit Removet hic talis exceptionis exemplum, ut Utό jam caustas removerat. Cuorum certusJ Ordinarius & Ordinari E Nirolius ut non Cia ceroniana notavit,& videtur hac periphrasi Cicero nomen hoc refugiste: tamen extraordinarii vocabulo stata utitur, extraordinarium munus, imperium, honorem, reum: αὶ pecuniam extraordinariam, petitionem potestatem, cupiditatem: uod etiam extra ordinem sarpe dici init extra o dinem bella committere, provincias dare. Timebati E ceptionis est finis.
His quoniam video vos ii hominis dignitate ta
contumelia legis esse commotos, ς renovabolita
caussas Cicero removet. IStas enim legibus erat definita,&quaedam potestates duae sim uigeri non poterat, & reus,
150쪽
IN I LAGRARIAM. III quo initio dixi regnum comparari tibertatem vel fram hac lege Uunditus tolla. e si vos aliter μι- timabat , rnu ad omnia et e Ira pauci homines cupissitatis ς oculos alecissent, non eos inprimis id
acturos,ut ex omni cusFodia vestra libertatis, mn otes fate, curatione, patrocinio et e Irorum commodorum Cn.Pompestis ςdepellereturΘ' &U V derunt vident Iiper imprudentiam ves Tram, negligentiam meam, legem incogniIam acceperans, fore utipostea cognitis V infidus, cum Decemviros crearetis, tum vitiis omnibus re sceleribus legis Cn. Pompedit Vrae tum opponendum putetis, ta hoc parvum argumentum vobis erit, a certis hominibus dominationem pote latemque omnium rerum quaeriZ cum videatis eum,quem Vcunfodem
et Pisae' tibertatis fore videant, expertem sera dignitatisZ
Hic Qv o N IA MJ Hic plausit vel clamore aliquo populi consensio significata est. Itaque jam inflammatum populum Cicero vehementius incendit, GlbeItatein quod iam toties usurpatum est, & quae hic etia propria comple-. xio est,uiolari concludit. An vos aliteri Commoratur insuperiore stilogiuno, sed ordinem partium invertit. Assisumtionis sententia praecedit de exceptione & ejus fine. Inderunt Sententia propositionis, D tiberraι effer, Pom- ρη- eligereturvi autem nonnihil in antecedete immutata. Et hocJ Pro complexione Quare tibertas eripitur' ponitur contrariumad est, dominationem quaeri: & idem argumentum tertio loco repetitur.
Cognoscite nunc, quaepotestas Decemviris, taquanta detur. Primum lege curiata Decemviros ornat. Iam hoc inauditum, ta plane novo more uti Curiata lege magistratus ' detur , multis
