장음표시 사용
391쪽
ctiore pate,facthac uestro iuri mature redditi,sub tutoribur ac curatoribuq imbecilliore & imperitiore aetate egistis, eorumq; diligentiae & uigilantiae fructum ia percipitis, si uultis. ut sortunet uobis D eus reliquu uitae cursum, date quaeso opera, ut lumina & benevola animi gratitudinem erga tui res, & curatores uestros declaretis, eumq; honore & obse uantia illis deserentes, quale uobis, ab ijs, quos maximo beneficio affecilli, aut quale a uobis, aliquando sortassis committendi; pupillis referri opta retis. Et tunc eande cura era
terea & sollicitudinem,& fidem libenter, diligenter,& sid liter talibus uestrae fidei commissis si sic res eueniat impendite, quale uobis impensam fuisse certa experientia didicistis, S csipertu habetis. Quod si feceritis,&diuinae, A naturali legi obteperabitis, pariterq; &in hoc seculo probitatis laudem, & in futuro,uirtutis mercedem consequimini .
AE C suerunt Lector eandidissime, quae quam breuissime potuimus, de pupillorupatrocinio in mediu proserre uisium crat. Nunt plures alij tu Veteres, tu Neoterici, qui hanc materiam non in Deliciter explanarunt, uerum quod hi aliquanto diffusius S sparsius, id ego in hunc unum libellum, utilitatis uestrae gratia congerere uolui, apiculae more Per uarios iurisperitornm hortos uolitans, & quicquid huiemateriae nostrae congruere uidebatur, id omne in huius librialnearium congessimus, saxit Christus ut pupilli hinc suae salutis & gloriar aliquem dulcedinis fructum percipiant, non incassum me hic tunc operam nauasse putabo. Libru autem hune Pupillora patrocin tu inscripsimus, quod tu de ipsis,p pillis S minoribus,tum de ipsorsi relictis a parentibus bonis tuendis, S augmentandis potissimum tractet. In quo libro siquid paulo audacius,aut incircumspectius protuli mus, rogamus aequum iudice, ut ea candide,& boni collat, & ut non damnet noua conantem, in ijs quae Icriptores passim ita cola
392쪽
E tractarunt, atq; saepe ta tenuiter & frigide, ut plus saepe sastidi j,qua iudicii mihi in hac materia contulerint, certe ut hoc cum ipsoru uenia dixerim cepe mihi paru operae prae iliterunt,potissimum anthores uetuitiores, Neotericos coperi mihi magis profuisse, utpote quos quotidie videmus, tum prolixiores, tum accuratiores in suis commentarijs cxiste re, quam antiquos. Neoterici enim dum scrupulos,& nodox in ueteribus,aut male intellecta conspiciunt, eade suis scriptis annotant,& corrigui,& eoru errores ostendunt. Omisimus multast fatemur scriptoru, consiliorum,tractatuum, opinionumq; allegationes, quas infinitum fuisset desuperstiti stim referre,& quae magis ad confusionem, quam ad erudinem fecissent. Praesertim,qd cu legum praesidio pugnare, ac nostra tueri constituerimus. Quod si tamen ad Neotericos, uel etia ad antiquos confugere, S bonas horas male perdere Iibeat, profecto uidebis segete huius materiae in immensum pullulasse,& quid Iurisconsultotu sacile principes, locis superius allegatis, scripserint & tradiderint, hoc in libello longe stelicius eadem prosectbc5spicies. Reliqua ociosis,ambitio, sisq; disclitienda relinquimus, qui utina scientia magis, qua manibus detractionibus nostrum opusculum illustrare studerent, quod Dei Opt. Max. fauore suffulti magna cura dilige itaq; collegimus,cudimus,& edidimus. Sed c6perio in noenoltro seculo nequam, quosdam ad eb peruersa mente praeditos,& maledicendi scabie corpios, ut ne a quibusq; quidem honestissimis, talem maledicentia sua nocentissimam cohibeant, sed plar rumq; ueluti lucernari j quida caniculi eminus sublato gutture, in generosissim si Leone latrareno definiant,
in cuius conspectu uix mutire praestimerent. Huiusmodi autem hominum dementia, tametsi authoribus parum obsit.
ab improbo enim uituperari, laudari est) id tamen efficit ud multi contra bonum Reipub.scribendi calamum cohibeant Verum mihi non tam infirma mens est, ut blaterones tales, aut eorum occulta linguae iacula metuamus, aut eos qui uix dum primoribus labris legale philosophiam degustarunt,ip sos tamen Iuris antesignanos Barto tu Baldum,& Panormitanu mordere nouerentur,tantum abest ut formidenius,ut pci
393쪽
sus ipsorum temerarium stultitiam rideamus. Si enim hi taperent, eis magis consideiandum esset, quod Augustinus Ecclesiae doctor eximius, in Canone. Ego .f. distincti. in haec uerba protulit. Ego inquit solis eis scriptoru, qui ia Canonici appellaintur, didici hunc timorem, hon0remque referre, ut nullum eorum scribendo errasse audeam credere , aut si aliquid in eis offendero, quod uideatur contrarium ueritati, nihil aliud existimem, quam mendosum esse codicem, uel noesse assecutum interpretem, quod dictum est, uel me minime intellexisse non ambigam. Huius praeclari doctoris modestiam, non asseqtiuntur, qui quantovis etiam nomine polleant, tamen uix inspectis textibu , nos ita atque ita legere, R dicere a serunt, veru non ideo eos, uera dicere putemus, quod tales hoc ipsum dicant. Hos itaque rogamus & obse- eramus, no nos perperam iudicent, prius quam ipsos textus
altante pcrspexerint. Erunt sol lassis alij, qui nihil hic esse quod nostrum sit, dicent, notamq; illam Aesopicae corniculae fabulam mihi obi j cient, quae si pennis nudetur alienis,uel
Heraclito abunde risum moucat. Quibus nos.operae prec ufacturos putauimus,si i ps, persuaserimus, quod hic no tam propria,quam aliena, longe lateq; petita, S passim confuse dispersa nostro labore in hanc Epitomen congesserimus, ut qui hac materia opus habebunt, stiti minueniant, quod sibi pro suturum esse credent . Erunt fortassis praeterea alij, qui. hoc opps uaria stribiligine, Roma neq; linguae dehone ita me tis inquinatum oblatrabunt. Potuisset fatemur in uenustiore eloquio rcs ira stari. Verum quod haec materia grauior sit, si trethoricis legibus lubi acer c d c beat, no me mouet scabrosus stylus,&ob festinantiam minus politus ac limatus. Idcir-m ego i isde responsum uolo nos morem rc liquorum nostrorum obseruare cupientes, hic uerbis praesentibus S appositis usos , quibus sententiam ac sensum coim l .eti satis superq; sui. Et nos haec aus0ssuisse no improbabis, spero, optime loctor, qui hac tempestate, licet periculosissima, atque detractionum infinitarum plenissima tam tenuem tame studii nos ri mpellectilem proferre, atque in publicu depromere non
Oxubuimus, quodq; potius rem supra res aggredi, S longet
394쪽
h eras Mostris imparem prout iam subir , qqam inertnc uitam dithere, & peritorum uirotum ei gere iudicium ten tauim uvlongc: qilinis fuisset fate orat alamu prorsu, ybstinere,& silenti imi titer premere,iniam temere quicquasupra uires coriari. Diuinae tamen clementiae eonfisi, stiperamus hunc intum nolirum non orantibus nisum iri abortivu. Quocirca omnes ex aequo tragamus , ut hanc lucubratiunc
Iam nostram aequi bonique consulant. tiuibus haec nostrae placebunt,aut qui aliquid fructus ex li is aecerpent, gratias ago maximas, quodinare nostra, sua beseu'medipne digne N, S de iis bene sentire, meliusq; de iis praedicare,& corri thesidationibus ornare reicupiunt.Si autem hic Lenevolis S tandidis pares gratias neque agamus, neque praestemus, sciant illi, quod hic mihi faciendum sit, quod pannoso debitori. Nam sicut is debitorum mole supurciliis bonorum cessione facere cogitur, ut carceris moIestiam , uitet, quod alioqui . non habeat unde soluat, ita di mihi hic faciundum ui-i ideo, ut qui gratias pares, aut cafidore benevolo-ἰ . condignas peragere MDi possumus,quasi a umeritorum ipsorum magnitudine opinpressi, totam gratiar u cessionem . .. Pi illis siletainus, ne in tene-- g
ergastulum impru. . trividat dcntes detrudamur.
Vale, & nostris laborib*s fruere talicitex, io
395쪽
Sininationum compendissa Exege'
Im si sinctiones ad ea pis frequentius Meidere nolent, ranssitae
Legsatores ad eorum quae saepenumero euerunt cognitionem, multis πψgis quam quaera contingere silent, astringumur. Praxis uera Legum, Canommique enucleatrix es ἀTheorica, id est, Scientia sine experientia , partu es momenώ. Expertus non artis x, tertius operatur artifice nexperto . Natu potentem, res facilem, isspromptum reddit artificem: Ocuilibet artificio praebet experientia nuetrimentum. Experientia es ax rerum metiora.
Quaesis omnis a definitione presio ei bis P Subbasaris quid sit s io Subbasiatis unde dina tar Subhastatam rem e , praecon ara paria noram--3 6um . 1 α Subbastare quid HI i . . 33 Hasa quid emat f Praecones quid sim lx s Subbasiario in quibus requista 3 16 Subhastasio an requisita in uendisicine n rum Ecclesia ae ia
396쪽
Ig Subbasiario praeto commodum , ianuis ct aequum nil si adbem. et ' Subbastari niss=lemitat, nequaquam leuis solennias est. Lo m alienarione , ipsius solemuitate , ct forma rerum ecclesiasti - rum, ct similium. 2I In alienatione rerum ecclesiastiarum carasae cogni: is principio δε- fideratur. 22 De Hierari nis legitima eos debet apparere ac discuti quid magis alienari expediar. a 3 Vbi dissutarur causae eenuis absimiliter requiritur. 14 Alienario rei e eisiasticae uel reipublieae , in ualeat, quinque ira et
a s Alienario uehundisio rei ecclesiasticae,ut ualeat, debet necestaruaut euidentis utilitatis Ecetis, e se feri. ao De ipsius Leclesia utilitare ae necessitate, ad effectum alienas Aniis siendae, aliter cons re debet, quam per praelazi aut Iuperioris
a sertionem aut confessionem. 27 confessioper uoluntaria iurisdicti s modum emanans, ecclesia
a 3 Alabarissa debet requirere nimiatam consensum pro alienarisne
ast GDetudo curiae si valit,circa decretiinterpsi bisse Useruata, 3o Arma debet esse amsi cmiuncta . 3I Decretum quia est habilitazis ad actum, semper praecedere debet. 3α Contractus quod, est utilis Ecclesiae, deretium potest praeeeδε-
re Osequi etia ex interualis , valetque eotractus Baldo teste. 33 In alienarione rei Ecclesiasticae solemtas quocunque etiam iure re quisita, issa, nonnullis in Pasibus contractum minime uitiat. 34 Ilas qimido nodieae aestimationis dicatur, iudicis arbitrio statur. i3s In reiecclesiasticae alienatione iura certamsolennitatem requirentia, habent locum quando alienatur di rectum , nequaquam quando iniue dumisium duntaxat. 36 Episcopus uel Praelatus quauri emit rem a sua ecclesia aut capitis A no requiritur solenitas quae requiritur in extraneo emptore. 3 7 Statutum arctans Eeclesiam uel pium locum ad Mendendum, an ualeat λ33 Subbasiario an requisita in adierasima rerum publicainum ac com
397쪽
V ONIAM Sacrosanctari iuris . lanctiones ad ea quae frequeni lius accidere solent coditae in t teste Pomp. in l. lura costitui. ff.
deleg. prs sentis instituti meiq;.
muneris esst non absurde cesti,
nonnullas studii Mora in lim di icollocare: quum legi statores ad iis eoru , quae saepenumero eueni ut cognitionem, multo magis qqam equae raro contingere solent bastringuntur, ut,in Authent . ut fine prohib matr. debit. &credi f. quia uero. Cuius itid . .
S lucule ter meminit Cels. I. C. ini. Nam ad ςa.ffide legi b. Huius itaq; Exegesis materia admodum frequens, & utilis est, necnon in pro 'us uera legu canonumq;.enucleatrix e 3 est,naldo teste,' in titulo de Feud. sine culpa n6 amitted. inusib. Dud. apprime comendabilis. Hinc regulariter ait D. et 4 Ioan . And. in c. Post transsatione, per illum textu, ' de rensiciat. Theoricam, sine practica scii adaptatione, id est, scien-. tiam sine experientia, parui admodum esse momenti. Quod, etiam perpulchre alibi ait quidam magni hominis philosios plius. Expertum non artificem certius t operari artifice in- eσ .expello. Atq; idem alio, t fatis et celebrinoco. Natura potente, ars facile, usus promptum reddit artificem,& cuilibet , artificio praebet experientia nutrimen tu, cuius partim & meminit Marcellus I. . in l. legatis. g. Ornatricibus. ff. de: leg. . 3 . quibu, nec inconcinne addi poterit textus in c. qua sit,ad 7 ex Ordiu, cum gl. in uerbo. magistra rerum,' de electio. lib. 6. habens magistram reru emcacem experientiam esse. Qua ob rem ad munus susceptiim progrediantur. Sed ne ex ignor εῖ tis,t incognitisque procedamus, quandoquidem Omnis quae
ictio a dc finitione proficisci debeat ut inquit Cic. primo Oiarificior. libio prectu operae duximus, Musis bene fauentibus, scit citar. Quid sub hastataopundo distat in quibus requisira i di cuius emcaciae sit λ Cuius ordini ut faciamus satis : Subha- 'statio
398쪽
statio est rei uaenalis publice expositio cli praecon re uel edircto uel proclamatione, quae pluris licitanti se offerenti conceditur, sicuti probatur ut Authent. Hoc ius porrectum. de sacrosanct . eccles. &ini. Prima C. de fid. instrum. ru : tro re hast. fisc. lib. io. Et dicitur subhastatio, t ab hastario, quod secundum Papiam, locus est ubi uenduntur uel uedebant proscriptoru bona. Animaduertendo tamen, nequaqr I disparia in iure unqua reperiri, t re esse subhastatam S praeconizata,uti impera. Seue.& Anto. meminerui mi. ordo. coniunct. glos. in uerb. Sub hastatas, C. de execut. rei iudica. necnon Dioclet.& Maxi. Imper. in l. Edicto. C. Si aduersi
fisc. restitu. postule . cu nonnullis iuribus minime dissimili-Ixibus. Hinc sub hastare, est sub hasta mittere, hoc est, i per au13 ctione uendere. Hasta. n. erat uirga quae dabatur,' quii potestas cuiqua daretur alicuius mercis. Et praecones s Prisci I no teste iunt qui iussu magistratus 'publice aliquid ore de- nunciant, qui auctione faciebant, & audientia in theatri, in dicebant, &c. de eiusmodi fatisq; elementariis ueni ut relin ras quenda. In quibus uero requisita lub hastatio : hoc opus, hic labor est, seriatim elucidabimus. Subhastationis solennitas in nonnullis uenditionibus particularibus, speciali ex priuilegio c6petentibus et sit cognitu necessaria, nemo non ex sequentibus facile iudicabit:utpote in bonorum Ecclesiae, tem16 plorum, hospitalium, ' nec non similium uenerabilium domorum, collegioru ac piorum locoru ut a dignioribus exordiamur inuenditione, quorum bona, potissimum amna Obi- ilia, subhastationis absque solennitate, uendi, alienarive proculdubio nequeunt. Huic nec dissentanea sunt quae habent per Impe. Iustinia. in Authent. Hoc ius porrectu C. de sacrosanct. Eccle.& in Authent. de no alie . aut Pinu. rebaces. immob. 6 Nos igitur, Colla. Σ.&in Authen. de aliena &em phi. Colla.s.f. uocaut sui3 ipsis, S f. Haec uero iubemus. Co stit. 3. unde dicta Authen. de propiaest S ulrpbiq; Bari, Cui nuthenticae concordat. f. Hoc ius io. q. v. ubi hac Authetica uerbotenus legimus canoniTata, i utiq; canonico in Ecorporat 2. His Ieruit si, uoluit Anget .m dict. Authenti c. de alien.&emphit*O.9. hoc autem I. colum . in uerbo nota his . . quod
399쪽
quod res Ecclesiae subhastantur Colla. 9.Barto. in l. Eos qui C. de diuers. praedi .urba. lib. II. Sed praecedentibus subnectere proposuimus quaestionem quam ponit Baldus ad prae- 17 allegatam t Authent. Hoc ius porrectum, ubi inquit, Demus res Ecclesiae uendi, subhaliationibus omissis,nuquid tenet uenditio p Cui interrogationi succincte ibide satisfacit resoluendo. Si ius ciuile inspiciamus, minime: dicta Authe. Hoc ius porrectum, quodq; notatur in l. Si tempora de fid. instru . & iure hali .fitc.lib. Io. C. Si uero ius Canonicu seu Pontificiu perlegamus, no esse subhastatione necessaria iudicob: mus, nec aliqua est decretalis, quae canat necessariam esse, quod ait signandu . Eiusdem iniae ac opinionis uidetur Innoc. in c. dudum, de reb. Eccles. non alte. in s. Quia dicta Ruthen. inquit fuit introducta ab Imperatore, statuedi potestatem nequasi habente. Tamen quicquid Baldo sentire placuerit, communi Doctoru opinioni ac sententiae inhaerebimus: quandoquidem uti supra allegatum est, dictam A 18 thent. t Hoc ius porrectum in s. Hoc ius porrectu Io. q. a.
uerbolenus canonizata ac iuri canonico incorporata reperimus,relinquimus tam e iuris studiosis interim cogitandum. Subhastatio em ut uulgo notum est praeter comodu, emolumentum, bonum & aequum affert nihil, quemadmodum ex subsequentibus facile constabit. Ideo glos. ordi. cu infauthoritas, deficiente textu, maxima est olum authoritates acitccelles Bar .m l. vluim, is de iusti.& iure. Sc Bal. in l. Cumas haereditas. C. depo.testibus u equasi minimis ait, ' Subhastationis solennitatem minime leuem solennitatem esse in Authent .de fidatus. in s. I. super uerbo sumus, si signantera o ponderauit Bal. in dicta l. ordo.t Nec incallimi fuerit, hoe passu de alienatione, ipsius solennitate & sorma rerum ecclei 1 siasticarum atque sinultu obiter ac leui brachio mentione sacere, in qua profecto causae cognitio principio desiderat,
sicuti colligitur ex c. r. in fine extra .ut eccles. bene si . sine diminutione conseran. atque per Archidiaconum in c. in uenai ditionibus, i 7. q. q. Debeti enim de alienationis legitimali ac iulla constare S apparere: necnon discuti quid magis alienari expediat, iuxta Vlpia.LCL.Magis puto, Tde rebus
400쪽
'eor. qui sub tutet . uel cura sunt,coniuncta l. Nec quicqua , ubi decretum T de ossi c. proconsul.& lega. quemadmodum dicimus, i quod ubi disputatur cau sar cognitio non absimiliter requiritur, uti placuit Archidiacono Innocentium in
derico de Senis in suis consiliis consilio i37. Versi Accurcin glosa ordinaria. C. ne rei dominicae uel templo. uendica. tempo. prςlcripi. submoueat,ait quinque requiri,quo rei eca clesiasticae uel Reipublicae alienatio ualeat. t Nempe quod debitum subsistat, bona fides, iustum precium, subhastatio, S Praesidis authoritas. De decreto ac superioris consentu claret in dicta authen. hoc ius porrectum,di c. dud si, meminitq; illius gloCint .sn.t C. de transac. necnon Bald. in Rubri. C. de rescind. uendit. Et ut rei ecclesiasticae alienatio uel uenditio ualeat, requiritur necessitas aut euidetis utilitatis ecclesiae causa fieri, quippe,aut pro arris alieni solutione uel captiuorum redemptione aut simili c. sine exceptio
Plene meminit Holliensis eo. titn. in summa f. ex quibus, atque huius fit mentio in c. dudum,eotitui. lib. 6. Et animaduerte de ipsius ecclesiae utilitate ac necessitate pro alieαι- 16 tione senda aliter constare debere,quam peri Praelati aut superioris assertionem aut consessionem, Petro de Perv. &
Anto, de But. in c. I .de depo. per id quod habetur in saepiuscule allegata Authentic. hoc ius porrectum. In c. dudum, de elect. In c. praesentium de testib.lib 6. necnon Petr. de Anchar. in Cle. de reb. eccles. atque ita communiter in praefatis iuribus ac passibus tenetur. Imo consessio Praelati capituli hoc casu non ligat, quead modum glosae placuit in Authetic. de non alienan. in s. si uero,& ibi Iac. de bel. hoc idem firmant Bald. in dicta Authentica, hoc ius porrecta. Petrus de Ancha.& Anto. In c. l .de depostea potissimum ratione, a7.quia consessione per uoluntariae t iurisdictionis modum emanans, Ecclesae piudicare nequit, per id quod habetur in l. certum, in. f. sed an ipsos,& ibi per Bart. T. de conseias, per se n. m l. i . C. d e consess Milue per plures alias ratio