장음표시 사용
771쪽
LIB. DE OPT. GEM ORAT. Q stiarum numero consequaturrita porro verbis aptus & prinsus, ut nescias utrum res oratione, an verba sententiis illi strentur. SedmhilJ Sic oratorio 2. Atqui ne hunc equidem, quanquam est in Repub.versatus, ex numero accepiamus eorum qui caussas dii itarunt: & hos libros tum seriapsisse dicitur, cum a Repub. remotus,atq; id quod optima cuiq: Athenis accidere solitum est in exilium pulsus esset. Sic in Bruto describitur Thucydides, ut nimium vetus, nec aptus oratori: Thucydidem inquit imitamur. Optime ihistoriam scribu,non si caullas dicere cositatis. Thucy-
dides enim rerum gestarii pronunciator lyncerus & grandis etiam fuit: hoc forense, concertatorium, judiciale nota tractavit genus.Orationes autem, quas interposuit multae enim sunt eas ego laudare soleo: imitari neq: pol sm,si velimmec velim fortasse, si possim: ut si quis Falerno vino delectctur,sed eo nec ita novo, ut proximis Cosulibus natum velit; nec rursus ita Ietere, ut Opimium aut Anicium consulem qua l. Atqui eae notae sunt optimae credo,sedium lavvetustas nec habet eam, qua quaerimus, suavitatem,nec cit
jam sene tolerabilis.Num igitur qui hoc sentia si is potare velit de dolio sibi hauriendum putet λ Minime,sed quanda
sequatur aetatem. Sic ego istis censuerim.&novam istam uasi de mul to ac lacu fervidam oratione fugiendam, nec iam praeclaram Thucydidis nimis veterem, tanquam nicianam notam persequendam. Ipse enim Thucydides,si posterius fuisset multo maturior fuisset,& mitior adem se-rε est in Oratore: Ecce aute aliqui se Thucydidios esse profitentur, novum quoddam imperitorum & inauditum g nus. Nam qui Lysiam sequuntur,caulidicum quendam sequuntur, non illum quidem amplum atq: grandem, subim lem & elegantem tamen, & qui in sorensibus caussis possit praeclare consistere: Thucydides autem res gestas & bella narrat & praelia .graviter sane & proia; sed nihil ab eo tras ferri potest ad foretem usim & publicum. Ipis illet conci
nes ita multas habent obscuras abditas l. sententias, vix ut in telligantur : quod est in oratione civili vitiu vel maxima. Quae est aute in homini b. tanta perversitas ut inventis frugibus glande vescatur an victus hominu Atheniensiu b
neficio excoli potest,*ratio non potuit Quas rorio unqui
772쪽
Graecorum Uietorum a Thucydide quicquam duxit 3 At .
laudatus est ab omnibus. Fateor: sed ita ut rerum explic tor prudens severus gravis: non ut in judiciis versaret caussas, ted ut in historiis bella narraret: itaq. nunquam est numeratus orator. Nec vero si historiam non scripsisset, nimen ejus extaret, cum praesertim sitisset honoratus & n bilis. Hujus tamen nemo neque verborum neque sententiarum gravitatem imitatur: sed cum mutila quaedam dc hiantia locuti sunt,quq vel sine magistro facere potuerunt, permanos se putant esse Thucydidas. Res gesta. J ut Thucydides, qui rerum gestarum pronunciator synceriu& grandis etiam dictus est, qui res gestas narrat, S praelia graviter sane & probe. ArgumentandoJ Quod orator facit. Narratisne J Nam in historia narratur inornat dc regio saepe aut pugna describitur: interponuntur etiam conciones & adhortationes, sed in his tracta quaedam dc
suens expetitur,non haec contorta & acris oratio. Cic. in Orat. ubi oratoris ab iustorico haec distinctio est, unde hue repetitur, ut antea dixi. Concitarei Quod oratoris est munus partitione tertium , genere maximii, ut est in Bruto. Quanquam&Thucydides incitatus interdum sertur,& de bellicis rebus canit quodammodo classicum ut est in Oratore. At loqu/turl Iteratur prolepsis & collatione
majoris exempli resellitur: Plato melius loquitur, qui in men non habetur oratori Plato J Quid uberius Plat ne 3 Jovem sic ajunt philosophi, si loquatur.loqui: ut est in Bruto. Atque ut exemplo Thucydidis oratorem separat ab historico sic modo Platonis excplo, separat a philosopho. qua de re locus ille est amplissimus in Oratore: Quiquam enim N plillosophi quidam ornate locuti sunt si quidem αTheophrastus divinitate loquendi nomen invenit, & Aristoteles Isocratem ipsum lacestivit, & Xenophontis voce Musas quasi locutas serunt; & longe omnium quicunque scripserunt aut locuti sunt,extitit & gravitate princeps PI
to tamen horum oratio neque nervos neque aculeos or tortos ac forenses habet. loquuntur cum doctis, quorum sedare animos malunt, quam incitare: siquidem de rcbus a lacatis ac mi ni me turbulentis docendi caussa, no capie
di, loquuntur: ut in eo ipso quod delectationem aliquam dice
773쪽
ἐicendo aucupentur, plus nonnullis, quam necesse sit. s cere videantur. Ergo ab hoc genere non difficile est hane eloquetiam, de qua n unc agi tur secernere. Mollis est enim oratio philosophorum ,& umbratisis, nec sententiis, nec verbis instructa popularibus, nec)uncta numeris, sed sol ta liberius: nihil iratum habet, nihil invidum, nihil atrox, nihil mirabile nihil astutum: casta,verecuta,virgo incorrupta quodammodo.itaque sermo potius quam oratio discitur. QuareJ Conclusio solutae prolepleωs.
uin Usium docratem, quem divinus author Plato suum sere aequalem admirabititer in Phri ro lauda, i fecit a Socrate, quanquam omnω δε-ἱZiμmmum oratorem esse dixerunt, 'tamen hocm L. tamen numero non repono con enim in acie versatu ta hunc hoc
foro, quasi rudibiu sub eludit oratio. me ' b.
rem ut cum maximu minima conferam gladia- i. iorum par nobilissimum inducitur se clanci tam
quam e Verninus ut ait Luciliuη Non spurcus homo, sed doctus & acer.
Cum Pacidesano hic componitur, optimus L.Placidi longe no .
Post homines natos gladiator qui fuit unus. Nihil enim illo oratore arbitror cogitari posse dia
Qia IN Ipsu MJ Altera majoris exempli collatio, ubi separatur item orator a sophista: qua de re sic in Oratore: Sopbistarum de quibus supra dixi, magis distinguenda similitudo videtur, qui omnes eosdem volunt flores, quos habet orator in caussis persequi. Sed hoc disserunt. uod cum sit his propolitum non perturbare animos, sed placare potius; nec tam persuadere quam delectare: & apertius id faciunt quam nos,& crebrius ; concinnas magis sciate tias exquirunt, quam probabiles: a re saepe discedunt, intexunt fabulas, verba apertius transserunt, eaque ita disponunt,ut pictores varietatem colorum: paria paribus Ieserunt, adversia contrarias, so piissimeque similiter extaenaa
774쪽
definiunt. Gre. itemJ De quo sic in Bruto: Similiter II
cratem primo artem dicendi esse negavissescribere autem aliis sblitum orationes,quibus in judiciis uteretur: sed cum ex eo, luia quasi comimitteret contra legem quo quis judi cio circumveniretur, saepe ipse in judicium vocaretur, in rationes aliis desti tisse scribere, totumque se ad artes coimponendas transtulisse. Item, Extitit igitur jam senibus illis, quos paulo antε diximus, i socrates cujus domus cunctae Graeciae quasi ludus quidam patuit atque ollicina dicendis
magnus orator, & perfectus magister, quanquam forensi luce carui t intraque parietes aluit eam gloriam, quam ne ino quidem in eo judicio est postea consecutus: is & ipse scriptit multa praeclare, & docuit alios: & cum caetera melius, quam superiores, tum pi imus intellexit etiam in soluta oratione, dum versum et iugeret, modum tamen &nγmerum quendam oportere servari. Phadrat Phaedrus, dialogus est Platonis: locum Cicero convertit in Oratore
his verbis: Est eniim ut scis quasi in extrema pagina PD dri his ipsis verbis loquens Socrates: Adoletians etiam nuc, 6 Phaedre Isocrates esti sed quid de illo ausurer lubet dic re.Quid tandem3 inquit ille. Majore mihi ingenio videt
cise quam ut cum orationibus Lysic comparetur praeterea ad virtutem major indoles:ut minime mirum futurum sit,si,cum aetate procellarit, aut in hoc orationum genere, cui nunc studet, tantum quantum pueris, reliquis praestet inmnibus, qui unquam orationes attigerunt: aut si contet tus his non fuerit, divino aliquo animi motu majora con cuplicat.inest enim natura philosophia in hujus viri mente quaedam. Haec de adolescente I crate Socrates augur tur: at ea de seniore scribit Plato, &scribit aequalis; α quis dem exagitator omnium Iclaetorum : huc narratur unum: 'Me autem, qui libcratem non diligunt, una cum Socrate& Platone errare patiantur. Tament Magnus orator Aperfectiis magister . quanquam forensi luce caruit, ut jam citavimus e Bruto. Ergo quamvis a qui bus tam dicatur c xator staminus, attamen in oratoris nostri numero non
sonitur. Non enim' Allegoria a gladiatoribus significat
ratem Rhetorem & sol di istam insi actorem caussarum di veritatis oratorem suisse: sic verta actiones aciem vocat,
775쪽
ut Orat. i. Educenda deinde dictio est ex hac domestica
exercitatione & umbratili mediu in agmen, in pulverem, in clamorein in castra atque aciem forensem. Rudibu/1Rudis secininini generis,uirga impolita: Haec rude mist to ter in die ait Cato. Rudibus autem solitos pugnare gladiatores testis est Lampridius, cum ait, Commodum in rena rudibus inter cubiculares depugnasse. Quod & Suetonius in Caligula planius dicit: lirmillonem e ludo rudibus secum batuentem, & siponte la tiatum confodit se Tea sica, ac more vici orum cum p ima discurrit. Batualia autem , exercitationes gladiatorum rudibus depugnantium: & baluatores gladiatores ipsi dicuntur,ut arenarii qui in arena: & machaerati,quia machaera: & bustuarii, uia ad bustum fortium virorum: & bestiarii, quia contra bestias depugnarent. Aliquando autem rudis, eodem genere,Ggnum missionis significat, & vocationis a gladiatorio m nere : ut donati rude, dicantur emeriti gladiatores & consummati , quique gladiaturam desiere, & publice alimenta capi iis, quique ideo rudiarii appellantur, ut apud Suet nium in Tiberio: Munus gladiatorium dedit primum in ro ecundum in amphitheatro: Rudiariis quoq; quibuGdam revocatas,authoramento centenum millium. Itaque
sensus est hujus allegoriae: Quamvis Iloerii tes eloquςntia tanta si versatur tamen in sophistico & epidictico inquam Iudicro genere, in foro & vero certamine non vetiatur.
E di J Metaphora item gladiatoria est:
Pera, ,etarit,ubi te fractu enserat, ait Terentius. Eludere enim ait ad eum locum Donatus emudo finem imponere. A mel Opponuntur adversus
historicum Thucydidem, philosophum Platonem, sophis
stam Isocratem, A schines & Demosthenes veluti gladi tores summi. ut cumJ Oratoris enim,id est,in Reyues. principis, persona maxima est: gladiatoris, id est, spurci
mancipii, minima. Cum maximis nrammaJ Virgilius a Cicerone id mutuatus est: Sic cambus catulos similes,sic matratus boedos, . Noram sparseis componere magna olebam.
ι Neutri generis. Sic in Laelio Cicero: Ex omnibus vix tria mat quatuor numerantur patia amicorum. Nubilf
776쪽
simum i Sic orationes nobilissimae antea dictae stat. Lmolo J Lucilius Satyricus o anno mortuus &elatas Ne poli publico funere: de quo Horat. I Sermon.Sat.4,
Garriam, arili Uersirabendi ferre laborem. Et ibidem Satyra IO,
-- ιdem,quod te multo Uuem defricuit, charta laudatur earim.
remi Crinitus libri I9, capites citat hos versus imtegros a Nonio Marcello: Eserninu ui acco ore, aque2 Samniti Spurcus homo Arara fuit ι is dignus loco di
Caelius Rhodi ginus libit Ii, capite Π citat paulo iccus, que admodum hodieque leguntur in Nomo,citante ex quarto Satyrarum Lucilii.Sic enim habent. Eserninus fui acco ore, una equidem Samnis furcus homo, ista His ignin Acori
Pose homines natos glod Aror qu/fu i unus. Et certό Crinitus parum attendit, a Cicerone verbis commutatos esse poetae vetius, ut collatio congrueret: ne : t
men collationis sententia percipietur, nisi retius ultimus plenus ita & legatur & intelligatur: Post homines natos gloriator qui Dis unus. Itaque hemistichium reposuimus, utPacideiano Dem sthenes comparetur, qui fuit omnium oratorum. quam gladiatorum, longe praestantissimus: secus. 2Eschim attimbuerentur , quae line dubio Tullius Demostheni attribuit. nec enim Cicero dicere vult, Eschinem post homines natos longe optimum,nec illo oratore nihil esse divinius: sed haec omnia de Demosthene intelligit. Componon poni gladiatores dicuntur,cum depugnaturi in arena pro ducuntur: pro quo etiam committi dicitur. Isti ora urn Demosthene, quo ne Athenas quidem ipsu credo magis
777쪽
magis Atticas suisse: & cujus oratio in eam formam, quae in mentibus nostris inhaeret, sic includi potest,ut major
loquentia uon requiratur,ut am dictum est.
Huis labori nostro duo genera reprehensorum
opponuntur: unum hoc, V rum melius Graeci vis
quo queratur, ecquid possint ipsi melius Latine. . iterum, cui dista potius legam quam raecas Iidem senariam ta Synephebos, nec minus T LNec Ar renrrum s facilium,quάmara enandria legunt: dromacha nec . ndromacham aut sentiopam, aut Epigo Pin , ' nos Latinos recipiant: sed tamen Ennium G Pa phici dilum ccium potius, quam Euripidem V Lainos re- Sophoclem legunt. Quod igitur e F eorum in ora. cipiant. Sed iionibus Vraco conversis Iasidium, nussum ciam rampnsit in ver busὶ nium,&P
Huic LABOR a Prolepsis Jxplex: prima est At Graea Accium p cii pii Oratores Aeschi res&Vernonsenes, melius dicunt Grαce quam Cicero Latine converterit: cui respondetur: ruripidςm , parium collatione quadam : At reprehen resisti Latinξ α Sophoclemelius redderenon possent. Qualis est Martialis ille lo le viidem c Is: Andriam, deris tamen tisin qua os missa negemini Synppi e λ mc mala sim non meDorias agis. bos: nec inia Itorum Secunda prolepsis, quae exprima serE deducitur, quod Graecae orationes Aschinis & Demosthenis potius ' , legendar, quam Latinae Ciceronis: cui respondetur per col- D'h diui
lationem minorum, Si poeta convcrit legantur, cur non t iri. etiam orator 3 At primum verum secundum igitur. Hus. yμ 'modi autem argumentu est i de Finibus. His igitur est dis.ficilius satisfacere, qui se Latina scripta dicunt contemn re: in quibus boc primum est: In quo admiror, cur in P victimis rebus non delectet eos patrius sermo, cum iidem Latinas fabellas ad verbum de Graecis expressas non inviti Iegatici Andriam S nephebosi Fabulas Graece a Me.
778쪽
nandro primum factas: Andria autem cur dicta si ex Andria Terentii cognosces, ε prima scena: ubi mulier Andro Andria destribitur: Συ- φκλοι autem una pubescentes aequales. Terentium J A quo Andria ex Menandro LM tina facta est: tametsi in Andriam ex Perinthia quaedam translata sunt, ut est in Prologo Terentii. Catili J A quo Synephebi Latine redditi. MenandrumJ Qui utranque Graece scripserat ut dixi. Sic ide Finibus, Synephebos ego, inquit, potius Caecilii,aut Andriam Terentii quam i tranque Menandri legam 3 A quibus tam dii lentio, ut cum Sophocles vel optime scripserit Elcruam, tamen male cinversam Attilii mihi leaendam putem. De quo Licinius ser- reum scriptorem : verium,opinor scriptorem tamen, ut i sendusia. rudem enim esse omnino in nostris poetis, aut
inertissimae segnitiae est, aut fastidii delicatissimi. Mihi quidem nulli satis eruditi videntur, quibus nostra igno
nihilominus legimus, quam hoc idem Graecum. -- dromacsamJ Andromacha, uxor Hectoris, tanquam Virago dicta : hinc eo nomine ab Euripide tragoedia, quae etiam hodie inter Euripidis tragoedias habetur. Antiopam J Antiopa fuit Myrtei regis filia, Lyci Thebanorum regis uxoria mala a Jove unde tragoediae Euripideae nome. EpigonosJ tarmoi, scelus succidanei, posteri: sic appellati sint, qui secundum bellum Thebanum gessere. Aec se antJ Sententia explendab prolepsi: Si Latinas conversi nes hi reprehenseres contemnant, ne recipiant Androm cham, Antiopam, Epigonos fabulas LatinE convertas: At recipiunt. aer cui Assumtio est ex illa proi sicione, At recipiunt Latinas conversiones. Enni J A quo Andromacha Lati na facta est. Pac numJ A quo Antiopa, ut est apud Persium:
Sunt quos Pacusimh verrucos morer Antiopa,4rumno cor luctis Obile fui .
Dequo etiam illudi de Finil s: Quis enim tam inimicus pene nomini Romano est, qui Ennii Medeam aut Anti pam Pacuvii spernat ac rejiciat, qui se iisdem Euripidis filausis desectari dicat, unas lueras oderit Accium J A quo
779쪽
LIB. DE OPT GEN. ORAT 'O3 quo Epigoni, ut hic Cicero indicat. Eu iri s Poetam
tragicum a quo Androma laa & Antiopa Graece scriptae ut hic ollendit Cicero. Scripsit autem Euripitas fabulas 7s &quinquies vicit,ut Suidas docet:quem Cicero tanti secit,ut est ad Tyronem, ut singulos ejus versus, singula testim nia putaret. Subocismi Poetam tragicum, qui fabulas dedit I 23. vicitque ter & vicies : cujus tanta fuit gravitas, ut sophocleum in hoc genere pro summo usurpetur, ut 3 Eclog. Virg.
En erat ut liceat mihi totum ferre per oriem lis Sophocleo tua carmina aergna eo humo '
cuod igituri Sententia propositiorus est Si poetae conve s de Graeco legantur, cur non & Oratores legentur Z Fis stilum J Sin autem intelligentiam ponunt in audiendi fastidio, fuit paulo ante.
Sed aggrediamurIam quodsi cepimus. prius exposuerimus, qua caussa in judicium dedulla sit. suum esset lex thenis, ne quis populiscitumfa
ceret , ut quissuam corona donaretur in magis, tu prius, quam ration retulisset: ta altera lex, eos qui ά populo donarentur, in concione donari debere quia in Senatu Demosthenci curator muris reficiendi uit, eosis refecit pecuniasua. De hoc igiarur Ctesipho citum iecit, nullis ab se rationibus relatis, ut corona aurea donaretur, eaque donatio feret in theatrolopulo convocato: qui locus non est concionis legitimae: atm ita praedicaretur, eum donari virtutu ergo, nevolentia quam er a populum e theniensim haberet. Hunc igitur Cte phontem in judicise adduxit eis hine , quod contra leges siri,isset, ut ta rationibus non relatis c rona donaretur,ut in theatror quod de ortu
id ejus ta benevolentia, falso scripsisset, quoniam
Demosthenes nec vir bonus esset . nec bene meritis
G civitate. L. in sua triabu Dem.
780쪽
SED AGGREDIAMuRJ Hactenus it caussa conversionis, sequitur argumentum convellarii orationum: Qui populi scitum secerit de magi stratu non relatis rationibus,& extra concionem coronando, legibus tenetur: Id secit Ctesiphon: Tenetur igitur. Cicero autem argumentum earum orationum eleganter in unum syllogismum comprehendit : sed in propositione oblitus est detribus te ibus unam, quam assumtione & complexione expreisiaut morvidebis. Lex Atheni J Verba Eschinis sunt hac dere:
ς ε φανῆν. Atqui his perspectis, legislatorquidam legem tu Iit,& valde praeclara,quae nomin ali in prolii bet, n e qui non relatis rationibus coronentur. Cui legi AEschines Liserit
etiam sacerdotes, viros ac foeminas, non magistratus tam tum politicos, imo vero etiam privatos &Rempubl. suo sumtu adjuvantes subjectos este, ad ebὰνευθιμον γαίητροτον ista ἄνεμτατον ου. ἐν ἐτιν nihil est in c.vita te non subditum rationi, disquisitioni, examini: ut si nihil neque acceperis publicum, neque impenderis dicas in roserendis rationibus, oti, Ἐλαλον ὐδὲν ω τῆς πολεω:,ουr μηλωσα, Neque accepi quicquam E publico, neo; impendi. Altera lex J De qua sic Eschines: O 'γ θν με διαρρο
Lex enim maniseM jubet, si quempiam Senatus corona donaverit, ut praedicetur in Senatu: sin autem populus, in concione alibi nusquam. Hae sunt leges AElchinis quas Cicero syllogismi sui propositione complecti tui: At praeterea illud etiam est in Atachme,cotra laudes Demosthei iis quas falsas Ctesiphon retulerat in populi scitum: Ao περ γὰρ ἄπαγορεin σι οἱ νόμοι μηδἐνα ευδη lραφέν ἐν re e ἔκMemor ψηψι μασι, Omnes enim leges vetant, ne falsa in publicis decretis perscribat. Hanc,inquam, tertiam legalis proba tionis partem, Ciceronis propositio non habet: quam tamen assumtio & conclusio assumit & concludit. Cura in SenatuJ Sententia est assumtionis de triplici Ctesipsontis