장음표시 사용
611쪽
DE ANTIQUA ECCLESIAE DISCIPLINA
Descensiura in libros liberratum Gallicanae Ecclesiae.
ANno 639 duo volumina prodiere typis ocuta, ita inscripta,
uinius de juribus ct libertatibus Eccum Gauicani alterum, probationes libertatis Ecclesiae Gassicanae. De iis conquerente Nuntio Apostolico , estecit Cardinalis Richelius, ut sanctioris Concilii placito corum commercium Interdiceretur, utque Episcopi Lutetiae degentes, in aedibus sancta Genovcta congregati, duo illa volumina nulla singulari propositione notata proscriberent, ci litteras ad relicuos Epitcopos ea de re mitterenti In iis postquam pluribus disse: ruerunt Praetules, quantum sit in iis libris ostcnsiorus M periculi asserunt ea duo volaimina sibi visa esse passim N pene ubique vitiosa, plerisque in locis haeretica, schismatica S impia, verbo Dei contraria, in hierarchiae de Disciplinae Ecclesiasticae, Sacramentorum&sacrarum observationum perniciem, in sanctam Sedem Apostolicam, Regem nostrima , Ordinem Ecclesiasticum , totamque Ecclesiam Gallicanam contumeliosa. Hae litterae datae sunt decimo mense Februari,anno 639. aderant huic Conventui unus Cardinalis de is Archiepiscopi sive Episcopi.
Porro praecipuum caput istorum librorum est, Pontihci nullum esse jus in temporalia Regum Franciis alterum ver quod Pontilia eis potestas sit moderanda juxta Canones in Francia receptos. Respondeo, ne judietum S: iudici autoritatem detrectem, factum id fuisse ut fieret satis ad Nunti Apostolici querimoniam, seneratim ita proscripta fuisse haec volumina, non ob ea duo capita quae proponuntur in iis probanda, quae semper fuerunt in Gallia approbata; sed ob liberiora, duriora aliquot recentiorum dicta quae iis inserta fuere, ut verbi gratia, quod nihil utis in Gallicanam Ecclesiam primis saeculis Romano Episcopo competierit, quod Chlodovaei temporibus Rex fuerit summum ac primum a Christo caput Ecclesiae Gallicanae, alia ejusmodi , quae licet habere possint bondrusensiim, duriora sunt, S , ut patet videntur haeresim sapere. g. ult.
612쪽
DISSERTATIONES HISTORICAE. DissetRT. VII. 183
Ui potestat Ecclesiastica temporalem aliquam tribuunt au- tolitatem solent asserere Clericos iure divino non esse subjectos Principibus ncc ab eis posse judicari, sed tantum a Iudicibus Ecclesiasticis Licet autem istud falsum csse ex principiis huc usque stabilitis abunde demonstratum sit, speciatim tamen ostensuri sumus , Clericos in civilibus S politicis, sicut, in causis criminalibus, tum a tributis, tum a poenis, d judiciis civilibus non esse iure naturali aut divino, sed solo Imperatorum beneficio in nonnullis
casibus immunes. Hinc Apostolus Rom. 3. v. I. S sequentibus , Omnis anima potesalibus superioribus subdita si non es enim porsas, nisi a Deo, qua autem n a Deo, ordinatae sunt. Ideo qui potesati re it, Dei ordinationi resistit, qui autem re uni V ι damnationem aluirunt, v. s. necessitate ubditi flore , non solum propter iram, sed etiam propter conscient am , ideo enim es tributa prasistis ibi enim Apostolum agere de civili, non de Ecclesiastica potestate indicant verba quae se-Ruuntur, Nec enim frustra gladium portati haec ideo tributa praestatis.
Generatim autem dc omnibus Christianistam Clericis quam Laicta haec verba interpretantur se ni Patres a nobis supra laudati. Irenaeus lib. s. cap. o lust in Apologia Tertullianus lib. de idololatria, Theodorctus, Theophilaetus S alii.
Speciatim ver de Clericis loquuntur Origenes in Epist ad Rom. ax bret enim a nobis tributa terrae nostrae ni vectigalia negotiationi nostraeo qui de verbis exolmi Giam tributum Dominus noster RSUI CHRISTUS. πιο si ille qui nihil habebat in se Caesaris, o in quo
Princeps Vpus in undi veniens non inet enit quidquam de suo cum libercssit solvit amen tribulum , quanto maris nos necesse est ista tribura carnis expendere Basilius in rcg. contractioribus, rogula 94 jubet uti si quis ad fratres veniat, astcrat aliquid quod lit Caesaris, dcbitor stille solvendi tributi. Gregorius Naa orat ad Praesidem ratiunt populum pertimes cci xcm sibjecti mus , iam Dei, tum invicem atiis alii, tum iis qui
613쪽
1 DE ANTI Q A ECCLESIAE DISCIPLINA
A Immo nobis in terra praesunt Magi ratibus propter ordinis co fervationem. Etiam haec in Mum nostrarum numeris, ut quemadmodum heri simi , uxores maritis, Ecclesia Domino, Discipuli asorum ac Doctoribus obtemperant, ita nos etiam cunctis potestatibus superem nentibus sese m s mus, non tanthm propter iram, sed etiam propter conscientiam ut qui tributo pendendo Amus obnoxii, ex Christi os quoque coistim Imperio, tam solio subicit, nam ct nos in potesate
Chrysostomus homil. 13. in Epist ad Rom. Potestatibus ex debito obedire jubet, ostendens quod ista imperentur omnibus o Sacerdotibus Monachis, non ofὰm facularibus id quod satim in ipso exordio declarat, cum dicit omnis anima potesatibus sublimioribus subditas , etiams
non enim pietatim evertit ista Iufecti , si Ambrosius in Luc. lib. cap. Magnum quidem est speciale cumentum, quo Christiani viri jublimioribus potesatibus docentur esse subecti, ne quis constitutionem terreni Regis putet esse solvendam.
Et lib. o. cap. o. Si ron vis esse obnoxius Caesari, noli habere qua munHsunt, si habes amitias,obnoxius e Caesari, orat contra Mixentium Epith 31 lib. si tributum petit Imperator , non gamus, agri Eccles solvunt trinitum es agros de erat Imperator, fotestatem .iber vindicandorum, nemo nostrum intervenit. Augustinus in Joannc tract. 6. Legantur leges manissae, ubiZυ- ceperunt Imperatores eo , qui praeter Ecclesia communiorum usurpaν Abi nomen Chrisianum, nec volunt in pace colere pacis auram nihil nomiam Ecclesiae audeant Usdere , notite dicere quid mihi, Regi, quid tibi erra eg ssioni per ura Regum post identurpu'sones, siccine loque
retur Augustinus, si ipso jure divino, non ex beneficio Imperatorum Clericorum bona fuissent immunia, unde ex hoc loco in jure an nic caus II. q. I. Si qua cause, haec inferuntur, Clerici ex ficio
Episcv suntsuppositi , in possssionibus praediorum Imperatori sunt obnoxii, G. Gelasius Epist. 8. uantum ad ordinem pertinet publica disciplina gnoscentes Imperium tibi uprema dispossione coliatum , libus tuisi parent Religionis Antistites Symmachus in Apologetico, defrDeo in nobis se nos deferimus Deo in te nos enim potestates humanas suo oco scipimus Pelagius primus nobis sudio ac laboresatage dum est, ut obsequium confisionis nostra Regibus miniBremm Gregorius Magnus lib. a. Epist. 62. Polemi pra omnes homines domi-
614쪽
sorum meorumpietatι carcitus data est . . . . Ego qudem assionisubjectus, ut obique quod duui , exoisi, o Imperatori obedientiam praebui inproD λγο sensi. minime tacui. Leo IV. Epiae Lotharium dist. o. cap. de capit. Capitulis vel praecipis Imperialibus , vel praeceptis vobis , vestrorumque pontificum oepraedecessorum irrefragabiliter custodiendi conservandis,quantum valuimus se valemus modis omnibus profitemur. Item Epist ad Loth. 1. I. c. Nos Nos inquit, 'incompetenter aliqui ermus , ct in si
ditis uste legis tramitem non conservavimus, vestro ac, strorum Missorum cuncta volumus emendare Iudicio Fatentur ergo ipsi Romani Pontifices se coeterosque Episcopos S Clericos in rebus civilibus ab Imperatoris legibus S iudiciis non osse iure divino immunes. Yvo Epist. 1 r. ad Philippum Regem Respondere nousubterfugiam mel tu Ecclesia si Ecclesiastica sunt negotia ves in Curia si curialia Ber- nardus Epist. i. ad Archiepiscopum Senonensem , Cui honorem, honorem omnis anima potestatibus sublimioribus subdita si,s omnis vestra. sis vos excipit ab universiate 'siquis tentat excipere, conatur
decipere. Innocentius IV. de sententia excommimicationis cap. Noverit. n. 2.
In temporali generaliter, se generalis Eccles Volus Imperator, qui ct Clericis, Laicis praeesse debet, privilegium concedere potest. Ipse sanctiis; Thomas in Epist ad Rom. cap. 3. ab hoc debito liberos osse ait Clericos ex privilegio tantum Principum. Petrus de Alliaco . de rescript conclusione prima exemplis Christi qui se Pilato iudicandum commisit, inpostolorum , qui nullam sibi in judiciis civilibus autoritatem arrogarunt, sed intus subjecti fuere legibus, Iudicibus civilibus, Ethnicis nec non ex dictis Petri, Pauli, ac demum ex hujus provocatione ad Caesarem ostendit Clericos ure divino non esse immunes a Judiciis civilibus. Mitto Cusanum Valdensem , Alcvinum, Almainum, alios complures Theologos, qui in eadem opinione versantur. Haeci autem aliunde probant verba illa Pauli, ninis anima, se tam de Clericis quam de Laicis esse intelligenda , millos non minus quam istos in rebus civilibus de jure subjectos esse, ita ut aeque tributa pendere debeantis de criminibus civilibus ac Magistratibus civilibus judicari, de poenis etiam civilibus coerceri. Quod si quibusdam in casibus, tum a tributis, maliis oneribus immunes sunt . quando a judiciis civilibus se se eximunt ad Ecclesiastica remit-cuntur , id habent ex beneficio principum, qui istud ipsis in gratianu
615쪽
ss DE ANTIQUA ECCLEsIAE DISCIPLINA
Ecclesiae indulgere voluerunt, ut ex innumeris legibus liquet. Idem d 'monstratur ex usu Ecclesiae Lexemplis Primo autem certum et tribus primis Ecclesiae saeculis Presbyteros N Clericos ad Tribunalia raperato iam 5 magistratuum Ethnicorum pro rebus civilibus stetisse Postquam verbana peratores Christiani nierunt, licet aliquibus legibus causarum quae ad Clericos spectabant, udicium sit Episcopis conam:stum saepe tum pro rebus de criminibus civilibus ab Imperatoribus, udicibus civilibus judicabantur. In Concilio Nicaeno Episcopi sese invicem accusantes, libellos accusationis Constantino vel illarum rerum judici tribuerunt. Is vero singulorum accusationes accepit & sigillo obsignavit, ignique tradidir, ut sic jurgiis omissis illa quae ad fidem pertinebant absque ulla animorum contentione exquirerent S definirentri idem Constantinus Caeciliani causam quia de crimine quod in examine facti consistebat, agebatur, ipse iudicavit. Idem Athanasium instamulatum laeta maiestatis suo iudicio damnatum in exilium naia
Hujus filius Constantius causam criminalem Stephani Antiocheni Episcopi in Laico judicio, in Palatio Principis agitari voluit, qui
cum in eo convictus foret praeceptum est Episcopis , ut eum deponerent, teste Theodorito, lib. 2. cap. 9.
Valentinianus Chronopium Episcopum eo quod provocasset judicio Io Episcoporum argentaria multi affecit lib. 2. Cod Theodos. quorum appell. Idem Ursicinum 5 ejus socios tranquillitatem turbantes in exilium pelli jussit. Priscili nus 5 Instantius quoniam de criminibus 5 obscaenitatibus agebatur, a saecularibus judicibus sunt damnati, teste Severo. De causa Felicis Apiungitani,Caeciliani S Donatistaruna judic verunt saeculares Magistratus, quia in iis agebatur de rebus facti. Episcopi omnes Itali Gratianum 5 Valentinianum rogant, ut de Damas judicium ferat secundum consuetudinem , Nec novum , inquiunt, aliquidpetit Damasus, Adsequitur exempla majorum ut Episcopus Romanus I Concilio Uus causa non creditur apud Concilium fe Im- Ieriale dinondat. Nam o Sylveste, Papa sacrilegis accusius apudpare tem vestrum Constantinum cassam propriam prosecutus es, descripturus milia ex Niasuppeditant, quod cum a Praeside S. Aposto 'impateretur, Caesaram appestavit, o ad Caesarem missus est. Theodoricus Italiae Rex Symmachi Papae accusationem admisit, visitatoremque dedit Sedi Apostolicae haud repugnante Symmacho,qui
616쪽
in Apologetico ait, I porsaris huma Viso locos Fere, delaturumque
Anastasius Imperator Episcopos novis rebus studentes exturbavit. Post ustinus in criminali causa Dorothaei Thessalonicensis Episcopi seditionum ac homicidiorum rei, praesertim convicii necis Joannis
Episcopi Apostolici Legati judicavit, S apud eum Hormisdae Papae
Legati causam egerunt. Vide Hormisdam Ep. 1 6. 6 . Idem Severum ob contentionem factiones poena stecit,test Evagrio . . c. . Justinianus Imperator in Sylverium Pontificem super quibusdam litteris proditoriis accusatum judicrum instituit, ut si inquit, Liberatus in Breviario c. 12. approbaretur ab ipso fuisse scriptas in quacunque civitate Episcopus degeret si autem falsae fuissent, restitueretur suae sedi. Carolus Magnus ampullum Presbyterum majestatis reum cum ejusdem criminis consortibus in exilium misit vita, integritate mcmbrorum ad Leonis III preces ipsi concessa, Platina in I conca Regi
Otho, Fredericum, Moguntinum, S audpertum Strasburgensemperjurii reos relegavit, Regino lib. 2. ad an. 939. Conradus Imperator teste Hermanno ad annum Io 37.Herberthum; Mediolanensem Archiepiscopum imperii perduellem in carcerem conjecit, praesente Papamen dicto IX. 5 tres Episcopos, Placentinum,. Cremonensem ac Vercellensem in exilium expulit Henricus IlI Ge- bardum Reginoburgi Episcopum majestatis convictum in vincula. conjecit, bc tigerum Fraxinensem ob necem fratrum Ravennam
Haec Imperatores, quos imitati Reges Franciae Clericos majestatis reos aut contra leges regni directe peccantes a iudicibus Laicis semper damnari us erunt,4 his in casibus vctuerunt eos ad iudices Ecclesiasticos remitti. Agydius Rhemensis laesae majestatis reus in Concilio Metensi a Gon-irhamo damnatur exilii, mortis poena ad preces Episcoporum condo
Episcopi Aurelianensis S Altissiodorensis ob rebellionem mulctati a Philippo Aug.
Chilpericus de Praetextato Rothomagensi ab exilio revocato sic praefatur Mamvis venerandi Pontifices regia potesas reum sistatis egibus condemnare possit, ut refert Aimoinus lib. 3. cap. 26. quo di gnoverunt Episcopi, nam Greg. Turonensis ita Regem allocutus, L Lee I
617쪽
,s DE ANTIQUA ECCLEsIAE DISCIPLINA
est, ut refert Inst. S s. c. I 8. Si quis de nobis o Rex Iuniit limites
transiendere voluerit, a te corrigi potest.
Denique ipsa ratio naturalis docci Clericos Regibus&Magistratibus civilibus subesse , ab iis judicari posse:cum enim sint membra societatis civilis, Ecclesiasticae, utriusqne legibus, poenis subjiciuntur. Si quid ergo contra leges civiles faciant, possimi a civilibus Judicibus judicari S poenis iis plecti quas legos civiles statuunt in reos. Ab Ecclesia vero sudicari possunt, sed iis tantum poenis mulctari, quas Ecclesia potest infligere, hoc est dopositione N excommunicatione. Hinc semper
Ecclesia passa est ob civiles causas Clericos judicari S puniri a potesate civili, imo postquam ipso judicavit ad eos puniendos poena temporali semper civiles Magistratus adiit. Hinc Episcopi Syri postquam Timotheum Elurum judicio Ecclesiastico perstrinxerunt ad Leonem scribunt, de delictis aurem praesumptionibω quas nefande commisit , Reipublicae Regibus Pr furibus secundum rationem Iudicio m-
pctexiisebritur. Quapropter sancti Patres a nobis laudati non distingunt inter Laicos BDClericos, sed generatim omnium crimina correctioni S vindietae Magistratus civilis subjiciunt. Ommia, inquit Origenes lib., in Ep. ad Rom. ad cap. 3 crimina quae vindicari vult Deus, nonper Atisuesse
Principes Ecclesiarum, ed per mundi Iudices voluit vindicari. Uno verbo sancti Patres, Episcopi S Pontifices Romani a nobis saepe laudati fatentur tum res,tum personas Clericorum subjici civili potestati in civilibus, Imperatoribus tributa de ure dcbere,& in rebus civilibus judicari poste a Magistratibus civilibus solas fidei S Religionis excipiunt cautas illa: vcro quae publicae sunt disciplinae , ut loquuntur,4 Rcmpublicam spectant ad Impcratorem, Reges de Magis
tratus pertiner , eorumque legibus regi ultro fatentur. Distinguendum autem est inter crimma more Ecclesiastica,ut haeressi mixta, ut homicidium, furtum, Ic. Illa nonnisi ad Ecclosiae judiciun pertinent. Et si quando Imperatores illorum vindictam usurpatent, id faciunt ab Ecclesia sollicitati, vel quia inde tranquillitas Imperii pendebat. Haec ver crimina ab Ecclesia, prcut est Ecclesia non aliter posi in vindi cari quam excommunicatione aut dopositionec gradu Ecclcsiastico, a Magistratibus vero civilibus poenis temporalibus puniri debent etiamsi hierint a Clcricis admista. Nec refert quod Apostolus Pauliis vetat ne Christiani coram Iudicibus Ethnicis litigent, sed subet ut ludices ex Ecclesia astumant Quamvis cuina his praecipue temporibus opportunum omnino fucrit
618쪽
DIssERTATIONES HISTORICAE. DissERT VII.
ut catasaeclaristianorum non agerentur coram judicibus Ethnicis, non negat tamen Paulus, quin autoritato illorum judicandorum habeant, sed tantiam consulit Christianis ut potius Christianos eligant arbitros quam apud Ethnicos litigent, quia convenientius istud est. Nihil etiam refert, quod in Canonibus legamus, mandatum esse
Clericis causas suas apud Episcopum potius agcre quam apud Civiles
Magistratus,nec enim propterea negatur, quin civiles Magistratus polunt earum cognitioncm suscipere , sed tantum admonentur Clerici, ne relicto Episcopi sui judicio ad saeculari a judicia causas suas defcrant co praesertim tempore quo Imperatores dederunt Episcopis
potestatcinearum terminandarum verum licet Imperatores hanc dedissent Episcopis auroritatem non propterea tamen putarunt Clericos ab omni reprehensione Civilium Magistratuum esse immunes, quippe innumeris in legibus civilibus comprehenduntur,i poena in eos statuitur, si quid contra leges egerint aut ii traiaquillitatem ac pacem Reipublica turbaverint Denique quando ad civile tribunal citabantur, huic se sistere tenebantur ex lege omnes 33. cod. l.I. de Episcopis S Clericis,qua cave tur ne ad extranea judicia pertrahantur,sedui qui uos Daeces ordinarios es ProvinciarumRectores,in quibin locis degunt Ecclesiarum ministeriis obscondent omm mique contra e agentium excipiant actiones. Et lege 3 7. Omnes praeterea virorum clarissimorum Provincias moderantium
sciatmilis absque una privilegii disterentia, qui tamen Praesidiali Jurisdictionisubjecti sint sive Episcopi, vel quilibet Clerici, aut Monachi, aut cujuslibet conditionis sint, pariter respondere decernimus. Quin etiam cum Episcopis forum S iudicium m rcbus civilibus habere concessum cst,hoc ut arbitris sponte electis, S sine Jurisdietione coactiva illis datum lege si quis cod. c. i. de Episcopali audientia. Si qui ex consensu apudsurae legis Antipitem litigare voLurix I, non vetabar.
tur,sid experientur istius in civili duntaxat negotio niure aibitri po/tere
acntis Iudicium , quod his obesse non poterit nec deb bit quos ad praedictico iurι examen conversos potius adfuisse qua ponte venisse conniterat. Hic quoque facit Novella Valentiniani .lit i 2 de Episcopali judicio. Cum inter ClericosIurgium vertitur, Zs s litigatonius convenit, habeat Episopus licentiam)udicandipraeeunte tamen vinculo compromis quod de Laιcis si consentient , autoritas nostra permittis. Alii r eos sudices sio non patimur, nisi voluntate urgantium interposta ,sicut dicrum est, condi- oone praecedat. α niam constat Episcopos o P byteros forum legibus ne habere, nc de aliis caussissecunduo Arcadii es Homri div.ilia consti
619쪽
19 DE ANTIQUA ECCLESIAE DISCIPLINA
ruta quae Theodos anum corpus ostendit praeter eligioMem posse G .sere si ambo ejusidem officii litigatores nolint vel alteruter agant publicis lGgitu lege communi.
Ab his autem Episcoporum judiciis semper provocare licebat ad Principem, civilem Magistratum, ut habetur in Autontica si ex Imperiali cod. de Episcopi audientia, s ex Imperiali usione, aut j diciali praecepto Episcopus judicat inter quascunque personas, appellatio aut ad Principem aut ad eum, qui transmisit negotium transferatur, S Novelli'. Rubrica hujusmodi est, ut Clerici apud proprios iudices conveniantur& post hoc apud civiles Judices. Adversus ista nihil ab adversariis opponitur , quod alicujus sit momenti ad probandum jure divino aut naturali Clericos esse . judiciis,
poenis' oneribus civilibus immunes , quod enim asterunt de Levitisa Sacerdotibus veteris testamenti, haud probat uris istud esso naturalis aut divini, sed tantum conveniens esse, ut Respublica sacerdotes a tributis pendendis eximat. Quod vero an mi ex novo testa-nient Christum dicere filios sponsi a tributis esse liberos, de se tantum Christus dicit, qui cum esset rerum omni ima Dominus, ratione divinae naturae haud tenebatur tributum solvere,, tamen tam prosequam pro suis tributum solvi jussit. Gravius fortasse videbitur quod nobis objiciunt legibus tam civilibus quam Ecclesiasticis tanquam nefas S illicitum vetari nequis Clericus apud civiles Magistratus litiget. Et quidem numeri sunt nones , quibus poena statuitur in Clericos, qui ad Iudices hujusmodi causas suas detulerunt. Sic Canone nono Concilii Carthaginensis tertii. Sancitur ut quisquis Episcoporum , Presbyterorum , G Diaconorum s Curicorum , cam in Ecclesia ei fuerit crimen inteAtiarum , vel civilis causa fuerit commota, si relino silesiastico Iudicio purgari voluerit etiamsi pro hoc ipso lata fuerit sententia, locum suum amittat, O hoc in criminali ludicio, in civili vero perdat. uod enim istumsuum ollinere voluerit Can. item, Conc Chalcedonei sis statuitur , ut silericus habeat negotium adversus Clericum, non relinquat Episcopum suum s ad saeculari judicia revertatur Agathonsis Concilii Canone et Clericum nullum apud saecularem Iudicem Episcopo non permittente pulsare Leges veris civiles idem vetant. Sic lege . d Episcopis clericis, vetatur ne Clerici ad Curias devocentur sed ut plenissimi immunitate potiantur. Et lege ult.
de Episcopis, Clericis, Clerici quos indiscretim ad saecularcs judi-iresdebere deduci imperitus praescriptor dimiserat Episcopali audien-
620쪽
tiae reserventur Fas enim non est ut diverti muneris Ministri temporalium potestatum subdantur arbitrio, denique Novella s. Iustiniani, Clerici jubentur pr: us ab Episcopo spoliari dignitate sacerdotali,
antequam a Praeside Provinciae ludaccntur.
Respondeo nihil istis Canonibus& legibus probari quam quod minime controversum cst, Principes nempe saeculares Episcopis hoc privilegium concessisse ut causae ordinaria Clericorum , ad os primunt deferri possent, utque desiis primi cognoscerent. Ecclesiam verbi incipum indulgentia nixam sub poenis spiritualibus vetuisse ne Clerici primum alios Iudiccs quam Episcopos adirent; at istud minime probat Clericos jure divino di naturalia judiciis civilibus esse immunes, imo, ne quidem hoc probat nullos alios este potuisse post istas leges in causis Clericorum civilibusJudices, quam Episcopos nam ut observavimus, iisdem legibus Episcopi constituuntur tantum ut arbitri&si illorum judicio stare quis nolit apud Iudices saeculares causa potest agitari, itemque Canones vetant equidem causam Clerici ad alios primum quam Episcopos deferri, at non vetant, ne qui ab Episcopo aure civili damnatus, ad saeculares iudices recurrat. Itemque non decernunt Wigistratus ipsos non posse delinquentes Clericos damnare Sciunire, sed ad singula testimonia pauca reponere oportet. Can. 9. Concilii Carth. . de iis tantum loquitur Clericis, qui causa intentata nec dum judicata in Concilio Ecclesiastico ad saeculare judi- Cium confugiebant; non autem de iis qui causam primum ad Iudices civiles deferrent, aut a judicio Ecclesiastico provocarent. Concilium Chalcedonense addit post verba citata in objectione, se prius venulletur res pud proprium usuum. Ergo post hujus cognitionem potest provocatio fieri ad saecularia judicia. Concilium Agathense addit quoque ut si pulsatus fuerit Clericus,iffse respondeat co=am Magistratu civili, sed Ese non proponat. Lex . de Episcopis non vetat Clericos accusari apud Iudices saeculares, sed ad Curias di vocari. Hoc est redigi in numerum curialium,&eorum muneribus onerari Vctant enim leges quemquam Episcopum curialem fieri aut curialcm Episcopum lege Cod Theod. I decurialibus Sc agnatione tit Cod Just. c. s. de Episcopis 5 Novella
Lex Valentiniani At Theodosii ultima de Episcopis renovat tantum privilegia Clericis indulta quae revocarat Ioannes,qui tyrannidem post