Dionysii Sandelli Patavini De Danielis Concinae vita et scriptis Commentarius ..

301쪽

P. D AN I EL. CONC. et tinter purpuratos Patres cooptatus esset, ad Concinam protinus scripsit epistolam , in qua cum antea magno desiderio teneretur illius videndi ruendique in ejus amplexum, venisse tandem tempus assirmabat, quo Romam properaturus suam erga ipsum voluntatem, toties epistolis testatam,. re ipse tandem de-elararer, Audito non multo indet. post Concinae funere indoluit vehementer, sibique in , agna tribulatione adiumento fuisse in lignium ejus virtutum memoriam testatus est , quarum tam praeclara exempla moriens praelatulerat. Eadem doctrinae,& probitatis fama Concina floruit apud Cardinales Amedeum a

Lanceis, Cavale binum , Valentem Gouaagam, Porro adirierum, ReΣxonicum, nunc Clementem XIII. Prosperum Columnam, Quirinsm, Bo rium, vinelium , alio taque, quorum partim edidi iuus epistolas, partim in tempus opportunius asservamus. Episcopos,& Praesules omnes Concinae benevolentia & amicitia devinctos commemorare longum seret; habuit enim eos omnes sibi conjunctissimo , in quorum Ecclesiis Apostolicum munus obivit. Ex amicis vero ejus, qui hac nostra aetate litteris inclaruerunt , & Italiam admodum illustrarunt , commemorandi cum primis sunt Lud. Antonius Muratorius , Joannes Lamius , Camillus Almicius, Petrus Andreas Galland , Jo: Baptista Passerius, Franciscus Xaverius Centi, Caje-tanus Maria aBmimno, Constantinas Rotignius, Anselmus Boriolatii, Io. Lauri Berri, aliique, quorum sere omnium epistolae ad Concinam extant, plenae in eum benevolentiae, atque doctrinae. Non minori gratia apud suos vixit ; ac praecipue apud Io: Thomam de Boxardore, modo singulari supremi N

302쪽

a a COMMEM T. DE UIT. ET Sc RIPT. minis munere ord. Praed. Praesidem Supremum , Nicolaum Augustinum C bignotium, Raymundum Berolatum, Thomam Augustinum Riccbinium , Iaco-hum Thomam Me nium, Niceae ad Varum Fluvium Episcopum, Antoninum mi echium, Vincentium Mariam Blandolulum , Dominicum de Gentis, Archiepiscopum Antuerpiensem, Josephum Augustinum insum, Vincentium Mariam Disellium, alioseque plurimos claros pietate,& litteris. Habuit tamen, quod dissimulari haud debet, Concina ex oris dine suo aliquot sibi parum propitios, atque adve

sos ut sere in quacumque Familia saepe , ipsaque in Societate Iesu contingit) qui titulis nescio quibus lucubrationes ejus, atque molimina aegris oculis respexerunt. Quarum rerum Concina minime ignarus, memoriam hujuste rei injicientibus Apostolici Viri Francisci Posiadae apothegma objicere consueverat si sanctus scilicet cupis evadere , meminisse debes hoc opera tuorum effectum iri: se bai da diυeni/Ianto, ricordati, obe i suoi ti banno a fare . Caeterum ii, quos acres in se expertus est, tales non sunt, ut nomen ejus, ac virtutum famam, qua inter silos vixit, aut elevare, aut obscurare polliat.

AEger Roma discedit, re Lucam ad thermales

aquas pergit. ' . t

S Uperest modo, ut de Concinae morbo, atque oblotu dicamus ; quod paucis absolvimus. Atque in his quidem omnibus exponendis, enarrandisque scriptionibus utemur ejus Concellitarum, quae ad nostrali

303쪽

R DANIEL CONC. 273stras manus casu pervenerunt. Ergo Concina exeunte A. MDCCLI v. ob iuges labores , & asperrimam vivendi disciplinam nervorum dextrae manus contractione laborare caepit. Anno insequenti urgente mor-ho Venetias cogitavit. Quare die xxv I. iny Roma discessit, & die ejusdem Mensis ultima Florentiam pervenit, summa humanitate a PP. S. Marci exceptus. At vix Roma relicta nova,& magna profecto in eum adversarii ejus pertentarunt, quae eo praesente, animosque multorum praesentia sua confirmante, se posse assequi desperabant. De his ma-hhinationibus eum protinus certiorem fecit Caes.

Passisnaeus a , cui ea propter summopere cordierat, ut Romam remigraret, atque hoc modo mendaces redderet voces, quae de eo vulgatae fuerant.

Verum affecta iam admodum valetudine Concina exsequi non potuit, quod vir optimus postulabat, Scripsit tamen epistolam ad Benedictum XIV, seque ipsi, ac res suas commendavit, ut ex ejusdem Pontificis responso b haud obscure colligi posse mihi videtur. Florentiae autem a Corfiniis Principibus insignia habuit benevolentiae documenta; cunacta enim ipsi exhibuerunt, quae ad morbi fiangendam vim, animumque recreandum opportuna vide bantur. Quibus ipse tamen uti noluit, cum a deliciis abhorreret,& divinam in eo morbo voluntatem secum ipse perpenderet. Dum interim amiel ejus tristes, maestique serent , ipse solus intertitus &hilaris , totoque vultu redinens Venetias ire meditabatur , ut diem ultimum inter suos ageret . M m que'

304쪽

α COMMENT. DE UIT. ET SCRIPT. quemadmodum a Domino ferventissime quotidiana oratione postulabat. At consilio eius obstitere Medi et Florentini, quibus, ut thermales Lucenses aquas experiretur , res opportuna visa est , di valetud, ni ejus admodum prostratae profutura . Hinc horum voluntate Lucam concessit, ibique in consubrationem vocati sunt Borrisius, & Linius Medici Lucenses , quibus auctoribus medicam praeparati,nem sexdecim dierum sustinuit, unde selicius , ac utilius balneis uteretur. , Qua peracta ad Balnearia se contulit. Hoc loci non est praetereunda mentio Caroli Sormanii, qui etsi Concinam fama tantum nosset, adeo tamen multa in ipsum benevolentiae , di amoris singularis signa contulit, ut extra se Comcina raptus Deo gratias ageret quam maximas , atque ejus providentiam verbis magnificis praedicaret. At vero cum balnea experiri caepit, omnia infeliciter cessere . Haec enim vix ingressus sibi intus claudi ventriculum, anhelitumque ita eripi persentiebat, ut illico exire, urgente vitae periculo , cci geretur . Plura inde remedia Benυenutus, Medicus

clari nominis , excogitavit , sed omnia frustra , Ergo balneorum experimentum ini aliud tempus

dilatum. Toto Igmen eo tempore, quo Florentiae,

R Lucae constitit, etsi aeger admodum, & multis Vexatus incommodisi, nunquam cessavit a sollicitandis mortalibus ad bona consilia, atque a frugis

optimae praeceptis iis tradendis, qui ad se invisum

veniebant, Quum enim nomen ejus multas provincias occupasset, quocumque pergeret, pluri mi, nec infimae nobilitatis homines, reperiebantur , qui certabant

inter se se in colendo, observandoque viro, mori-

305쪽

P. DANIEL. CONC. bus,& litteris adeo perornato. Hinc, ut plurae omittam, quae expertus est, existimationis signa , dum Pistorio Lucam proficisceretur , obvium habuit Pisciae Antistitis Generalem, ut vocant, Uicarium , alterumque equitem, a quibus Pisciam deductus est ; cum Episcopus ille averet admodum hominem cognoscere , cujus scriptis tantopere ra. piebatur. Haec & alia a suis. in commentarios relata sunt, quae narrare fusius ii poterunt qui scriptionem nostram supplere' fortasse possunt, ac volunt. Igitur Concina e balneis Florentiam denuo migravit. Noua ibi remedia Medicis excogitantibus, &, quod sereaecidit, inter se dissentientibus, Concina horum contrariis divinationibus proficiens, Venetias propere vir, ubi paucos post menses mortuus est.

C A P. XLIT

Florent a Venetias redux diem visimum obis. FLorenita relicta Venetias pervenit die Iv. octo. bris A. MDCCLV. & quamquam valetudine admodum affecta, tamen gaudens,& alacer, quod jam moriturus opportuno' tempore ad suos se se recepisset. Ab hac opinione non' multum aberant Concellitae ejus, eo quod in ipso ingentem pituitam expellendi magnam observabanr dissicultatem . Medicae' artis hinc accita subsidia sunt, nec apparenter quidem frustrae. Convaluit enim ita per aliquot dies, ut tardius proinde quam evenir, eum vitam cum morte commutaturum ariolari amici ejus possent . At morbi vis, quae ope medicaminum sopita erat, non

306쪽

ν 6 COMMENT. DE VIT. ET SCRIPT. extincta, tentare denuo Concinam caepit, compulitque

in lecto jacere ; in quo ad obitum usque gravissimis

doloribus vexatus est , quin tamen unquam verbum aliquod incommodum pronunciaverit. Tantum poterat in homine ad patientiam, ac labores nato inveterata animi consuetudo. Hinc facie hilaris, totoque habitu , atque ore compositus Concellitis, aliisque ad se venientibus dicebat: se quidem inteν maxima a Deo accepta beneficia longum censera mortam , quo fui in terris exilium decurtabatur: ferventissimas ad Deum amoris plenas fundebat preces, & peregrinorum nautarumque sensus repetebat saepissime, qui post diuturna itinera vehementer gestiunt, quum jam patriae propinqui sunt. Diaxx. Februarii Anni MDCCLVI. nova rhematis Miscessione perculsus vere conclamatus est. Postquam illi gratias egisset, a quo mor vis nuncium acceperat, e lectulo surgens vivissimum erga Christi Gompus amoris , fidei, atque fiduciae plenum alloquium habuit , 8c media circiter nocte ad aeternitatem viatico sese comparavit . Hora duodecima sacro, exeuntium oleo inumstus est quum antea veniam a Concellitis suis adeo serventi oratione poposcisset , ut eorum plerique lacrymas tenere nequaquam po' tuerint. Reliquas inde horas in servemissimis eli-eiendis fidei , spei , & caritatis actibus in sum sit , Crucifixi continuo complexus , atque exosculatus simulacrum. Hoc in statu, scilicet imminente morte , cum verae voces ab imo pectore ejiciuntur ,& eripitur persona, manet res, a viro gravissimo interrogatus, num altercandi prurigine , aut livoris caussa tot libros exarassetὶ firma, constantique

307쪽

P. DANIEL. COM C. a 7 voce respondit: se ad solius Dei gloriam , ei que E Hesiae utilitatem eos edidisse; reque impulsu iugiter affectum fuisse , ux a supremo Iudice se reprehensum iri erederet, nisi eosdem conscripssset. Cujus quidem rei cum te ites ii omnes sint , qui novis simis ejus sermonibus interfuerunt , plane concidit

eorum vox,& mendax adparet, qui Concinam, a

tequam moreretur , palinodiam cecinisse, deque imiuriis, quas Patribus Societatis intulerat , veniam postulasse , falso aeque ac ridicule in vulgus dissipa.runt. Neque enim hominem injuriarum poenitere poterat, quibus illos nunquam affecerat ; quorum alioquin nonnulli ita sunt comparati, ac confiden.tes , ut eos omnes Dominicanos extremo in agone paenituisse dicant, qui placita Scriptorum S cietatis exagitarunt. Quod magis ne ineptum, aut ridie ulum sit, videant, qui otio abundant. Concina interim post habitum sermonem , cuius modo meminimus, collegit sese , atque post horam fere dimidiam a suae eonscientiae judice salutarem expi tionem , & indulgentiam postulavit. Inde eidem sibi suggerenti: quando veniam ct apparebo anre faelem Dei λ respondit eiro . Tum ipsi bonum esse nuncium repetenti, imo felin faustumque reposuit.

Cum vero saepe sibi in memoriam revocaretur: in manus tuas Domine commendo spiritum meum respondebat : re tu locum refugii . In agone autem fere constitutus, Crucifixi imaginem comprehendenς hasce promebat voces: O quam magna passus es Deus meus 1 quam gravia fancti tuis Tandem exitum sui proximum jam adesse persentiens a circumstantibus , stentibusque fratribus petiit, ut con

308쪽

278 COMMENTO DE VIT. ET SCRIPT. suetum in honorem Dei parae hymnum, Salvi Rr

gina nuncupatum, pro more praecinerent.. Horum

voces interiori cordis a flectu, quoniam voce non poterat, prosecutus est unde novum, atque postre. mum in terris Sacratissimae Virgini devoti animi tributum redderet . Tandem ad hymni finem ita complexu fratrum , facilem ei exitum precantium, verba haec clarae ivocae pronuncians: Iese libenter morior , diem ultimum obiit hora x VI. diei xv I. Februarii A. MDCCLvI.. Hic fuit Danielis Conci. nae exitus.. Neque sane uberior, virtutum exem. plo migrare ex hac vita homo poterat , qui admirabili innocentia, perpetuoque virtutum exerci.tio dies omnes exegit. Acerbum suis, luctuosum Ecclesiae , & grave boni; omnibus accidit ejus su- nus, quod eleganti,& gravisinae epistola PP. Sanctissimi Rosarii Venetiarum renuntiarunt se . Hanc autem licet pluries editam nos iterum evulgamus, ceu repetitis typis dignissimam, & praeclaras Concinae virtutes non adumbrantem modo, sed plane acivere exprimentem. PP. Societatis uti omnia in Con-- cinae laudem prolata, sic hanc epistolam non spreverunt modo, sed divexarun r. Quod si alii secissent leuius certe conquesti essemus; at intolerabilis prorsus res est , id eos praestitisse , qui laudis caeterin rum prorsus incuriosi ,. suos tantum encomtis dignos putanζ, & exaggeratis narrationibus nudas saepissime ornant corniculas, bonisque hominibus im ponunt. Hoc in P. Guvitalis obitu , ut recentiora. iacta praeteream, animadversum est. Vitam ejus ab homine studioso Societatis scriptam quaquaversum

309쪽

. :i P. DANIEL. CONC. a svulgarunt, atque essigiem , lumine ex Crucifixi simulacro predeunte collustratam, sparserunt per totum orbem I adeo admirodi iaspper exornatam in. scriptione, quam nemo sanuβ probare possit. At esse. rant suos PP. Societatis, sed. non invideant iis, qui viros cummqndatissimos laudibus , verisque praeconiis extollunt. Celebrarunt inde Concinae nomen, ac memoriam pl.res Scriptores, quor9m de eo laudes, quum notae sint, in locum hunc denuo i qgerendae non vi

dentur . His add- ego Epitaphium, quod saxo inci.

dendum , qua concinae corpus contegitur, composuit Vir amaeniorum , severiorumqua Musarum cultor , cum in primis aureis moribus, & castigatioris ethices clarus, ac laudatissimus Prosessor.

DANIEL. SUB . HOC . EST . CONCINA . SITVS . SAXO . PATRIAE . SUIQUE . CLARUS . ORDINIS . SPLENDOR QUI RECTUS . IPSE . FERUI QUE VIRTUTIS . INCENSUS . ARDORE . ENTHEA . TONANS . VOCE . SCRIPTISQUE . FORMIDATYS . ITALUM . PRIMVS . CAPUT. AUSUS. EXSERERE. SACRUM. INTULIT. BELLUM.MORVM. LICENTIAE. ET . HOSTIVM. TRUCES. RISIT. VICTOR. CATERVAS. SPIRITUM USQUE. AD. EXTREMUM. FORTI .ET. TENACI. PROPOSITI. ANIMO. OBDURANS.' NEC. ITALI. MODO. VIRvM. HUNC. SED. HISPANI .' MIRANTUR. ET . GALLI. ULTIMI VE. GERMANI. SAPIENTIAEQVE. HOC. HAURIUNT . AQUAS . FONTE. MD . ILLIvs. RUMPUNTUR . ET . FREMUNT. HOSTES. FRENDITQUE . INANT. DENTIBUS. MALUS. LIFOR.

Praedicatorum autem Familia quantopere Concinae virtutes, ac doctrinam faceret, declaravit uberrime in Comitiis Generalibus, Romae coactis A. MDCCLVI.

praeside Benedicto XIV. In horum siquidem actis inter

egre.

310쪽

28o COMMENT. DE UIT. ET SCRIPT. egregios Patres υirtutis opinione illustres Concinae memoria tonsignata est H hisce verbis. P. F. Daniel Concina , in L Danielis Proυincie Foroiulienss Oppido natus , atque in Venetam nostram Congregationem vigesimo aetatis anno cooptatus , eolendae, propagandα que virruris studio floruit singulari. Nam quum conri.

nenter praesentem animo gereret cogitationem rerum

aeternarum ἰ non fiam vita sua graviter Jancteque moderabatur , sed bomines etiam reliquos ct scribem dis libris, quos complures edidit, o asseduis rencioniabus, virtutis amore incendere conabatur. Suo in m.

nere tanta cum laude est ver fatus, ut ab illustrioribus Italiae Civitatibus eertatim eυocaretur , er amplid ma saepe rempla non eaperent multitudinem audito. rum. Ab honoribus maxime alieno fuit animo οῦ d,

sciplinae autem ordinis, inprimisque pareitatis in omni genere fludiosissimus; laborum vero se pariens, ut supra feri nibu posset. Tali modo quum nου- σfexaginta vixisset annos , perpetuoque fecisset, quae

docuerat, Anno denique MDCCLvI. x. Kalend. mr-xias , eximiis editis exemplis virtutum, aequo placidoque animo decessit. Quo testimonio a tota Domini cana Familia lato, atque omnium sane luculenotissimo earum cornicum oculi configi optime possunt, quae Concinam nulla inter suos virtutis, atque doctrinae opinione vixisse mendacissime crocitarunt. At non PP. Praedicatores tantum, sed alii

quoque viri dignitatibus, & doctrina praeclarissimi, atque Religionis studiosiores Concinae obitum deflevere epistolis moeroris, tristitiaeque plenis. CAR

Pag. I 66. Acta autem horum Comitiorum edita Romae sunt e dem anno.