장음표시 사용
301쪽
IN I. GATI L. t syRatio eorrectionis ex adjunctis impudens arilax suriosus es: ubi notabis subjecta cum suis ac iunctis. QuamobremjComplexio princeps jam saepius iterata, dilemmate ex adjunctis inter sed illentaneis amplificata. Prima pars est de invidia. Ur Dei Aperta complexio liaec tribus locis fuit. Quae cum ita sint,Catilina,perge,&c. Quamobrem disce
de,tac. Quae cum ita sint Catilina, lubitas abire,&c. tribus t etiam locis aliis obscurius comprchensa, ut notavimus.
Confiarri Metaphora est a ventis qui proprie fare dicun- . tur. Molemi Paulo ante dissimili metaphora dixit tem- restatem invidiae. Mnauremi Secunda pars dilemmati de laude Consulis , si Catilina secum suos eduxerit. VI an Complexio secundae partis.
Uuanquam ' quid ego te invitem, g quo jam quid eo
sciam essepraemissos, qui te adforum Aureliu prae xς .ui Remi solarentur armati Θ sic iam pactam ta constitutam 'VVJ ς esse cum Manlio diem Z a quo etiam sequilam it.
Iam argenteam, quam tibi ac tuis omnibu3yperni L. confido
. cio sim esse confido,& ς funesta futuram, cui domi tuae aerariascelerum tuorum costit tu uit,si Di suturam: esse pr musam: Tu ut illa diutius carerepossis,' qua venerari ad caedemproficiscens flebas: ά cujus a laribuspe stam dextram ' impia ad necem cialium i/anseu sti Z Ibis tandem aliquando, quo te j mpridem tua isela ' cupiditas ς effranata ac 'furiosa ς rapiebat. ' nes enim tibi hac res assert dolo- em quandam incredibilem voluptatem. Ad
hanc se amentia natura peperit, lunIas exercuit,
fortuna servavit. nunquam tu no modo ocium, sidne pessum quidem,nisi nefarium concuρ M. natius aes ex perditis,at' ab omni non modo 'fortuna, et Oxum etiam 'iste deructis, consata m improborum
manum. Hic tu' qua titiliaper ere 3 quibus gau-ois exuli abis i quantam via taleς baccha ere,
302쪽
L. depuli, 21s P. RAMI PRAELECTcum in tanto numero tuorum' vel audies virum bonum quenquam ies videbis8 Ad hujus vitam/dium meditati illis ni, qui feruntur,* labores tui: jacere humi non modo ad obsidendum suprum, verum etiam ad facinus obeundum: vigilare non solum ad in fidiandum vomno maratorum, verum etiam stonis occisorum. Habes ubi ostentes illamhpraeclaram tuam patientiam famis figoris , in
pia rerum omnium: quibuJ te brevi tempore ς comferitum esse senties. Tantum profeci tum, cum tes sonsulatu repuli, ut exul potius tentare, quam Constulς vexare 'mpublicam posses: atque ut id quodesset ά te celerates ceptu latrocinium potius,quam bellum nomInaretur. u A N mi A MJ Correctio ex factis Catilinae:
Si Catilina suos a B praemserit, abibo: Sed primum
Assumtio praecedit. Aurel mJ De hoc secunda orati ne Aurelia via proiectus cst. Tribunal Aurelium nominat in altis orationibus. AquilamJ Aquila signum Romanae militiae suit: Sgnis pares aristas Cr 'laminamia 'tas, ait Lucanus. Hanc vero aquilam Marius bello Cimbricoliabuit, ut Sallustius ait, quam quasi deam aliquam Catiliana venerabatur,abeaque videlicet Marii triumphos &h nores precabatur. FunestamJ Funestum proprie dicitur, funere inquinatu, ut familia sunesta: hinc metaphora propei nicioso. Tu ut i J Sententia propositiorus quaedam luc comprehenditur, quamvis obscurius: Si Catilinapram eo ua,is dec
is tandem Complexio proximi syllogism amplificata
repetitione argumenti,& adjunista voluptate. Ghanel Confirmatio voluptatis ex caussis natura voluntate,sorti na: natura & voluntas facto Catilinae probatur,ubi nega
303쪽
ionem deesse notabis in non modo, pro non mori non. 'Nam esJ Ratio est fortunae ex adjuncta parium societate.Nancisci autem verbum est fortunc proprium:ea nem- re quae occurrcrint,prehendere. metui Concluditurum, lupos propolita & carum soci etas repetitur. Bacchab rei Metaphora est a Bacchanalibus in quibus omnium libidinum & flagitiorum licentia concedebatur.Vide Liviulibro 3', de hoc sacro Graeco acerbissimis suppliciis Romae
expiato. ah - ψιυJ Amplificatur rursus eadem v luptas factis Catilinae & eorum caussis, ubi notabis orbem concinnitatis insignem. Stuprumi Metonymia est pro scorto,in quo stuprum admittitur. Halesl l ostrcmav Iuptatis confirmatio ex subjecto, circa quod Catilinae vis exerceatur, qua de re pollea erit oratione secunda: Atque idem tamen stuprorum & scelerum exercitatione assien-etiis, frigore & ianae Sc siti ac vigiliis perserendis, sortis ab istis suis locus praedicabatur. cum industriae subsidia atque
instrumenta virtutis in libidine audaciaque consumeren ruri Tantum profec J Concluditur ex antecedentibus, Catilinam exulem dc latronem futurum: minorum collatio interponitur: minus elltcntare, quam vexare. Habet enim vexandi verbum ingentis calamitatis ulum ut ait
sconius huc & illuc vehere & raptare scilicet. Quale est itilud quod citatur c Catone, cum Annibal terram Italiam
Nunc ut a me, P. C. quandam prope stam pa
tria querimoniam detester,ac deprecer ; ' 'percipite quaeso diligeter quae dicam, ta capenitus animis v jstris mentibusq, mandate. Etenim 'simecum 'patria,q mihi visa mea multo e IT charior si cunesta Balia somnis stistica loquatur: ' At Tu D, quid agis Z tame eum ' quem e se hostem comper si, quem ducem belbfultarum viris, quem expectari imperat rem in astra hostium sentis, am L. castris
More celeris, principem - conjurati nita, evocat se ervorum V civium perditorum, exrre pati
304쪽
x13 P. RAMI I)RA LECT.ris, ut abs te non '' em sim ex ' urbesed immissius iuurbem esse videatur λ ' λ o mehtinc in ii oncula duci, ad mortem rapi, non summosupplicio ma lari imperabis Θ ' uid tandem impidi rei mone majorumZ alpersaepe etiam privati in hac Repubica perniciosis cives morte multarunt. An leges, qua de ciet tum Romanorum supplicio rogatae
puniὶ nunquam in hac urbe u qui si Repubi ca
defece unt, civium Iura tenuerunt. n rnuriam' poteritatis times Θ hTraclaram vero populo Romano refersgratiam, qui te hcminemper te cogniatum,nulla commendarione majorum, mς maIuret adseumnsum imperium percmnes honor se gradus - extulit si propter invidiam, aut alicujud per cali metum,salutem civium tuornm negligis. Sed. at num est, si quis eis invita metus,' non enl vehementius se serti' veritat is ac fortitudinis in idia, quam inertiae ae R λ nequitispertimescenda. n,cum bello vastabitur Italia, ς vexabuntur φ urbes, 4 tedia arribunt. tum te non existimab invita incendio ς consagrat
rum λNuNc ur J Disputata cst sententia Ciceronis in paristibus lenitatis: deinceps ad severitatem prosepoposa phtriae, Catonis scilicet Catuli,&quorudam Senatorum sententiam continens, contra Ciceronis lenitatem inducitur, S praeponitur locus attentionis. Dcroger J Detestari, est vehementer testari ut, Summum Jovem deosque detestor,ait Plaudiis ut Menaech. Hinc detestari pro abominari. quasi vehementer testari, te fugere. Cum viderint tanquam malum auspicium, detestantur ait in Vatinium Cncero e detestari avertere. ut hic.& Philippica, O dii in mortales avertite&detestamini quaesi, hoc omen. Et i de Nat. deor. de Epicuro, Quaeque de diis dixerit invidiae d testanda: zratia dixisse. Trenm J παρασκευὴ est proib
305쪽
pontiae, ut antea suit:Qtue tecum Catilina sic agit.& qu dammodo tacita loquitur. M. Tu J Primum querim
mae argumentum repetitur c pro nato, . Perniciosi ciues morte mult .rnissintra Cora a perniciosus eis raseis:
Munitionis sententia parenthesi includitur. Tvocar/ron Evocatio species est militiae .cum ex divetiis locis milites evocantur, sicut in historiis Rom. legimus lutis e gastulis,vocatis ad pileum servis conflatόs exercitus. Nonne hunci Complexio est ubi Mactari metaphoram notabis a sacrificiis, in quibus victima καrα εὐφημισμον inquit Servius mactari, id est, magis augeri, cuin inure videlicet& vino aspergitur, pro Occidi dicitur: & propria significatio aliquando legitur, ut Nonius citat e Repub. Ciceronis: Ferunt laudabus, mactant honoribus. Hic autem Mactari, tanquam ad aras immolari. ut erit in fine hujus, Vivos mortuosque mactabis. Cu/d tandemJ Sententia propositionis fuerat in prooemio sex exemplis, de Melio, dum bus Gracchis Fulvio,Saturnino Glaucia : sed prolepli duplici exornatur, & novum de legibus argumcntum addi tur. Legei J intellige leges Valerias, Porcias, Sempro nias, de quibus a nobis pro Rabirio perduellionis reo dictum est. An in diami Secundum querimoniae arsum tum ex adjunctis ingrati anuni, si timeatur invidia. Pracia mi Talis paulo ante ορωνέα fuit, Habes ubi ostentes illam praeclaram tuam patientiam. Hom nem riri Ratio est τῆοαχαρι συαρ, id est ingrati animi ex ad- junctis personae, quia homo novus tam mature, tamque sumine sit bonoratus a populo Romano, de quo plura in pro mi & peroratione secundae Agrariae. Notabis interea periphrasin novi hominis & con siilatus. X si viii Altera invidiae refutatio per collationem parium, quod te nitatis non minor invidia sutura sit, quam severitatis. An mJ Ratio majoris invidiae ex adi unctis malis, quae ex
bello quod emissus Catilina facturus sit consequentur. ncendiri Allegoria e proxamis sumta,quia tecta asedebunt.
306쪽
His ego sanctissimis Reipublicae' vocitus, s
eorum hominum qui idem 1 Iiunt, metibin pamca r fondebo. Ego, si hoc optimum factu uica- rem, Fatres Consi rapti, Catilinam morte mulctari, unius usiuram hora gladiatori isti ad vit Edom non dedissem. Etenim summi virita clarissimi cives, Saturnini, I siracchorum,& Flacci superiorum complurium 'sanguine non modo se non ς contaminarunt, sed etiam honestarunt: certe v rendum mihi non erat, ne quid, hoc parricida ciavium interfecto, invidia mihi inposteritate ς redundaret. Quodsi ea mihi maxime η impederet,iamen hoc animo Amper fui. ut' invidiam virtute ςpamiam, oloriam,non invidiam putarem. Quantauam nonnusisunt in hoc ordine,' qui aut ea quae ς immianent,non ' videant: ' aut ea qtia vident,dissimulent: φ qnistem Catibna V moltibus siententiis V aluerunt, conjurationem , ς nascentem non credendo ς corroboraverunt. quorum authoritatem scuti multi
. non μlum improbi, verum etiam imperiti, si in M.&rejEs hunc animadvertissem,crudeliter, non egregie a ctum esse dicerent.
ximo assectu.qaam decore &quiete deponitur. Quod intelliges principio & extremo collatis. Prosopopoeia cnim parenthesis est,Si mecum patria loquatur,oc. His ego,&c. senties id ανακολουθον. Superior prosopo Hasecus, Qua tecum Catilina sic agit, & quodammodo tacita loquitur: deinde,Haec si tecum ut dixi patria loquatur,&c. Levia b c sunt sed tamen professionis hujus propria mysteria. Not bis autem interea patriam loqui pro Catone, Catulo,&s milibus quibusdam patribus qui majorem in Cicerone s veritatem deiiderabant. Ego Respondet severitati,&l nitatem ea adj unctis commodis tuetur:
307쪽
propoli io declaratur collatione narium emi ' u. 'u rum fuit histoi ia in prooemio A lea e inta in pro ima est suo ha. Fanguon onum; est pro ovae, in qua sanguis es and tur. Imrari. Zil l articida pro E parcntis, deinde fratris sororis, patruelis, matruelis incerscctore significat. Pet synecdochenai: enaal: itan o cxspectet tum signi icat genus, aenino nem e homicidam. ωρο- seruia mi S:c paulo ante in post catora impendeat, li- istum est. I55ire Accusativus lini verbola
sus tribuitur: ut i de Oratore Con utatum objectinus iis uetibus, 'icli per nos a communi re te depulsi. in nos iret ipsos redundarum. Cui sit Refutatio objectae invidiae ex illimili Non invidia cilci,sed gloria. A:-
sumtionis sententia specie correctiorus hic incipit ex causin ipse intelliciendi Catilinam: Non est commodum,quia conjuratio nondum iacis patefacta cst, ubi Senatotes quidam notantur partam imperitia, partim improbitate, qui Cicerionem tyranuin essent appellaturi. Hic gradationem litat obscuriorem notabis, Quae imminent, non videanta aut ea quae vident, dissimulent. Aluerun/J Allegotia esta rebus animatis, quae alimentis augentur.
Hunc intelligo, i iste, quo intenditis Manlia
na cab rapervenerit,' neminem tam stultum fore, qui non videat conjuriationem esse factam: neminetam improbum,qui non fateatur. Hoc autem uno interfecto, intesillo hauc Re publicae pestem pam 'er ς '' reprimi non in perpetuum ς comprimiposse. '' Quo e decerit, ecum suos eduxerit, eodem caeteros undis collactos naufragos regaverit, ς exti uetur atq delebitur no modo haec tamς adsita Reipublica pestis verνm etia ς stirps ac Gemen malorum omnium.Gen jamdiu,ni
308쪽
x I RAMI PRAELECTtres conscripti, in his periculis ' co*urationis, inod et eriamur: sed nesito quopacto omnia 'si et rum ac veteris ' furoris G δ audacia ς maturitas
in nostra Constulatim tempus erupit. Quod ex
tanto ' latrocin o iste anus tolletur, videbimur forara se ad bre die quo da tempus cura ta metu esse Ur DPati : periculum autem V res debit, I erit inclu- penitus iu ς venis aton ς vsceribus φ Regu- ω lsepe homises aegri morbogravi,cum M s brti . Vactantur , si aqua elidam bibe int,prian. o relevari videntur 1, deinde multo gravius vehem ntius' ς ostiliantur:sic bic ς morbus qui GF iu* publica, ς relevatus istius poena, vehementius
vi. freti ruu ingravescet. NuNC INTELLIGoJ Statuitur ex contrario DC otina .rbierit, coniurationem planam fore. Similis sententia fuit antea: Tum deniq; interficiam te, cum jam nemo tam improbus, tam perditus, tam tui similis inveniri poterit, qui id non jure factum ei te sateatur. Hoc antemJSecunda aslunationis ratio ex adjunctis & incommodis interfecti. & commodis emisit Catilinae. Quod antea sui tineo loco: Nam si te interfici justero &c. A primi comprim J Patonomasia paulo ante similis suit, Non emissus, sed immissus. Ejecerari Allegoria est a tempestate naris, qua ejecti proprid dic itur & naufragi: Ejecti ad littus nai fragi fracta navi. De ejectis pro Restio, Quid tam con mune, quam spiritus vivis, terra mortuis,mare fluctuantia bus,littus ejectis ZEt saepe apud Virgilium: Si quibu/ ejecitin Gu aut AHιlus errat. Multa pesti l Allegoria est a rebus animatis, in quibus adolescere & stirps & semen propriό dicitur, quae sic con-jurationi tribuuntur. Etenim l Commoratur in incomino. liscaedis Catilinariae: Veteris conjurationis totius im- retus nunc crumpit, qui Catilina interfecto reprimeretur
309쪽
paulisper,sed postea vehementias ingravesceret. Iratu- rota erupi l Maturitas proprie dicitur in frugibus Commutationeiq; temporum quadripartitas ad maturitatem, frugum & temperationem aptas , prima Tusciae. μετα - . prece in ulcere dicitur& pure. Hinc secundaria metapli ra videtur astumi, ut sequentia generis ejusdem explic
bunt. Temo J Allegoria est a morbis corporis quae deinde plena similitudine declaratur. Allegoria vero similia ludinis pars est, sed involuta.
suam Patres Consiripti secedant improbi s cernans bonis,unsi in locum congregetur: mu ro denique id quod pebam dixi secernantur nobis: de Dant insidiari domisi ad Consuli, circumstare tribunal Pratoris urbani, obsidere cum gladiis curiam,malis sis ad incedendam 4 urbem,facesque comparare. Primque i riptum infronte uni cum que civis, quid de Tepubdica sentiat. Polliceor vobis hoc, Patres conscripti, ratam in no- . his Cos . fore diluentiam, tantam in vobisauthor ratem P tantam in Equitibus Rom. virtutem, tamiam in omnibus bonis consionem, ut Catibna profectione omnia ς patefacta, ςil strata, oppressa, vindicata esse videatis. ε' Hse ominibus, Catilina, cum 'summa Testibi salute,&cum tua peste ac L. sum in pernicie, cumque eorum exitio, qui β tecum omni Rei . scelere parricidio unxerunti sic siere dum- pium hesium ac nefarium. Tum tu Iupite Vesris em . tubus haec urbs,auspiciis ta Romulo es c Liuius,quem Statorem hujus urbis at . imperii vere
nominamus: hunc ta hujus sectos' a tuis aris, cael ri te sis, ad tectis 4 urbis ac d moenibus, a vira fortunisy civisi omnium arcebis: Uoes inimicos bonoru uo et 'patriae atrone, ' Disascelerumfa-
310쪽
1c P. RAMI PRAELECTdere intersie ac nefaria societate coryuncitos, aternupundiciis vivos mortuos1 S mallabis. Qui AKzJ syllogismi propositio & assumtio adliues commodum esset non emitterem:
Sed non eris commodum. Complexio sequitur:
Quae variis conjurationis partibus amplificatur. Sue jamlDuobus locis d:ctum est: Primo, Magno me metu liber bis,dummodo inter me atque te murus intersit: Secundo, Cum a me quoque id responsum tulisses, me nullo modoro se i clem parietibus tuto es le tecum, ut magno in periculo ellem suod uidem moenibus contineremur. MAL L OD, J Malleolus quid sit, locus hic indicat, fax nempe ad incendendum: olim sparto & pice conficiebatur hae faces, nunc igne Graeco,ut appellant. hoc modo stimitur in Miloniana : Domus in clivo Capitolino scutis rescita, plena omia a malleolorum ad urbis incendia comparatorum. Lanceas igneas, & poma ignis Graeci vulgo dicimus. In fonte J Allusio quaedam videtur cile ad in ilitares notas, quibus in praelio milites quam sectam sectentur dignosci pollunt, qualis Francici militis crux est alba. Pomoeori Repetitur commoditas emistionis, & amplificatur causis. quia tota civitas contra Catilinam contentiat. Hi eri Repetitur complexio cum apostrophe, &dira imprecatione in Catilinam, & sententia Ciceronis de hac deliberatione concluditur. Tram tuJ Continuatur dirarum imprec tio apostrophe ad Jovem praesentis templi praesidem, ut Catilina cum socia, expellatur, &sempiterna poena torsequeatur. I dem J Idem an id significatum est: Magna diis immortalibus habenda est gratia, atque huic ipsi Jovi
Statori, antiquissimo custodi hujus vibis. Matorem JStator commune nomen est ejus qui sistit. Sic Romae Consulis, Praetoris & aliorum magistratuum, minaster quidam stator dicebatur, qui reos sisteret, quique epist las ferret aut res erret. Ergo Jupiter stator urbis & lini Oxu, quia sisteret, id est, tueretur & conscriaret. Hac de