장음표시 사용
451쪽
a reverendissimo Cardinati Berordino δε minat Pontici racsum, ejusdemque Pontificis letalis morbi initIum. MAximus vero Pontifex in domum sancti Mar-
'inelli nunc stpatam divertit , ubi a reverendissimo Domino Bernardino de Carvajal Cardinali tituli sanctae crucis hospitatus atque invitatus fuerat iqni nudius tertius ne quid sinistrum quis suspicari pol t) votellas, arietes , attagines , phasianos , Scalias hujusmodi aves esculentiores vivas , vinaque singularia in palatium miterat lacrum, ut per obloniorum praefectos coquosque pontificios degustarens tur & pararentur. Tamen praeventus letali morbo ne degustare quidem quicquam potuit. Quamvis nonnulli errore ac sinistra suspicione decepti improbe suspicati sunt ex illo convivio aegritudinem elle initiatam. Sed omnino falsum id est , cum nihil , ut diximus , praegu stasset. Et hora comae parvo sumpto cibo in noctis crepusculo in aulam sacram rediit. Et in initio infirmitatis medici judicabant esse catharrum e capite defluentem ; qui quidem cathar rus vulnus quoddam juxta palatum fecerat. Et paulatim apostema illud descenderat in guttur ; ubi per aliquot dies sic defixum fuit ut dissicillime quicquam deglutire sineret. Opinabantur tamen phy sici & chirurgi non esse mortiferum , maxime cum suppuratio illa in brachium collaberetur : qua intumescente, ii qui expetu a potam a simile fuerant timuerunt, mortem que proximam esse Pontifici prognollicabant. Sed cum ope medicorum inflatio illa expelleretur , iterum respirantes ac laetitia offecti credebant Papam evasisse periculum, cum inde deterius illi contigerit rquia tumor ille deorsum corruens , supra renes consedit ;
452쪽
L13ER TERTI Vs.consedit, & usque ad obitum Pontificis cum gravi dolore plurquam triginta diebus astixus stetit. Et licet tolerantissimus pater diebus ferme singulis extra
thorum vesceretur, dc per cameram deambuIaret, Mnona die ante exhalationem animae benedicturus milites quos in subsidium Mediolani fide uuionis servata ) mittebat contra Gallos, qui post Alpium transitum in Italiam descenderunt, in publicum progrederetur , & ab illo die omnes indribitatam Papae incolumitatem opinarentur , Deus autem , cui spiritum tradidit quadragesima die initiati motbi , aliter de creverat . incum nondum de infiimitate fatis constaret tot lapsis dierum c riculis , opiniones hinc induvariae emergebant. Alii veneno peremptum , alia ex incognito morbo decessisse asserebant. Quod Dei iudicio , qui secte toturn nihil ignorat, est relinquen
XXXIV. DE CREATIO NE Minalis Hinfore , se legato
familiae relicto. ET cum familia Flamingiorum mortem Pontificia
per aliquot dies antea prae se iasiis i , illi instabat ut Dominum Guiliermum Hinc it, tunc Datarium dc Dertusensem Episcopum, Cardinalem crearct , Ceomnino manerent deserti in ca . quod Deus avet i rei ) piissimus pater nutu divino ab hac luce eni gracset. Et licet Papa . sive persuasione famil ae . sive alias ardenter hoc procuraverit , dissicillime a collegio Cardinalium impetraret si reverendissimi patres pro certo ejus proximum obitum haberent: tum quia Hinc fori exosus habebatur, tum velo quia paulo li te cognitus in tenui ossicio , eorum cori sortio indignus put ibatur. Et ferme omnes aflictabant Magi trum Theodoricum a secratis Pontificis ipset utri
453쪽
3 4 Mis CELLAM EORUM conventui aggregari & loco Datarii Dertusensis eli .
Voluntas tamen Pontificis aut verius sirorum aliter inhiabat. Et tandem nostri Gesaris oratore instigante Comite de Cabra Duce Suessano seu magis de Sessa,
triduo ante mortem Papae numero Cardinalium praedictus Dominus Guilier mus Hinc it Dertus ensis conjunistas est , ditatusque multis beneficiis ac ossiciis quibus eum Pontifex donaverat. O felix vir, quem Deus ad tant m fastigium brevi evexit. ktsi conquerere ur se divitem curialem este maluisse quam pauperem Cardinalem. Hoc quippe inde provenire arbitror quia suae quemque fortunae maxime taedet. Eadem die Gadicenion Ecclesiam cum mille ducatorum pensione Ioanni Ruso Consentino Archis pii copo allumque episcopatum in Flandria cuidam juveni Proregis Neapolis consanguineo cum eadem aut
majore pensione in utramque familiam Hispanicam& Flamingiam dividendas contailit. Et prima hora diei qu i oblit, motus precibus illustrissimi Ducis Seiasani Dominus Noster Papa breve concessit quo talpis. que alumnis sit pellectilem quam ex Hispaniis in urbem detulerat, moderatione SesIam Ducis ac Cardinalis Dertu sensis distribuendam reliquit. Causa largitionum hujusinodi ea suerat, quod misera & rerum indiga clientela , tum ob temporis angustiam , tum quia id casu contigit, nihil aut parum pro multis expensis de illatis dan is recepisset. Sed frustra , quia ex legato nihil, ex pensionibus Vero modicum post longam expectationem sortiti sunt. Nam defuncto
Pontifice parva aut nulla cura fuit executoribus in explenda ejus voluntate. Vel forte quia novus Pontifex pensionibus allentiri noluit ; aut quia ij quibus ossietum illud commilium fuerat, sibi ossiciosi dunt
xat , aliorum sitiat obliti. Et clim an re mortem Papae
suspicarentur medici in potu aut cibo sive literis eum toxicatum, pice ia inkrmayione Dominus Ferdinania
454쪽
dus de Silv Capitaneus custodiae in carceravit in cassetello sanisti Angeli quosdam subditos Ducis de Came- 'rino , qui factionem Gallicam sequebatur ; quorum
causa mihi fuerat commisa. Et quia ante excussionem definitionemque almus Pontifex a vita migravit, successitque coetus Cardinalium , quibus non magis quam suste cho Papae cuiae fuit amplius crimen examinare , negotium infectum permansit.
tembris praedicti anni MD xxi o. insidiaretur Pontifici, receptis devotissime sacramentis , ut moris sui erat , ibidem astantibus Praelatis domesticis cum reverendissimo aedituo Archiepiscopo extremamumstionem ministrante, necnon Poenitentiariis alteris nis vicibus more solito plaesentibus, moritur Pontifex quadragesimo die incepti morbi, defatigatus doloribus ac cruciatibus creberrimis, anno secun m sui pontificatus. Mortuo Pontifice pontificalibusque ornamentis induto . cadaver foras vehitur in secundam Ipatiosam aulam palatii ; deponiturque in thorum stratum, ubi manifeste usque ad noctem omnibus pateret. Innumeraeque hominum copiae catervatim ad ipsius pedes deosculandos sollia cosi suetudine irruebant ; quia , ut allerebatur, indulgentia plenaria deosculantibus ejus pedes est concessa. Aderant enim comitantes examine corpus magnificentissimus Conchensis Praesul,& Dominus Ferdinandus de Silva infelix tunc custodiae Capitaneus, & Dominus Bartholomaeus Cueva , temporis successu creatus Cardinaialis, Ducis de Albuqueique filius , & Dominus Petrus Paci ecus postea Episcopus G tenensis,& Cardinalis ,
filius Domini Alphon si Teller Comitis de la Puebia
455쪽
6 MiscELLANEORVM de Monta an, fratris Marchionis de Villena , MDominus Rodericus Mendocius filius Comitis de Castro , Salmanticensis Episcopus postmodum creatus, cum multis aliis nobilibus Hispaniarum cadaver observantes, ne turba irruens prosterneret, quam vix poterant arcere. Astabant praeterea Pamitentiaritae alii de familia sacellam summissa voce officium defunctorum canentes. Deinde nocte eadem in sacelistum sacri palarii sub silentio portatur; quod nonnulli nostratum custodierunt, dolentes lacrymosis singultibus obitum immaturum sui ducis & aurigae. Pietatis namque affectu aut humanitatis intuitu mortuos lugere non prohibemur , sicut nonnullos sanchorum patrum exequiis aliorum pias lacrymas impendi flelegimus. Tristes interim collachrymant aerumnas Amiserias coacerVatas quas per mare & per terras
profecto dignas ploratu ὶ passi sunt, quasque passu
ri cssent ; quarum inferu1s aptius forsan mentionem faciemus. Postmodum velis decimo septimo Calendas Octobris convenere reverendissimi Cardinales Praelati , Cratores , magnates , nobiles, innumeraque turba ad inferias beatissimi Papae, quae in hunc
modum ductae sunt. Horam circiter nonam ante meridiem magna & solenni pompa in basilicam Apost
lorum eodem ornatu Pontificali cadaver lect1ca defertur sun ebri. Et celebrata Missa & peractis exequiis scut pridie factum fuerat, in aperto relinquitur, ut matronae Romanae venirent Pontificis pedes deos culaturae. Nam hic mos jamdiu in urbe observatur ab ipsis; quae non passim e domibus egrediuntur , exceptis diebus in chirographo nuptiali designatis. Et tunc obligationis potids facultate quam arbitrio maritorum egrediuntur. Hinc inter illas exortum est adagium , beatas esse feminas quae nubunt Hispanis, quia libere ad sacra aliaque munia obeunda pro albi tratu exeunt juxta Iberiae consuetudinem , neque
456쪽
constringuntur ut reliquae ad certos dies h festa solennia. Et nδ ab argumento suscepto discedamus, circa noctem ejusdem diei honorifice defertur corpus
pientissimi patris in capellam ; ubi per Canonicosiancti Petri diebus singulis divinum decantatur ossicium. Et curia vivens esset aspectu pulcherrimus, horribilis visu tunc omnibus apparebat, ob id nempe quia non pinguis tantum , sed morbi vitio erat valde turgidus. Et cum Scalcus , id est , architriclinus . sacellanorum ac sacri palatii scuti ferorum prospiciens tumiditatem cadaveris acclamasset Pontificem toxico interemptum , quippe qui meminerat Alexandrum felicis recordationis veneno occisum similem effigiem& inflationem habuisse , exorta est contentio inter alterutram familiam. Hispani enim incusabant Flamin gios quod non fideliter & solicite custodissent P, pam sanistissimum, quem sibi solis servandum vendicaverant, repellentes Hispanos, admittentes Gallos& coquos & ministros coquinae. Et cdm eo rem pote. praefata bella exarderent, suspicabamur omnes ab illis toxicatum Pontificem. Amstore enim Boc tio nulla pestis efficacior est ad nocendum quam familiatis inimicus, nec deterior hostis quam fictus amicus, aut odium gravius quam simulatus amor, Et sunt ideo nequiores hostes hi quam illi qui foris sunt quoniam per amicitiae speciem quae inimica sunt gerunt.
Sed non puto Flandros adeo ignavos ut tales reciperent a quibus simile flagitium perpetraretur. Si enim aconiti potione Pontifex fuit interemptus , subtiliori ingenio commilium est facinus. Omnia namque edulia primustabantur ab structo te. Sed, ni fallor, propterea et mittebant Gallos quia ritus moresque eorum potius quam nostri cohaerent illis. Et tantus fuit tumultus domesticus ut ad sedandam alter-Cationem oportuerit arte anatomiae aperiri a chirurgicis cadaver. Attamen quia veritas hujusce rei
457쪽
minime cesta constitit, jurgia nondum sopita lamtunt ; & ita semidi laniatum cadaver sepflchro traditur. Quamvis memor fuerim Doctorem de Agreda
protomedicum dixisse sacrum magistratum veneficio sublatum ess e. O immane & horrendum facinus, oves necare pastorem l Nam si aperte quempiam occidere grave flagitium arbitramur, quanto magis in- .sidiose Pontificem universalis Ecclesiae , speculum pudicitiae. magisterium vitae, scholam virtutum interimere 3 O nequissimum leonem verius quam hominem l Tunc agnum mitem interfecisti, quem ut animarum' patrem tenebaris diligere Qua temeritate luave audacia tantum scelus commisisti 3 Considetas. es enim bonitatem, literaturam, aliaque multa Pontificis merita ut a tam turpi facinore abstineres. Quae si omnia vellem colligere, facili ds me tempus quam materia desereret. Quod non ab homine , sed a daemone perpetratum existimo. Quod si verum est sanctum Pont ficem ab homine toxico occisum esse, hujusmodi suspicioni praesumptionem addidit obitus
Prosperi Columnae generalis copiarum sacrae majestatis do oris , qui post mortem Ponti fisita viam universe carnis est ingressus peremptusque, ut fama Orat , veneno. Hoc multi sta picabantur , quoniam Pontifex in foedera contra Regem Franciae omnes potentatus Italiae devinxerat. Et quia Prosper Columna armis & consilio exercitui Gallorum resistebat , id cacum Pontifice toxico interiisse rumor erat. Quae nimirum judicio divino relinquamus; quia tam nefaria facinara non sunt a Christi fidelibus praestimenda neque re neque consilio perpetrata fuiste credendum est. His novem continuis diebus agister domus cum tota familia pontificia ad tumulum Papa: singulis diebus veniebat , & peracta Missa in domum revertebatur. Alii in linellum palatii, alii vero in proprium hospitium divertebant. Nam mos est quod clientes
458쪽
Pontificis defuncti impensa cametae quadraginta diebus alantur. Utinam mihi citra suspicionem liceret nostrorum fidelitatem suis laudibus non fraudare, quanto vitae discrimine quantisque. amnis impensicque hunc virum sanctum usque ad sepulchrum sint comitati. Nam profecto si parens singulorum ipse fuisset Pontifex , eisque multa beneficia contulistet,
non possenς ardentiori amore eidem inservire, cum tamen expers muneris eorum major pars fuerit. Hac
eadem die decimo septimo Calendas Octob iis , cum
tota urbs armis ebulliret , reverendissimi Cardinales in unum convenerant super rebus agendis, & pri-mdm ut ordinarent magistratus ui bis Praefectum Praefectique ossicialem , quia obitu Pontificis omnes de more cives parantur ad arma. Et quod deterius est, ex villis & eastris finitimis catervatim ruunt rustici ad praedam δc pugnam. Item fautores eivilium distensionum concitant partes suas. Ideoque Domini Cardinales ad justitiam expediendam sine mora creant magistratus ; frustra tamen, cena seditiones usque ad creationem Pontificis non sedentur. Tractarunt praeterea de Castellanis ministris de ossicialibus in tota Ecclesiae ditione sub ho magio ponendis. His rebus amorte Pontificis in decimum calendarum ejusdem mensis operam dederunt.
solennioribus Papae a Cardinatibus factra VI tima die novendialis reverendissimi Cardinales , ut defuncto parentarent, moremque prisiacum exequiarum servarent praeteritorum Pontificum,& ossicium funebre in hunc motum perficerent, basilicam Apostolorum petivere. Assistunt enim reve
dissimi Cardinales , per quos Missa funebris decantatur in praedicto sacello Canonicorum. Et inter
459쪽
Iicendo Sc exhortando reverendissimo Ε P
cipes ut talem in pomific ς ', res iis quod aliud coi tabalaxum ΤΠqδ eantores plenum structum erat Atque mxς RNzcii psallibant ae e nae requie: antiphon/m, dinitium ci cuibat tu V V ''PUS , heifieie aquam benedi m , bat orationem summissa voce can ad ultimum usque deventum est. Ad n
inferias Dominus Cardinalis Vulterra edcere venit, caeci multis ante diebus i timeteli iussu Domini Nostri Papae illa de cauwq t, retulimus inclusus detineretur, memoriae Adrianiri solvi vetuerit creari nem novi Pontificis. Attamen ux ς η- ς' .61.bant dinaliumque contenxi Πς Pontita illum statim dimitti, Riu RR ς p P .ssim Cis custodiri, decretum est ab illam illam ducendum , qua finita , coΠς δ'' μμ m. ι- άanalibus intraret, essetque cum illunoui Pontificis electionem , qui posset , in V ς' x, eum in castrum reducere aut ejus caulam indecitaulinquere, sicuti factum est.
460쪽
nuntii Regis Erranciar ne Cardinatis
ΡEractis exequiis illustrissimis Cardinalibus con
clave , ut moris est , ingredi volentibus , contentio exorta est inter Oratores Caesareae majestatis ac Regis Gallorum. Nam Orator Regis asserebar reverendissimos patres expectaturos Cardinales in Galliis commorantes antequam intrarent conclave , eo praecipue quod tenerentur absentes citare ut venirent . ad futuri Papae electionem ; alioqiu absentium nomine protestabatur se acturum de contemptu , pra intendens etiam moris esse omnes Cardinales citra vel ultra montes existentes ad electionem esse vocandos,
quod si secus fieret, irritum & inane quicquid sine ipsis decernerent fore protestabatur. E diverso Caesaris Legatus dicebat rem esse magni periculi diuturnam vacationem apostolicae ledis , & propterea brevius plenid ue esse consulendum. Quam velo gravibus sit onusta dispendias , quot & quantis sit plena periculis Ecclesiae Romanae longa vacatio , exacti consideratio temporis edocet; quia deficiente Eccle-sae pastore gregem dominicum rapax lupus invadit , & Ecclesia viduata in facultatibus grave dispendium patitur. Et idcirco petebat a reverendissimis Cardi. nalibus ne sanctam congregationem differrent, ut tantis discriminibus occurrerent ε, maxime autem quod juxta juris dispositionem Cardinales piae sentes non tenentur absentes expectare ultra decem dies; ut apparet ex textu cap. Vbi periculam. in veibo Hoc sacro. De electio. lib. sexto ; cujus verba sunt. Hoc sacro concilio approbante statuimm ut si eundem Pontificem in civitate in qua cum sua curia residebat diem claudere comingat eης mum , Cardinales qui fuerint