장음표시 사용
141쪽
illa ab alvo rapiatur ad venas. Verum hoc intelligendum est de larga Venaesectione, ut quidam volunt, imo secundum nos, etsi larga instEuatur , tamen hoc non est timendum, siquid mvenae tunc inaniuntur, concidunt & nullum relinquitur vacuisum, ut autem de Venae sectionis eventu sis securior, statim post eam cucurbitulas siccas plures, infra dicendis partibus externis admove, ex Rimerii sententia. Praeterea doctE ac enucleate hunc scrupulum deturbato exsanguinis missione naturae conatu eximit, & rem ipsam, prout oportet, optime distinguit Caspar. Caldera de Haere-dia in suo Tribunali Medico Lib. de 'riolis Cap. R Meque
ex hae sanguinis misione, inquit, Hariolarum timeas retrocessum macui ratione , hic enim timor tantam locum habet, ubi nullum resat super aeuum materia critice operatur, omni materia extra menas propulsa, trinc enim es impetus excernendi em diis visio pectandus, non autem cum symptomatice natura irritata elicit, ρο resul adhuc in menis vacuandis auxilii Opplicio, nempe muli, ludo, quod tibi aequa lance perpendendum suerit. ncin
Et Ludovicus Mercatus, de Pueror. Morb. Lib. 2. Cap. Ulterius 22' Mum. II. aequa sane lance isthaec omnia perperedit& ait: idipsum
silendum es hujusmodi Morbidos is Variolas exitura , semper m xve
comitem babere certum quendem continentium febrium modum, nesectionis Uceartam naturam quae necessario, tum plenitudinis majoris aut minoris, aut ratione ejus disipositionis, quae in vasis contrabitur demonstitpropter buccorum essermescentiam, praerequirit e acuationem, tu
ρο eamper sanguinis extrassionem, quo praesidio magni momentico equimur bene ictum, tum quia plenitudo deponilur, quia postita , natura redditurpotentior ut supra dictum, supra rem. um facilius expellat, tum quia compescimus fervorem, es ex consequenti minuimus plenitudinem eam, quam sermore causatur;
haec Mercatus. Has rationes confirmat experientia, qua post Venam se-Ab eqs fiactam inVariolis, sedato sanguinis fervore, humorem a cattira entia in
142쪽
ven*stat melius coqui, & in pus optimum conVerti videmus , quam diui, eon proinde me hodum, ab Arabibus p cipue, & Veteribus actitanatur. ceptam, feliciores practici & Medici rationales felicissima successu imitantur, quin imo ipsa natura, optima Medicorum Magistra& morborum MediCatrix, Medicum cepe praeveniens, copiosam per nares haemorrhagiam instituit, ut facili rem Morbillis aut Variolis sternat viam ferviditatemque inibi
Exempla felicissimorum horum eventuum ex Venaesectione, & malorum successuum ex ejusdem intermissione, undi per viae que apud Auchores palam prostant, quorum duo notatu digna secti nςm legere poteris apud Thiermater, primum, de Iuvene Barone uiuis est Ingolstadii, qui non tantum sine virium jactura, sed magnaciter cele- tum febris, thm symptomatum sublevatione, sanguinis per in-k - tervalla ad 3 libras medicas per nares profudit Variolis interim copiose & feliciter undequaque erumpentibus; si autem epontra sanguinis hoc profluvium, per nares semel tentatum, sed intempestive turbatum & impeditum fuerit, nemo facilό dixerit, quanta mox subsequi solent pericula, & quidem tunc praecipue, quando imperfectum hunc conatum seu motum naturae o per Venaesectionem Medicus supplere negligat, vel non audeat, vel non possit, id quod alterum exemplum, alia ocii ita: cita O Authore ex Osualdo Gremsio, insiua Arbore ruinosa de
Verptum Lib. 2 cap. 3. Nun. ss. satis funestum deinonstrat, Nobilissimae Virginis jam adultae, quae, cum tempore hyem ii Mense februario, ex praedio in proximam Civitatem, jam Μm languens corpore ad parentes veheretur, sanguinis haria orrhagiam in itinere palla est, utcunque copiosam, sed obfrigus externum, sine dubio impessitam aliquatenus, domumdum perventum est, dorsi molestissimus dolor & vomitus aliaque succrescebant sumptomata, ita ut de Variolis dubitaretur,& de sanguinis missione in Virgine pulcherima bene nutrita, menses nondum experta cositabatur, sed absterruit ab hac
143쪽
sanguinis missione Medicos aliquos hyemale tempus, 3c prae- sentes repetiti vomitus, &anterim adhibitae sunt frictiones molliores, iniectus clyster lenior, ad dolorem dorsi emplastica ex Foresto Lib. s. obf 4'. in scholio adhibitae Aquar consortativae cum beroarticis administratae, sed omnia in cassium; quin imo tandem, auctis dorsi doloribus, Variolae paucae, sine dorsi sublevatione prodierunt, factaque lucta ingens inter morbum & naturam, donec succedente sanguineo vomitu, sanguineis urinis, Variolae purpurescerent & disparerent, &Nobilissima Virgo extingueretur. Accusabatur &vix non merito )intermissa Venaesectio, Inam revera Medici qMidam aliquando sunt timidi, & quan- I. I iis
doque potius ad vulgi, praesertim edentularum Vetularum nrita eo obtrectationes cavendas, quam ad rerum momenta intenti ;*ςxudo. ac licet videant aliqui corum subinde meliora , eademque probent, attamen in aliorum gratiam, & ne gratiam alicujus
rugosae Megaerae perdant, consueta sequuntur: Ne forsan quis Imeticulosus obiiciat, dicendo, in dicta Virgine sanguinis rivo um, missionem vomitus & tempus hvemale impedivisse. Sed iram pra M'. imbde vomitu cum Calde δε Haeredia, qui loco Citato ..h histita loquitur: Nee deterreat a sanguine mittendo vomitus, ne- pus e est aque fluxus menti issiprofusus non est, neque catarrhus aut Ῥen- st' 'lintris dolor, aut fugax etiam horripillatio, quoniam haec solent I riolarum expulponem praecedere pleraque alia complicata es Respondeis maria accidentia, quae post santuinis missionem, aut Icarificatis ς' .a m aut sicis cucurbitulis sedabis. Kem ado de tempore hyemali , p vinita.
longe minor est quaestio, & dissicultas nullius momenti, mota Respon-bus enim, quocunque tempore invadit, sui medelam seu sui qς M adsablationem postulat , eo citiorem quo gravior incumbit mombi moles, accedit, quod sanguinis missio a nullo instanti sy-dere inhibetur, si priesens astectus aut necessitas exigat: satius proinde est maligni Saturni, hoc est morbi cujuscunque . . .
falcem fugare, quam benignum Iovis aut blandum Veneris
144쪽
concursu in vel ut moraliter id explicem ad statum praesentem, quam benignum Iovis, id ςst, magni Domini, vel, , . blandum Veneris,id est, alicujus magnae Dominae consensum)b. .'' ν ω lethali cum periculo expectare vel sequi. Itaque ubi magna sentibus ebullitio, sanguinis copia , febris & calor intensius oppressioneshEdessiri.' pectoris , Vires sussicientes, tunc certo in principio morbi, hoc adhibenda. est, tempore effervescentiae, sanguinis missio necessaria erit,
nam teste Hippocrate. a. 'b. 29. In morborum principio p quidiu, ἡ Π, move/idum videtur, m0ve. Quod confirmat Galenus Libroieri .. ' de curandi rati0ne persanauinis missonem Cap.9. primos principesque Languinis mittendi seopos esse, morbi magnitudinem& laborantis Vires.
Et haec de Variolis in genere , an,& quando fieri debeat: In qua aeti restar nunc, an in quacunque aetate celebrari possit 3 pro quo te possit Risp. berviter: si minores sunt, applicandae sunt hirudinesti his ib., una Vel duae, ad medianam venam brachii quamcunque com comeni Parentem, Vel etiam cucurbitulae siacae vel starificatae, quod unt hitu. melius est, brachiis, praesertim natibus, dorso & pedibus ap-β ς ' plicatae,&si opus etiam his repetitae, quae valenter attrahunt ad habitum corporis; si autem pueruli sint melancholici, prae-eh.hes. ferrem hirudines esse applicandas venis sedalibus seu haemorrahitudine, hoidibus idipsum in adultis est observandum hic enim ap-- plicatae, trahunt immediate ex anastomosi seu extremitate ve-pi ethd ' narum, non autem si medianae brachii applicentur. Venam Nostio ju. autem secare in pusillis quamvis Parisienses & alii audaces fa--.nh niosi, etiam in laci intibus administrent meo quidem judi- ω'-ci 5 nec semper. nec adeo tutum videtur, quia teneritudo tam non est tu. fortia &generosia remedia Vix suffert, dii ficilius admittit, & -- dissicillime tandem adhibetur, & quamvis aliquando succes.sile in t ilibus constet, quod tamen rarum, id potius fortunae, ut aliqui dicunt, adseribendum est: levioribus itaque,
multo t utioribas in tam teneris contentemur.
145쪽
Ego tamen in praxi observavi, &saepius seliciter a mς ciuehui Mpracticatum est , si magna aderant symptomata, & paenes ple- le μα Snitudo, in quinquennis& sexennis taceo ad ultiores utriusque siexus) semper seliciter adhibui Venaesectionem, hoc ta- adlissiuia men Praemisso, quod paulo ante Uenaesectionem, unum gene- mu rosum expellens sumpserint, quo mediante, natura ab intra ad extra stimulata, nullatenus timenda erat per Venae secti Ο- Anse tenem retractio humorum. Venaesectione autem in debita 'Mn
quantitate peracta, desuper duo vel tria cochlearia alicuius te, isti
cordialis expellentis, &sic Deo Laudes semper feliciter cessit, menda ex. praesertim in casibus desiperatis ,ubi oppressio cordis & convul- ροuςnti siones urgebant. In adultioribus, ut sequitur, semper secutus est bonus effectus. Fieri autem debet prima vel secunda, vel ad silmmum tertia ebullitionis seu effervestentiae quod notanter dico die, primis tri- tardius enim non facile, nec securὰ, quin imo nisi magna adsit Vasorum &virium plethora,magna quoque anhelitus oppressio hi P& exinde anxietas, dolores ,& alia urgentia symptomata, quae a strand te ultro citroque ad venam secandam stimulent, praesertim si praefatum brevi mimum exhibendi tempus praeterierit, satius& longo selicius in praxi feceris si eam intermiseris, quam ad- Rationea. ministraveris, tali enim pacto, cum sanguis & liquores, & iisdem prurientes spiritus in motu positi, qua data porta ruant& dissipentur relicta vappa & liquorum reQlutione, quam Virium reislutio, mox etiam ipsa mors sequitur. Si autem y.
Io. I s. vel I8. aut plurium sit annorum &supra indicantia tis secatur-Eccoindicantia adsint, venam tuto ac licitE secari posse, nullum est dubium, sed necesse& opportunum. s Authoritas Neque obstat authoritas Galeni de curandi ratione persu- Gai Hroguinis missionem Cap. 13. & alibi, ante i 4. annum venam non ' ibini
esse aperiendam , quia corpus re lubile est, & facile disspabile. V V .isu
Galenum sequuntur multi . quos inter est Ioannes Baptista Syl- venae si ει-
Vaticus, Mediolanensis Lib. Conlro res. Atidicari Contro- φ
verpa 88. Semertus de febribus Lib. q. Cap. Ia. sed tamen
146쪽
cum distinctione. Huic se quoque subscribit ex Recentioribus Thomas Missis & plures alii. His accedit mos Germanorum, qui ad sanguinis missionem in Pueris, magna ex parte tardi sunt, vel illam etiam plerumque negligunt. Nam pri- Respondet' respondetur ad authontatem Galeni, quod imprimis ei ho ; . dem plerique Mauritanorum Medici, praesertim Cornelius CEL. .leui. su Latinus, & quasi omnes Recentiores adversentur,& quidem ex firmis rationibus & experientiis infra ponendis; &sic quoq; facile cadit ratio Sylvatici ab eodemGaleno deprompta: M s Ger- Morem tardiorem , & quandoquet negligentiam in Venaesectia , ἔψε ' one Germanorum quod attinet, aucii respondentem Bartho .e .aeseat. linum in sua cista Medica loculo sS. s. credo, inquit, ne i 'ς αμ- banc apud Germanos religionem ει morem, pueris natura san-
ει, disti guineis is acuto morbo vexatis, saepe fuisse exitii causam. Qua
clusio ia mobrem his praunisi is conclucio, &sentςn tia Dico inio in pueris uti omnes Recentiores tenent) quisiuio.. in regionibus calidis habitant, quibus nimirum sanguis copio- i. sus calidus ac spirituosius est in venis,luto sanguinem mitti pocil se ac debere, si morbo aliquo acuto prehendantur. Itaque
Hispani, Galli omnes, & Itali plerique. Unde subsumo &Dico Ido Infestantibus & magnum periculum facesscntibus morbo acuto dc Variolis, sanguinem quoque nostris pueris in Germania recte mitti, quando iis sanguis Copiosus, calidus & spirituosus est in venis. Si ebullitio magna, febris intensa, resipiratio difficilis viriumque robur pro aetate adsit. Rationus pro hac sententia sinicientes, mox supra de Venaesectione in genere attulimus , quas susscientes ni fallimur existimamus, & simciat nobis, & ratio,& experientia,& analo-N,υwi Veia Sisimus, quae omnia nobis ipsis natura, optima morborum menaeimio- dicatrix, dictat& inCulcat: Notissimum enim &compertissi-
ἰz, . . mum omnibus Medicis est, si ante Variolarum eruptionem , - iis i nobis larga contingat narium haemorrhagia spontanea, illam feliciter&. cum aegri levamine fieri, febrem imminui, & Variolas
147쪽
facilius & minori copia prorumpere: Non negamus quidem talem haemorrhagiam post eruptionem aliquando infelicitercessisse, praesertim quae limites excessit, vel contrarium naturae motum exercuit & concitavit. Probatur ulterius: Morbi e b i urjam puerorum, ab effervescente sanguine ejusque copia orti, ite 'μlii ex natura indicantis postulant sanguinis eventilationem & Ah' b: evacuationem. Nec obstat hic virium debilitas, aut tenui- venire. oris corporis dissipabilitas in pueras, cum non agatur de magna&copiosa sanguinis evacuatione, de qua Galenum illo loco locutum, multi interpretes fuisse putant, sed de parva tantum, orie suEru&junioribus corpusculis pro ratione loci & morbi competenti locutis suis
sanguinis missione. Ac proinde putat Zacutus Lusitanus, --φς Vir in Veterum lectione plane versatus de Medicorum Princiapum historiis Lib. hist. 8o. quaesi. 47. esse absurdum credere,
Galenum venaesectionis alias amantissimum, hoc auxilium in pueris tantopere recusasse: Hinc ut dimis Zacutus siuam hane siententiam de sanguinis missione puerorum magis confirmet,
varie tum Galeni, tum aliorum Veterum Hippocratis, Pauli, Aetii , Oribasi, Avicennae, AvenZ0am, libasis, Averrois, Actuarii, praeter plurima Neotericorum testimonia pro se adducit.
Itaque ratio mittendi venam in variolantibus & morbiIIantibus non solum in Hispania, India, Gallia, Italia hodie multiplici experientia increbuit, & infinitis pueris felicissimo eventu confirmata est, teste Septabo Lib. 4. Animaduers. g. Verum etiam non desunt ex septentrionalibus Medicis, qui hanc ipsam Venaesectionem servata moderationis lege, commendent: nam praeter Zacutum loco supra citato natione quidem Lusitanum, sed in Holandia praxim factitantem, Sen-nertus prudens Germaniae Medicus Lib. 4. de febris. Exper. Io. . O. Venaesectionem in pueris Morbillis & Uariolis laborantibus absolute permittit, & si vires & plethora adsint, venae sectionemnit postulari. PImpius Doctor & Proselibr Lovanti quon- Authores et . Q. a dant
148쪽
. arii ei an- dam ex linius Lib. 6. fundament. Medici Cap. 4. sanguinis mis- pux qWς sionem certo annorum termino definiri non posse putat, cum
sint senes & pueri qui eam facile ferant. Idem confirmat tibiis venae Melchior Zebitius in Diss. Ueae de Venaefectione habito Anno i 0iς ς η i soa The i. 78. Idem Ioannes puchsius in compendio de Pur-zhita' ' ratione NHenriectiouepart. 2. cap. 4. ubi multis docet competere Venaesectionem pueris illis qui natu admodum parvi sunt. Hoefferus in suoHercule Medico Lib. 7. Cap. 6. ad finem cisiis mi ita in rem nostram loquitur: qu0dvenaesectionem attinet, eam
matur ve- in principio adbibere ubi febris valde es intensa, corpus pleth nMR'io' ricium, is vires consant etiam in pueris, quia oontaneo super. ρ, Esr veniente haemorrhagia narium, aliquando plurimum jumantur, convenian- nihil vetat, is tantum abesvenisectione naturae cursum inpe- μ' dire licet proxime immineat exanthematum eruptis, vel jam aliquot macΗu comparemi ut eam insuperjuvare po t. Idipsum tenent plures alii hodierni Medici, quos omnes adducerenea scribendi nec legendi tempus pati cur, quibus tamen omnibus experientias meas mox additas ante, in memoriam revo care volui, & iisdem adiungere luculenta experimenta famo
Variae Au- sissimi nostri antesignani Nicolai nanctimon , 44. Annis inius ostiae. Universi ate Carolo Ferdinandca Pragensii Proselibris Primarii' ac Senioris & ultra so. Annos Practici felicissimi, qui infinitos pueros satis parvos in Morbillis & Variolis etiam praesentibus, jam aliquot maculis vel etiam actualibus convulsionibus, exorci faucibus eripuit. Quod idcm se fecisse testatur Thierma-jer Lib. 1. Cap. 8 fol. Ios ubi dicit se habui fla in Germania pueros admodum natu parvos etiam nobilissimos evena secta, vel si itiividebatur, saltem ad venas brachii apposita una alter hirudine ex morbis acutis sublevatos quos alias, si hoc remedioe.. ius, tractati non fuissent, certo perire contigi siet. Quin imo' iu. Dico 3tio, Ubi praevidetur aegrum non levari, sed stim Pisodo mum fore periculum ex intermissione venaesectionis, etiam ' yariolisjam erumpentibus , secare venam licet, ut Caepius feli-
149쪽
aissime practicatum est hactenus, testis est, praeter alios plures jam citatos , Diomedes Medicis amicus Placentinus Trast. de pentibus
Mariolis Cap. 4o. his verbis: Caeterum quando apparent allemiatione, sessunt signa humorum in profundo existentium prae sertim eum magna febre ρο di cultate anhelitus,' non esset Authorita- suffa mmaesellio irimis diebus caeteris consentientibus, maxime in magna plethora non esset inconveniens emacuatione usi , sed
parcat, atque etiam citatus Author eodem in loco asserit intel ligendum & nullatenus reiiciendum, Rhasin Lib. Io. de re me dica Cap. 18. qui non tantum in initio, sed etiam comparentihus omnibus Variolis venam secare jubet, & sanὸ cum plerumque maculae illae ut Sennertus de petecti Lib. s. Inst. partea .sed . I. Cap. II. directe docet) ab insigni sanguinis solum
ebullitione, ac malignorum humorum ac putrescentium serivore fiant, nihilque aegrum juvent, ipsarum gratia, necessaria prassidia omittenda non sunt, ac proinde si venaesectio in dic tur & vires ferant, non praetereunda. Avicennam A. Tradi. 4 Cap. Io. Venaesectionem instituere svadet ante eruptionem;& etiam in magna repletione post earum eruptionem. Hunc
sensum quoque probat Forestus Lib. 6 OU. 46. U47. Amatus Lusitanus Cent. 3. Curat. 16. Nicolaus Fontanus Res ons re rationea Curat. Medicines. Lib. I. &Gremsius in sua a bore ruinosa Lib. a. op 3. de Variolis rensorbillusol 43o. U43I. refert casum vehEza:
lethalem ex intermissa vensectione satis notabilem, rationes- quandoque has annectit: in plethoricis inquit Archaeus viscerum non Vita gliscere potest, abundantia sanguinis oppressus,& si ille re- iit. bellis fiat, deponit furoris idaeas in cruore,propter quas fit ebullitio, nam fermentum exoticum suscitatur, exinde sanguinis quantitas major emcitur, ut videre est in omphacio', si autem vas nimium repletum foret & omphacium ebulliret, tunc ex- itum debet habere, aut vas dissiliet, sic pariter ebullitione cruoris vasa majora dilatantur. Hic di B.dolor dorsi Vehemen-Dolordontissimus excitatur,& tandem excitato cruore, stigmata livida si Π
in tergo & alibi apparent. 3 . Qui ''
150쪽
ulteriores rationes pro Uhnaeis sectione
vena secan. da est. Itationes.
Qui igitur Medicorum Archaei sedativum non habent, saltem intermittere non debent removere impedimenta, Uznatura deonerata, id est Archaeus non impeditus incumbat morbo, id est in se redeat & resipistat, & tartaro superficie cruoris expulso de furore remittat, quod ut verbo dicam, inquit Author, venaesectione suo tempore modoque adhibita perfici potest & ratio ulterior datur; nam interdum non erumpunt vitii copia & quantitate, natura multitudine oppressa quae exonerari debet, praesertim si febribus perseveret , spirandi dissicultas dc suffocatio , hi Casus lethales sunt: natura enim pro-Parte exonerata, reliquum, facilius agreditur & superat, neque sic periculum erit, ut aeger ob materiae copiam suffocetur, perientia enim testatur, materiam saepe ita luxuriari, ut& interna viscera per anatomen Variolis & Morbillis conspersa deprehensa sint, eandem rationem obtinet si Variolis urgens morbus supervenerit, veluti est pleuritis, peripneumonia, vel aliae inflammationes viscerum &c. in hoc& simili casu, nulla interposita mora, erumpentibus quamvis maculis , vena secanda est, nam Urgentiori semper est succurrendum , & melius est anceps experiri remedium, quam patientem certo mortis periculo committere, sed illi co post venaesectionem ad duplicatam sudoriferi dosin accedendum, sudorque provocandus, ut motus ad peripheriam materiae per phlebotomiam retractae concilietur , proin de corpus bene tegendum & calido loco nὰ extra aspiret aura in hoc casu funesta contervandum. Pro summa hic dictorum, nunC bene.
Notandum P . Si emptio Variolarum & Morbillorum critica sit, id est, si ebullitio seu effervescentia tantum depurativa, aeger levetur, nec adsint indicantia exigentia Veianaesectionem, ea omnino est praetermittenda tanquam non necessaria imo noxia, quia naturam turbat &a bono opere