장음표시 사용
431쪽
ix MI se ELL AN EORVM te consuluisset. At versutia Sathanae Sc humana m litia longe aliter obstiterunt. Quapropter ciὲm viri docti in dies minus proficerent , sensissentque mentem Papae refrixisse, post breve tempus eo unde evo .cati fuerant, non perfecto modo sed neque incepto negotio , reversi sunt. Cessavitque reformatio illa quam multis antea diebus noster morum fanctorum censor mente conceperat. Postmodum veto sequutae sunt legationes , quoniam potentatus, duces , magnates Italiae , ut est moris, ad ipsum suos nuntios mittebant in Publica concione causam suam perorantes , etsi secreto secretiora beatissimo Domino exponerent , cum illa publica narratio causae ad ostentationem potius quam ad rei substantiam attineret. Oratores vero Imperatoris & Gallorum Regis, non
publice , sed secreto propter bella intestina , cum
Pontifice sua negotia pertractabant. Necnon Helveti j , qui stipendium ab Ecclesia recipiunt ut in pace& in bello sint fideles, praetendentes diu observatum morem ut quoties legatos ad apostolicam sedem pro- obedientia exhibenda miserint, expensas eis ab Ecclesia erogandas , ascribentes hunc sibi titulum . se
fidei tutores & velut patronos, subindeque hoc sibi
jus vendicant. At nostra tempestate non jure assumunt sibi titulum hunc. Magna enim pars ipsorum Luteranam haeresim est amplexa. Vtcunque tamen sit, gloria hujus mundi parum duratura ad hunc st tum eximium nostrum Pontificem per gradus evexit, cum primum exigentibus meritis ac litteratura in De canum Lovanti, deinde ob vitae exemplum in Magi trum sacrae Majestatis Caroli quinti Imperatoris nostri semper Augusti fuerit electus, qui eum ad Hispanias gubernandas miserat , ubi Dertu sensem episcopatum & temporis succesIu lauream cardina latus atque officium generale sanctae inquisitionis, & cum de virtute in virtutem cresceret,sine cujusquam offendiculo apicem pontificatus adeptus est.
432쪽
quae obvenerunt apo olicae sedi Adriano
eam gubernante. HActenus narravimus felicitates prosperumque Papae Adrimi successum ; qui profecto sine
controversia gradatim jure optimo assecutus est fastigium apostolatus. Nunc vero referamus casus Maerumnas quas spectatissimus vir usque ad obitum aequo animo passus est. Hinc enim proclivis, cum invidia neminem voluit in culmine rotae diti sustinere, secreto Dei judicio in calamitates diversas usque ad obitum , exemplo beati Iob, ut ejus bonitas & fanctimonia tamquam aurum in fornace probaretur, prolapsus est. Nam vix se collegerat cum Oratores Ungariis Regis suam amictionem & aerumnam ab Imperatore Turcarum illatam deplorantes, lacrymosis sngultibus proclamabant. Pater sancte miserere , miseerere reipublica Christianae, quando Mahometica supersitio, perfida impietm sacrosanctam Christi religionem, sdem, pietatem usique adeo jam oppressit ut vix eaput attollat. Nonne vides tu, pater beati me, persdos hostes extremam nostra religionis pestem atque perniciem machinantes ' Annon vides primarios Christiani nominis ductores nescio qua infelicissimi fati imvidia , dum 'inter se mutuis armis digladiantur , non
modo non repugnantes tanta Turcarum immanitati,
sed eam potius per contentiones ct disdia nutrientes 'micus Archidux Ferdinandus publicam propugnanda religionis causam solus per hoc tempus suscipit. cum propter , clararentissime pater , lac mis deprecamur ut tanta perniciei subvenire digneris. Qui vix satis desierant cum accessierunt legati praedicti Archi ducis Austriae, Infantis , ut aiunt, Hispaniarum , postmodum Romanorum Ungarorumque Regis, qui in haec
433쪽
14 MI sc EL LANEORVM veiba apostasiam exposuerunt Lutera naua. Mice . pater pientissime , quanta i uria uniνersus terrarum orbis e e perversis S perditis moribus torin fre prodi rit re e/, pto' i suo contumax ac rebellis. Hareses undique pullulant , ubique erumpunt, ubique propagam tur ε, qu b;ta inflix plebs ct ad omnium rerum novandarum varietatem semper exposita velut pestifera in quadam contagione tabesiit , adeo ut non eontemnenda Europa pars , ct qua hactenus omni monstro caruit,
tota sui dismilis evaserii quoniam cum religione superstitio , cum fide persidia , cum pictat impietas , cum
veritate mendacium nullo pasto cohaeret. In quo tanto incendio, ne in majores flammarum vortices erumpat,
extinguonis panditias tua Fernandum vel pracipuum adjutorem hi bebit et qui ut est acerrimus Christiana verita ἰὼ assertor , nulla di cultate perterritus , in id totus incubuit ut Luterris se draco, unde hoc omne venenum uxit , ex miseerorum mentibus eruatur. Proh dolor , voracitatem istam exortam ab ecclesiastissct religiose viro J Sed non noνum est, quia , ut inquit HeronTmm , veteres strutans historira invenire
non potuit aliquos alios scidsse Ecclesiam σ de domo Domini popuIos seduxisse praeter eos qui sacerdotes a
Deo pasiti fuerant 2 Propheta in theculatores ; ut in cap. Transferunt a . q. 3. At cum Iam Luterus ille De rebellionis est apostasia plures obtinuerit eosdemque obstinatissimos se statores, nequaquam prediatam apost siam Christianismus Archidux evellere potuit. Propterea , pater sapientissime , accingere ortitudine , ct exurgat Deus , ct iudicet causem suam. Multa alia eleganti stylo in fidei favorem perorata sunt quae Iongum esset referre; ac mihi quidem ; quo ad praesens attinet, sussicit tetigisse.
434쪽
qua negotia cessanunt. Ρostmodum vero per plures dies negotia fluerunt, eo quod peltis acerrima in dies invalescebar. Nam tempore quo Romam adivimus orta , singulis diebus subrepens, usque ad maximam stragem crevit; cujus praetextu principes Ecclesiae Cardinales , Archipraesules, ceterique Praelati, & curiae ossiciales ab urbe secesseranr. Sed Praelati , magnates ,& nobiles, cum cetera turba quae ab Hispania in Italiam sanctissimum patrem fuerat sequuta , non di cellerunt, cum vidissent Pontificem , tamquam bonum navarchum , naviculam Petri tot tempestatibus fluctuantem non deserere; & sicut servi fideles in tranquillitate , ita in tumultu epidimiae & angustiis inserviebant. Ideoque plures e nostratibus quam ex aliis in morbidam luem ceciderunt, quia potius mori
quam eum relinquere decreverant, usque ad extremum halitum, ut inferius dicetur, in sua fidelitate
HVpania conscriptis es in Italiam adductis. SEd quoniam supra pollicitus sum navalem arma.
turam & gesta militum me recensiturum,hic insta rete existimavi, dc prim iam fluctus concitatos maritique tempestatem, qua penE obruti fuerunt. Nam profecto multa & gravia sunt perpessi, praecipuἡ tempore illo quo fuimus in Portun, & rursus cum ad ostia Tyberina accessimus. Sed nos in portu , illi vero in alto mari. Vnde nostrum & illorum discrimen fuit dispar. Ceterum c d m omnes conveni flent ad portum veteris civitatis vulgariter nuncupatae Civitavieja ,
435쪽
rs Miser AN EORVM magno periculo & labore cum reliqua turba littoribus optatis potiti sunt ; & in ut be ipsa alii 'hie locis adi
centibus per aliquod tempus permanentes , infirmItate aut inedia multi perierunt. Tandem cum decretum esset miles ad expugnandum Ariminum proficisci debere , quam Dominus de Malalesta occupa tam habebat , post ab quam cladem deventum est ad utb ira Ariminum, quam obsidentes sunt castrametati. Vbi Dominus Franciscus Maria cognomento de Ruvere Dux se Vibino, Comes de Monte relero , Dominus de Pectro & Sena galla , Vrbis Praefectus, tanquam Dudatarius Eccltisae . multis equitibus seudum sponte offerens assuit. Quam praefecturam illi donaverat avunculus ejus Iulius Papa , de cujus cognatione ducebat originem. Quae arbitrio Pontificis conceditur ad vitae duntaxat Izmpiti illius qui donat;& est magnae auctoritatis magistratus , praecipue in
coronatione Imperatoris, cui Praefectus Vibis coronam imponit. inar prassectura hodie imago oc umbra est praefectinae prascorum ; ut videri potest titulo Deseio Prafesti urbis in Digesitis. Praefectura enim omnia omnino crimina urbis sibi Vendicavit, neque tan-' tum ea quae intra urbem admittuntur , Verum etiam
quae extra urbem , dum intra Italiam patrentur.
Quies quoque popularium, & disciplina sp ctaculorum, nec non dispositos milites stationarios habere . ad tuendam popularium quietem, & cura carnium& armentorum, ut justo pretio vendamur, ad Praefecti Vrbis curam pertinet. Et ut brevi compendio constringamus, Imperator Vrbem fidei Praefecti cum miserat , ut latius in praefato titulo tractatur. Et ne dilan materia divertamur, per multi magnates eu nobiles in subsidium supradictae expeditionis Ariminum venerunt. Denique tyrannus ille Malalesta hinc inde constrictus , post melisem ad obedientiam deveniens civitatem Ecclesiae restituit. Et cum exercitus ferme
436쪽
L13ER TER TiVS II: tota hyemet per campos Italiae discurrisset, febris cretabra milites invasit, adeo ut partem dimidiam totius exercitus obiasse crediderim ; qui etsi non pshva jactura, terras tamen Ecclesiae inquietas pacavit. . .
excidiam Rhodium. INter has simultates & pressuras , ecce obsici Rhodia e vestigio eminuit ; cui pastor Eccli sae,
quamvis a munificentissimo Episcopo Conchensi instantissime emagitaret ut a reverendissimis Cardinalibus ac aliis Praelatis auxilia peteret , cum manifesta cunctis esset inopia sed: s apostolicae ; ac ne eorum quisquam se excusaret, primus ipse Conchensis pol liceretur se omnia vas i aurea & argentea allaturum in pecuniah conflandas, ut reliqui aut religionis gratia aut pudore sua vasa deferrent, hujus emagitationi asia sentiri roluit. Atque a multis nobilibus & centurionibus Hispanis interpellatus ut eos in subsidium
Rhodum mitteret, eis conccdere noluit, tum C b simultates recentes , tum etiam propter nimiam ino
piam camerae apostolicae , & praecipue quia Prior Capuanus Praeceptor militiae ordinis sancti Ioannis se obtulit, paucis navibus sibi traditis. Rhodiis opem ferre. Tunc sanctissimus pater zelo fidei accensus misit quendam ex Capellanis Magistrum Petrua. Barbirium Genuam , qui magna diligentia & sollicitudine classem pararet quam Priori Capuano traderet. Paulo post allatae sunt litterae Magistri Rhodii Pontifici nostro , quibus obsidium ac statum belli significabat.
Praeterςa Instanter deprccabatur ut beatissimus Papa dignaretur ineunte vere anni sequentis sibi suisque auxiliari. Vsque ad illud nempe tempus civitatem magistrosque militiae ac milites suos fore tutos arbi trabatur. Securi ratem veto medio hoc tempore
437쪽
,Iagister militiae ideo forte obtulit quod clim h ems
instaret, Regem Turcarum deserturum clistra& o sessionemmon immerito conjiciebat. Illum tamen omnino fefellit opinio, cdm contra eo ardentilis, non in dies 'modo , sed in horas etiam civitate circumvallaverit ; quae septem continuos menses per summas difficultates obsessa , cdm terra, tum vero mari, aceri me oppugnaretur, tandem expugnata succubuit. O infelix illa Rhodiorum militum manus , quae sola tam gravis 3c aerumnosi belli pondus m lemque Estinuit, partim jam trucidata , partim vulneribus ac inedia pene confecta; cum interim nullus adhue Principum t 6 inauditum torporem & sodordiam l) ad propagnandum suppetiasque amicis laborantibus serendum accingeretur. Heu miseram atque infelicem Rhodiorum militum sortem l O coecas nostrorum Principum mentes, quos tantus pertuIbationem stupor oppressit ut perinde ac in theatrali ludo Rhodo capta , Christiani milites occisi spectentur , nulla non modo clasIe , quod factu facillimum erat, ad opem laborantibus ferendam instructa , sed nec . cymbula quidem aut lintre ad miseros illos solandos emissa. Quod vero ad nostrum Pontificem attinet. cur ipse quoque in ope ferenda remissilis egerit, non est quod incusetur. Nam habito constito cum viris strenuis in rebus bellicis ac bellorum expertis credidit Magist*m equitum Rhodiorum & milites civitatemper totum vel propugnaturos ι quia non credebant ipsi bellici viri eos ad veris duntaxat introitum auxilii dilationem debere praescribere. Propterea Pontifex consilio peritiorum acquiescens , dictum Petrum a
navali expeditione revocavit , ne intempestive, cum periculum piaesertim non esset in mora, fierent expensae ; maxime chim camera apostolica summa laboraret inopia. Et cum tota curia magno moerore afficeretur tot undique occurrentibus malis , calamitas
438쪽
. LIBER TERTI vs. Is di moestitia.urbis pro tempore cellavit , delatis literis p taedicti Magistri equitum Rhodiorum, eo maxime quod exist marent Turcam immanem fidei inimi cum tempore brumali ab obsidione discessurum , &tunc Pontificem , Imperatorem, Regesque Christia. nos Rhodiis suppetias esse laturos. Sed haec nos opinio , Dei tamen occulto jud.io , fisellit; quoniam Turca serus aper non discessit ab obsidione , neque
eum tempestas neque imbres aut bruma terruerunt.
Qui non solam urbem constrinxit , verum etiam maria vetuit, commeatus 3c auxilia obsessis inte clusi, ne quisquam Rhodum adire aut inde egredi posset. neque poterant naves ad portus accedere. Et nac causa de ejus statu nihil Romae significatum est quousque die nativitatis Domini hujus anni, cum. Pontifex ad rem divinam audiendam vellet progredi.& milites custodiae suo ordine componerentur ut arcerent turbam , ne ab ea opprimerentur , ecce lapis decidit ex fornice sacelli sancti Sixti intra palatium extructi, qui quendam miserrimum virum stationarium contrivit, aliumque semimortuum commilit nes abstraxerunt. Quo prodigio stupefactus Pontifex, quasi in extasi capellam intrare formidabat. Attamen cilm omnia essent parata , decrevit in sacellum ingredi ut divina audiret ossicia , ne tanta solennitas natalis dominici omitteretur. Et contino exclamatum est per seniores Romanos Rhodum esse captam, illam nimirum assignantes causam quod cum Constantinopolis a proavo istius Mahometici Principis expugnata fuerat, alius inde exciderat lapis ; &hoc signo cognoverunt excidium Rhodium. In hoc loco , nisi alio properarem , liberet extendere calamum. Dimissis enim quae de prodigiis Iulius Obsequens memoriae mandavit, iis quoque quae Polydorus Vergilius scripsit, multorum sanctorum patrum sententias huc possem a erre. Illud tamen duntaxat
439쪽
non praetermittam, Deo justo judicio quosdam ejus. modi prodigiorum ostentatione ideo decipi, aut quia
id eorum meruere peccata, aut talis ctedulitas aliquo praetextu fucata superstitiosorum hominum culum obnubitet reddatque leviorem. Gregorius tamen in expositione sacri eloquii, scilicet, erunt signa n Ibis T luna ctc. haec verba dicit.: uuamvis pria quam Italia gentui gladio ferienda traderetur , igneas in coelo acies vidimus imum qui humani generis fisus est sanguinem coruscantes. Ex quo loco elici potest nonnunquam similia praesagia certitudinem habere. Sed ut ad rem redeamus . proh dolor, cum toς Principes Christiani armis potentes, virtute strenui. toto orbe dissusi essent, nullus tamen eorum movit
pedem , quasi eorum nihil interesset, in Rhodiorum subsidium , praeter Dominum Didaeum a Toleto . Priorem militiae sanisti Ioannis in Castellae provincia, filium illustrissimi Ducis Albani, necnon Priorem ejusdem ordinis regni Aragoniae , Castellanum de Amposta cognominatum. Qui singuli singulas naves ex Hispaniis in Siciliam ad portum Mellanae qui dicitur Mecinas adduxerunt; expectaruntque dili alios Priores vel Commendatarios aliosve quoslibet Christicolas , ut simul omnes suppetias ferentes Rhodum navigarent. Frustra tamen expectavere , cum nullus ad rem tam piam aut Eelo fidei aut amore reipublicae Christianae incitaretur, decepti fortasse brumam fu gaturam tyrannum illum , quantumvis immanem. Hinc intelligi potest religio & virtus nostratium. Atque si mihi absque suspicione liceret , animum Clitis ianum eorum extollerem, ni saris ipsa experientia monstrat et, maxime ab illustri & fel .ci sempore Gundisalvi Fernandeet ob excellentiam gestorum magni ducis nuncupati. Ceterum cdm praedicti Priores ab omnibus destituerentur , capta Rhodo a portu Meti mo in Urbem se contulerunt visitatum limina Apo-
440쪽
LI3ER TERTIVS. 2Istolorum deosculatumque sacros Pontificis pedes. Et post aliquot dies in Hispaniam reversi sunt. .
HVcusque nonnulla adversa Christi vicario recensuimus , quae ipse, ut diximus , lege Christiana vultuque hilari , sicut prospera, aequo anim pertulit. Redeamus nunc ad discursum actorum ejusdem sanctissimi patris. Qui cum materiam reservationum & expectativarum sacris canonibus inimicam , ac perinde eorum observantissimus exosam haberet, Gesaraugustae omnes beneficiorum expecta- VIdε furtationes, ut praediximus, octavo Calendas Maii revo- ς p. dicaVerat. Quarum revocatio cum sit facti & in facto consistat, posset inculpabiliter ignorari. Vt ergo in omnium veniret notitiam , dictas expectationes in Cancellaria apostolica , ne amplids ab aliquo ambigeretur . quinto Idus Decembris palam imitas nunti m jussit. Demum revocatione facta , adeo pestis acerrima increvit ut Cancellariam & Rotam claudi negotiaque cuncta silere ac Pontificem cum familia. intra sema palatii detineri oporteret, ut nemini e iube aut ex familia, nisi vocato , ad eum pateret accessus, neque cuiquam familiari urbem adite permitteretur; qui, si sectis faceret, eo ipso a consortio Palatii ablegaretur. Et adeo complacuit haec monastuca vita Pontifici ut usque ad mortem ferme eam servaverit Culus rei caula nonnulli Cardinales ahqua tutum sedata peste Romam reversi, cum populo que-
. Iebantur quya non est ad quem pro luis querelis posset haberi recursus. Vt testis domesticus & ocu- . leus , si dictis' meis fides adhibenda est, hanc culpam usquequaque illi non audirem imponere. Considerata namque probi uite Pontificis, illis potius ascri-
