장음표시 사용
271쪽
P. DANIEL. CONC. 24 Idignitate, atque praestantia animo opinionem imbibisset. Sanctos, Sanctorumque Reginam eximio cultu semper est prosecutus, eosque praecipue peculiariter veneratus est, qui Apostolico ministerio incla.
ruissent ad quorum normam se totum componere,& efformare perpetuo curavit.
C A P. XL. Spes, ae Fiducia eiusdem in Deum.
SPe quoque, atque in supremum Numen fiduciali tantum excelluisse Concinam dixero, minus profecto quam debeam praedicem. Virtus haec, quam fidei nostrae robur , ae firmamentum Mystici vocant, ita animum ejus occupaverat, ut illa fretus munitusque nec arduis unquam commotus sit, nec
periculis minisque deterritus. Quum se undique calumniis laceratum , inimicis circumseptum acerri. mis , suosque libros ad suprema Tribunalia delatos conspiceret, ac se pene ab omnibus derelictum videret, non cessit animis, sed in Deo unice confisus, in eoque omnem spem suam collocans , suae illi caussae patrocinium enixe commendabat. Quod quidem vehementius praestitit, cum de Theologiae Christianae proscriptione actum est. Ualidissimi erant adve
sariorum ejus conatus : patroni non pauci : artes vero. ipsorum atque astutiae maximae. Tanto in turbine rerum , tantoque in nominis sui doctrinaeque discrimine, nullius fide, aut auxilio imploratis, socris quotidie mysteriis operans Deo Christianae et hi-ces, quam susceperat , defensionem commendabat, H h a
272쪽
242 COMMENT. DE VIT. ET SCRIPT. atque precabatur, ut sui in Ierris Vicarii confidimaret animum, ne ullo unquam artificio , aut ei cultione caperetur. Hinc in tot certaminibus , in
quibus Evangelicae doctrinae eaussam egit fortissime, amicis, aliisque fatum atrox,& temporum iniquitatem deplorantibus dicere consueverat: fe de fili.
ei exitu rerum haud desperare et adυerfarios quidem fui eoelum terrae miseret implorare potentium virorum subsidium, ara que omnes excog1xare : fe vero iis feliciorem meriro esse , qui unice in Deo eon
fideret , a quo fausta omnia re prospera sibi poliice.
latur. Hinc Dei praepotentis auxilio e tot praeliis victor evasit, a quibus se se expedire humana ope vix poterat ; quibusque eumdem necessario cessurum innumera exempla demonstrassent. Hoc modo egregiam navavit Ecclesiae operam; in arduis neminpe gravibusque rebus preces ad Deum multiplicans, cum nihil unquam moliretur, antequam ipsum accurata supplicatione consula isset.
C A P. XLI. Eximia in Deum Charitas, ct orandi aeeonremplandi studiam. SPem, atque in supremum Numen fiduciam Cha
ritas consequebatur, quae religiosum Virum , germanumque Evangelii praeconem informare debet. Hujus in Concina virtutis cum plurima sunt argumenta , tum ea maxime, quae ex ejusdem factis, ac libris colliguntur . Solius quippe Dei amo re , ejusque gloriae causia laborare se fatebatur, &
273쪽
P. DANIEL. CONC. 24 Ipiissimis ad Christum Jesum alloquiis cuncta in irsum bonorum omnium auctorem,az terminum reo
serebatis Uerba ejus omnia ingentem iptius in Deum caritatem redolebant. Nemo fere cum eo colloquebatur, quem ipse non aliquo charitatis stimulo per. citum , atque commotum ab se dimitteret - Quod quidem tanta voluptate animi , atque cordis dulcedine peragebar, tantoque intus aestuabat ardore chainritatis, ut & ipse fieret uberrime, & ab audientibus: Iaerymas saepissime eliceret. Fuit & illud incensi ejusdem in Deum studi r atque amoris argumentum mi. ni me obscurum, quod otii quietisque impatientissimus vitam suam, ac mores ita composuerat, ut semper ali, quid aut meditaretur aut ageret, quod ad Dei glo. riae speetaret incrementum. Quae quidem eo aesti mari plus debent , atque praedicari, quod ea concepit animo persecitque, quae plerique magnas molestias VR aerumnas veriti ita refugiebant , ut ne dum ad animum, sed nec admitterent ad aures quidem. Ubi autem scelera perpetrata audivisset, aut in recentes scriptiones Christi fidelium moribus perniciosas incidisset , angebatur vehementer animo , & acerbae quadam tristiti1 tabescebat. Zelo inde accensus in-eredibili , totoque vultu exardescens praestabat eae cuncta, que is aut impedire scelera posset, aut Christi doctrinae inlatas injurias vindicare. Eximia haec ita Deum Concinae charitas pepererat in eo orandi,&contemplandi studium frequentissimum. Antequam aut legendis libris, aut scribendis operam daret , Oravrionem praemittere' semper conlueverat; & licet A. postolico ministerio , sacrisque audiendis confessio nibus , atque aliis distineretur rebus sane gravissi- Hha mis ν
274쪽
244 COMMENT. DE UIT. ET SCRIPT.niis, consueta tamen ac certa ad precandum, propitiandumque Numen spatia temporis decreverat, quae nulla curarum moles , nulla rerum terrenarum occupatio diminueret, aut perturbaret. Lacessitus probris, injuriis , libellis , aliisque rebus similibus,queis vel in sanctitate provectiores aliquando commoventur, ad Crucifixi simulacrum consu-giebat , in eoque gloriabatur, ad cujus exemplum, tam dura, atque acerba patiebatur. Hinc in du-hiis, in prosperis, in adversis ad orationem tanquam ad tutissimam anchoram atque perfugium recurrebat, adeo in hac sperans, ac fidens, ut industriae , ac labori hominum nec minimum quidquam de .serret. Quod quidem cum omnes Christianae fide professores, tum verbi Dei ministros admodum decet, quorum eloquentia sine jugi oratione inania verborum strepitus merito dictitatur.
Deenses animarum Zetas, o Benevolentia i
sui adυerfarios sibique infensos. EX tamen incenso in Deum ardore charitatis, redundavit in Concina incent Iissimum illud
Animas, Christi Domini Sanguine redemptas, adjuvandi studium, quo ingenti totius Orbis consensio. ne cum vivus celebratus est , tum mortuus gratae posteritatis recordatione laudabitur. Atque hoc qui dem studium eo in gradu, quem pii doctique viri in Concina observarunt , cum non ita frequenter in multis adpareat , a malignis hominibus ceu rigor
275쪽
P. DANIEL, CONC. 24 Iintolerabilis , superstitio , & Zelus non secundum scientiam traducitur ineptissime. Ita sere pietatem intrepretantur homines , & depravata plerumque sunt judicia Christianorum. Longum foret exacterem prosequi cum ejus singulae lucubrationes, cunctaque
vitae momenta animarum salutis procurandae studii totidem sint certa, & luculenta monumenta. Cum
primum Apostolicum iniit ministerium nervis omisnibus contendit in dies, unde illud majori cum au.ditorum prosectu , fructuque posset obire. Incensa
oratione a Domino nec sine lacrymis quotidie flagitabat, ut daret voci suae vocem virtutis, qua a peccatorum veterno excitati homines ad propositas sanctitatis regulas conformarent se, & meliora chari mala aemularentur. Vir minime fucatae eloquentiae,
nec in singulas voces numerosque sollicitus , itaveris gravibusque sententiis audientium animos percellebat, ut in iis quosdam veluti aculeos relinque. ret, a quibus esset auditus. Hinc perorationem ejus
non ineptus populi plausus, aut stulta facundiae commendatio sequebatur, sed alta populi suspiria , gemitusque , & anteactae vitae detestatio salutaris . Quare non pauci post auditam concionem eum imterpellabant , quamvis sudore madidum , & vehementi oratione fatigatum, unde sui ex homologeses vellet excipere. Quos ipse tam humaniter excipiebat labatur, ut quicumque semel ad eum accessissent, pietatem ejus atque doctrinam uunquam desinerent praedicare . Ex fervido porro , incens que ejus zelo multiplices manarunt heae declamationes, quae in scriptis ejus observantur, quaeque maximam habent vim ad animos commovendos. Hisce
276쪽
et46 COMMENT. DE UIT. ET SCRIPT. mi consueverat sive diceret, sive scripto adsertione ς suas manifestaret; posteaquam firmissimis argumentiveas muniisset, ac claro tu lumine constituisset. Ex quo factum est, ut plurimi vel exacerbato in eum animo ve I imperiti ad res distinguendas scripta ejus nudas esse declamationes nou minuς indocte, quam falso & inepte dictitaverint Cumque pariter maximum se philosophiae morum perstudiosis subsidium laturum putaret, si corruptos indicasset fontes,& perniciosas opinationes Calaistarum quacumquct arreptae occasione exagitasser , ex hoc pariter accidit, ut dum ita se gessit a nonnullis in cusatus sit, quasi magis in aliorum opinionibus convellendis laborarit, quam in stabiliendis suis sa Conciones suas contrae praecipuos, & quidem multos aetatis nostrae abusus , ac eorruptelas elaboraverat, in quas vehementissime invehebatur. Ubi vero malum perniciosius, A medicinae opportunior credebatur, is erat ejus orationis impetus,adeo graves veraeque sententiae, ac tanta ire omni gestu at que habitu pietas, is denique ardor in oculis emicabar , ut peritissimus quisque rerum aestimator Phunc demum esse Christianum oratorem, germa numque Evangelii praeconem palam testaretur. Quam iugi, atque assidua lectione ex purioribus Cliristianae ethices sontibus hauserat ipse doctrinam , eam ut omnes sequerentur, omni ope studioque nitebatur
a) Notam hane Coneinae intissit Carolus Dminit in Lib. II. De stud. Τεeialia Norma Fidei Cap. I. s. ro. Qui sui demum de Conistina iudieium Horatiano e stato concludit: Laiadatiar ab his, eum tur ab iniν. At ei at necesse , ni Denina & laudantium Coaci. nam ,& vituperantium metata, atquo naturam expend:sset, unde dictum illud, an Concinae aptari posset, dignosceret.
277쪽
P. D A N I Ε L. C ou e. a 4 Cumque vitium probe nosset palpari gaudere , atque veri cultores odisse, nihil frequentius cavebat in scriptionibus suis, quam eos non esse consectan. dos conscientiarum judices, qui crudeli benignitate vulnera palpant, non resecant, blandiuntur aegris, non medentur, angustam denique laxant peccatoribus salutis viam, & falsa securitate delusos in aeternum secum interitum facile abripiunt. Hoc animo instructus, hacque libertate gaudens, eam, quae in doctrinam morum irrepsit, opinandi licentiam, dum quidem spirare potuit, acriter & vehementer insectatus est. Quae dum est exsecutus a benignioribus Theologis praeposterae severitatis nota insimulatus elt , ab aliis autem notatus,quasi peculiaris Instituti homines perstringeret, & Christi fideles ab eorum Ecclesiis avocaret. A quibus criminationibus cum voce tum scriptis adeo vere solideque defendit se, ut nonnisi male feriati homines, atque in libris ejus peregrini obductas cicatrices ad hane usque diem vi-Nas servare pertentent , aegrorum insanientium ad instar, qui medicum ac medicinam odisse solent, tamquam sibi minus usui futuram , minusve proficuam. Quamquam vero plures haberet hostes,qui atrocissimas adversus ipsum in locis, in quibus erat
conciones habiturus , spargerent calumnias , tanta tamen ubique acclamatione dixit , tantamque habuit auditorum frequentiam, ut concionis horam
antevertere persaepe coactus sit, ne magna accurrentium multitudo, quam Templa vel ampliora noucaperent, tumultus turbasque cieret; Sacerdotes vero, qui ante concionem sacris operabantur mysteriis, populi frequentia praepediti , vestes ad aras de
278쪽
et 8 COMMEM T. DE VIT. ET SCRIPI.ponere , ibique consistere non semel compulsi sint Quare Apostolicum ministerium in illustrioribus Italiae Civitatibus omnium savore , & frequentia obiit. Romae septies in Basilicis augustioribus con-esonatus est , semperque omnium ordinum plausus,& admirationem meruit. Pari favore Florentiae, Boononiae , Ferrariae, Mediolani, Brixiae, Mantuae, Venetiis, Patavii, Pisauri, Neapoli , aliisque in Urbibus dixit. Tanta tamen fama minime elatus, ruodiorem quoquo plebem subsidio egentiorem non despexit, sed ad hanc quoque instruendam erudiendamque catechesi curas omnes, cogitationesque convertit. A quo ossicio summae pietatis, quod demi sum tamen ab indoctis, & gloriosis hominibus arpellatur, nunquam avocari potuit ab iis , qui ampi i lsimum suggestum ultro ipsi exhibuerant , dummodo eidem ossicio nuntium remitteret. Imo ardore caritatis excitatus in rudium hominum gratiam postremis vitae suae annis Catechismum comoposuit, qui apud suos adhuc delitescit. Tanto porro aestu servebat cum plerosque Christianos a recta salutis via longe abscedentes conspiceret , ut ali quando maximo ex offensis Deo illatis dolore assectus dicere consueverit: se quidem, si sibi ipsi ιicuisset, etiam si in stultitiae noram incursurus esset, proditurum in vias, re palam declamando illos a pecca-
xorum veterno , atque a praecipiti via reυocaturum.
Ut vero male factis admodum tristabatur , ita gestiebat effusissime, cum aliquot virorum, ac praeci pue Ecclesiasticorum audiret praeolaras, atque inli- signes virtutes praedicari. Tum enim prae laetitia effusus in lacrymas Deo agebat gratias quam maxi
279쪽
mas , quod senescente jam mundo tales timosque viros excitarer. Id cum pluries accidit, tum praeeipue cum Cardinalis Uuirini , in extrema inopia rerum , tae luestium propter insignem in pauperes caritatem defuncti, mortem audivisset. Quam porro habuit in proximoa caritatem, easdem ad sibi infenses, atque ad Versarios acerrimos extendit. Dissi. eillimam hanc , atque summam Christianae persectionis disciplinam erga P P. Societatis habuisse Concinam ignari rerum paradoxon putabunt , nosque insanire dicent, qui eum ceu Societatis Iesu amicum, minimeque ipsi insensum exprimere, ac repraesentare
audeamus. Fateor me talem tantumque non esse
scriptorem qui possim notam hanc a Concinae vellere , quam'praeter fas, & jus PP. Societatis plerique ipsi inusserunt. Si quid tamen mihi dicere liceat, ut profecto licet,ajo injuste omnino tanquam deterrimum Societatis hostem Concinam traduci. Sane P P. Societatis millies eum acerbitatis, livoris,& odii in Societatem reum palam vocita. runt , at nee semel adjudicata crimina probare potuerunt; ne rum quidem cum sui caussam tanto apparatu apud Pontificem egerunt. Ergo unicum Con .
cinae crimen sterir, quod plerosque de morali Philosophia seriptores Societatis exagitaverit. Hoc vero utrum.injuriae loco habendum sit, an potius summae laudi ducendum, facile quivis agnoscere potest , nec est opus, ut quaestionem ipse exsolvam ,
quam plures auctores mirabiliter pertractaverunt: Plurimos quidem ex Societate scriptores reprehendit ipse i , & caitigavit: at. hoc eo modo praestiritit, ut consutatio Casui starum nequaquam ossiceret
280쪽
Societaus culus illustriorei Virps, argus lTheologos prolixis, verisque laudibus eκornaviti. kμdam Pro. habilitat melaon, a plerisque Societati Iributam, sinpius in libris suis ab eadem repulit. Tyrsi Gon Iesi conatust, piosque pro eadem macula a societ te abstergenda affectus plurimum illustravit; atque in Theologia Chrsia adeo grande eidem panxit elogium, ut hoc solum argumentum luculentissimum Concinae in Societatem devotionis esse possit , adiisque ora obstruenda utique aptum quam maxime , qui illam cantilenam odii, di iuroris ad nauseam recinere solent; nisi isti ita essent comparati, ut illi eo hostium habeant loco, qui cuncta placita, ac dogmata suorum amplecti. dedignantur. His aliisque suae existimationis in Societatem testimoniis minime contentus Moralem Theologiam P. Gabrielis
Antoine, Galli Theologi e Societate doctissimi , antea sere ignotam Italis, R quorumdam calliditate occultatam, primus in lucem protulit , auctotque fuit Balleonio, Veneto Typographo, ut eandern ty pis vulgaret suis, timoremque animo ejiceret, ipsia nonnullis artificiosissime injectum. Ita cura ac studio Concinae editum primo in Italia opus est, quod Theologi peritiores, ipseque Benedicitus XIV. summis laudibus celebrarunt. Illustratum deinde a P. Philippo a Carboneano O. M. Theologo, non sinet ingenti decore Societatis palmam fere praeripuit
caeteris morum doctrinae scriptoribus, qui usque eo fuerant in manibus studiosorum. Uulgare etiam decreverat egregias elucubrationes PP. Comitoli, G. margi,&Gonxalesii, sed multa, malo plane fato,am carunt,& absterruerunt hominem a proposito, quod