장음표시 사용
741쪽
IN LIB. I. DE LEG. bratas inretientias animo ac mente conceperit, subus illustratus apientia duce bonum virum ob eam ipsam caussam cernaist beatum fore. nam cum ani mu ,cognitu ferceptui virtutibus, a comporis obsequio indulgetiat discesserit, voluptatem quesicut labem ab quam dedecoris oppresserit, mnem' mortis doloris 1 timorem effugerat socie- L. societatetatem. Dcarnis e erit, tum suis, omnibu3que na- caritatis c iura convun lossiuos duxerit cultumque Deorum, i x c tuis, sturam reb onem si ceperit .exacueri si 0 DRςi quς lam, ut oculorum sic ingeniι actem ad bona MD-
genua 2 rejicienda contraria, quae virtim ex pro videndo es E appellata Prudentiae quid eo dici,aut excogitari poterit beatiusὶ Aenu um catas,terrin,
maraa,OmnIum , rerum naturam prospexerat,ea
que unde generata, quo recurrant, quando, quomodo obitura, quidin iis mortale ta caduci , quid divinum ternumI sit, viderit, Usiumque ea moderantem regentem pene prehenderat se essi non unis circundatum moenibus popularem abc in loci,sedcive totius mundi, quasiunius urbis agnoveritet in hac ille magnificentia rerum atque in hoc constectu ta cognitione naturae dii immortales,
quam ipsi e nosset, quod Sinposiopraecepit Pythius:
quam Contemnet,quam despiciet,quam pro nihilo putabit ea,quae vulgo ' dicuntur amplissimal L. ducuntur
NAM QIiJ Declaratur vis oraculi Delphici, in eaque tota philosoplita comprehenditur . 'ut per philosophi alii homo seipsum cognoscat. Sicu mutacrum J Platonicum est: Plato liquidem in Phaedone& in Theaeteto docet hominem similitudinem esse Dei. Itaque beatum hominem fore cum suae similitudinis exemplar recuperant,&se Deo similem se rit: quod in Alcibiade primo rursus i-
742쪽
dem ait hominem Deo gratam vitam acturum, cum ad exemplar ρεῖον ura λα ον divinum Sc splendidum respoxerit: miserum contra futurii, cum αξερνα tenebricosum
respiciet. sed illud etiam idem sexto de Republ. multom snificentius quod ibit philosophi reges citc debeant, quia
soli τι ἄνδρε κελον humanam similitudinem imitatur e dia vino exemplari,quod Homerus, cum in hominibus appareat,appellavit ei: δί: τε ut eta Aκελὸ , id est, Dei speciemia imaginem. Intea GJ Hinc pr cipua propositionis
sententia oritur . Philosophia est naturalis.repetiitur autem
hic physicae intelligentiae Pater antea propositae. Primum siquidem illud fuit,lptelligentias enod aviudeinde, Ex prima & inchoata intelligentia tertro, Quaeq; in animis imprimu tur intelligentiae Postrem 6, Ni S comunis intellias ita.Erso intelligetia a natura enodata, prima, inchoata, impresia in animas communis,adumbrata, pro eodem dicitur. Adumbrare vero proprie est umbram praebere: IIeadumbrentur vineae, ait Columella,ne ventis, aut caloriabus exarescant. Hinc pictores adumbrare tabulas suas discuntur, cum lineari pictura dun rixat effingunt: unde siscunda metaphora alia dicitur adumbrari, quod leviter ii sormatur.Est enim gloria, stolida quaedam res, & expressa, no adumbrata, 3 Tusc. Hanc adumbrationem Plato eicio οραγίαν dicit Reipubl. περὶ ἐμα τρν σκιαγραφιαν ἀρετ lamihi virtus est adumbranda. Fuit autem in secundo argumento sententia haec eadem .sed brevior: A tes vero innumerabiles reperiae lunt docete natura, quam imitata ratio res ad vitam necessarias solertia consecuta est. Nini cum Inductio est trium plillosophiae partium. quas e primis illis intclligentias &a natura enodatis percepimus. Ethica primum comprehenditur quatuor virtutiabus temperantia, sortitudine justitia prudentia per subj
ista sua definitis. Proseidendo J Sic antea lex a legendo, de philosophia ab amore sapientiae, notatione sui nomini gdefinita est. Idemque J Physica philosophia est in es
mentis & inde compositis rebus comprehensa. o Caeli nomine Latinis sere aer de aether comprehenditur. Itaque luc elementa quatuor prima sunt de quibus & eo
tam partibus,materia α forma,duodecim primi sunt -
743쪽
IN LI B. I. D E L E G. 66 stotelici phvlici libri. V etde generista J Duo sunt in ea
doctrina Aristotelis libri μέσεως mul περι φρeρα , de ortu rerum & interitu. Quod ιntu mortisse J Plato praeter Deum animosque tum stellarum, tum hominum, nil aeternum facit mundum enim creatum docet δε ita compactum .ut dissolvi quidem non possit, nisi ab eo qui collia gavit,ut est in Timaeo. Vsumque ea Periphrasis est summi Dei qualem Platonis Timaeus authorem facit & cre torem mundi. Si se Ae Consectatii hujus sententia fuit in primo argumento, unde etiam universus hic mundus una civitas communis Deorum atque hominum existimanda. In habisti Statuit e contemplatione physica oraculum Apollinis expleri. Othi A Pithone serpente necato, ut poetae fabulantur vel poti us ἄπο τῶ π- ράνεβαι, ab interrogando,quod hic Deus de futuroru eventu inte rogaretur,& pr ter caeteros Deos vaticinaretur.
haec omnia,quasi siepimento aliquo,et Eabit disserendi ratione veri GalpIudicis,scientia, ta arte quadam intelligendi quid quamqb rem sequatur,2 quid lacuis contrarium .civmq. stadcivilem societatem natum penserit, non solum illa subliti disputationesibi utendum putabit ed etiam fusa latius perpetua oratione, qua regat populos, quastabiliat legas,qua castiget improbos, qua tueatur bonos, qua laudet claros viros, a praecepta
salutis 2 laudis apte ad persuadendum edas suis
civibus,qua hortari ad aecus,revocare ά flagitio,
consolari possit assctos, facta' ot consulta fortia
um 2 sapientsi cum improborum ignominia si pite is monumentis prodere. Visa cum tot re tantaeq sint qua inesse in homine perspiciantur ab iis,quiseipsi velint noscere: earu parensens,iau irax sapientia.A. Laudata quidem ά te graviter, vere sed ruosum haecpertinent M.Primum ad la veri & sal- si judicandi,
744쪽
ε6s P. R AMI PRAELECTea Pomponi de quabus acturi m sumi, g a tamia esse volumim non enim erunt,nsi ea fuerιn unde illa manant an phssima dem facio libeter,ctauisse ro recite, quod eam , c us sudio teneor, , o ca
rabolai Stoici liqu:dcm cum totam philosephiam compararent animali, ouo, agro statu irrat in Logica esle olla &nervos extrem itatem, οαγυρν,id est,sepem: in Ethica ca nem, albume, fructum: m Phὶ sica animam, vitellum. sundum .Quod etsi inepte factum est, videmus tamen met phoram in illis elle Ciceronianae similem. CumqueIel Sequitur Dialecticam Rhetorica distincta vulgato illo Aristotelis & Zenonis discrimine, quod Logicae subtilis sit disputatio Rhetoricae fusa latius&perpetua Quod discimmen ut commentitium semiatum,non observatum ex usu verum documentum,Cicero eui persaepe sequitur tamen aliquando in Oratoriis agitavit, omnemq; orationis seu subtilioris seu fusioris,icu philosophicae seu forensis orna tum , Rhetoricae proprium esse disputavit:& in libris de Oratore magis a rerum natura dia veritate sortasse condu eius quam ab ulla talis distinctionis meditatione aut cogitatione, inventionem, di spolitionem, memoriam, quae Logicae omnino sunt secundo libro per Antonium, tertio elocutionem & actionem, quae proprie sunt Rhetoricae. per Crasium propolin i,& 2 de Fruibus eadem distinctio perte deridetur: Rhetorice bitur, inqua, nos mavis quam dialectice disputare Z Quali vero, inquit, perpetua oratio Rhetorum solum, non etiam philosephorum sit. Zenonis est inquam, hoc Stoici. omnem vim triuendi ut jam antε Aristoteles in duas tributa elle partes dicere: Rhetoricam
palmae,Dialecticam pugno similem esse dicebat; quod la-
745쪽
tius loquerentur Rhetores Dialectici autem compressius. Ergo haec opinio non omnibus in Cicerone locis probatur led nos ea de re satis in quaestionibus Brutinis egimus. Et is r gat J Collaudatio I lictoricae ex subsectis genero bus quae vulgo deliberativum, judiciale. limon stiati vulnnuncupantur. Qua Orm Coclutio est inductionas quod eae res sint naturales laomini &pbiloibphiae pati cs, unde sententia propositionis constat. Philolophia est homini naturalis. Lauda ali Caulla sic ornatae de laiulatae phialosoplatae quaeritur,quia lententia propositionis in ea magis ot nate comprelaenia est quam aperte distincta. eaque
caulia duplex a sertur. Plutosopbia laudatur, ut lex quoque laudetu . quae philolbphia ipsa nempe cst:& philosophia
laudatur Iae, quia me Oratorem quantuscunqtie sum cia
secit. ic in Oratore persccto: Et fateor me orator ,si modo sim aut etiam quia cunil sim non cx Rhetorum officinis, sed ex Academiae spaciis extitisse. FINIS.
746쪽
NIS DE OPTIMO GENERE ORATORUM PRAEFATIO
mosthenis Orationes; Petri Rami praelectiombiu illustrata.
AS C Praefatio in Eschinis &Demosthenis contrarias Orationes a Cicerone conversas, conversionis ipsius caussam,c troversiaeque inter eos Or torcS argumentum,tempus, s
mam continet.Dilleritur igitur ad caussam,quoniam Cicero Romanis Atticis, nec bonus, nec Atticus,sed Asiaticus Orator videbatur ut Ciceronianus noster paulo ante in lucem editus exposivit oratorem optimum esse,qui docet delectat, movet: quales Athenis floruere A schines dc Demosthenes. ut siquis eos imitetur, Attice dicat, S optime. Itaque e conversis eorum Or tionibus Tullius intelligi vult se Atticum Oratorem & optimum esse, non reprehensores siros. Tum breviter argumentum,tempuS,fama con troversiae inter Lichinem& Demosthene constitutae proponitur.
747쪽
tur, tanquam Poetarum: id secus es f. ' nam alterum est multiplex: L. nam ait poematis enim traffrici, comici e- m ς'. lim
pici, melici et Mim, ac it ut fle, bro, quod magis est tractatum L in a Latinis, sivum quodvis est diet ersum ireliquis. B L ta in tragoedia com cum vitiosum es F, cs in comoedia turpe tragicum V in caeteris sume ἱω-jusique cerim sonus, ta quaedam intelligentibin no- ita vox.
Propositionis illustratio triplex est prima praecedit E dissimilitudine Poetarum. Alterum i in poetis. Tragic/J Tragoedia fabula es, regum & principum mores exprimens:& miserabiles exitus habet, ut caedes, exilia, ruinas civitatum : dicta οὐ ro τῆ πάγου τηρωδης, ab hirco &cantu, uia praemium erat huic carmini hircus: vel απο τηρ'ce quia actores hujus fabulae, Rce perungere tur:de quo utroque sic Horatius in Arter
mine qui tragico talem certaist ob hircum. Item: Ignotum tris, gen- ιnsem e Camena
Eua caneren agerentqueperunmfacibus oris.
Conste Comoedia, fabula est contraria tragoediae, in qua humiles persenae tractantur,ic exitus sunt jucundi, ut in fabulis Terentii apparen dicitur autem ἀπο τῆς κωμες As ῆe a vico & cantu,quia poemata haec per vicos agere tur. Emo J ἔος generaliter significat quodvis carmen, sed per synecdoche pro carmine heroico sumitur. S:c pa Io post Ennius epicus poeta dicitur.& apud Hor*tium,
748쪽
Meoc J Melicos poetas pro lyricis quidam accipi urit, quules apud Graecos foruere Alccus Sappho Stesichorus, bycus Bacchylides, Simonides, Alcman, Anacreon, Pind rus apud Latinos Horatius. alii hoc nomine Elegiacos Ggnificari putanta mihi iambici J Dithyrambus, vir
1 hebaicus.auuo creditur genus illud sui sic cognomin tum in honorem Bacchi cujus etiam hoc nomen est sese τοα: μην vi, quod bis natus, duas veluti ianuas penetrarit,Serneles& Jovis: na cum Semele mater tista ellet fulmine, Iupiter infantesia extractum in femore scitavit. Cum vero Bacchus a Romanis coleretur , verisii te est hoc genus carminis ab illis este tractatum quamvis exempla nulla postae Latini reliqua sint, sicuti neque Graeci cujusquam. Crastus Oratorio tertio de disiyrambo loquitur tanquam de poemate noti ilimo. Inde ille licentior ili xit ditiiyrambus,cuous membra&pedes fiant in omni l cuplete oratione diffusa. Quo loco videtur Cicero si ibcare dithyrambici carminis pedes certos fuisse secus quomodo in oratione sus os intelligeretῖDithyrambici tamen carminis cum poetae nobiles olim fuerant, nec extet ii
die quem legere potuerim, difficile iit divinare poemacis illius te m. Joan. Auratus in literisGraecis. quarum Rogius prosedor elt, sed in poetis praesertini docte & erudite
versatus, Pindaricum Dithyrambici carminis exemplum in libro Halicarnasset περι oveματω , nobis Ostendit sed ita consulum,ut species nulla carminis distincta cerneretur: itaq; a collega & amico impetravi ut pro ingenii facultate, qua valet plurimum , exemplum tam nobile suae formae restituere sic igitur restituit,&eodem numero Latine reddidit: Δευτ' εςχρονολι πιοι,
749쪽
Mes carmine dum: V te,nunc religatum hedera momium,mem a femum vocismus homines, Pari Epsacum canimus e max mo, MI Cadmea Semele. In Argoa Nemea Augurori non tune late Fron os p.rima simul Ho rarum aperto thalamo
750쪽
G, funditur,super almam νιν terram, Visti placens coma,
Rusmodi igitur dithyrambicum carmen est,& quidem pedibus paeanibus praxipuε compositum: sed iii mina ve suum licentia continuatum: Quod Horatius significavit Carin ad An tonium Juli una de laudibus Pindari,
Leges m. Di tam variorum generum versus, nimirum soluti lege numeri sunt. Quod magDJ Qui melicos versus. lyricos
interpretantur, putant hic mendum elle,& legendum vel, quoa mmus traetatum est a Latinue praesemian cum H . ratius se primum apud Latinos Lyrici carminis authorem praedicet:vel quod mago traftatum ά GraecH quam a L
rinis . quae nostri Aurati animadversio est. Qui vero melicos pro elegiacis accipiunt, nil mutant, cum latis constet elegos Latinis tam usitatos fuisse, ut his versibus epitaphia fierent. Ita J Genera poematum differentia expl cat, quod & Horatius secutus eii:
Versibus exponi tra cis res comica non suo. Quod tamen sic moderatur: In exdum tamen oe socem comardia ta D, Irarm h Chremes tumido delirigat ore: Et fra cus ρ r ah dolet sermone edestri. Suus' nus Propria elocutio: Sonus pro oracione,synecdoche est, ut mox vocis verbum usurpatur.
Oratorum autem ii quis ita numerat plura ne AEt alios grandeis, aut copiosis: alios tenue is, auigraveis, aut siubtileis, aut breueis: alios eis imrejectos, ta tanquam mediosputet, de hominibus dicet ahquid, de reparum. In re enim quod optimumsit,quaerituram homine, dicitur quodHL Dα-