장음표시 사용
341쪽
T. 2. p. 73 3. Da. Frider. Grunerus in commentatione de Honore et virtute Diis assessoribus, inserta Actis Soc. Lar. Ienensis Vol. a. p. 92. K Cabiros, 3 quoque Deos socios interpretatur V. C. Hadrianus Relandus diss. I. Misceli. V. Traiecti i7O6. 8. atque ita dictos obseruat Dioscorus Castorem ac Pollucem, nec non inferos Deos Cererem, Proserpinam, Plutonem ac Mercurium.
Conser si placet Ioannis Antonii Astorii JCti Ueneti dissertationein de Diis Cabiris, vulgatam Venetiis I o 3. 8. auctius reeusam in taleni supplementis T. a. p. 873. ct Tobiae Guiliberieti diatribam de Mysteriis Deorum Cabirorum, Franequer. I7O3. 8. ac in Poleni supplem. T. a. p. 82ς. adde Ι. F. miliandi Diss. de Diis Cabiris. Etiam liue reserendi videntur Dii adlia rentes, de quibus vide Gregor. Redi in Collectione Diss acad. Cortonensis 'T. 2. P. I O7. sqq. Franc. Carol. Conradum in Disquis de Diis adhaerentibus. Hel insti I 4o. & Anton. Franc. Gorium in Sylloge Inscriptionum Donii Classe I. N. i 29. Hi ne & imagines pantheae et mimi panthei in quibus com iuncta Symbola pluribus Diis communia,' de quibus Struvius P. 82. Antiis Rom. Claudius Nicasius in diss. de num o Pantheo Hadriani Lugd. I 689. q. Petrus Seguinus numism. pag. 3. Iac. Wildius pag. 2o8. go9. aliique. De templis festisque Pantheis infra erit dicendi locus.1 Dii Penates, UPel'l bai tur quos quisque priuatim coleret, ae Patronos sibi et ruret adscivisset. . . '
VIII. Tralatilium et illud, multiplieia Diis nomina attributa et appellationes datas variis de caussis, siue a loeo ubi dolerentur, siue ab ope et auxilio quod ab illis exspectarent homines, sue ab alia oeeasione, in quibus cognominibuS Deorum annotandis industriam praeeipue probarunt siluinus surelius Lessi gniensis libris tribus de eognominibus Deorum gentilium, qui AntW. ΑΙ- et cum Phornuto Basil. 3 s 3. 8. et auctiores Lo uanii Is 69. 8. separatim, et deinde Franequerae IS96.8d ludem vidςrunt: recusi autem sunt in Ioan. God. Clausingit Iure Publico Romanor. T. 4. pag. I. sqq. LemgOV. 3737. 8 mi lius G auus vir doctissimus in symagmatibus de Diis, quorum Index in editione praesertim Leidensi A. 3696. sol. a V.C. Ioanne Iensio subiectus amplam illorum copiam ordine Alphabetieo spectandum suppeditat, quae tamen eX Veteribus Inscriptionibus et numorum antiquorum lupellectile multum etiams
' De hoc Aurelio cons Bumanni Tomum secundum sylloges Epistularum p e
342쪽
. DEORUM NOMINA ET IMAGINES. sat
num augeri potest, haec enim ambo genera pristorum monumentorum aetate Gyraldi et Iuliani Aurelii nondum satis diligenter a viris doctis suere lustrata. Adde Christ. Sehongenii Lexicon antiquitatum, Lips III T. 8. et Beniam. Hederichii Levi con Mythologicum, Lips I 24. 8. Specimen cognominum eiusmodi dedit etiam Xystus Betuleius ad Lactantii L. I. C. 22. ubi nomina Ioui a Graecis & Latinis scriptoribus tributa magno numero exhi
Imagines Deorum quales finxere antiqui, passim in iisdem numis comspiciuntur, et a viris doctis qui num os ediderunt illustrantur, quibus addi possunt praeter Gyraldum iam laudatum Vincentii Chartaria Rhegiensis Im
gines Deorum, Italice primum. vulgatae, Uenet. ISTI, atque Latine versae
ab Antonio Uerderio et sub Panthei antiquorum titulo editae Lugd. Is 81. q. recusaeque Ruteniburgi ad Tubarim 1683. 4. ' et hine inde a Paullo Hachen- bergio, ut habet titulus, illustratae, licet in libro ipso nihil reperiam quod ad Hachen bergium reserre positin Francos I 687. 4. et Moguntiae I 699. 4. Praestantissima vero Ch)rtariani operis editio eth quae Italice cum Laurentis Pignorii auctario et dissertatione de Diis utriusque Indiae Orientalis et occidentalis et animaduersionibus, Caesarisque Malsetti allegoriis prodiit Patavii
I 6 IS. recusa ibid. I 626. 4. Venet. I 647. 4. Abrahami Ortelii Deorum Dearumque capita ex numismatibus, cum notis Phil. Galei Anmerp. i s 73. 4. et Francisci Swertii I 6oa. 4. Amstelod. I 68 o. et Bruxellis I 683. 4. recusa,
exhibentur Tomo VII. Thesauri Antiquit. Graecar. Michael quoque Ang lus Caussaeus in prima parte Musei Romani, in Actis Eruditorum T. a. Supplementi p. 33. recentiti, exhibet et illustrat varias Deorum Dearumque imagines Rom. i 69 r. sol. recus ibid. I 747. sol. et Tom. U. Thesaur. An- . liqv Romanarum. Idem Caussaeus nonnullas Deorum imagines exhibet in gemmis antiquis delineatis Rom. I7oo. 4. conser Ach. Erud. eius anni p. 48 I. Praeterimus imagines Deorum obuias apud alios gemmarum veterum collectores, illustratoresue Dh. Chisetium, Leonata. Hugustinum, Hub. Golatium, AD hanium Gorlaeum, Iob. Petrum Belgor iit,n, Iac. Grononium, Iacobum de Winde, Dominicum Rossi et Paullum Alexandrum Masseum, tum in Thesauro Palatino et Brandenburgico praestantissimi Lauri Begeri et apud antiquarios passim . Etiam prioribus Tomis, primo maxime Tsesauri antiquitatum Graecarum, inter imagines a Cl. Gronouio collectas. Dii quidam, licet pedi pauci, comparent, quo ipso nomine reprehenditur a Begero in colloquio quorundam de tribus primis Thesauri antiquitatum Graecarum voluminibus, quod sub Dulodori nomine anno x oa. in lucem editum Berotini est in
fol. Frequentissimae ut iam dixi sunt imagines Deorum in munis, de quo'
343쪽
ari CAP. VIII. DEORUM IMAGINES ET GENEALOGIAR
rum seriptoribus alio in loco dicetur. Nune sussciat, praeter Orfellam modo laudatum nominasse Antonii Augustini Episcopi Tarraconensis dialogos XI. de numis, Hispanice scriptos vulgatosque Tarracone I S 87. q. et a Dion to Octaviano Sada Italice, Ron . Isso. sol. ab Andrea Scholio latine translatost et editos, quibus idem Scholius dialogum XII, in quo de prista religione et Diis gentium agit, subiunxit Antw. Isi p. q. Balth. Bebelli dissistationes IV. de Theologia gentili ex numis illustrata, Witebr 36s8. Iaulat Struvius in Syntagmate Antiquitatum Rom. pag. s9. Haud praetereundum hic est praestantissimum Spenceii opus, anglico sermone hoc indice Londini i . fol.
euulgatum: Postmeris, or Enqui coner ing the Agreement bemeen themor s of the Roman meis, and the Remarus of the antient Arti's. Quo in libro imagines Deorum tam superorum quam inferorum in aere eleganter in cisae exhibentur, simulque varia Deorum cognomina recensentur. Cui addam tur : Capita Deorum et illustrium hominum pacis bellique artibus Harissimorum, nec non Hieroglχphica, Abraxea et Amulata quaedam in gemmis ambre incisa, quae collegit loan. Martinus ab Ebermayerr enarrauit, obseruarionibusque historicis illustrauit Erhard. Reusch, Franc et Lips i et r. 'sol. Ceterum illud notari meretur, Deorum simulacris hastas additas esse, ob religionem, quo nitura, ut ait Iustinus L. 43. c. 3. ab origine rerum pro diis immortalibus vinteres hastas coluere.
Genealogias Deorum praeter Hesiodum, euius Theogonia exstat, seripsere olim Abaris, Andron, Antiphon, Dromocrides, Epimenides, He eataeus, Musaeus, Orpheus et Pherecydes Atheniensis, ut dixi libro a. Bibl. Graecae cap. 8. 9 ι s. ubi de Heliodo: Vide etiam, si placet, Cangit praefarionem ad familias Byzantinas et Iae. Frid. Rei manni Historiam litterariam de satis studii Genealogi ei apud Hebraeos, Graecos et I atinos, Quedlimb. Izo2.8. E recentioribus conserendi praeter interpretes Hesiodi et furcardi Pyladae Brixiani Poema elegiacum libris V. de Deorum genealogiis, Hesiodo in editionibus quibusdam antiquis adiungi solitum, Dan. Boecatius in Genealogia Deorum, Venetiis 3 7 a. et is I r. sol. Eilhardus Lubinus in saee poetica sive Genealogia et rebus Gestis Deorum gentilium, virorum, Regum et Caesarum Romanorum tabulis illustrata, Rostocho Is98. 8. Thomas Galaus ad Apollodori Bibliothecam siue libros de Diis de quibus in eadem Bibliotheca Graeca lib. 3. c. 27. His conserendi scriptores de Ualentinianorum Αeο-nibus, Irenaeus, Tertullianus aliique. . IX. Vt ad summum illum verum ae singularem Deum et nunquam sine intimo Venerationis et amoris sensu eogitandum reVeriamur, hunc Omnis
auctorem boni, omnium rerum conditorem adoratione et sacrificiis primi. statim
344쪽
statim homines coluerunt, illumque eius cultum tradiderunt posteris, s fragante cuiusque ratione ac sensu, et Opificis magnitudinem, potentiam, sapientiam et bonitatem ex operibus eius colligente. Huius cultus per omnes gentes et aetates vestigia expressa semper videre lieuit, sed quum apud ceteros populos mirum in modum obscuratus et superstitiosis atque idololatricis religio ibus contaminatus effer, purior & integrior apud Abrahami perinantit posteros, cui Deus singulari modo se aperiens, atque progeniem eius per Mosen ac Prophetas subinde edocens de voluntate sua et nascituri
ex illa stirpe, quem protoplastis iam promiserat. Messiae spem fidemque
certam faciens, veram colendi sui rationem commonstrauit et foedus cum illo icit. Primum igitur hoc verae et antiquissiniae religionis sundamentum. Vnum Deum Veneratione et cultu prosequi, cuius unius plura in sacris litteris sunt nomina, attributa quaedam et virtutes eius denotantia, de quibus Irenaeus lib. 2. c. ult. origines VI. contra Celsum p. 296. Epiphan. haeresigo. 'Hieronymus Epist. 3 36. ad Marcellam T. 2. edit. Marcianaei pag. 27O. 27s. ubi exhibetur etiam Euagrii sive Athanasii scholion Graecum eiusdem argumenti ex Codice Coibertino, quale vulgauerat Crsius in specimine coniecturarum ad quaedam loca Irenaei p. so. et Core erius T. 3. monument. Eccles Graecae P. II 6. . His addendi Theodorirus U. 3. haeret. sab. Photius Epist. I 6 a. r63. et Isidorus Hisp. VII. I. originum. E recentioribus Buxtorsus
diss. U. Theologico Philolog. quae est de nominibus DEI Hebraicis, Angelus Caninius c. a. de locis Ebraicis N. T. Christoph. Cari rigilius in mellis.cio Hebraico U. a. Io. Drusius libro de nomine Elohim, Simon Episcopius in Institutionibus Theolog. p. 28 I. Nic. Fullerus IV. I 3. 4. Miscellan. Petrus Galatinus libro a. de Arcanis Catholicae veritatis, Theodorus Hackspanius in sylloge p. I s9. R. Hottingerus fasciculi diss. IU. quae est de nominibus DEI apud Orientales. Henricus Kippingius libro de Cruee p. 2 36.seq. Io. Leusdenius Philologo Ebraeo p. 283. seq. Leo Marius digressione denominibus diuinis, quae commentario eius in Exodum subiicitur, Petauius dogm. Theol. de Deo VIII. 9. Io. Reuehlinus de verbo mirifico II. l4. seq. ac libro 3. de Cabbata, et B. D. Augustus Varenius libello de nominibus 'diuinis.
Singulare nomen tetragrammaton, quod αυτοὰσίακτιν DEL ουσίοιν υπερ eυσιον et elemiam Vt Iac. Altingit Verbo Utar essentiantem denotat, prae reuerentia ἀνεκφ α νητον multis visum est, *s aliis quomodo esserendum .st in
Vide C. V. Andreae Christophori Zelleii Commentarium ad Malmonidem de vae, iusa p. I93. ubi Iosephi, Clementis Alex. Nazianzeni et Theodoriti loca. Et de ve-
345쪽
diuersa abeuntibus. Inovab recte pronunciari contendunt Nic. Fullerus, Tho. Gaiaherus et Io. Leusdenius, quorum dissertatioties una cum contrariis Io. Drusii, Si 4tini Amamae, Lud. Capelli, Io. Buxtorfit et Iac. Altingit in quibus diuersa sententia propugnatur, iunctim excudi curauit V. Cl. Hadria. nus Relandus Traiecti I7O7. 8. De eodem argumento ex stant B. Mich. Waltheri patris spieilegium controuersiarum de nominibus DEI . Ieho vali et Elohim, len. I 66o. 4. Io. Ben. C prouit filii de tetragrammato Excre itatio, in disputationibus eius Academicis p. 28 s. seq.. qui Drusi sententiam propugnat: hristiani Reine eeti diatribae tres Lips. I 696. Vulgatae, Io. Fur-ncri dassertatio Anglice edita, cuius argumentum refertur in Actis Erud.
A. i 6s s. p. 2 Ol. seq. LX quo apparet eum nomen quod ανεκοωνητον statue. . re Iudaei, . putare esse non aliud quam Giis. Vide etiam Rev. D. Io. Diee- manni seripta Germanice iunitim edita p. 26s. 273. seq. et Memorias litterarias Trevoltinas A. 17.1 l. p. 2C67 2O q.
De nominibus et cognominibus DEI LXXII. Cabbalistieis decempli ei modo dispositis adeoque ad numerum 2 o. ascendentibus videndus Galatinus capite viti irro libri secundi: Ioui euch linus libro de Rabbata tertio, illustrissimi Baronis Christiani Enorrii a Rosen roili Κabbata denudata Tom. 2. siue Iiber Zohar restitutus pag. l 9. scq. Io. Saul, ertus in palaesti a diis. p 66. et Rircherus T. 2. Oedipi Aegyptiaci parte I. p. 229. seq. Apud Arabes nomina diuina XCIX. celebrari notant Ludovictis Marraccius ad Aleoran. f. 4 4. Olfert Dapperus in Asia p s s 3. aliique. De illis videndus etiam Eircherus libro laudato p. 369. seq. Atque ut ex Lambeeii lib. 1. de Bibl. Vindobonens p. 187. cognoscimus, Petrus a Ualle diuina nomina seu attributa uno plus mille ex Arabico et Persico Latine edere voluit. Nomina ct attributa Dei CXlX, Angelorum XVIII, Diaboli XXIX. cx Persarusia traditione refert Tho. Hyde e. XI. p. I 77. seq. de religione Vett. Persarum. De nominibus sexaginta diuinis apud Aethiopes vide Iobi Ludoifi commentarium ad Idist. Acthiopicam p. 3so. Quinquaginta nomina Dei a Leonardo L.estio et totidem Diuinorum operum erotemata a Ioan. Eulcbio Nieren bergio exposita, ivrraque eompendio tradita a Ioanne Dubshy, S. I. Prag. I 684. ia. De ratione decem Sephiroth sue ordinum in scala Cabbalisti ea 'videndus Henricus Morus in operibus Philosophicis T. I. p. 429. seq. Zohar restiturus Parte 2, p. s l. sqq. Abrahamus Hinckel mannus o μακαρ ης in d tectione sundamenti Bohemiani p. et o seq. Io. Stephanus Ritrangelius ad li- . brum Ietgirali , D. Io. Franciscus Buddeus in Philosonhia Hebraeorum
stigiis nominis Iehovola apud Eth eos conser Steph. le Moynt disicitationem ad locum Iezemiae XXIII. 6. P.SQ sseqq.
346쪽
sCRIT. THEOL. IUDAICAE ET DE PSEVDO-MESSIS. ars
p. 27 . sqq. Io. Sa ubertus in palaestra' dissertationum p. J 3. seq. Detlev.
Cluuerus in Historicis obseruationibus Germanice vulgatis Hamburgi A. ITO 6. pag. I6 I. seq. et pag. 173. Vbi decem sephiroth conferri videas eum septem metallis et sale, sulphure ac mercurio. Caesar Aeuolus Neapolitonus de attributis DEI siue Sephiroth Vener. 89. 4. arque Rircherus T. a. Oedipi parti t. p. 2ι4. seq. qui decem illa Sephiroth i) consere decem no. minibus DEI p. 20o. R. 38 . ob decem ordinibus spirituum creato um: tum
3 ecelo empyreo, crystallino, primo mobili ae septem planetis: 4 decem hominis membris praecipuis Vide p. 3 s 6. ac s decem praeceptis diuinis. Alii in illis Sephiroth deprehendere sibi visi sunt DEum Patrem, Filium et Spiritum S. septemque Angelos principes, siue, ut Mareo Valentiniano apud Irenaeum p. 7 et edit. Massueti, septem Virtutes siue δυνάμεις. Videndus Dan. Chriνioph. Sierbius in caelo sephirotico Ebraeorum, Mogunt. I 679. l. et idem Κire herus p. 3I6. sq. disserens de quinquaginta portis intelligentiae, et detriginta duabus sentiris sapientiae p. 3 I I. R. de quibus ipsis multa Rittangelius et Iudaei ad librum Ietgirali Abrahamo Patriarchae salso adscriptum. Addatur Hermannus Uup tis in Iudaeo Christianizante p. 323. Vir eruditissimus Campegius Vitringa lili. i. Obseruationum sacrarum diss. 2. P. I 34. seq.
contendit per nouem Sephiroth innui attributa Messiae Regis Ecclesiae, diuinasque perscctiones et virtutes quae in persona et regno ipsius demonstrantur et illustiantur. Eandem sententiam sinuet Gristianus Seboetigenim Hor. Ebraic. et Talmud. T. II. p. I. et in libro Germanico sermone composito:
ilnd erIduteri. p. 84. 87. et p. 48 .sqq. Postremum ex illis decem, Maleuth sue regnum, ex aliorum etiam plerorumque sententia Ecclesiam denotat. Hisce diuinis Sephiroth apud Cabbalistas opponuntur Resiphot ordinesque spirituum impurorum, et Daemones principesque LXX. gentium idololatricarum, qui vocantur Reli phot i. eis cortices, velut extra. nucleum diuinae
beatitatis et caelestis constituti. Vide Io. Andreae Eisen mengeri detectum Iudaismum T. 3. p. 3 s s s. SIT. seq. er 84 l. . Theologiam Iudaicam seripsit Iosephus de Volsin, Senator Burdegalensis, sua colligit ex Hebraeorum scriptis testimonia veritati Religionis Christianae suffragantia. Paris i 648. q. Idem facit in notis ad Ras mundum Martini quemadmodum et Raymundus ipse in pugione fidei Paris i 6s i. sol. et Lips.
3687. in qua editione accesserunt Hermanni ox Iudaei circa A. C. I 3 6. elari opusculum' de conuersione sua, antea in editum, atque B. D. D. Bcne.
Heli Carprouit filii introductio in Theologiam ludaicam. et crudita de RaD mundo et Volsnio pro lego mena. Ex hoc Ra mundo multi obseruarunt
347쪽
316 CAP. VIII. SCRIT. THEOL. IVD. ET DE PSEUDO MESS.
non pavea repetisse Petrum Gaiatinum libris VIII. de arcanis Catholieae veristatis, qui eum libris tribus Io. Reuch lini de Cabbata prodierunt Francos: I67 a. sol. post editiones Basileense in Isso. et I 36 I. in qua editione Occuris . runt etiam tres libri Reuehlini de verbo mirifico, et Francos. I 6 3. Voia sinio iungendi sunt Dan. Iac. C merus in Theologia Israelis ex seriptis Iudaeorum Frsei i7o4. 4..et Iac. Basnagius libro quarto historiae Iudaicae, gallica lingua editae. - Ueterum Iudaeorum de Messia doctrinam exponit laudatus Schoet enius, tum in Tomo secundo Horarum Εbraica ruin et Talmudica.rum, tum libro germanice evulgato: ma fretae,ias. Lips i 7488. Antonii Hulpi Theologicae Iudaicae tantum vidi primam partem, de Messia
Rabbinorum detorsiones et commenta persequentem confutantemque, Bre-dae I 6s3. g. Ceterum sententiam Iudaeorum recentium de praecipuis sacris dogmatis petere licet ex D. Henr: Hottingeri Compendio Theologiae Iudaicae, quod Enneadi dissertationum, Tiguri 3662. q. subiecit, cuiusque eapite primo disserit de variis inter Iudaeos sectis, Sadducaeis, Karaeis, Pharilaeis, Samaritanis, Gaulonitis, Essaeis: tum ex libro Damiis a Lent *β cui titulus
. si Eiusdem Ioannis a Lent Sehediasma Historicum de pseudo Meglis prodiit Hectorii.
I 684. et I 699. 4. in quo p. 93- maius opus de hoc argumento meditari se testatur. De eodem conserendus Moses Maimonides in Epistola' illustrata a Christophoro Graefio in Politico orientali. Allelah. I 678. v. Io. Chr. Wolfium Bibl. Ebr. Vol. I. p. 86 I. Ex iudaeus Christ. Gerson. lib. 2. Taim. Iud. c. 9. p. 3o sqq. Iac. Altinius in Schiloh. IV. H. Io. Christ. Eisennaei gerus Iudaismi deiecti P. a. C. I 3. Richardus Κiddevus in demonstratione Messiae, Anglice edita parte 3. cap. Io. Iacobus Basia age in Historia. Iudaeorum,' David. Christiani Diss. 3. de Mellia p. II 3. sqq. Ioan. Mulierus ludnisini detecti p. SO8. So9. Ioan. Hoornbeck III. I. de conuincendis Iudaeis. Fridet. Ragstadde Keile, Ex iudaeus, in theatro lucido p. o. 1q. Aug. Calmet in Lexico voce Iinpο- sleurs. Frideri Adolpia. Lainpe T. II. Comm. in Ioannem p. I 29. Io. Henr. HOttingerus Hiae Eccl. T. III. p. auer . et Io. Christophorus Mullexus isti Ere uel ber fals ensRegien, cuius lucubratio inserta est Pantlleo Anabaptistico et Enthusi altico, vulgcto A. I a. sol. Singulare est quod Cosmas Indopleus es lib. VIII. p. gor. seripsit Histiam
Regem vana persuasione existimasse te esse Messiain illum a Davide in Plalmis praedictum. Cui addendum illud R. Hillelis quod ex Gemara Sanhedrin. c. . a. aiferunt iri docti: Non es amplius Mesiis Israeli, quia abunde potiti illa Junt tempore Iushiae. Etiam Mu-bamedem initio habitum a Iudaeis pro Messia scribit Constantinus Porphyrogenetus de administrando imperio p. 38. Ceterum commentum recentium Rabhinorum de Mese Iis duplici, uno Florioso filio Dauidis, altero paupere et conteinto filio Ephraim e stirpe 10scpbi explodunt, atque antiquis Hebraeis ignotum fuisse et inauditum probant CarpZο uius in dissi p. 243. seq. Christophorus Cellarius in specimiue antidudaico de gemino Messia, Leucopetrae I 668. Io. Ivulserus in theriaea Iudaica p. 369. Stoph. le Moynς ad loeum Ieremiae XXIII. 6. p. 139. seq. Carolus Daubulius libro pro testimonio tole-Phi de Christo p. I 34. seq. et Iustus Martinus Glaeseuerus de gςmino Iudaeorum Media Hildes et Lips IZ37- 4
348쪽
Herborn. i 694. 8. cui iungendae Maimonidis constitutiones de fundamentis Legis et Abarbanetis liber de capite fidei cum motis Suil. Vorstii, Amste lod. I 638. 4. CarpZouit iam laudati Exercitatio de articulis fidei Iudaicae in eius Disputationibus Academicis p. 466. seq. R. Dauidis Virit, Hispani aureolum Dauidis in eosdem XIII. articulos eum obserualla Io. Henr. Wolfit. Gerae l726. 4. D. Iob. Henrici Maii Theologi Giessensis synopsis Theologiae Iudaicae veteris et nouae illiusque veritas et huius falsitas demonstrata. Giessae Is 98. 4. et No g. Henr. 'Mer. Perfusi Conspectus Theologiae Iindaleae e R. Iosephi Albo zzz pM 'LU, s libello de articulis sundamental,
X. Vestigia dogmatis de SS. Trinitate apud Iudaeos pariter et Ethni- eos multos, perinde ut apud Multam edanos plerique visi sibi sunt deprehendere, cuius rei testimonia non pauca colleria videre est in illustris Huetii Alneianis quaestionibus sue Concordia rationis et fidei lib. a. eap. 3. Phulippi Mornaei de veritate relig. Christianae e. 6. Eugubini libro I. et 2. de perenni Philosophia, Livii Galantis eomparatione Theologiae Christianae cum Platonica lib. 3. pag. 9Ο. seq. et lib. q. p. I I 3. sq. I 27. seq. Henr. Iac. Dan Bathus en Disi . duplici paradoxa de Iside, Seruestae I I9. a Petro Bungo de mysteriis numerorum p. I 86. seq. Murio Pansa de osculo Ethnicae et Christianae Philosophiae e. 36. p. i 87. seq. et c. a. p. 289. R. et Radulpho Cudwortho in intellectuali systemate uniuersi Anglice edito Lond. I 6 o. sel lib. i. c. a. De Iudaeis sigillatim videndus Raymundus Martini, Galatinus, Rittangelius libro de λιγω et altero de veritate relig. Christianae et in no- tis ad libriam Ietetira, Hermanni Witsii Iudaeus Christianirans elaea prineipia fidei et SS. Trinitatem: Ρetrus Allixius in iudicio Ecclesiae veteris Iuda, eae aduersus Vilitarios, Anglice edito Lond. I 699. er Germantee Berolin, . ITOT. 4 ae Iustus Mart. Glaseneres in Diss de Trinitate in seriptis Rabbinorum mere Platonica. Heimst. 1742. De Muhamedanis adscribam tanto lubentius locum viri eruditi Andreae Mulieri Greisenhagii in notis ad E eerpta Agieti Nesiphaei, Tatam, quod et liber haud ubique obuius est, et de Iudaeis quoque Ethni eisque plura eompendio exhibet: od Mohammedani aeque ae Iudaei, uti et paganorum non mili, TRIA . IN DEO fatuam: certum est. . Et istae quidem TRIA tum coniunctim tum 'separatim suis ex omni parte insigniuntur nominibus.
Coniunctim appellata sunt'. . si , .
349쪽
ars CAP. VIII. APUD IVD. ETHNICOS, MVHAMED.
z. Tres Reges, a Porpbrio. Id Inter Iudaeor vero I. na a tres me urae. V. Rirchen obelisc. pag. o . tres personae. V. Suid. v. ἄγιος. 3. naum a tres numerationes, ex intertretatione Revcblini, SALehardi ete. vel etiam tres sphaerae, mi potitu αἰ ex mente Ritta Hii. 4 tres sentiae. R. Eliezer Has Ier. s. tria humina, v. Cabbalistas. V. Grol. de ver. Res. Ir. p. I 23. 6. τριτται φανται τία . V. Philon. l. de Sacrifie. . τρεις δυναμεις, iri ibid. IDD. mraa potentiae. Zohar. p. v n,N a tres Dii, Resit chocma. III.9 Inter Mohammetavos κδ. tria Attributa. a. tres ordines vel Dignitates, Missu p. 32. quomodo vero rata gis, quae diximus, a Paganis et Iudaris separatim dicantur, in dissertatione depromouenda etiam extrameorum salute deduci possit. Iam 'de solis Mobam metanis loquar. - I. Midia eorum esse. 2. Illorumque Catalogum Alcor. e. LVII. exhiberi. 3. et nonaginta uouem nominibus diuinis quae piacherrima nomina vocant,
contineri, uti v. Hebraeos a , laura sexies duodecim homino. de quib. ubi Cabba L. m. i Palmaria esse tria. s. Eaque tria unum esse, perinde ut Cubbalistae Aeuut: Tres idos splendo-
6. Sic vero dieir Essentiam, Vitam, faciem. T. Et hanc caussam esse, quare Mus in Alcorano pluraliter de se loquatur. Richaia. e. r. quod A B. Paulus, ut rectisῖne, εκ των οικειων δογματων τους--εχειρωσωτω h. e. ex domesticis dogmatibus Athenienses AELXVII, 23. nuicit, uti Udores Pelusiota Q. IV. 69. loquitur, quidni commode Iudaei atque Μαammedani ad S. Trinitatis agnitionem ex talibus i oriunmet principiis mamduci positat ' Et quanquam huiusmodi placita ex rationis potius rumine quam traditione accepisse videntur, iuvabit tamen ostendere sitas, quod qΠiram idiorum, etiam quum orthodoxi a Dis baberentur, loquutionibus nostris in 't. Euodque voeabulum Personarum haudquaquam multiplicitatem aut
Hine nomen DEI seriptum per Diu id bis. Vide Io. Christophori Wolui Bibliothe-
eam Hebraicam Vol. I. p. I99.. .
350쪽
DE DIIS SYROR. ET ALIOR. ORIENTAL. ars
pluralitatem essentiae diuinae importet. Hoc facilius ad fontes dogmatis de X. Trim quod utique primo omnium feri oportet traherentur. Nec omnino reiiciendum, quod durioribus quibusdam vocabidis usi sint. Nam et Christiani n. Trinitatem varie appetiaverunt. Non dicam de iis appellationibus quae damnatae sunt, is quod Sabellius tres Nomenclaturas, Valla tres uualitates dixit , sed da iis, quas, qui in hoc articulo nobiseum recte Ientiunt, usurpaverint. suas enim tres personas Deitatis vocamus, ix. ὰ Graecis τρεις υποτασεις dictae sunt. Primo quidem non sine ingenti certamine cum Latinis, tandem vero indifferenter.
3. ab AEgyptiis tres spiritus. 4. ab Aethiopibus treι essentiae ,s personae,s naturae. V. Iob. Ludolf Lex.
aeth. ad Radicem Halaua. s. ab Mabibus tres Margaritae, veI, ex Persica Lingua splendores. suum tamen Aethiopes duas, quae in Christo sunt, naturas margaritas dicant. 6. 4 Syris Radices s. principia, sic enim exponitur a Gieuhari vox arabica, quae 4 Sstris tradita est. 7. tria Attributa, Paul. Epse. Sidon. 8. tria latomata, Gennadius T. IV. Bibl. O. P. I. p. 949. pr. De quo v. Posseuinus Ariar. ad Biblioth. 3. tria Indiuidia, M. 9. tres formae, ILIO. tres naturae, Sucidarius iussu Henrici, Ducis Briviostensis, scriptus, evius verba: Smit fullen gsouben daὲ an Sole dri Natureii luit, uub daὲ die dragenant tui ein mare Sotheit. Extat mi. in Bibliothee. ELECTORALI.
Hactenus Andreas Mulierus. Negari interim nequit, plura horum quae ex scriptis a Christiana religione alienis ad confirmandum dogma de SS. Trinitate afferuntur, si proprius inspicias, non parum esse ab illo remota et longe aliorsum spectare, ut de Trinitate Platonica et Aristotelica recte notauit Bessirio Cardinalis lib. a. eontra calumniatorem Platonis c, 4. et lib. I. cap. . quatuorque proximis. Vide etiam de Platonica Io. Baptistam Crispum de Philosophis caute legendis p. 3 . et quae disserit Franciscus Bal tusius S. I. in Apologia pro Patribus Platonisini accusatis, edita Gallice. libro IV.