장음표시 사용
161쪽
ptionis quod in quibusdam etiam secunda, aliis tertia, quar ra, quinta, sexta, quandoque etiam septima & decima die contingit) adsit, ubi satius est, ab his omnibus abstinere, nam satius est habere aluum segnem quam fluidam, &ut uno rho dicam, consultissimum denique est, grassantibus Variolis & Morbillis corpora infantum & laliorum periclitantium peculiari diligentia pura conservare in tempore, antequam iisdem corripiantur. Si autem durante morbo, multis die-hus esset constipata aluus, tunc convenient ea, quae infra dicam in Dina de excrementis alui, & mox supra dictum fuit. Injecto suppositorio vel clystere, ut mox diximus, Ve- id Dite na secanda , Vel hirudines, vel cuburbitulae applicandae in locis supra dictis. Mox rursum Vena secta aut facta scarifica- storio a potione ad sudorisera & expulsiva veniendum , quae nimirum pi to ς.
materiam magis fundant, meaisisque aperiant pastim Omni die t. had minimum bis, mane hora octava vesperi hora quarta, vel sectam ve-
si opus ter in die, mane hora sexta, hora decima, & hora '' ' hquartu Vesperi. expel erit Ego in praxi rem sic instituo, & expellentia & vitae regia a ad ni-men sic adhibeo, intra 24. horas quotidie expellentia exhi- di.' iopi' heo ter, id est, omnibus octo horis, V. gr. mane hora OctaVa, nai,d . vesperi hora quarta, & post mediam noctem semper duabus horis post sumpta expellentia, do alimenta prout infra de diaeta de cibo & potu specific8ntur & pro concoctione alimento- procellita. rum naturae semper relinquo sex horas, qui modus felicitercessit, vires conservando, & Omnia symptomata avertendo. Praeterea, si video naturam post expellentia data est e segnem, semper una hora post expellentia data, do unum vel duo cochlearia alicujus confortativi, ex Confey. de Hyacin-
e . ut infra patebit de expulsione, ubi etiam formulas reptaries. Omnia remedia, tam etiam potus semper detur calis duri
162쪽
Cavenda dus, vel potius tepidiis frigida autem actu nunquam, ne maliti Udy goitas ad interiora revocetur. sumptis Sumptis medicamentis diaphoreticis & expellentibus, almrd ciniς- minimum duabus horis nec supra bibat nec comedat ne vis est ' medicamenti impediatur. Sumptis his, in lecto pannis pra potu Sc ei. sertim robris copertus &hene tectus, locoque calido permabo Rhsti' neat, non tamen est de essentia, ut semper post haec sudet, *R,' ''-sti meit, si sic bene tectus sit calidum conservet. Videndum praeterea, ne patiens tam cito ad lectum damnetur, aut mox calido hypocansto in laudatur, antequam Variolarum acies in habitum educta extet, neque etiam nimiis tegumen- ' iis obruatur &quasi suffocetur, sed moderate tegatur, &irigendus, ta moderato calore servetur, a nimio enim tegumento & calore in modςνδ' extrinseco.angetur calor intrinsecus, non minus quam si non asseiv.in- tegatur, quod si autem non tegatur, & in frigido maneat iamdus, semel eruptae, iterum retrocedunt, ut experientia testatur,
i, is i ,ε multos benignis alias Variolis laborantes , frigidioris aeris a ixandus. pulsu, e medio sublatos esse,repercussa nimiru materia morbifi-Fxigi - ς' ca ad interiores partes, ubi prava& imnumera induxit symptomata; propterea etiam nulla epithemata frigida corpori
Quae, his Vocatus igitur ad aegrum Medicus, illico consideret, an na st Me leo tura in expellendo sussicienter fungatur suo ossicio, nec ne, Mum i fungatur debite, non opus est eam multis medicamentis ad dis multu juvare, neque multis stragulis aut cubiculis calidioribus nici r.i bene o- testare, praesertim si absint prava symptomata, cum le-Pς - μ ' via per se facilὰ evanescant, modo aeger a frigore arceatur, &in levi calore subsistat, & quaedam paucula cordialia exhibe Niti, ω at, Cavendo a principio apulveribus & sola Begoar, qui e non b ne put potenter petit, quae Dolaeos & Sydentiam, tanquam mo- 'si'. lesta damnat, si autem non fungatur silo ossicio natura, tune is, ne uia ei remediis expellentibus succurrendum est.
163쪽
rum & Morbillornm non vellet succedere, tunc in necessitate applicatis ad latera & pedes ampullis Vel vesicis aqua calida n . - plenis , vel panibus calidis per medium scissis, vel lateribus distet, trecalidis, vel levibus cum panno scarlato frictionibus denuo pro- in ς v , movetur: quidam sint, qui in hoc casu cum variolae dim- Vis
culter prorumpunt suadeant balneum aquae dulcis tepidum, .lu. quia meatus aperit, cutim laxat, ut facilius & promptius humores excipiat: citant pro se aut horitatem Hippocratis, qui in historia Simonis pustulis Iaborantis, probat inunctiones ad ignem resolventes &cutim laxantes, eadem ratione inquiunt illi prodesse posse balnea moderata. Verum hodie impor--balneis tu num remedium balneum est, nec forsan adeo huic morbo um Aquae Commodum, quia vires maxime resolvit, quibus autem Vari- notae non erumpunt, id ipsum ex Qta Virium imbecillirate prΟ- adjuvanda cedit, quae balneo magis debilitantur, sussiciunt ergo, diximus, fotus & frictiones quarundam partium. conicata
Bene itaque est perpendendum, quOA natura ipsa sepes ne aliis medicamentis hoc morbi genus sanet, unde si natura suum ossicium faciat, & recte materiam ad cutim expellat, id est, si satis erumpere naturae beneficio Variolas & Morbillos
animadvertimus, non opus est eam multis medicamentis adjuvare, frustra enim facimus , quod natura per se facit, imo male. Ratio; siquidem caletacientium intempestivo usu
idem dicendum de calidis nimium cubiculis & lectis teste SP deuhara , praesertim primis quatuor vel quinque diebus, quae quasi funesta damnat Dolaus &alii materia nimis agitatur, febrisque augeri posset. Et hinc bene denuo Nota, quod in principio Variolarum & Morbillorum, id est, tempore ebullitionis de quo jam supra) aegrotos pulveribus ex solo Bezoar, ex fortioribus& calidioribus Alexipharmacis, stragulis & cubiculis, Praesertim si temperamentum, & vires non correspondeant, obrue
re , teste Dolaeo aliisque multis, periculosium sit, nisi illa ad-S a modum
164쪽
modum remperata fuerint, etiam quando prava ac maligna symptomata urgent, si quidqm, ut diximus, materia seu tota massa sanguinea nimium agitatur, ae OCyus tota inquinaturu miasmate pravo jam iam fermentante, inde febris, deliria ac alia symptomata adaugenturia Narrari hic possent casus admodum funesti, qui in multis tam infantibus quam adultis pius lethales successerunt. in quibus non defuere Viri in theoria ac praxi medica fundatiΩsmi, qui asseruere, beZoarticis calidis in principio turbari magis humores, naturam ante tempus cogi in proelium, &nondum suffcienter praeparatam obrui: quin imo commotis tali modo intempestive flaccis, alui fiuxus successisse periculosissimos, in his affectibus plerumque lethales, teste experientia. Pariter certum est similibus calidis ac potentioribus rem diis eo usque acui humores praesertim si antea tenues sint, prout plerumque in Morbillantibus, & sepe etiam in Variolantibus, maximE Iuvenibus gracilioribus esse solent 7 ut mordaciores redditi, pruritum in proruptione Variolarum ingentem produxerint, ita ut ad levissimam quamVis frictionein, cutis cum stillante cruore abscederet, non sine gravi dolore, quae non frustra praesentibus Medicis, mali ominis istar sucre, &paulo post subsecuturae gangraenae praeludia fuisse, prodidit eventus, maculis lividis & purpureis nono die morbi subsequentibus, unde vere verificatur supra allatum ex Amicenna
prognosticum: pustulas nigras talisterosas in infantibus apparentes lethales esse.
Tanta nimirum est in principio fermentationis sanguinis aliquando turgesseentia, ut non solum furioso quasio gasimo ad quascunque partes facile feratur, sed etiam contagiosum maxime venenum exinde subinde suboriatur: fiePhilippus Salmuth OV Med. Cent. I ma Obs 3. funestos Variolarum absceniis ad articulos vidit, quando enim inquit
iliaritio est nimia ta malae vilemens, san2vinem qualisuriosum reddu
165쪽
Ob . so notavit Infantes Variolis detentos, matribus lac praebentibus, causam fuisse ulcerum in Nammis admodum malignorum' Ratum ac salubre ergo maneat, tempore ebullitionis ad calida & potentiora non esse statim transeundum, sed in temperatioribus esse persistendum, tempore vero apparitionis de quo etiam supra expellentibus severius utimur, maximes natura videatur segnior ζ.quae aurem tuto tempore ebullitionis, & quae postmodum tempore apparitionis necessario adhiberi debeant ac possint, dicetur aperte practice & specifice pagina sequente & subsequente. Nota praeterea, haec expellentia tam diu esse continuan- QuamdIoda, usquedum Variolae dc Morbilli totaliter erLperint, &de expellenticidere paulisper insipiant, atque urina rubedinem amittat ,αμ q*z& tum a diaphoreticis abstinendum , & ad depurationem sanguinis est respiciendum. Superstitiosum forsan alicui videbitur id, quod supra An pannus diximus, cur in colore pannorum, potius rubri albi vel vi- Vb r id rides esse debeant i color enim non potest operari nisi per ac- ε,pulli cidens, quatenus visum & phantasiam assicit, quae postea si-nem con&militudine caloris incitata sanguinem ad exteriora impellit. Verum si hoc subsistat, tunc siissicit colorem hujinmodi oculis obiicere, nam cum corpori adhaereat, neque noctu neque sit, lecti linteaminibus videtur. Praeterea panni non educunt humores, nisi quatenus corpus calefaciunt, poros aperiunt, ab externo aere defendunt, quod non rubri tantum, sed omnes panni praestare possunt, omnium optime albi, & ideo non color sed calor tegumentorum agit. Adde plerosque Authores, qui hujusinodi pannos ex vulgari consuetudine probant, id sedulo monere, ne corpus ipsum coIN
166쪽
mare qui- fingant, ita Amatus Lusitanus curation: Is. Cent. Obs Med. Auib. e. Ratio datur, quia ex tinctura cocci aliquam habent adstrictu
prohibe- Οnem, ideo, quamVis eoS non improbem, ridiculum tamenant ne s- multis videtur colorum facere discrimen, imo alii potius canisti '' , diu, didissimos approbam, quia color ille visum d i fgregat, spiritus
contingant ad externa evocat, & per consequens humorum in cute efflorescentiam promovet.
Nec obstat, rubicundo colore Viso, quaedam animalias uti sunt galli Indici, tauri &c. excandescere, multos viso Proprio sanguine animari ad vindictam, id tamen non est perpetuum, nec omnibus sed quibusdam tantum competit, qui id ex proprietate quadam habent, neque viso quolibet sanguine, sed tantum proprio in iram prorumpunt. Quod si ta- mea contentiosis vetulis quidam hoc in casu favere velit, quae suos variolantes&morbillantes perpetuo subuculis& stragu- Qui f. io. lis rubris tegunt, & vix non sepeliunt, is cum Fracastorio,
ne id panai Pastali, Riveris, Foresto, Draelio & aliis dicat: ideo fieri,
'- ς ut per ea sanguinis ebullitio seu effervescentia, mediante amaginatione promomoveatur: Vel clic, Icl neri proptes Vim quandam habitum corporis corroborandi, quam scarlatino panno inesse existimant: vel: ut quaedam vetulae existimant ad evitandas turpes cicatrices, quae ex alio colore imaginativd provenire possunt. Asae opta His aliqui addunt hanc rationem, quia similia rubra . ni ines cir- analogia quadam sanguinem ebullientem ad exteriora move- .hἡώ a ' re creduntur, sanguisque ruber externos sequi colores affines, Doriim a multis pro firmo tenetur, sic quoque flamma flammam eli-P-nnorum, cit, & adustam manum sanat ignis, & hinc inquit Riverius rmulti ovem mel vermecem, caltum vel canem bene pilatum metibiculo detinere solent, quod illa animalia menenatam labem facile recipiant, re in se attrahant, unde aegris lemamen alia
Nostra de quod emergerepotest. Ut ut autem commentum 'tularum pi H - dixeris, me alienum non facit hos pannos rubma approbara
167쪽
hare, non quidem ut colori tantum attribuatur, sed quia spe meliorationis freti, pueri melius ab aere externo arcentur,& tot & tantis stragulis non obruuntur, neque etiam calidioribus suffocantur.
Formnia Remediorum tam simpliaces quam Compositae.
Ex simplicibns aperientibus & expellentibus simulque sinuntur malignitati resistentibus sunt: remedia.
Radices. Faeniculi, Dictamni albi, Pimpinesta, Tom Simplfeia mentita, Contra rva, Sco onerae. his Semina. Faeniculi, Napi, Carduibeneae Aquilegiae, Curi, Lentes. Sim in - Pauli in suo quadripartito bolanico Clas. 2.de Mus tu ita ait: sancte testaripossum,semen Aquilegiae pu meri fatum: meis. pondere in Mulso, vel Aq. Carae beneae
mel Fumariae mel decoct. C. C. propinatum meluti ab orco rem tause tenuioris sortis pueros Morbissis o Mariolis laborantes. Idipsum asserit Dolaeus. Flores. Calendulae, quae summe specificos extollit millis in decocto ordinario vel aliis Decoctis & jusculis immixtos & sumptos. Herbae. Scordii, Fuma . Veronicae, Scabiosae. Cicera rubra, Myrrha, Crocus, Ficus seu Caricae, Theriaca, Mithridatium, Di cordium c praesertim in robustioria . a C. C. eum et ' stne igne niwn Lapis Beroar Orienta Occidentalis, BeZoar datur infantibus gr. ii. pueris gr. iij. vel Iv. adultis gr. vj. Vel 9s .in vehiculo. os de corde Cervi., . Unicornu merum, Unicornu sok iis, ni rimariae Carduibens disti, Scordii; Fraxin ex ramulis una cum corticibus arte pa
168쪽
ratus, dici non potes inquit Doctissimus Thiermater Lib. r. Cap. 7. sol. . quantopere conveniat Variolis G Morbissis laborare incipientibus , hi M. Card neae cum tantilio Syr. G natori mel Rubi Idaei dilutus pondere granorum. m. et . et x. Quodipsum confirmat Simon Pauli loc3 ante citato Classe a. Sal Frevi . de Fraxino. Ego certe, inquit, pluris blιnc salem facio, quam
2.ὸζ ς idem Bezoar, ille enim cum C. C. pbit. Ut. vel etiam ramenturioli,' εα crudi, unicornu no ratis potenti me judorem momet, sed se-cςllcn . lectus habendus ramulorum, nam metvstorum sue signum sime cortex siligi non uni , Dior enim illaru es es, quam convenit,
ex iis paratus. Hoc idem fere promittit de sale Carduibenedicii praeiatus Author. Adolpnus Occo, Medicus Augustas ii hipe a nus in libello collectaneorum manuscriptorum, Sal, inquit, cum in Va. Viperarum ,seu sal Theriacate ad U. in aqua mel fympo de Fu-hesd.hi I maria U-- scabie, nec non in Variolis emanescentibushu, It si, rursum commovendis expertum is mirabile est remedium: de- commo- scriptionem hujus salis legitimam si habere desideres, videas I '' μ' apud citatum Thiermater, loco citato. Aut Zoelferumitat. in Appendice ad clasem I4. Pharmacopaeae reformatae. Ego,
φῆ ἰοςo quia Sal Viperarum undique non prostat, & Vix maximo stituimus etiam pretio comparari potest loco Mus cui frem Viperarum pulverem verum a BP. ad Ucum aliis specificis, Vel uno alterove gra- ω ζὰ μ' no BeZoar exhibui in jam dicto casu , & aliis etiam pluribus desperatis, cum maximo semper effectu; nam natura hujus Salis &Pulveris est, sua virtute depurante potenter proper re ad habitum corporis, & sic eximie materiam propellit, se
crocus et- Cardilucius Cap. de Variolis laudat in pauperibus, ut d litu 'φ tur pueris BJ. vel gr. xij. adultioribus autem Θj. Croci in 'vamel Decoao Faeniculi. Rustici suos infantes solo lacte pealiis omissis feliciter curant Laudata a Dolams extollit Tincturum Aquilegiae, Essentiam M)rrbae. M.; ψ ς tanquam Tinburam salutis multis experimentis probatam,
169쪽
ita quoque Esentiam cisores, Elixis Proprietatis sine acido dicamentι. Vel spiritu Sulphuris paratum. Laudat praeterea sequentem
Pu merem 7. 8. 2. die morbi pro adiuvanda maturatione eX-hibendum.
Michaelis haec habet: v. C. C. phil. ni. 3nii diapbor. aa 93 vel P. pro dosi. Si adsint Convulsiones-
Pulvis Michaelis. Et alius ejusdein si
Idem Dadet ut omnihus remediis aliquid de Myrrha, iii quae tanquam appropriatum lympham corrigens est, addatur. toli Myi Laudantur pariter Species Liberantes, Corallia, Marga. rham. ritae, Ur sigillata, Gelatina C. C. 3mum diaphoreticum. Ubi nota Doctissimum dele Bde Sylvium c ap. de Variolis g. 6'. sν l. ius 'inter omnia medicamenta in Variolis usurpanda prae omni in t moni bus aliis experta habere antimorialia, tum quia summam possi- die. L '' dent sanguinem a quovis humore noxio mundandi emcaciam, tum quia saepenumero pluribus possunt satisfacere indieationibus, atque pro re nata & operatione desiderata, per plures vias humores noxios expellere. Nec tamen frescit, in-
quit g. 7o. semel illa exhibere, qliin noGunquam perplures dies eadem iterare oportet, donee tam febris quam alia symptomata sint 'blata, mel saltem notabiliter imminuta, quὸ etiam flat, ut nou tantum pauciores Varisia tum erumpant, sed etiam simul
170쪽
Etrumlle. rus idem laudata Excrementa Animaalivm- Spiritus Conserva
sint longe benigni0res, quinimo sepe numero sunt observatae in meis aegris loquitur ulterius) Mariolae pre alvum excretae, cum insequi eorum levamine; qua de causa etiam praedictus Sylvius S. II. plurimum commendat 3 diaphoreticum, Begoarticumminerale, vel simile medicamentum antimoniale blande sudorem movens, quo quicquid adhuc sanguini mixtum est, propellatur ad superficiem & poros, & tandem ex corpore ;atque horum medicamentorum ope testatur I. 72.ὶ iacilitatur, promovetur Variolarum maturatio, exsiccatio & casus. Etimulierus id ipsum confirmat de Antimonio diaphoretiam tam vulgari, quam ex sirio cum Stro addita modica Myrrha, quam etiam prae caeteris omnibus laudat, & nunquam in Variolis & Morbillis intermittendam suadet, ita etiam medicamenta ex Myrrha parata. Inquit pariter succumstercoris equini expressum summum esse remedium, Praefertur tamen sercus ovilum in Morbillis, in Variolis caprilum tpost eruptionem autem ut Prompte maturescant, consilit propinare ocul. 6'. cum Myrrha.
Sal. C. C. molat. O Succin. volat. civem Alcherme Confectio de Hyacintho b ejus lectes, Pulois De articus Sennerti.
Spiritus. Terrae Missatae, C. C. Liquor C C. succinatus, Spirit. sambuci, Spirit. Lign. Sattici. Mens.' Ligno
Tincturae. Antimonii, Corallioris, 'perici, Bezontica Michaelis, Maebii, Frommanni, Staneideri, Aquil giae, Paeoniae. Balsamus. νὴ ansatus, Bassiari. inris succinatus Balsam. iris juniperinQ. C o D se rv a. Fumaria, Syrupus Cydoniori de Curtio Citri , Graiior. Chermes, de rimis redolentibus, Scabiosae, de Scordio, Flor. Tunica, de Succo Heronica. Aquin