장음표시 사용
281쪽
2Io . r. RAMI PRAELECTtatio est ex adjunctis, cum quibus subjectaproprie conse
Quae tecum fatilina sic agit, ta quodammodo
tacita loquisur. Nullum Iam tot anno acimas extitit nis re te: nullia gitiumsine ' te tibi uni multorum civium neces, ' tibi vexatio, direptios sociorum impunit uit. Achbera: tu non tum ad ne luendas leges β quae ones, verum etiam ad' evertendas μ perfringendast valuisti. Superiora illa.quanquams 'sera a non fuerunt: tamen, urpotuid tuli. nuc vero me totam esse in metupropter te unum: quicquidς increpuerit, Catilinam timeri: nusium videri contra me consilium iniriposse quod ά tuo 'sielere abhorreat: non en eredum. Quam e obrem disitae,atqb hunc mihi timorem eripe: siv ' rus, ne M opprimar: sin falsus, ut tandem aliquando timere desiimam. Haec ite ,ut dixi patria loqua ruri nonne impetrare debeat, etiamsi vim adhiber.
non possit λῆ Quid quia ' tu tetrae in custodiam de disti Z Quid, quod vitandaesu ficion caussa, apud L pidum te habitare velle dixisti Θ ά quo non
receptus, etiam tame venire ausius es: aliut domi
sponsium tubses, me nullo modoposse istem pari
libus tuto esse tecum, 'i magRo in periculo essem, quod isdem moenibus contineremur: ad si ullum Praetorem venisti:ά quo repusillus, ad s-dalem tuum, virum ', optimum, M. MarceΓῆ d migrasticquem tu videlicet es adhV custodiendum
te diligentissimum. G ad suspicandum Nagacis mum , O ad vindica umfortissmum foreputasti Sed Pam longe videtur carcere, atri: ά4 vincul is
282쪽
a esse debere, qui sit .m jam dignum custoria
judicaverit Z Quae cum itasint, catilina, subtι. hic emori aequo animo non potes, abire in aliqua terras, ta vitam istam mulitasi pticiisjustis rib iis sς ereptam 'fuge so tu in I mandare.
Aa τε cuM J Prosoporiria repraesentat conque rentem patriam de Catilina quae superioris allum tionis illustratio est ex factis Catilinae. SuperioraJ Dissimilitudo est antecedentiu S consequentium,ubi notabis metaph ram , crepuerit: qualis est pro luraena, Simul atq: increpuit suspici a tumultus, artes ilico nostrae conticescunt. QuamobremJ Complexio est prosopopchae dilemmate ex adjunctis inter se contrariis amplificata. Finis utriusque paciis etiam ostenditur. Hac si recumJ Deponitur ipsa bie persona quae sulcepta illic fuerat Qua tecum,&c. Nec enim persona vel iuscipi vel deponi temere debuit. Cuid quo tu, e. Conti auatur quaestio ex Catilinae ipssius quo
ut eustidia se dignum jud ear, dignus ea cara
Munatio praecedit inductione declarata. Te a x a emi Ciceronem quondam Catilina pene decepit, ut ipse de se ait pro C lio, tam astutus cujusvis rei sinat lator&dilli- mulator erat. Sic igitur tentabat rursus fallere. Ciceronis responsum ex collatione maiorum est. Antea vero illud Huldein sententiae fuit, Magno me metu liberabis, dummodo inter te atque me murus intersit. Repudiatus M taphora a matrimonii renunciatione ubi proprie repudiu& repudiare dicitur, cum illa formula nuncius remittitur: Res tuas tibi habeto, res tuas tibi agito. se lemJ Hic
M. Marcellus popularis Catilinae fuit, non is de quo paulo post: quod intelligi potest ex variis adjunctis in eo notatas. Sed quaml Sententia propositionis. Cua cum J Conclusio si solus jam saepe iterata, Quare in .
283쪽
rsi P. RAMI PRAELECT' Reser, inquis, ad R Senatum. id enim poss7 lus : cs, si lac μ ordosibi placere decreverit, te irem exitium, obtrmperaturum te esse dicis. Non res ramid, quodς abborret ά meis δ moribus: ta tamen faciam, ut intelligas quid hi de te sentiant.' ον
dere ex urbe, litina: tibera R Rempublicam m ru.m ex fium, si hanc Riscem experitas pro siem. uidest, Catilina λ ecquid attendis. ecquid animadvertis horum . silentium . Patiuntur, tacent. uid expedias Rauti ruatem loquentium, quorum voluntateo tacitorum perspicis λ 'phoeidem huic adolesienti optimo P. Sextio, sifortissimo viro . M. arcesso ccxissem jam mihi Consensihdic ipse in templfure optimo J Senatus vim ta manus intulisset: de te autem, Catilina' cum quisu
probant echm patiuπtur,decernuntium tacet,cla-
mant. ness, hi lum, qu*rum tibi authorita, est via delicet b obara . vita visessima: detiam illi Esemiti Romani. huenes fissimi at' optimi viri, aeteris fom iissimi cives, qui circunstant φ Senatum: quorum tu' ta sequentiam videre stud aper icer tavoces paulo ante exaudirepotui liquorum ego viae abs te niu manus ac tela contineo: eo Amfacile Cadducam, ut te haec, qu ampridem vastare sudes, retinquetem rect adportas prosiquantumquaquam quid loquor H te ut ulla res frangat Z 'tu utunruam te corrigo Z tu ut ullam fugam meditere ut ullum tu exilium cogite 'REFER, i Nudiis Repetitur illud paulo ania positu
Senatus iudicium ad praesentem, ut videtur, Catilinaepistulationem &ex eo sic concluditur: M Senia Ἀjubeia Cariona discedet:
284쪽
propositio prolepsua habet. Non referamJ Ad exponendam assumtionem de judicio senatus quanta sit hic ratoris astutia perpende. Nam & declinat invidiam rei tionis, & tamen quod vult cssicit. Ex edereJ nαρρησία velut exilium imperantis. Quid eis Caritin J Approbatio aliumcionis Si mens intelligitur symbola mentis nosint expectanda. A si hori Amplificat allunitionis rationem collatione dissimilitian. αοrασις variis adj ne is exornatur de Sextio dc Marcello pro quibus postea habitae extant orationes: nec enim luc Marccllus est sodalis Catilinae. DeteautemJ Antapodo is distirnii: tudinis ubi stilentii judicium mirificε exprimitur. Nese hi solumi Additur ad judicium Senatus judicium equestris ordinis αreliquorum civium,ut totius civitatis sententia expelli Catilina videatur. Res interi in variis adjunctis ornatur. Huis
o imis ρωνέα est ex collatione majorum. Circu stanti Conlidera, quali forma in eo templo subsellia dic posita fuerint, an ut in amphitheatris rotunda: id enim videtur hic significare Cicero δἰ pro Milone de judicum sit, selliis idem cum ait, Non enim corona colestus vester cin- . elus est, ut solebat, non usitata frequentia stipati sumus. - Significat hic sibi acclamationem populi secundam contigille adversus Catilinam. Quorum egoJ Tale equitum Rom. studium Plutarchus in Caesare,significat adfuit te Conibli adversus C sarem quia conjuratos defenderet. Cuanquam quiri Complexionis loco Quareas, in exi inm) correctio est ad odium Catilinae, & optatio ad gratiam Ciceronis.
' Utinam tibi istam mentem dii immortales
donarent. tametsi video G mea ' voce perterritus L darenti re in exilium animum induxeris, quanta rem stas ' inmidia nobis ,si minus inpraesens tempti r centi memori celerum tuorum, at in φρ sterit rem impendeat.' Sed non es ξ mihi ta ui, dummota L. Sed est mi
do ista tua privatas calamitas, ta ' Resti hy - ,
285쪽
tientem scut adhuc fecerunt seculabuntur ars
custodiext. Cupiri Hactenus prooemium suit: ejus deinde sententia specie quadam dividitur. Cicero clemens cile vult in tanto Reipublicae periculo, sed ignavus est: tanquam diceret quod alibi dicit, natura mea clementiam, Respublica severitatem desiderat: quae duplices senatorum sic nientiae sunt. Alii enim severitatem iii lenitarum sequebantur: ignaviam vero Cicero lenitatem suam vocat, & approbat subjectis peric liso Nequ/mque J Sic in cadem oratione postea, Invidia incitiae ac nequitia pertimescenda.
Metaphora eli a dii Ioluta libidiae, quae proprie ita dic,
ait I Fastor. Ovidius. metaphora, inquam illinc est addin solutam incuriam lignincandum. Hauolin J Hac metaphora tigni licat ac gustias loci, ut de Corintho Agratia secunda dixit: Erat polita in anguitiis atque in faucibus Graeciae. Intelligit autem hac Fesulas in media Hetruria, qui vicus nunc exiguus est. Eo enina Manlius manum in litum conducebat. Eoi tam coriorum J Definitio est Catili mat ex adjunctis. 'Atque ad O J Correctio est per collationem majorum. Sic pro Planco, Insector, posco. tquoadeo flagito. autem ali quando secus: ut, o princeps in a lutoribuet, atque adeo secun dias. Si texon Dii putat sentenuam suam in partibus clementiae ex adjunc as:
Ore jam intersici j ero. ram tua conjuratio non- . dum omnibus paceat, mali crudeliter fis Itim esse ducent: sed cura; j ube o, cum tua conauratio omniί- parebis: Euare nemo tum crudeliter factum esse dice . Assurn tionis ἴc complexionis sententia confusa est. Siamita J Periphrasis hominis nequissimi ex Catilinae similitudine. QMandiri Itei atur eadem ratio ad bonos confirmani
286쪽
firmandum: sortitudo I providentia Consulis ostenditur. Ocuti aures J Huimodi cxploratores & custodes Aristoteles appellat quinti Politic. cap. II. mkαγώγιδας qui
Etenis quid ea Γ atilina, quod Iam amplius
expeIies ,s neque ' nox tenebris obscurare ' corsus nefarios, nec privata domus pariezibus continere vocem η furationis tuae potesZZIῖς illustrantur,sς erumpunt omnia, muta jam istam δ mentem, mihi crede: obliviscere caedis atq&e incendiorum. ς Teneris undique. lucesiunt clariora nobis tua conis filia omnia, qua etiam mecum licet recognoscarita Seministine me ante diem x II. Calend. Novembr. dicere in Senatu, certo die 'fore in armis,
qui ' dies futurus esset ante diem v III. Calend. ουembr. 6ε tantium ' audaciaest Item atque administrum tuae Z N im me fefellit, Catiliana non modo res' tanta, ' tam atrox, tam incre L. tamquedibilis: verum, id qxod multo magis αἱ admo- incr. randum, An Z Dixi ego idem in Senatu, caedem te optimatum contulisse in ante diem v. 6alend. No Uembr. tum cum multi principas 4 civitatis ma, non tam sui conservandi, quam tuorum consiliorum reprimendorum carisa, prostrarunt. num inficiari potes, te illa ipso die ' me:s' praesidis, mea diligentia ς circu lusium, ς commode e Ie contra ' Rempub nonpotuisse, cum tu discessu caeterorum, nostru tamen, qui remansissemus, caede comtentum te esse dicebas 3 Ouid Z cum te Praeneste canipsis Notembr. occupaturum nocturno impetu
esse cibideres: si se nersiam ' coloniam' me seu, meis 'pro iis,' cubi odiis, vigiliis esse munitat
287쪽
ε o P. RAMI PRAELECT.' 2 Ailatis, nihilς moliris, xuhil c
m ' non modo a diam, sed etiam viavit. csentiam. ET a NIMJ Tractatur deinceps ad clementiae parita
continuandum prooemii secunda ratio de conjuratione: Si conjuratio tua patent, mura mentem abi: Sed primum:
Propositio dissimilibus ornatur. TenerisJ Assinatio a
tecedentis med tua conjurat/opatero ad cujus probati nem attentio excitatur. Inductio autem est longae Ctir nologiae. Prima pars de armis comitiorum consularium die ad necandum Ciceronem sumtis, erornata adjunctis temporis, personae, causae. Memin/m Hee e J Cicero aliquando praeteritum cum praeterito metri ni conjungit: ut, Memini permisisse, ad Atticum. Item, Memini distribuisse pro Roscio: item de suille pro Milone. Frequentius tamen cum praesenti conjungit, ut hic: in eoque Ualla labitur, qui Maronis illud, orando puerum meminime condere soles, ad poeticam licetiam reseri, nec usitatum in prosa sermo nis hoc genus existimat. Aute diem v Iir. Calen J Hinc observa Dis quanto tempore Consulatus prius designat, tur,quam iniretur. xx IIII. Octob. dies hic est. At Consulatus Calendis Januarii inibatur. Hoc autem die comiti rum, Cicero Catilinam excitavit in Senatu, deque his interrogavit, ut in argumento diximus. C. Manlium JHic postea belli faciendi princeps fuit, & ei Catilina in
praelio dextrum cornu attribuit. Hunc Manlium Pluta Uius Malium vocat, & quondam sub Sylla strenue militasse dicit. Dira era J Secunda pars de caede Cptim tum adjuncto metu illustrata. Non tam sui conse vani J Haec oratio usu congrua est, non arte: SI nim pluralis est numeri: Consersandi singularis. Sic in Divinatione Dolebas tantam Stoicos nostros Epicureis i ridendi sui facultatem dedisse,&c. Valla genus hoc sermonis non satis considerate reprehendit. Num in erant Mode.
288쪽
Modesta prudentia & sortitudinis significatio est in providendo &. propulsando pericillo: ex eisectis Ciceronis & dictis Catilinae argumentum est. Cu/M Tertia pars de occupando Praeneste, ubi rursus virtus Constilis Ostenditur. Oppidum autem hoc,Romae vicinum est. A nil oJ Co plexio superioris inductionis majorum collatione aucta.
Recognosse mecum tandem' noctem illamsimperiorem: Iam intelliges multo me vigilare ς acrius ad alutem, iam te ad perniciem J Republicae. co te priori nocte venisse inter falcarios non agam ς obscure in UZ Leccae domum riconvenisse eodem complures ejusdem amentiae Herses vocios:num negare audes ξ quid taceri convincam si negas. ω- ac si nere deo enim esse hic in ' Senatu quosam, qui tecῶ una bis. 'fuere. O immortales ubinamentiumst mitiὸ quam ' Rempub.habemus In qua urbe vivimus Θ si bissiunt, in nostro numero, P. Cin hoc
. go: ta quos 'ferro trucidari oportebat, eos nondum voce ς vulnero. Fuisti igitur quae Leccam ea no-LD, Cati nardi Di impartes Italia fatuistiquo quemq proficis placerct: ''delegisti' quos Romae
relinqueres, ostre meduceres: descripsisti urbis partes ad incenda: cosirmasti te siumam esse eae iurum ed is aululum tibi es etiam tum morae, quod o viverem. reperi unt duo equites Romani, qui te ista curabberarent, ese illa ipsa nocte
paulo anted lucem me in meo te talo interfecituros poleticerentur. Racoo Noscέ Secundus attentionis locus ad seque-
289쪽
tium expositionem, ubi collatione minorii viritis eadem Consulis ostendatur. meo iri Postrema pars inducti vis de si aerioris noctis consilio adjunctas illustrata. FALearios J Falx bellicum in strumentum adunco ferro praestaxum ,&navale & murale erat. Caeles tertio belli Gallici.
Ina erat magno usui res prcparata a nostris,falces peraci tar, insertae,anaxaeque longuriis,non absimili Mi ma muralium falcium. Erat etiam falx, instrumentum quod in stoliastae gestari possiet, quale fortassis est quod Francis ramcon appellatur,ad pungendum caedendum ,rectedui Ti. Esego Catilinae satellites & ministri illis armis erant armati, uec a foeni iecis metaphora est. Num negarri Urget con fessionem Catilinae mentio, d praescntium quasi testam Dio. Ο ιmmortalesJ Digressio per exclamationem ad exaggerandam praesentis uatus indignitatem ex loci circustantia,quod coniurati sint in Senatu: iteratur autem res definitione Curiae ex adjunctis,& definitione conjuratorum ex eorum factis item facto Consulis qui videat neeruolat tamen. In postremo, maiorum collatio est. tui
vituri Regressio ad narrationem, qua sigillatim partescrponuntur. Catilina autem Hetruriam Manlio, agrum
Picenum Septimio, Apuliam Julio ast gnarat: duodecoopportuna urbis loca ad incendia delegerat, quibus Statilius & Ga nius praesecti essent. Duo e iuresJ Sallustius hos nominat ornelium S. Varguntdum: sed Vargunteium senatorem Aciti
. Haec ego omnia,vix dum et ama coetu vestro dimisso,comperi: domum meam majoribus φpro iis munivi athfirmavi: exclus eos, quos tu mane ad mes lutatum miseras, cum tibi se venissent, quos ego jam mviris ac summu viris ad me benturos iure oris essepraedixeram. Ouae cum ita snt Carial a , perge quo coepisti, egredere aliquando ex do
M : patent portae . proficiscere. nimium di te impe- .ratorem illa tua tauantiana ' castra desiderant. eoc Iecum etIam omnes tuos: A minus,ruam plurimosa
290쪽
rimor. purga d urbem. magno me metu liberabis, L. liberave- dummodo inter me atque te murus intersit. T s- ns, biscum S ver arbam Hutius non potes: ' non feram, non patiar, non sinam. ε δ .gna diu immortat Statori,
Vibus habenda est gratia, a b huic ovi Sta
antiquissimo custodi ta res urbis , qtiod hanc'ς tetram,tams horribilem, tam . in esiam φ Eb- publica Vpestem toties jam essu imus. esFAmi in uno homine salus summa peris tanda L salus se sublicae.
HAEC E GH Tertius est locus de provisione 5 cauti salusi uiamqne Consulis exi pilus facto. Qua eumJ Complexio tyli rcip. pericu-gismi paulo plus quam positum erat complexa, quae variis tanta. adjunctis Sc iactis ampliticatur. Murara intersit j Hic locus citatur a Plutarcho in Cicerbiae: Decet ut inter Orata nes nostias & gladios tuos murus urbis medius intersit. Et paulo post in hac oratione iterabitur. Nos sumi Idem Catilinae factum paulo secus tractatur: ι Nempublie is /us perdere se uerit. ἀπ-
Assumtio divini auxilii causia exornatur. Haec diaetio non sol sim conjungit,sed majus ponit: tanquam diceretur,Diis immortalibus praecipue Stathri,&c. Sic ad Atticum Cic.Negotium magnum est navigare atque id incnse Quintili. Sta ον J Jupiter Stator appellatus est, quod ad preces Romuli. Romanorum a Sabinis prostigatorum fugam stitisset. Vide Livium lib. i,&dehoeriirtus in fine buius orationis. Non ect J Sententia est propositionis, Qui Rempubliam saepisis perdere voluerit, diutius seret Eus non est.
ouandiu Mihi Consuli designato Osatibna,ii futatus o non publico me ' praestidiosed pri ta dia