Dionysii Sandelli Patavini De Danielis Concinae vita et scriptis Commentarius ..

291쪽

P. DANIEL. CON c. 26 Iconstantia, cessantibus nunquam contumeliis,&flagitiosis seriptionibus, ad obitum usque perduravit. Hinc vere ac sapienter a Benedicto XIV. intrepidus,

latus est. Licet vero pro servido ingenio tantas i jurias propulsare posset, conflata tamen odia, jactata convicia, institutae criminationes non permoverunt summa constantia, ac gravitate hominem, ut par pari reserret; licet aliquando verbis paulo a mrioribus usus sit , ubi nimirum vidit Christianae e. thices puritatem immaniter labefactatam. Quae etsi aliquid reprehendant, erunt tamen plures qui Concinae patientiam laudaturi sint, si advertant ipsum tam acerbe lacessitum, ac provocatum fuisse.

C A P. XLIV. Demissio, o animi modes a. HArum omnium, quae in Concina effulserunt,

virtutum Christiana humilitas fundamentum fuit. Hujus virtute laude ita floruit, ut non modo se ineptum, ae nihili haberet prorsus, sed etiam contemni, ut supra est observatum, despicique optaret vehementer: qui hujusce virtutis gradus supremus, atque persectior ab interioris vitae magiastris nuncupatur. De se ita humiliter semper sensit, ut mortalium infimum , divinaeque opis egentem se haberet, di praedicaret. Quare nec famae, cui, Tacito auctore , honi quoque saepe serviunt , indulsit unquam. De rebus suis vix loquebatur cum amicioribus; ingestam autem ab aliis de honoribus

sibi

292쪽

26a COMMENT. DE VIT. ET SCRIPT. sibi habitis commemorationem, aut celerrime abrumpebat, aut si hoc obtinere non posset, tanta nausea

fastidioque sui e neomiastes audiebat, ut interiorem cordis displicentiam vultu atque oculis non obscure

indicaret . Privatae vero vitae quanto desiderio teneretur cum pluries, tum eo tempore maximae declaravit, cum

oblatam sibi supremam a P. Thoma Ripoli ord. Praed. Magistro Generali Congregationis suae praefecturam modestissime recusavit. Erat enim in studio humilitatis ita defixus , & ab honorum insignibus admittendis usque adeo alienus , ut perpetuo carceri mancipari se mallet ,. quam aliqua dignitate decorari. Quod quidem Romae , titulorum emporii,

adeo de Concina erat pervulgatum, ac manifestum, ut una omnium vox esset: eaeteros quidem in spe

fructus arare, solum Concinam , omni abiecta De , militare. Quare putidissimum Auctoris Palinodiae

sub ejusdem nomine editae, Faurii, aliorumque ipsis similium mendacium est; tot suscepisse Concinam labores, ut ad Ecclesiae hosores, titulosque tandem obreperet. Quidquid enim obtrectatores ejus de eo dicere ausi lint , illud certum exploratumque om nibus est, qui viri facta penitius inspexerunt , ce- nodoxiae nullum indicium in eo adparuisse, talemque virum extitisse perpetuo , ut bonus esse semper curaret, videri vero semper refugeret . Hinc merito inter paucoς eos viros recensetur, qui vi tutem unice animo comprehenderunt, quique gloriam & zelotypiam, magnas scilicet illas duas aegri

iudines litteratorum,. ita procul abiecerunt, ut ho minum laudibus nota efferantur. , sola contenti ra tiope recte iactorum.

293쪽

P. DANIEL. CONC.

263C A P. XLV. Vita quotidiana asperitas, re disciplina. AD multos, atque sane maximos labores quo-

tidianae asperrimam addidit vitae rationem , quam primum carptam mitigata nunquam severitate ad mortem usque retinuit. Quae sensibus alen

di et, oblectandisque mirifice inserviunt, sibi penitus

interdixerat, qui ea quid rei essent, gustaverat nunquam. Bina ipsi ova pro prandio erant. Nullum paulo ex squisitioris ferculi, vel condimenti genus aut indixit, aut gustavit, communi cibo, eoque vulgari contentus . Si quando mensae lautius instructa conviva adhibitus interesse cogeretur, ita se cohibebat, ut fere nihil de asperrima quotidianae vitae disciplina remitteret H. Hinc PP. Scarponit, ac Fa

xii calumnia est b) Coacinae delicatiores cibos in

de sa Per ta conosenta, M' A fiet eris o sibi di sorte is otto a i rit P.

to a Drυirio . Or andiane ι a Faar αι simili xeIaiori . Ita sane de Concina loquitur P. Scarpomus S. I. in additionibus ad satyricum Kλrmen , de quo diximus Cap. XVI. hnius Comment.

294쪽

α64 COMMzNT. DE VIT. ET se RIPT. deliciis habuisse, ac sybariticae mense continuo assedisse. Septem enim mensium a sui ordinis legibus indictum ieiunium inviolate servavit semper , imo viginti postremos suae vitae annos rigido, perpetuoque jejunio definivit . Menis vero suae diebus e

tra jejunium ovum addere consueverat. Carnibus vescebatur nunquam extra ingentem necessitatem ,

ne iis quidem diebus, quibus vena ipsi secabatur. Sacris Dominici Adventus, & Quadragesimae, alii Lque jejuniorum ab Ecclesia statutorum temporibus, quamquam stactus laboribus rigidiore corpus jej nio extenuabat, solis leguminibus, aut herbis fiuis ctibusque contentus. Indica potione primis tantum Apostolici muneris annis usus est; consequentibus vero ita severe abstinuit, ut eandem absorbere detractaret , etiam si gravibus premeretur in comm dis, &stomachum ejus jam pridem affectum acerbitamis foret jactatum doloribus . Falso hinc P. Iacobus Sanυitalis scripsit; potione hac & quidem generis exquisitioris Concinam uti consuevisse . Erat enim sic affectus, atque comparatus ut quotquot qui eum eo vixerunt testantur ad corpori denegandum quidquid carni, & sanguini placet, ut ultimi morbi, quo consumptus est , tempore ne tum quidem indicam potionem gustasset , nisi & Coenobii Praesidis,& Medici auctoritas extitissent. Atque tum quidem sumsit, quasi aegro corpori remedium serret, atque ita altera medicamini immiκ- tam , atque interpolatam, ut quid esset, dissicilli.

me nosceretur. Inter vero edendum nunquam est

questus, licet per famulorum inscitiam , incuriamve quod saepissime contingit cibaria male coacta

295쪽

R DANIEL. CONC. 26sinconditave apponerentur. Qui decumbenti ipsi in.

servierunt quaerelam nullam, gemitumque ex ejus ore audivisse testati sunt, ne eo quidem tempore,

quo magni sanctique homines humani aliquid patiuntur. Captus proinde sola dulcedine coelestium rerum , pedibus cuncta subjecerat, quae terrena sapiunt: in sensibus custodia mira: in Praelatos summa reverentia: in Instituti denique legibus serva n. dis sie assiduus ac diligens, ut nec illarum apices praetermittens nonnullis superstitiosior visus sit; si ta .

mea in iis, quibus nostram salutem operamur aeternam aut superstitio , aut nimia cura esse potest. Quare amplissimam omnium artium bene vivendi

disciplinam non solum litteris, quod multi faciunt, aperuit, sed etiam moribus, quod paucissimi, e pressit, semperque prosecutus est. Quod quidem tu Christianae vitae magistris admodum optandum est: hi namque si secus vivant quam docent, si legibus,

quas aliis continentiae, virtutumque omnium indicunt, ipsi non obtemperent , magna ex parte doctrinae commendationem , fructumque videntur an .

mi t tere. Aspera haec, quam Concina iugiter tenuit, vivendi ratio,& parcissimae mensae disciplina eo admirabilior videbitur, si labores, quos sustinuit, inspiciantur. Sane multi ipsum adhortabantur, ut mitius tractaret se , & fatigatum animum studiis recrearet, ac reficeret aliquando. Sed semper frustra. Hinc Benedicto XIV. ipsum adhortanti, ne in se tam severus, atque inclemens esset, respondit: Se quidem si aliam minus I hinis obstam nanesci viam posse , quae ad faturis portum perduceres, eidem institurum libentissime ; at a Christi E- gelio non L l aliam

296쪽

266 COMMENT. DE VIT. ET SCRIPT. aliam didicisse, Ita universum vitae cursum exegit , ut juge mortificationis exemplum habitus

Ingens Ecclesiis utiliras en eius Apostolico missi reuise Iibris editis allata.

HIste amplissimis ornatus sulgensque Concina

virtutibus , atque vitae innocentia morum. que suavitate spectabilis maximam hisce deplora. Iis temporibus Ecclesiue adtulit utilitatem. Id norunt quotquot aut eius libros admirabili unctione, ac zelo persulas perlegerunt, aut eum e sacro pulνpito dicentem servore ineredibili audiverunt, ut nobis proinde in tam recenti praesertim memoria mentiendi caussa nulla esse possis. Quadragesimales conciones ab inculcatione jejunii auspicabatur nousine fructu, ut ipse ad aeterni Dei rerum omnium auctoris gloriae incrementum testatus est se . Quum vero in abusus frequentiores, ac perniciosiores ve hementi, atque interdum irata, & plena justi do loris oratione inveheretur, quamplurimos ad sani ra consilia revocavit. Quae omnia in totius Italiae luce clara , atque aperta cum essent, ab Episcopis certatim evocabatur summis supplicationibus , ut soncreditis sibi ovibus Apostolicum eloquium im-

297쪽

R DANIEL. CONC. et in pertiret. Manaverat praedicationis ejus fama in lon. ginquas terras, quarum accolae aegre serentes se talem hominem dice utem audire non posse, hortati eum saepius sunt, ut conciones nonnullas latio donaret ad utilitatem gentium plurimarum is Quare ex frequenti i psius adversus hodiernas corruptelas per ratione sese respicere plures caeperunt, virosque pedi doctos consulere, num recte ab se plurima perficis

rentur, quae antea facere nec minimum haesitabant.

Lucubrationes vero ejus in sacrae inediae tristitiaeque legum tutelam editae restinxerunt multorum licen. tiam, ac effecerunt, ut Apostolica auctoritate senten, tiae ab sedesensae confirmarentur. Epistolae Theologiem

morales adversus Bernardinum Benrimn coercuerunt

hominum libidinem , qui virginum j taminarum. que castitati quibusdam excogitatis insidiari pote.

rant. Ex libris porro, quos adversus Spectacula Thea. rralia , eorumque amatores scripsit, maximum collegi fle fructum , multorumque emendasse mores, ac consuetudines indubium reor. Constar enim plerosque urbium Praetores ex illorum lectione rei aequi Iatem a Concina propugnatae cognovisse,& scenicas repraesentationes, optimo sane consilio interdixisse,

quemadmodum Camerinil contigisse est exploratum a). Plurimi vero qui illa tanquam honestissimum

fatigatis animis levamen, atque solatium putabant, sese collegerunt se & venenum praeclaro recreationis titulo contectum norunt, seque inde,& tenera somiliae pignora ab iis submoverunt . Neque minus hominibus in saeculi turbine viventibus , quam re ligiosis viris prosuere Concinae elucubrationes. Hoc Lli uv

298쪽

268 COMMENT. DE VIT. ET SCRIPT. ut de aliis sileam, in Praedicatorum Familia manu sessum fuit. Quum alumni ejus statis temporibus sacris honestisque repraesentationibus vacarent in Coenobiis, post editos a Concina in Theatra libros te perarunt sese , nec unquam imposterum eo solatii genere se recrearunt, sed praeclaro exemplo Conc, nianam doctrinam confirmarunt. De Apostolic monastica paupertate liber permovix multos, & argumentorum soliditate evicit , ut Monachi severius

disciplinae genus complexi sint,& rigidiorem vitae disciplinam inierint. Ex dissitis regionibus nonnulli

eo quoque se contulerunt, ut inter illos vitam age. rent, a quorum magisterio Concina prodierat. Quarum quidem rerum testimonia luculentissima sunt plures epistolae ex Germania, Hispania, aliisque te ris ad Concinam scriptae, quas servamus a, opus hoc idem, atque alias Concinae lucubrationes tanti fecere aliquot Familiae hominum religiosorum ,

ut easdem non mensae tantum , quam sacris exercutiorum spiritualium temporibus perlegerint, eorumque considerationi obtulerint, atque proposuerint, obstrepentibus licet frustra Rium, aliisque Concinae inimicis acerbioribus. Quae porro utilitas ex The

logia Christiana aliisque a Concina editis de morali philosophia libris promanaverit conjicere facilius est, quam verbis explicare dicendo. Qui antea

tantopere Calaistas venerabantur , ut adversus eosne mussitare quidem auderent, a Concina excitati in

a Hae de re praeter alios fidem facit P. Eusebius amore in Epist. ad

Coneinam data Polligae die Octob. A. Μ Dccx Lili. , ubi haec ad rem meam .' id in Baυaria esseeit avia Levibratis Disciplina - Ap, stolie,monastiea ) ωt G aratistinianorem proυineiatis serio cogitet de suorum reformatione in lac caussa.

299쪽

R DANIEL. CONC. a in eos arma sumserunt,& vigiliis, egregiisque suis effecere laboribus, ut famosa illa nomina coharii, Dianae, Tam burnu , Caramuelis , Bonacina , Rufem-bat, Laeroiκii, qui voluisse putantur coeli semitas sternere, & exaggerare, jam humilius negligentiusque jaceant, & sint quidem in ore multorum hominum, sed in manibus paucissimorum . Hinc factum , ut limis oculis Concinae studia respexerint Probabilistae, eum ceu indoctum in statis buccis traducendo. Et si vero Concina plerasque opiniones docuerit, quae rigidiores videntur , ipsi tamen Rigoristae nomen affingere non possunt , nisi qui suerint aut iamorum doctrina plane diffollari, aut in Evangelii doctrina admodum rudes. Quod si nota haec sane nigra Concinae conveniret , eam procul dubio ipsi

inussissent in celebri illo libello, quem edidimus ,

PP. Societatis, quibus nemo subtilius, nemo diligenistius Opera ejusdem versavit. Unde nihil mirum fialiquot urbium Seminaria, Collegia , ac religiosorum hominum Ccetus Concinianam Theologiam magni faciant, quam plerique etiam Episcopi datis ad

Clericos Pastoralibus Epistolis commendarunt. Hoc praestitit nuperrime vigilantissimus Novariensis Antistes Marcus Aurelius Balbis Bertone . Caetera a

tem , quae in hujus operis laudem dici possent,

quoniam jam exstant scripta, nihil est, quod a nobis hoc loco ingerantur. CAP.

300쪽

C A P- XLVI LGratia e us, ct amisitiae apud praeclarissimos Viros ,

ERgo Concinam tot libris editis inlustrem , tot

que virtutibus clarum Viri probitate,& litteris spectatissimi summopere aestimarunt . suaque he nevolentia,& amicitia dignati sunt. Qua gratia valuerit apud Benedictum XIV. satis clarum ex dictis puto. Qua porro benevolentia Ponti sex vere maximus Concinam viventem complexus est , ea dem omninoe fato iunctum est prosecutus; quod in lignius atque expressus merito habetur amoris a gumen tum . Epistolam Encyclicam, qua ianus ejus toti orbi est renunciatum , & legit libentissime, Rin frequentia hominum commendavi e mortui viri virtutes non sine signi ficatione doloris, atque tristitiae, eo scilicet quod Ecclesia talem pantumque m senilirum amisisset. Apud Cardinalem Dominicum Passionaeum tenuit eum amicitiae locutu, quo nec inlultrior, nec coniunctior excogitari potest; conium xerat scilicet eos ethices mollioris commune exti pandae studium. Quam plures Cardinalis hujusce clarissimi, praeter eas quas edimus, epistolas servamus, in quibus Concinam de rebus secretioribus erudit, quod clarius est fgnum intimioris amicitiae . Ea

porro sunt exaratae humanitate ,. atque benevolen tia, ut a fratribus, aut parentibus amiciores e I spectare nec deberet , nec poster. Pari omnino loco

fuit apud Henricuna Henriquezium , de quo iam saepe a nobis dictum eli. Qui quum a Bened telo XIV.

inter