장음표시 사용
341쪽
mi studium sui a divino quodam testimonio, idque ad
ma orem populi confirmationem, de quo latissime tertia Catilinaria. Concluditur oratio adhortatione advenerandos deos. Venerationis argumentum est ex ipsorum deoru beneficus erga Romam. Uriem pulcher-6ma j Sic antea Deos denique immortales lituo invicto repulo, clarii limo imperio, pulcherrimae urbi, contra in tam vim sceleris praesent:s, auxiliu esse laturos. Pe morumJ Peripli ralis est con uratorum 6c conjurationiS.
ANALYS EOS RHETORICES Logicae in secundam Catilina
riam summa. II i s hujus gratulationis eventus, quamque gratus
Quiritibus fuerit flebis primo rerum novarum cu-- pidae in pristino statu permansio, testimonium magnum est. Atque illud est ρτι cauilas illubet talis eventus cum rhetoricas in elocutione tum logicas in topica m- ventione&analytica dispolitione reminascendo subducamus.Quid clocutio in Tropis 3 Ironia locis odio synecdoche triginta Metonymia quinquaginta, Metaphora centulegitur. Sed in trop somnious geminatis geminatam gratiam recordemur. Hic ego se emens ιste consul quι verbo cives m exitium dicio. Ironia est duplicata. Non in campo,non in foro, non in curia. Synecdoche triplicata. 1 ore gratia tropus uter i. simul geminatur. Homo enim λά Acer rami permodequa Vocem consulμferre no ρα-
σι η timidus permodestus,non potuit Ironiae sunt: h mo vocem consili Q Synecdochς sunt.1letonymiae adhue ebrius multiplicantur & primi generis, Ferrum flam
342쪽
aquisa semperatia fortitudo, pruΞNUS Gures omnes,&c. Sed ex omnibus tropis metaphora & simplex & geminata gratillima est, Eua nar poterunt, quacunq) rotio
H ec troporum luminatam multa sunt: figurarum multo pauciora: in verbis, Epizeuxin uno, Paronomasia duobus, Orbem numero: im quatuordecilia, Polyptoton octodecim Anaphoram quadraginta locis animadvertemus : Dieras verboru figuras nusquam. Nun rosae similitudinis Symploce nusqua inlignior est, quam eo loco oed quam
mulios Iusse uratis, qu/ qua ego ae erre. του crederent tΨDAm multos, qu proptersiust tm non putarent λ quam moti ο ρ qui et ram defenderct r quam multos qui propter impros rare A, eren λ in sententiis Optatione ut Ap
strophen locis duobus, Permistionem & Exclamatione &Prolepsin quatuor, Prosopopo am obliqua, ut Praeteriti nem uno observabimus: Ceteras sententiarii figuras nus quam. Ita tota clocutio tropis ornatior est, quam figuris. Retexamus logicam,nervos popularis gratulationis & c firmationis videbimus: Ex caullarum loco finis praxi puequidem non adhibetur, sed locis quatuor incurrit: taiciens sum naum totius orationis argumentum est, de belli facultatibus,quas conjurati, quasq; contra boni cives habeant: sicut iecuda Agraria, finis:Tertia testimonium: Prima C . tilinaria effectum primarium argumentum fuit. Elfecta conjuratoria inulta sunt,subjectum nullum,Adjuncta perpetua Adversum uno loco,Repugnas quatuor caetera Dis ientanea nulla. E Comparatis majora loco uno δ viginti, Dilli milia uno pluribus, Minora quinqueJunilia duobus, Par nullum. Sed in majoribus notabis sorinam illam mismodo Ied riam, septem locis:pluribus hanc potius quam, vel non ram quam. Notabis in dissimilibus formam hane non ho sed i ud, sex locis: Item per quanquam, tamen, quinque: ubi nota, quanquam frequenter omittitur: Mo
jugalioque nulla: Divisio uno loco perspicua est: Ex nam
343쪽
rerum, sed ὐποτυπωσέ isita ad dennitionis locum referendae sun t ut amicti Catilinae, Ee nune pros, - 1μ , si irrees, ta heperculsum atque abi cium essentiqer retorquet oculospros Iosepe ad hanc urbem,quam ex sui aucibus ereptam esse luget: dc luxuriosorum conju
imoniacum hominu tum deorum adhibita sunt.Ergo sunt hae quide vires inventionis topicae: Analyticae vero dispositiones in syllogismis plenis, exepta pauciora sunt, quam insiperiore oratione,& fatis obscure concluduntur. Syllogismus i implex unus est in primae figuret modo tertio:conexi
tres iiq; inconstanter c5clusi. Atq;jain monui quam rarus
esset usus Hilogismi pleni. Analyseos vero posterioris &methodi seu doctrina, seu prudentiam spectes, laus hic est amplior. Etenim politu est initio ad publicam gratulati
nem, victum esse Catilinam: idq: problema tota oratione dicturatum. Partitio quaeda saeta est in coparatione de facultatibus conjuratorum & bonorum civiunxconjurati inurbanos&castrenses coparatione alia divisi, rursiisq; oesin sex genera distributi, tande partium explicatam si imma pressius coducta de conclusa. Methodus hanest doctrinae: prudentiae vero methodus est in duplici prolepsi cur Catiliana no sit interemtus cur sit crudeliter eiectus. Utini enim
non publica populi, sed privata Ciceronis caussa adhibita est: atq; in secunda. quia periculi plus habebat plus est etialaboratum: & quamvis leveritas lenitasq; varie permiscetur, lenitati tamen plus est concellum. Quamobrem cum requires quibus caussis haec oratio populum delectarit, Min reipublicae fide confirmarit, hae tibi rhetoricae elocuti nis&logicae invetionis ac dispositionis mortuae licet artes respondebunt, ea quibus animi multitudinis oblectari&confirmari poterant b c esse adhibita, orationis ornatum,
rei sententiae': argumentum via & ordine positu. Quid si consularem illa vultus tam popularis majestate: quid si v cis,quae paulo altius elata intanis audientiu praecordiis cut
344쪽
abena e trapropter Sempronsam . nam eum Brutus Roma aberat. Praeterea Gabιmum accest,quo majora thoi ita fermoni inesset. Eo praesente conjuratιonem aperit, nominalsoc os ,3raterea multos cuiuscunque generis ruraoxios, quo legato anim- a tior esset. Demde eos
po scitos opera uam, domum dimittit. Sed A obroges diu in ιncerto habuere qu/dnam consito caperemt. In is raris parte erat aes abenum, studium se Et, magna merces,n iste vi Ioria: at in altera majores opes uta confiitia σνπcertasse certa pram a. Haec HM Uoluentisin, eandem cicit Fortuna Leipubl. Itaque si bio Sava, c inpa
gno verant,aper uni. ocero per Sangam consitio eo sero legatu praecepit,ursu tum conjurationis vehementer simulen ,eateros adeant,bene posticeantur, dentque sp ram, urs eos crucim maxime manifesos habeant. dens fere rempor/bus 1n GasDa erreriore atque ulteriore, iremm a ro oceno, Brutto . Apulia motus eris. Namp is,
quos ante Catilina Gm seriar, inconstare, ac Muti per dementiam, cuncta simul agebant: noctvmu consitos,
armorum atque telorum ρortationibus, fesima o, ando omnia plus timoris quam per/cub effecerant. E, eo numero complures Q. Metestas Celer Poror ex dere ro Senatus cornua caM asin Bucula conjeceras , item morerιου ia C. Murena, qu/ e pro cia legam pro eras. At Roma Lentulin cum eateris qui erant conjura rionis prin cipes,pararis, ut serdebatur,marnis copias, eo situerat, uri cum Catilina 1n agrum Fesulanu cum e re tu Qenisset, L. Bestia tribunis plebis concione habita oreretur de tronibus Oceronu,bes a risis, mi im istam vi mo Consῖδε ι oneret: e gno proxima n He catera multitudo, conjurationis suum qu sequener cium exequeretur. Sed ea dissa hoc modo dicebantur.
Stiaratius Cr Gabinius uocum magna manu duodecim
simul opportuna Aea urbis tacenderent, quo tumultus cibor aditus ad Consulem, caterosque quib- insidia rabantur , fieret : Cethegus ciceronis januam obsideret, eumrue is aggre retur: lius autem alium. Sed S,
345쪽
miliarum, quorum ex nobilitare maxima pars ero. remes interficerent:s mulcaede Cr incendio perculsis σ-mibus ad Caribnam erumperem. Inter hau crura a que decreta, Otheru semper querebatur de gna Basociorum , Hos dub/tando, Cr Hes prolatando, magna. cfflorrunsores corrumpere allo,Non consulto, in tab perriculo opus esse . seques ρaucι ariu rent,languentIbus a-ίω, ν etum in curram f.: Aurum. Natura ferox,ὐeh
rate putabar. Sed is obroges ex tracepto Ciceroni per Gabinium cateros conὐemunt .ab LenIulo, Cethego, , rito, rem C. ισρυ lane jusjurandum, quo Agnatum Ad ex es perferant: aliter hauufacile eos ad Iantum ne-
acceptos de se et rem confirmat ent. se Hul umo i reos is Caratinam dat, quarum exemplum m ρυ- μα- HI: Qui sim ex eo quem ad te misi, cognosces: fac cogites in quanta calamitate sis, & memineris te virum esse: consideres quid tuae postulent rationes: auxilium petas ab omnibus etiam ab infimis. Adhac, mandatis aere, cum ab Senatu εο judicatur sic, quo consitio seiriis repudiet: in urbe parata esse, qua j usserat ; ne
346쪽
ias P. RAMI PRAELECT. re Reipuuca ε, deinde ' magnos animos esse in bonis
viris, magnam concordiam, maximam multitudinem , magnab praeterea copias militum: deos donique immortalos huic invicito populo, clanssimo imperio, pulcherrima urbs , contra tantam vim
celeris praesentis auxitium esse laturas. Quod si jam sint id, quod cum siummo furore cupiunt, am
&in sing. epti, numissi in cinere urbis, 'ta sanguine civium quae mente ' conscelerata ac ' nefaria con- L eo sule, se cΠpiemut 'si fonsisto ac Dictatore aut etiam Re aut dictato- g oerant Iuturost Non vidense cupere id quodsi res, c. adept Verint, fugitivo alicui, aut gladiatori com
AzτgRuMJ Definitur secundum genus item ex ad junctis: Obalati sunt de ambitiosi. Cuibu/J Adhibetur definito morbo sua medicina ex consimili refutationexanae spei, contra quam opponuntur contraria Reipubi prauidia in Consule civibus exercitu diis. Quodsii Cmtinuatur refutatio ex repugnanti eventu: Si vicerint cor jurati , optatos honores in exitio Urbis non assequentur. Tu HAEOJ Vide num quid hic desit: aut sententia sit, Gladiatoribus qui viribus corporis superat, bonores in t li bello concedi nccelle est.
tissimorum virorum sutis . sed tamen biseunt co-L. du prediis loni, quι si insperatis ς repentinis, pecunias seu lς iis semi tuosius insolentis jactarunt. Hi dum ad canteo i ii ,' ΠΤ am beati, 'dumpraediis, te licissamini, ma-
ject. Matiense inciderut ut, alta esse velint, S Easi his
347쪽
IN II. CAYIL is ab inferis excitatas qui etαι nonnullos agrestes, b
minci I ucsμου, egento in eande illa 'e rapinarum veterum impulertat. Quos ego utrosis, Quis ros,in eodegenere praedatoru breptorums pono sed i hcc moneo,desinant furere, ta proscriptiones taddictaturm cogitare tantusarrigoru temporum dolor inustus est ' civitat ut Ia ista non modo homines sed nepecudes quide mihi passurae esse videatur.
TERTiuxi o EN usJ Definitio tertii generis ex adjudiis partim veterani Syllae I sulis collocati prosuli, obςr ti: parti in rustici mendiculi. Cuin e J Significat liac parenthesi paucos ex his colonis conjuraise , reliquos bonos esse. Quadraginta aute septena legiones Sylla in captivos agros deduxerat. Inseratu J Amplificatur prosusio ex variis factis. Lemm J Lecticas appellat, quibus molli
ter portabantur Martiat. lib. 6,ollophoro sinus portatur Aserte Philippus.
D si J Ex cauila essiciente argumentum est. Sylla ab inseris excitetur, ut largiatur iis rursus proscriptiones. & c locupletet. Inseros aut notabis Latino dici ut GraecEτιν α- ι ghν ocum mortuoru non solum miserorum,sed etia beatorum. Apud inferos enim Elisii campi sunt.ut Philosophi, non solum Poetς statuunt. ristiani secus hoc verbo tantum miserorum locum significant. quos Medicinae est proximi morbi eadem fere quae secundi generis, quod om nes boni contra propugnaturi sint. Non modo Sic Agr. 1, Non modo ii quibus natura sensum dedit, sed etiam te cha atque agri laetari mihi videntur.
Quartum genus est sane varium, & ς mixtum G turbulentum quijampridem Premuntur qui
nunquam ς emergent qui ' partim mertia, partim
malegerendo negocio, partim etiam sumtibim , invetere aere alieno gant: qui vadimoniis ud ciis proscriptionibuου bonorῶ Qefatigati, permulti
c 'ex urbe. N ex agrissem ilia casti a conferre ἀ-
348쪽
cunt r. bosce ego non tam militta acro, quam ini tiatores lentos esse arb:tror. cui homines primum, Q stare nonpossunt corruant edita. ut non modo 'Gzitasse ne vicini quidem proximi sentiant: m istud non intelligo ,quamobrem vivere honeste nonpossunt, perire turpiter velint aut cur mi-ν. ore dolo e periturose cum multis,qua Iobper
eant arbέt enturi ic u ΑκTu M ca Nus Definitio quarta generis ex adiunet s: Obaerati, ignavi infortunati prosaei, iudicus da- a nati. EmergentJ Metaphora ab aquis. Ad eas moquae se in mari mergerent, quae cum emersistent piscemq;ce illent: 2 de Natur.deor. Proscriptionibm bonorumllic creditoribus eorum satisfieret. Hoste Refutatio est oiram oeneris ex Eollatione majorum, deinde ex adiunciis quod eorum motus obesse non pollit. Nam i alc avillatio est ex adiunctis, quodpis conlequatur. AurJ Allusio est ad illud dictum,Coi 1blatio iniueiorum est habere pares.
denique omniumfacinorosorum: quos ego ac attuna non revoco: nam neque divelli ab eo possunt ta pereant sane in il latrocinio: quomasiunt ita musti, ut eos capere carcer nonpossit. Ponfremum autemerentis αἱ non solum numero, verum etiam genere I 'fove vitat ipse at vita, quod proprium ea Catisens de e m WV, i pexo capillo nitidos' aut imberbes, aut bene barba-- i tos videtis manicatis, talarim ac tratu tum G
mes est, ς:elis amictos,non togis: quorum o tis indu mavita,Wvigilandi labor in antelucanu canu G-
promitur. In his gregibim 'omnes aleatore omnes a alteri, omnes impuri, impredicis 'ebamur:m
349쪽
IN II. CATI, L. ita pueri tam lepidi ac delicati non olfm 'amare 2 amari eteque cantare I silere sita etiam civi vis ac saltate, brare, &spargere venena didrcerunt: qui nisi exeunt, iis 'pereunt,etias Catilina perierit citote hoc in Republica seminarium Catinnarium futuris. Veruntamen quid Ebs si miseri volunt Z num suas secum d mulierculassiunt in castra ductura 3 quemadmodu autem illis carerepoterunt, hispra sertim jam nostibin quo autem patio illi Apenninum,at glatilin pruinas ac nives perferent Θ nisi idcircos ac
Bush3emem toleraturos putant, quo in Conυιvus
nuda Jaltare didicerunt. M O bellum magnopere pertimescendum, cum hancsit habiturus Catilina
scortatorum cohortem Vbatoriami for . scori QRI: Tu M GεNus J Quintum genu ex adiunctis xς 'r' definitur: Audaces, facinorosi, quos tanquam perditos & Q -
desperatos omittit.& brevi cum Catilina perituros. Po-
remum genu J Postremi generis resutatio ex variis adjunctis: intimi citi iae, lepidi delicati libidinosi. Arat ne barbatoti Barba pexa & delibuta nitidos significat.
Nam barbati veteres Romani fuere. Unum aliquem ex barbatis Illis exemplum imperii veteris, imaginem anti quitaris, columen Rei p. diceres intueri: pro Sextio. Tcm- rore tamen Ciceronis jam delicatiore, barba radebatur. Anicati l Sic apud virgiliuin ν Eneid. manicae repte henduntur:
triri J Haec verba redundant. &desint in exemplaribus quibusdam. Velu amictost Significatur hac nacta Phora. laxitas rogarum , quae velorum instar panderentur. nee M. Ani J Talis ebrietas in Pisonem arguitur ubi galli cantum audivit, avum suum revixi lle putat, inclaim tolli
350쪽
Concluduntur superiora duobus verbis, & factis novis em aggerantur. i significat optandum postrenu generis interitum, ne morum sinuntudo latius serpat, quod metaphora seminarii declaratur. Est vero seminarium, locus subactus, in quo cum semina fruticum arborumve excreverunt, in vinctum artarumve transseruntur. Simili metaphora dictum est in Pisonem Ex illo sonte & semin rio triumphorum. Et i Citie. id autem est principium urbis quas seminari uni Reipubl. Verrimat, , Resutatio
potiremi generis ex belli adiunctis Mua talibus delicus
.:ies liquendae voluptates, tClaranua frigora. Du
Mense Decembri. AZd . ranu Mons Apenninus Italiam mediam dividit. I lic vero mons vento &m-oore biduum Hannibali obstitit, ait Livius. Aes δινιο lCavillatio est a repugnantibc. tantor toleranti c. Obe tum H Concluditur κοόrασια universa de copiis Catilinae. λταπιδιαμ sequitur de bonorum contrariis copiis , cum nitibus si illatim superiora brevius comparantur,primum personae ipse, principes cum principibus: deinde milites cum militibus.
In struite nunc, siuirites, contra has tam hpr clari Catilinae copias, vestra 'praesidia exercitus: cs primum gladiatori illi confecto ta, crucio Consules,imperatoress vestros opponite: de .nde contra illam V naufragorum ς ejectam acς δε- biblatam manum, florem totius y Italiae acς robur educ te jam vero urbes' coloniaraac mux:cipi
I eo vero cateras copias ornamenta praesidia et se
stra cum illius latronis' inopia a 'eges te debeo eo, Erresed omissis his re somnibus,qui ου nos t. super, 'suppeditamus, eget ille, 'Senatu, Equrribus P m. N , L sur populo, urbe ararao, et e tigabbus, cuncta faba, pd x dxi . pro ιinciis omnibu exteris nationibus.simquam