P. Terentii Carthaginiensis Afri Comoediae sex. Interpretatione et notis illustravit Nicolaus Camus I.V.D. jussu Christianissimi Regis, in usum serenissimi Delphini

11쪽

EPISTOLA.

quia tuos in usus paratum est , tum

quia genus hoc amoeniorum litterarum lubens ac laetus excipis. αυnti Poetam hunc a teneris pene unguiculis olimaris, tam omnibus notum est

quam Tibi glorioseum. Hujus Tu fa

bulis nocturna , diumque manu Te

Maias lepidos ubique sis; besie supra

aetatem minabaris , ct tam venuste re

citabas , quam Ege scripsinat eleganter. Hunc ergo Regio nomisi tuo oscribem dum duxi , quem Tu prae caeteris L tinae Linguae auctoribus didicisi ; ut quantum Tibi attulit fructus voluptatis , tantum ei gratia referus ae praesidii. Is enim jam ra , .DELPH NE SERENISsIME, qui ingenia Θαρ

ω sint , tanti aestimes ; ct donorum

hominum famam tuo πον totum p

12쪽

EPISTOLA.

mcinis,sed etiam judicio tuearis. Hinc

sit ut magna commendatio , magnum

laudis publicae praejudicium sit , Tibi

nondum adolescenti placuisse. Auod quidem in Te praestitit sapiens ac se

duia pueritiae tuae institutio. Auam

quam enim inest Tibi quidquid βα-

mis Principibus conferre fortuna aut

natura potes, Natalium splendor o

longa Regum serie ducta generis claria

ludo, dignitati forma conveniem , S, .

vida erectaque indoles, mira ingenii morumque felicitra, minus premia quam

ex dein, paterua quam imiteris; majus

tumen aliquid institutio contulit, sapiemtiam ; ita nam es, ut Maximi Reges

flent ta educam ut optimi. Ecqua enim fuit unquam fossicitior, aut amritior in Mus disciplina' Deum ac Pi

13쪽

EPISTOLA,

rentes colere, servare modum in rebus, blandis a cantium fraudes resecend ,

tribuere suam cuique laudem , benigne singulos ac liberaliter excipere dare operam studiis litterarum quidquid

est bonarum artium animo complecti.,

haec sunt spientia monita, quae θ Abenter audis , ct sponte sequeris. Hinc ego in eam spem facile adducor, Te

hoc qualecumque sit munusculum , non

, ese despecturum s quippe nec tua id sinet humanitas , quae summa est , neemis in rem linenariam amor, qui quo

ridiano stadisrum usu alitur, is auge,

tur. Accipe ergo

RENISSIME venustissimi poeta

Comoedias, in quibM ct Latini fimo.

nis elegantiam, ct vivam morum , ci

vit que sapientia inaginem, is unia

14쪽

EPISTOLA

nos, non unius modo Comici , sed vinorum etiam in Romana Republicis Primcipum , L ii ac Scipionis , jocos inumnias. Servent Te diu fata Regi θRegno incolumem, ct Ludovico M gno Parenti tuo panem Te prolent. quia majorem non posseunt. Hac Mant

De tissimi & humillimi Servi tui

16쪽

EC intempestivis Terentii laudibus , nec ambitiosa hujus Com

mentarii Commendatione mora

bor Te, LECTOR BENEVOLE: scilicet alterum jam satis nosti ; alterius penes Te judicium esto. Neque enim is ego sum, qui magnifico sermone famam praevertere postulem, nec Tu is es, qui, etsi. postulem,

imprudens assentias. Id unum ergo Te monitum velim, qua causa , qudVe consilio, tot simul prodeant in lucem cum Interpretationibus & Notis Latini Auctores e, quo praesidio , quibusve opibus tantus Labor processerit 1, quis denique in republica litteraria futurus sit earum lucubrationum usus, ut Tibi universi operis ratio constet , dcrem non tam laudare me putes ,quam eXpo

nere.

DELPHINUM ex Augustissima RE-

17쪽

GIN A cum suscepisset LUDOVICUS ΜΑ- G N U s , id sibi negotii dari credidit, ut Patrem simul ageret Sc Regem: S quanquam publicis rebus erat occupatissimus, ita domesticis incubuit, ut dum Regnum amplissimum parat Filio, Regno Filium pararet sui similem, aut si quid eo posset, amplius. EXemplis id coepit suis , quae magna lunt ad laudem incitamenta : quaesivit deinde qui Auguiti Pueri pectus optimis moribus, animum excoleret liberalibus disciplinis. Mox Nobi

lissimum Carolum Sam-Mauraeum Montau

serit Duccio in eas curas accivit, Virum domi& militiae egregium, veri re diique tenacem, omnibus ingenii ac do istrinae opibus instructum , cujus spectatae fidei ac virtuti spes

publicas , suasque tuto committeret. Ille continuo huic uni rei totum se dedere ue moderari Principis pueritiam ; aetati tenerae quae con- Venirent, ea curare omnia 3 quae usui ollinesse possent, providere ; omni denique opera& diligentia promovere creetam ac Vividam indolcm, quae spem uberioris fruetus indu-

Xerat , ubi maturesceret: interea quae commo

dior & expeditior discendarum litterarum ratio esset, excogitabat; tum quia sublevandus est tot aerumnis Principum animus, laboris plerumque minus patiens, tum quia ad

18쪽

graviores Reipublicae curas properantibus compendia quaedam studiorum quaerenda

sunt. Exploraverat, ut est in evolvendis Veterum monumentis exercitatissimus, multorum Interpretum incuriam, obscuram multorum

diligentiam. Placuit demum Latinos omnes Auctores excudi cum Commentariis, brevi

ter quidem, sed tamen dilucide ac diligenter compositis. Magnificum id quidem duxit, totum quodammodo Latium renovare: & dum unius Principis institutioni consulit, de universis litteris bene mereri. Celebrioribus ergo Grammaticis mandatum opus: statutus suus

cuique labor , decreta pro labore cujusque merces ; datum singulis interpretandi spe

cimen.

EA imprimis cura fuit, ut Auctorum textus quam emendatissimus ederetur;glossa dein de quae simplici ac nitido Verborum conteX- tu abditos sensus explicaret, implicatas periodos retexeret, inversas in ordinem suum re-Vocaret , dc carminum legibus ac numeris adstrictas solveret. Ita tamen ut nec liberius

excurreret in Paraphrasim, nec quid praetem mitteret quod tyronum animos juvare posset; ipsorum Auctorum verbis adhibitis , ubi es sent satis nota; substitutis facilioribus, ubi minus essent facilia. Additae sunt etiam Notae, c iij

19쪽

qua reconditas figuras , dc si quid esset antici moris,aut historiae veteris,aut fabulae sine ullo fastu verborum illustrarent. Neque enim hic

licuit vanas obtrudere conjecturas. aut minu

tas correetiunculas ad fastidium usque ingererre , aut operosis Criticorum nugis Lectoris animum fatigare magis quam erudire ; quae plerumque , aut mera sunt ludibria, aut vana ingenii ostentamenta. Id tantum propositum est, SERENISSIMI DELPHINI, publicisque servire commodis, e veterum Commentariorum copia excerpere quae quisque

adnotaverit apposite, nec tam res noVM proferre , quam necessarias ; quod quidem curam magis quam acumen ingenii, aut reconditam cruditionem postulat. ΙN hac Palaestra multi desudarunt, forte non pari industria: qui metam attigerint, qui non, tuth existima ; sin minus successum operis , saltem consilium adproba. Interea hac interpretandi Arte utere, quam nos Au

gusto Principi velut subsidiariam , postquam ampliorem dc doctiorem acceperit ab Illustrissimo & Reverendissimo Condomensi Epiti

copo Praeceptore suo, Viro Litterarum omnium, tum sacrarum,tum saecularium peritissimo. Emendatiores profecto ii Commentarii

prodirent, si Nobilissimus H u Eeti us consum-

20쪽

matae doctrinae Vir,Principis Propraeceptor, ut universum opus dirigere, ita singula ejus partes recognoscere potuisset. Quod ad Terentium hunc attinet, LECTOR , primus omnium est editus, velut in experimentum rei;& immatura Commentatoris sui morte Typographis traditus , nondum suis omnibus numeris absolutus. Atque ita si quid incastigati irrepserit, quod non abnuerim , Velim tua humanitate indulgeas , aut dexteritate tua illud emendes. Donati Commentarios, MIocupletissimos Indices addidimus, ut intelligas in hoc perficiendo Vere curam saltem ac diligentiam non defuisse. Vale.