장음표시 사용
11쪽
Reuera enim Epicurea compositio, utut quodam rationi uc prima fronte blandiatur; alte tamen nDir lectifensum commune atu aperteferire Didetur . ut non credunt, arripiat aliqvu, amab os lum quod miror a nemine hoc tempore factum σrationes quas texuimus dissoluat in magno id sanὸ beneficio, non in iniuria ponam: ehac forsitan concertatione plenior veritati lux oborietur quam unice,
e ne improbo Arictotelis amore quid enim mihi
Belga cum Macedone illo Stagiritat q rere me profiteor. Paem. Hoc volebam, nescius ne esses. Vale.
12쪽
Leucippus auctor partium induisibil um continui. Celebravit deinde eas multu bbris editis Epicurus. RPBῖς olim nunc in Philoisphorun,
scholis, de continui partibus dumidium filii. aliis sine fine diuisibiles eas existimantibus, ceteri in atomis quibusdam Sc indiuiduis particulis, seu micis, ut Seneca appellat,omnem diuitionem tandem finiebant. Falluntur autem qui partium sine fine diuiduarum Aristotelem primum auctorem taciunt vetustior quippe ipso fuit, cum ipsa Mathiesinata haec opinio. Nam Laertius Leucippum, qui Anaxagorae par, Democrito paullo maior fuit, atomorum inuentorem facit Λούκι- - νας ἀπ/uους αρχας time 1σα b. Leucippus, inquit, primm atomos principiasubiecit. Et naeuerip. Lactantius Vbi sunt, ait, an unde ista corpuscula ' cur ilia nemo Lib. 1. Im praeter unum Leucippum sommauit a quo Democritus er/yditus, heiast reditare fulti reliquit Epicuro. Multi tamen intra aut circa eam aetatem praeter istos, Leuci' pum secuti de Aristoteles diserte sectam atomorum imponit Em Generat.ae
pedocli iungitque eum Plutarchus viis οἰού συναθροιτῶν ὁ f., ... .
13쪽
α LIBERTI PROMON DILaert in Nec alia fortasse Anaxagorae mens, qui aiebat, σαπι μοεR U' γ - λεν, νων , κυσον συν- αναα ουπους εὶς os sila πνρυ- σωμά in τὸ - ανγεω- αχ, quemadmodum ex minutiomu, ut vocantur, ramentis aurum constat; ita exparuissimiliu-partium corpusculis uniuersum hoc esse compositum. Maximo tamen omnium hanc sententiam celebrauit,ac editis libris latissime sparsit Epicurus unde factum ut ceterarum sectarum posteri eum , veluti atomorum auctorem , exagitent Seneca Lib. e.is ad Epicurum Te atomi es ista mica tuae forte ac temere con-
Deinde icet ante eum Leucippus S Democritus omnia nobis emicis illis etiam pinsuerint isti tamen fortassis, ut Cap. m. disseremus, infinitas in quamlibet magnitudinem compegerunt, quas primus finiuit, S in numeros certos redegit Epicurus,nisi ei hic etiam praetuerit Empedocles, ut ibi ostendemus Tam vero audire atomorum auctor cupiebat Epicurus, ut glorians solitus sit iactare matris suae felicitatem,ait Plutarchus,quod fontem fudisset, unde in mundum effusa multitudo illa immensa atomorum. Sic etiam D. Augustinus, D. Hieronymus, D. Basilius S omnes sacri proiani Scriptores saepe Epicuri atomos loquuntur,vi incessunt.
CAPUT II. Pthagoras, Ptito, Zeno Cittieus ab Epicureis is composta
tione continui ex atomis, at noti Macrobius etiaM , T
Psesius iis abstracti. e Plutarcho res dubia.
Lib. s. e. C Ed Pythagoras etiamd Zeno,inquiunt Conimbriceses,in hac Τ., yyri Datoinorum secta fuerunt,imo etiam Plutosbphorum olim deus, cisit ' Plato,quem ea re agitatvi refellit,ut selet,dilcipulus Aristoteles. i. pris, Et de Pychagora quidem Laertius ait censuisse, eri me κοπάδιο
ris tincta, ex punctu Mea , exutaeis superficies, ex las vero compora solida. Gemella plane istis diffuse disserit Platonis Timaeus, qui in Py-t tragorae schola fuit, docetque cor pora elementaria composita esse ex superficiebus triansularibus urule Aristotelas argutatur, omnia
14쪽
DE co M post Troya coNT1Nur LIBER. igitur corpora ultimo tandem in atomos juncta esse resoluenda, quandoquidem nulla maior caussa sublit,cur corpora constent superficiebus, quam super res lineis, lineae tandem punctis i ,λαι- λογου θώ, ερεα si Bπέδυν συγκει , δε-δε δὲ - Libu M.
κα--, - λήν--γγmis, quia eiusdemrationis est, selida ex sua si '
perficieta componi,superscies ex lineis, has ero ex punctis. verum, cui statim, quaeso, non subolet albquod mysterium in doctrin, illa Pythagorae, quae eodem modo affirmat puncta Oriri ex numeris, quo lineas ex puncti. Qui enim illi numeri, par riculae, in quas puncti simplicitas resolvi pol sic Et de Pythagoravis verbo dicam Euclides Mathematicorum pater atomorum hostis capitalissimus, secta Pythagoricus fuit. Constat enim persei, tum ex Proclo interprete , ait alicubi Io Keplerus totam Euclidis Asbonopi. Geometriam 'thagoricamest . Itaque compertissimum est, neqtie' o Pythagoram, que Platonem composuisse gnitudinem ex atomis Liquet id etiam ex Mathematis, quae apud Platonem aut alios sparsim supersunt nec ullus veterum hoc umquam de Aristotele statim dicam iis impegit. Omnes enim Leucippum, Pythagora posteriorem patrem atomorum appe mi; nec ea doctrina ad Platonem , sed a Leucippo per Democritum ad Epicurum peruenit Plato enim Democrito & philosbphia eius tam palamauersus, ut, nisi Amyclas, Clinias Pythagorici eum tenuissent, scripta Democriti Vulcano fuerit traditurus, neque into Dial sorum libris vel tenui eum memoriavi appellatione iit dignatus. Quid ρ nonne Aristoteles, inquies iam mi ante audiebamus)compositionem corporun exsuperliciebus Platoni tribuit Z Facit quidem , sed φιλον- Λειν νωλο φώ rem τδm, magis i proterve, quam philosophice, τι omnes viri boni iud ant, ait Plutarchus in Libetin simili de deis Platonicis, quas menti diuinae a Platone non rebus Colo . singularibus creatis infixas, ut videri vult Aristoteles, tam saepe ἡψον aste discipulus perperam exagitat. Socratem enim,quem ubique fere Dialogorum loqui iubet,Plato imitatus, doctrinam suam non aperte, sed cortice aliquo celatam tradit,quem arripit ubique Aristoteles, qui matulam, matulam dicere amabat, necnationem illam imaronis per inuolucra verborum docendi satis ferebat. Neque id a me ultro confictum est,
quod pluribus exemplis ostendi potest. Cum magi stri ι Socratis ait D. Augustinus de Platonerauem facit in his voluminibus diffiib.8.α putantem, noti imum morem dissimulandae scientia vel opinionis si '
15쪽
sa seruare a sectet , quia o Uisi mos placuit factamen ut et
iam Platonis de rebus magnis sententia non facile percipi possint. Alium testem, S nobilem Aristotelis interpretem Philoponum
L; .. . Aristoteles alicubi in Platonem, in Timaeo dicentem, erat π 'hyiiς ' Ioram esse sermarum, acriter inuehitur etiamsi, ut Aristoteles ipse non dissimulat, Ἀκαφοις δοχμων, in dogmatibus no riptu de priuatim secus, fica pertius sine metaphora doceret Anseotelestamen, ait Philoponus, ut consueuit, ea qua apparent, confusat. Itaque cum Aristoteles m eodem Timaeo Platonis,corpora elementorum e triangulis composita reperisset, exclamauit statim, praeceptorem manifeste in principia omitia Matheseos impegissetnam si corpora in superficies proxime resoluantur, luperficies eadem ratione in lineas,& lineas postrem in uncta ac atomos Leucippi S Democriti ditatuendas, cunctaque tandem ex atomis
Sed consequentiam e falso antecedentis intellectu natam, sine dubio negauisset Plato. Nam quod impresso animaduertendum est non docet ibinlatonis Timaeus, matcriam, aut quantitatem corporum superficiebus riangularibus constare, sed Deus, inquit, materiam mundi informe, die πν δεηχη-rsim .hδεσι κναριι σις, primum formis se numeris conformavis. deinde formas illas,figuras plana triangulares rectilineas fuisse edisserit Unde formae illis, non materiae ante genitae partes, sed compartes,& formae ipsa substantiales clementoria sunt, quas triangulos, more Pythagorico vocat quia veluti triangulus omnium figurarum rectilinearum prima est, ita inter formas elementorum. terarum, quae accidentales sunt, fundamentum S: basis est forma substantialis. Cur enim, quae , alias triangularibus potius, quam quadrangularibus, aut alius λgurae superficiebus, numquodque corpus componi oporteret E Exercitis s. ras igitur, sed ab Aristotele seductus, Iuli Scaliger, cum ais, eae non quanto feri quantum, Platonicorum esse somnia. Non sunt. Plotinum enim, hicinum Serranum, aut quem voles alium Platonis interpretem lege, omnium hoc quod iam diximus, aut vici num interpretamentum est, nec quisquam in suspicionem compo-DΤinisu sitionis continui ex atomis & indivisibilibus venit Istud studio hinculcandum, ait Serranus, Platonem res naturales minime transforam se in geometrica figuras,sede geometricarum figurarum imaginibu res naturales si rare volui ..
16쪽
Denique ipse Aristoteles alibi Pythagoricosi Platonem posuisse quoddam Ἀωυ e, Ea vi no in itum in reta sensibili tib L ..
-,id est,partes continui sensibilis,sine fine diuiduas,diserte allerit Phyli Huius etiam sententiae in utroque non obscurum signum cst, quod dixerint, μηδὲ, Mnώωσα - μνα , nihil vacui in rerum a I, 1m in ruri esse, ut docet Pythagoricus Platonis Timaeus nam uniuersi Ι - atomorum sarcinatores Vacuum induxerunt, sine quo corporum condensetionem putabant non posse expediri. Zenonem vero, illum seuerae Stoae Principem, haberi ac nimbricensibus in ridicula Democriti Sc Epicuri classe, non refello tantum, sed irascor nulla enim secta istis infestior, quam Stoicorum fuit:& duo nobilissimi Zenonis discipuli, Cleanthes, Sphe rus Bosphoranus, totis libris acerrime Democriti atomos oppugnauerunti Ac, ne tardum Cleanthis ingenium qui idcirco --οe, sin-Zenonis, ξλs ae μολ-,ristisius hebes, a condiscipulis dictus mihi obiiciatis, ecce vobis Chrysippum, huius auditorem. Stoae post Zenonem, Principem quem ingeniosissimum est in omni genere acutissimum appellat Laertius atomis& Epicuro
tam inimicum, quam nobis Plutarchus& Laertius descripserunt. Apud istum etiam Chrylippus expresse ait, ne Me,o a Me in . in ἄπειρον M. ιeria sectionem in infinitum abire. Et consentiunt Z μψμ Philosophi ac Geometra, ait noster Lipsius; exciti Epicureos, quibus Lib. a.dus. corpuscula quadamsunt ιndiuidua de aramsaicta. Ita vir iste,vete 'PRysi rum omnium sectarum scientissimus, a consensu Philosophorum& Geometrarum solos Epicureos excipuos facit,& ceteris Stoicos accessisse aduersus Epicuri gregem, e Seneca suo ostendit. Plutarchus etiam Chrysippo, Stoicis obiicit, ex illa sua par Lib intium infinitudine consectaneum esse, ut gutta vini, mare Egaeum incidens, per totum ipsum, mediterraneum ac Atlanticum
possit distiindici similibusque aliquot exemplis det 'ut hodie Epicurei Peripateticos solent non deridiculos,i melioribus obgannit.
Nihil igitur compertius est, quam Zenonem, Stoam hic incommuni Academiae, Lycei consensione fuisse. Sed scio iam quid Conimbricenses refellerit , legerant nempe apud Aristotelem , sublatum a Zenone fuisse localem motum, quia existimat et partes spati, infinitas nullo tempore finito posse pertransiri . Vnde putauerunt hoc argumentum in sententiam Aristotelis a Zenone suisse contortum,i sic oportere formari:
17쪽
Si partes in continuo sunt infinitae, nullo finito tempore poterit vel minima particula spatij localis pertransiri atqui hoc manifeste falsum est, contra communem sensum igitur finitae sunt, non infinitae, in quolibet finito continuo partes. Attamen non fuit istud Zenonis ratiocmium, sed hic paralaagismus Infinitae sunt id enim tamquam publico Philosophorum acGeometrarum consensu exploratum supponebat,in quovis continuo partes igitur nullus potest esse localis motus,quo partes ista
intra tempus tunitum valeant pertransiri. Hoc enim est illud famo sum Zenonis paradoxum, in is κι--, non datur morin quod Libu e s. ex sententia communivi sua per consequentiam mendosam intu- Physi ex Aristotela,Themistio, lovetcribus Interpretibus liquet, &expresseGrecus Aristotelis commentator lib. αλι τουωωα- ea s. ait in hoc paradoxo Zenonem , ut rationem queretur, sensum
Vulgo etiam fertur Diogenes, cum negari a Zenone motum localem audisset, illico surrexisse,iritu redituque aliquoties magna festinatione replicato inambulasse: togatus, quis eum subl-to enthusiasmus perculisset, respondisse: Zenonem resesio Nisi haec fabella est,ex ea patet, Zenonem serio motum sustulisse,& id sensu quantumuis reclamante malitisse, quam ius consentire, qui magnitudinem ultimo conflant ex atomis Tam ναννεωρον, inquies,1 Arist. libot tensu communi egentem ranonem fuisses Ira Tales enim in Phu 3 Gςης nosbphis istis olim quidam, as tame τι aiadum' Ut -υδοντες
res, rationem tantum sequebantur.
Habeo hic tamen quod tibi aurem vellicem Zenonem videlicet illum Stoicae sectae conditorem, supparem tantum Aristoteli, parem discipulo eius Theophrasto fuisse. Itaque vivente Aristotele, ignoratust, aut ignobilis suit, neque apud Aristotelem facile Stoicorum mentionem aut nomen repereris isti neque Epicureorum, qui uno cum Stoicis tempore post Aristotelem sta
Igitur Zeno iste aduersus quem Aristoteles lib., i .Physic diste-tat,meo animo,non ille Cittieus, Stoicus, sed vetustior, Eleates Italus est, Leucipp Eleatis quoque, atomorum illius molitoris Sccribratoris praeceptor. Vnde ex doctrina illa inopinabili magistri Zenonis, qua per compositionem continui ex partibus sine fine di uisibilibus,omnem localem motum sisti credebat, existimo discrupulum Disiligo b Cooste
18쪽
pulum Leucrppum cepisse consilium de condenda, concinnanda noua compositione ex atomis.
Hic etiam, opinor, ille Zeno est, aduersus cuius scita librum unum Aristotelem scripsisse,quemque ανθα νωο Γν et Φι Laert. iino φία --, Grann es in Philosophia o in repab nobi Aristotitissimum tuisse Laertius,& Aristoteles δρη ria Διαλ- rmie,Dialectica inuentorem narrat. Sed quiae circa Zenonem istum trepido aut dubito ecce enium se mihi nec opinanti argumentum suggerit, quo non opinor, sed scio iam paullominus non Stoicum suisse, ted Eleatem illum,Parmenidis discipulum, S Leucippi praeceptorem. Nam de isto Laertius: TO A'Hγύα - τος λόγον ἀσπιε .Pramus, r, rationem quamdam Achilum appestauit. Audi iam Aristotelem de altera ratione, qua Zeno ille cum quo disceptat, motum localem oppugnabat: Δd meo λογέλπωνοe, ν λεω oc Α - , Lib.seum. το βωδύτερον G. -υ-κμησετι--νέπω, -- .s ijς cumia ram,inquit, vom me vocatur Achistes,shac,quodiariuὰs numquam currens apprehendetur a velocis imo Videtur igitur Z
no ille primus quamquam Phavorinus Parmenidi praecςptori eius tribuit hargumentum insuperabile, & qualis Achilles Homericus inter Graecos, hillem appellasse Hunc denique Zenonem Eleatem, praeter iam dicta, non fuisse in sententia Leucippiri Democriti,eadem coniectura qua statim in Pythagora,Platone utebamur, ostendere possumus quod κενὸν μὴ ,rita, vacuum non ess , Midas. asseruerit , quod nulli olim faciunt atomorum magistri, qui inanitates punctis omnes interserunt, ut locum inueniant corporum condensationi.
Deceteris in veteri memoria, extra Epicureos, qui magnitudi-oena ex atomis N puctis aceruauerit,vix quemquam alicuius fame, usque ad tempora Ioannis V Viclem, certo reperio, praeter fortasse Plutarchum, ut infra apparebit. Quispiam tam etiam Macrobium huc pertrahere tentaverit. Ait enim, Punctumprotractum es Libri efιι lineam, idea, corpus hoc enim nomine omnem magnitudi Somniinem appellat unius dimensionis. Hanc lineamsi seminaueris, alteram mathematicum corru effcies, quod duabus dimeUonibus Ui- matur, Iongo latos, si alto carer.Et hoc ea quod apud istos Mathematicos,superficies vocatur punctis autem quatuor continetur, idea, persingulas lanea binis. Si ex Latineafuerint duplicata, ut
subiectis duab- daasaperponantur, adurietur profunditas, or hinῬ-lidum corpus es uetur, quo sne dubio octo angulis continebitur,
19쪽
8 LIBERTI PROMONDI quod videmus in tessera, quae Graeco nomine ea vocatur. Ecce enim satis cxplicate amrmat, ex duabus lineis luperficiem, e quaternis vexo e quibus binae subiiciantur binis aliis in profunditatem nasci quod st, quantitatem totam componi ex atomis,i adiectione indiuitibilis ad aliud indivisibile,aliquod diuisibile conflari.
Verumtamen qui sic censeat, toto scopo 3 caeso a mente Ma-ciobis aberrauerit. Haec enim ex comum Mathematicorum Imaginatione praestructi in ad Platonici Timaei,ac Ciceronis,uti sat tur, intelligentiam praemittit: tam vero Timaeus, ut supra ostendimus, quam Cicero Omnem magnitudinis particulam infinite ius. Ge. Aea secat. Nam ctiam iste excri ait, MaIeriam interire, non in nihi-AE N tum,sed insuas partes, quae infiniri secari ac diuidi possunt, cumstrnihil ιn rerum natura minimum, quod diuidi non queat. Satin id expressu de diserte Deinde, sit hoc voluisset Macrobius, lineam etiam primam Zesimplicissimam compingere debuit e binis tantum punctis. Id vero cauer, sed ait tantum , lineam quae protractione puncti efficitur, longam essesine lato, e alto, o duo junctis ex utraqueparteselam longitudinem terminantibus contineri. In qualibet igitur linea longitudinem duobus punctis interiectam ac terminatam Vtrimque agnoscit Originem ergo trium dimensionum continui, secundum Geometrarum fictionem dc talem quidem quae etiam numeroium qui ex solis unitatibus, ceu punctis, coaceruantur longitudini, latitudini, prosunditati competeret, voluit repraesentare, non docere quibus partibus coalcsccrct vera magnitudo;
quod cuilibet cogitate paullisper eum legenti apparebit.
Lib. t .ma Dauid Fleurantius etiam, ut iam video, Psellum, quem circa L Πης*ς annum Christi oso vixisse existimant,hac Opinione Epicureum,
S uineam e punctis,superficiem e lineis, corpus e superficiebus compo-seqst, facit. Sedis Syntagmate geometrico Pselli omnia contraria,&ex Elementis Euclidis sumpta inuenio. De Plutarcho,in quibus eum partibus ponam,iu tuo, nisi quod inter utrasque forsitan fuerit, S: ipse in fluctu. Nam in lib. - γγ Κοινων ποιων, acriter absurda quaedam persequitur quae ex inlinicis continui partibus existere videntur, aitque Chrysippum & vulgus totum Stoicorum
ea re, cerebro indigere dc in sensum communem impingere.
Lib. de Su Alibi vero ait: Α ό - ζώζοιεθ πινον ἀρχα. uetv- Existimat quis atomos est vacuum esse principia uniuersi Infalsa in
20쪽
minione, sed qua ei neque ustus, neque febrιm, neque dolorem pem rurbantem signat. Et sparsim aliubi atomos Democriticas vexan- .lcm videbis. Quam falso autem dc inuitos D. Angustinum de Lincolinensem ad Epicurum, se trahat Viclestus, infra demonstrabimus.
Subtilines, inter eos qui continuum ex atomis struxerunt, ex
infinitis potius quam finitis composuisse Epicurum tamense periclem finita maluisse.
MIrabitu fortasse quispiam,quomodo Leucippus, Democritus, Epicurus, Mathematicarum & duo priores praesertim non ignari, in compositionem illam ex atomis decidere potuerint, si ea in principia de conclusiones Mathematicas tam manifeste, quam vulgo existimatur, impingat. Nam Democritus a sacerdotibus AEgypti Geometriam, a Chaldans Astrologiam, ab aliis alias artes tam callide& scite didicit,ut vulgo r-ίτλοe, quia Natur lia, Moralia, Mathematica,&uniuersam liberalium artium encyclopaediam calleret, sit dictus. In Geometria etiam quaedam, ut Q ψαυσεως, e cis σφαιρος, de contactu circuli est 'Hera, teste Laertio,scripsit. Inter voluminum tamen Epicuri trecentos illos cylindros omnium enim Philo phorum πολυκαφοπι eum facit Laertius nihil Mathematicum reperio nisi fortasse libellum - της , τῆ το - γνιαe, de angulo atomi. Vnde plane apparet, Dicurus m Mathematicarum disciplinarum modicum, aut omnino nullum fuisse, verumque hic quod de eo Cleomedes, πταμο νήν Adrai.il αα λά- τυφλο υν, deridiculum esse, nec tiaraus vidisse μω quam 1alpam. De isto igitur non impense mirum,in Mathematicorum scita 5 axiomata sic potuisse offendere de duobus vero alias, d maxime Democrito magis aliquando sum miratus. Sed aduerti tamen iam nuper, quod largiter mihi minuit hanc admirationum. Omnes enim isti, aut certe in ipsis acutiores, non ex finitis atomis& punctis, ut Vicietas, & hodie plarique, sed ex infinita eorum congerie quamlibet magnitudinem constituunt , de hac via plurima Mathematicorum argumenta evadunt, aut eludunt. Hinc