장음표시 사용
191쪽
eum haereditatem dividere, illamque ne depositi, quae datur eontra illum& ipse adire praetendit Ego' 'ocii apud Quem res fuit deposita causa in-lum esse nepotem Titii deiunetici inscendii, tumultus, ruinae, vel nausea-hoe casu prius Iuden per sententiamuli si enim hic ad depositi restituti declarare debet illum esse nepoteminem conventus , neget penes se rem Titii antequam judicet eumdem ei petitam fuisse depostam, mendaciidem Titio debere mecum esse cohaz l convincatur, datur contra illum actiodem. mixta, rei scilicet persecutoria, quasi Obiter hic adverte , id quod deci- res petitur, icenalis ad duplum, obditur in p. se itaque Distitui eadem titul l perfidiam in inficiando adhibitam, &actorem nempe, qui petit rem suam ali poenam mendaci, ideoque actio, reo sibi dari, petere , quod rei do haec dicitur mixta, cum partim rem,
nium in eum transseratur: dare enim l partim poenam persequaturi; dicto 3 rei importat translationem dominii, res t persequendae autem , quae acroris, iam est , am Actiones poenales sunt ex delictis de splius ejus fieri non potest. Et tamen istendentes, cum autem, quae ex his ab in eodem g. di ponitur, quod, si mihi AImperatore reseruntur , ab aula diverb. gr. fuerit res aliqua furto subtra scenerint, non merentur, ut in ipsis cta , possim petere a iure rem illam oram faetamus
unim dari. Atliones tandem mixtae sunt illae, s o Quod quomodo dici possit est no- qua partim rem nobis debitam, pa dus in Iure haud facile solubilis Sinim poenam ali am persequuntur
enim rem meam non possum petere uarum aliis omissis, quae pariter ob- mihi dari, quia jam res illa mea est, solet: sunt unam recenseo relatam&ressurata mea est , non autem su-lis . ex maleficiis versicula item mixta Inris, quomodo potero petere illam mi- stis Metis si scilicet, haeres gravatus ad hi dari a iurea legatumsit vendum alicui loco pio, vel 1 Ratio tamen dispositionis laudati Ecelesiae, illud solvere disserat, quouia text. est , quia ut fur conveniri queatique in judicio conventus adstringatur ad restitutionem rei furto subtractae, lad ejus solutionem, condemnandus est in ipsius furis odium fingitur ipsum il- ad solutionem legati,is tantumdem lius rei dominum esse iactum, ad hoc aultra illud, sive aestimationem illius, ut durius obstringatur, cogatur da ideoque ad duplum. re aut reddere id quod furto subtraxit obiter hic adverte, nomine loci pii Ga par Manetius ad dictum L e itaque enire primo , Ecclesias. Secundo
num. IT. I 8 ct I9. Monasteriatum virorum, tum mulie-
Aliam ing. respersequentia Institui. Metium . Tertio , Collegia ubi adole- actionum divisionem desumit Iuclscentes Religione is bonis artibus stinianus exqualitate eorum, quae per gratis imbuuntur. arto Xenodochia, sequimur loca scilicet ubi peregrini suscipiun- 3 Quasdam illarum appellat rei per tur . Quinto Nosocomic loca nem- secutorias, quasdam pinnales, &ὴ Ll, ubi curantur aegroti. Sexto redam mixtas photrophia ubi aluntur infantes. Se- Rei persecutoriae sunt, quibus perqptimo Geront omia , ubi curantur sequimur res nostras, vel nobis excon pauperes ob senectutem infirmi. Octa- tractu debitas, ut sunt omnes actio vo Orphanotrophia , ubi pascunturnes realeSaroue ac personales excon orphani carentes utroque paren es
192쪽
Pergit iam Imperator πρ.qxadu actiones distit eodem ad alias actiones, quas vocat mixtas, non eo, quia partim rem , partim poenam persequantur, sed quia pari reales sunt, partim personales. Prima harum dicitur il herciscundae, hoc est, dividendae haereditatis. 7 Altera dicitur communi rividundo
ouae datur inter plures habentes eamdem rem communem, sed citra comtractum societatis, de quibus diximus agentes de quasi contraci Ibtri. go Actio autem mixta de qua alibi, nec verbum quidem, de quarn dicio g. quaedam actiones, vocatur finium regundorum, per quam agrorum confinia,
ruae distingui clare non possunt, adirimendas controverfias per agrimensores distinguuntur Iudicis thinritate, vel eo quod novi termini distinguentes apponantur, vel quia reponantur eteres , qui iste fuerant ablati. 8 Et, si appareat aliquem ex habentdibus agros conterminos possedisse ali. quam portionem agri propinqui, hujusmodi injustus possessor hac actio.
ne conveniatur, quatenus convenrtur
ad re stituendam portionem agri, actio haec est realis, quatenus vero ad rest, tutionem fructuum perceptorum,actio eadem est persenalis, ideoque mixta; rex. in M. L finium regandorum, ibiques Adverte tamen, nod terminiantiqui agris confinia ponentes non praesinmantur mutati, nisi probetur; inm
13 Adverte ulterius, quod in tribus sinpradictis actionibus, fi non possit a Iudice fieri commoda divisio allaujus rei inter partes, verb. gr. si dividendus sit bos communis , tunc debeat Iudex ex aequo, di bono uni parti remitam totam adjudicare , aliamque
condemnare ad solvendum steri parti pecuniam pro pretio Ortionis. quam habebat in re adiudicata die of praedam actiones in sine distitis. Me ti
Res autem adjudicata statim fit ejus, εα adjudicatur, glos malictos. in veris.
adiudicare. Alia divisio actioni ab Imperato 8sre resertur in . omnes autem actiones,
quod aliae quippe sint in simplum , in duplum aliae , in triplum aliae, asiaeque
in quadruplum, sed de his, ne verbum quidem, cum in Bro, nec ea rum nomen Obtineat. Aliam Acetionum diu Issonem, refert sImperator in si actionum Institui. Me ti-ιulo, quod nempe aliae sint me fidei, aliae stricti iuris, sed de his satis diximus agentes de contractitas,
Transimus ergo ad . praeterea Institui. 87ho titulo, ubi de actionibus arbitrariis agitur, invia circa illas varii varia
sentiunt, nos quoque sincere nostram afferemus sententiam, sed habentem
pro se, ianum is qui restitueros Oxei indisatione. Omnis igituractio stridi i juris, vel gpersonalis, vel realis, vel mixta, per ouam alicujus rei restitutio petatur, si reus conventus post decretam a I dice restitutionem dictam rem resti . tuere detrectet, talis actio evadit a bitraria ridest est in arbitrio Iudicis, si velit, deferre actori iuramentum in litem ad hoc utaritim et valorem rei restituendae, etiam habito respectu ad peculiarem actionem, qua illam rem prosequebatur, dummodo tamen i lisaflectio sit conjuncta eum aliqua utilitate, quo casu reus damnandus venit ad totum id, m quod ab actare iura tum fueritis Et adverte hoc proeedere in actio Mnibus stricii iuris, in actionibus enim bonae fidei cum ex aequo, bono iis procedendum etiam citra contum
193쪽
ciam rei potest ab initio Iudex deferre actori iuramentum in litem. APPENDIX.
ν π eurare Instit hoc titulo instruit L Iudicem Imperator rubens, ut certam serat sententiam, eumque condemnet ad solutionem certa rei , vel quantitatis, quantum tamen ei possibile est.
si Quantum possibile est Ergone
aliquando Iudex certam sententiam ferre non potest Ita prosecto.
si Et primo quidem , si promisi tibi
alternative dare decem, vel bovem, non possum condemnari a Iudice ad solvenda decem, quia mea est electio, an velim dare bovem , an decem; Ilosi in dicio si curare in veta possi-
' Secundo , in actionibus universalibus certam sententiam Iudex serre non potest, puta, in petitione haereditatis latis est, quod declaret aliquem haeredem esse ex Asse, aut semisse,.g. idemque ei haereditatem totam, vel ejus quotam fore restituendam, quin exprimat corpora haereditaria, quae restitui debent Baalas in dicto verb.posi bile in fine.s Tertio . valet sententia incerta quando Iudex in illa serenda refert se ad aliquod instrumentum , ex quo apparet, quantum reus debeat Su sicit enim illam esse certam , vel per se , vel per relationem ad aliud certum I.3. C. defententia , quae sine certa quantitate cis Ultimo , sustinetur incerta sententia , quando sertur super accessoriis negotii principalis , nempe super frugibus, vel expensis, circa quae Iudex se reserat ad id , quod
in executione sententiae laxabitur aperitis. 6 Interim nos ad se vocat idem Imperator V. si quis agens , cum pluritas
seqq. ubi reser poenam illorum , qui plus in judicio petunt , quam ipsis
Plus autem aliquis petere dicitur 97 quatuor modis . Primo re, si nempe prodecem, quae ipsi debentur, petat viginti. Secundo, tempore, ut si debeam ti 98bi decem solvere prima Octobris, iupetas prima Augusti, vel debeam tibi aliquid sub conditione, uiperas id priusquam purificetur conditio Ter sytio loco , verb. r. promisi tibi solvere oo Venetiis, & tu illa vis solvam
Quarto, Causa, ut si promiserim ti roobi alternam e , v. g. vel decem , vel equum, tu petas determinate equum; tex in ρ.plus autem, sequenti Instit. titulo nostro.
Poena igitur plus petentium hodie rorest, quod si plus petatur aliquid tempore, reo duplicentur induciae v. g. si quod debebam post annum, incontianenti petas, id non tenebor tibi solvere, nisi post biennium, minsuper teneatur actor reficere reo sumptus factos in lite prosequenda. Quod si plus
petatur re, vel causa, vel loco teneatur actor ad resarciendum omne damnum, quod sustulit reus conventus sIlog magna in .sed baec quidem Instituti
Metit. 4ext. m c. is , de plus etiationibus.
Sicut aliqui plus , ita alii minus in Ioajudicio petunt, quam ipsis debeatur,
isitur quaero, an minus petentes poseunt hunc errorem corrigere, Memendare libellum Respondeo, quod sic,
ante litem contestatam, post illam vero non uagἰ magna in M. minus, minsit. Me tit. Aliquando evenit, quod minus ob Iostineamus , quam petimus , verb. gr. in actionibus de peculio, quod iussu,& de in rem verso . quae dantur ex contractu filii contra Patrem , quo casu pater non tenetur ultra vires peculii, Diqitiae by Ora
194쪽
oelii, eius in quo iussit filium contrahere, vel quod in patris substantiam versum fuerit , esto filius pro majori summa se obligaverit, eaque integra peti possieci . sunt praetereuis litui de Actionibus.
1,Nterdicti nomen emanavit , eo L quod isterim diceretur , erantque de jure veteri Interdictari Formutaquaedam , seu conceptiones verborum
quιbus Prator utebatur, eum inter ali
quos era contentio de possessione , vel quasi possessione alisvjus rei sicut enim
rerum corporalium dominium, inco
poralium quasi dominium habemus, ita in primas possessio , in postremas quasi possessio cadit. Hodie vero his interdictorum sormulis Iudex utitur, quando in judicio, suspenso petitorio, seu examine circa titulum, vel proprietatem rei, agitur erius de possetario,vi possessio. nis justitia summari inquirituri vel etiam potest dici Interdictum nunc, quidquid inter plures dicitur , sicque
omne decretum interlocutorium Iu
dicis potest dici interdictum 4.Ium ma e .sed tamen Institui hoc titulo, θcap. pastoralis , de eos possessi propriet.
Tria sunt interdictorum genera, alia prohibitoria, quibus Praetor aliquid fieri prohibebat Alia restitutoria, quibus iubebat aliquid restitui, Malia Exhibitoria, cum cogebat ad aliquid exhibendum , vel proserendum in medium, quod latenter deti
Primum prohibitorium est in is sat ei, qui in possessionem missus est proculus intelligentia fingo Casum . Titius debet mihi ex mutuo scuta Ioo. illum vocavi in Iudicium , ut debito
tempore elapso fidem liberaret Illo citatus, debito Iudicii ordine ad
solutionem conventus, vel se absent vit, vel contumax fuit.
In hoc casu Iudex destinat mihi im smissionem in bona ipsius, ad hoc, ut ea detineam donec reus satisfaciat, vel respondeat Titius autem temere impedit me, ne possessionem dictorum bonorum adipiscar, tunc Iudex prohibet Titium hoc interdicto ὁois fatis , qui in possessionem missus est, ut videre est ex toto titu 1 ne vis f. m. Et adverte, hoc interdictum esse a Iudice aculandum in omnibus aliis casibus, in quibus alicui in alterius bonorum possessionem immissio decernitur, a debitore ipso, vel alio quovis prohibetur in possessionem immitti, vel jam immissus in ea molest tur LI.f. nevisfiat ei M. Alterum Interdictum prohibito et rium dicitur de mortuo inferendo. Sciendum enim, olim quemlibet, Subilibet vellet, mortuum suum conde re potuisse, ibique sepulchrum aedificare, qui locus inde evadebat religio
Si igitur quis alicui hoc facere svolenti prohiberet , ne mortuum ubi vellet, sepeliret, Praetor ita interdicebat ub illi mortuum inferrefus est , quis minus mortuum inferre ρο ibi sepelire liceat , vim feri veto; ι si in principios de mortuo inferen
195쪽
Io Sed cum , nunc temporis apud Christianos non in privatis locis, sed vel in Ecclesiis, vel Gemeteriis cada. vera tumulentur, quaeri potest , an hoc interdictum sit inutile omnino respondetur quod non . potest enim habere locum , si verb. gr. quis prohibeatur condi in s pultura genti-litia sua domus, vel si sepulturam vetetur eligere in loco sacro , in quo condi voluerit, Ma sortiori, si ar- restentur Cadavera defunctorum obarsalienum ab illis viventibus contractum, cum iniquum sit quietem mortui litium vexationibus perturbari; ad tex. in I. 38.γ39. f. de religiosis isumptibus funerum m. II Tertium iam Interdictum partim prohibitorium est , partim restitutorium , diciturque quid in lacessa- ero fac; si enim olim contigisset aliquid in loco sacro, verb. gr.- Ecclesiis , vel etiam Portis, aut Muris Civit tum, quae inter res sanctas recensentur, fieri , aedificari, vel immitti, quod desormitatem, vel damnum illis induceret,is hoc Praetori fuisset relatum, Praetor ita interdicebat in loco sacro facere , inue eum immittere quid
vetos . r. f. ne quid in loco sacro mi &I sit per hoc interdictum prohibebat aliquid mere fieri, interdictum erat prinhibitorium , si autem aliquod faetum vel immissum iubebat tolli, lo cumque sacrum pristino statui restitui, anterdictum idem erat restituto
Hoc interdicto uti hodie possemus, siquis irreligiosa nota improbus vir, simile quid in loco sacro facere auderet, Aliud interdictum prohibitorium est , ne quid infumine ripave ejus at,
1 Quando igitur aliquid in Mari, vel
sumine publico fiebat, ratione cujus navigatio fieret deterior v. g. si fieret juxta flumen aliquod moliendinum, vel magna pars aqua fluminis aliorsum de.
rivaretur, tunc hoc Praetori relato, in
se ita interdicebat ne quid in flumine publico ripave ejus facias , quo statio
itero navigio deterius 1ial ait hoc casu interdictum hoc erat prohibit
Si autem jam aliquid in flumine fa isctum uerat, Praetor interdicebat ita.
si quid in flumine ripave eius factum Oel immissum habeas , quo statio, ite Ue, naviIio deterius sic restituas i ad totum titulam in J inscriptum, de fuseminibus Et scias, quod si aliquid se is rei in flumine publico etiam non navigabili, vel in eo factum fuisset, per
quod minus commodus evaderet illius usus, hoc interdictum etiam competeret, quia usus fluminum non soli navigationi, sed aliis quoque necessitatibus inservit, maxime ob exercendas artes; l. unica Τnὸ quid in sumine publico c. Accedamus jam ad interdicta resti i tutoriar ad primi quorum cognitionem altequendam supponendum primo est, illos, qui succedunt deiuncto,
a Iure Civili vocari haeredes, a jure autem Praetorio bonorum posse res. Supponendum secundo , haeredem 18 posse adire haereditatem apprehendendo propria aut horitate bona haeredita. ria, illisque utendo, at bonorum posse res ad hoc, ut haereditatem agnoscant, quod idem est, acadeant, de bere prius se praesentare Iudici, & ex illius decreto, authoritateque haereditatem adipisci. Supponendum tertio, haeredem per is aditionem haereditatis, bonorum possessorem per decretum Iudicis acquirere quidem dominium haereditatis, non autem illius possemionem corporalem, quae, cum in facto consistat, sola voluntate persecte acquiri non potest.
Supponendum ultimo, haeredi pro o
196쪽
232ψpetenda haereditate dari actionem quamdam, quae dicitur haereditatis petitio, de qua in si 28. Institui de acsionibus; pariter bonorum posse ridari actionem similem, quae vocatur
bonorum possessoria haereditatis petitio de qua est integer Titulus in j. de possessoria haereditatis petitione inscrip
Sed quia per has actiones nonnisi
longo circuitu res haereditaria haberi poterant, Praetor hoc interdictum constituit, pro quo figuro casum. Moritur Seius ab intestato, ego utpote consanguineus ipsi proximior, a Iudice decernor, quod eius haereditatem acquiram . Cum bona desun-cii apprehendere vellem, inveni illa,
vel aliquid ex illis possideri a Titio,
qui vel temere sine causa, vel se jactando haeredem proximiorem desuncto, dicta bona retinet, possidet, quaeritur quomodo sit mihi consultum, ut huiusmodi bonorum possessionem nancisci queam pResrondeo, quod indicto casu cogetur Titius ad ea bona restituenda per ἰnterdictum quoddam, quod dicitur
Quorum bonorum , quod integrum te. gere est in I. I. F. quorum bonorum. Aliud interdictum restitutorium dicitur Unde vir Ut ecce Emi praedium
rusticum a Titio, illudque aliquandiu quiete possedi tractu temporis de- nunciavit mihi Sulpitius , ut praedium cederem ipsi , quia eius Dominus est. Ego respondi, me responsurum ipsi apud Iudicem, qui cuicumque nostrum tribuet , quod suum est.
Ille non contentus responso, cum famulis armata manu accessit ad prae
dium , instrumenta rustica dejecit
ora dium devastavit. pecora cum Olonis expulit. Qitare ego multa pecorum capita amisi , quae effugerunt,& sumptus impendi, ut ea, quae remanserunt , in aliena pascua ducere modicos, deterioratos subministraavit quaeritur quomodo mihi consultum sit Respondeo, me Praetori hujus facti asseriem x ponente , Praetorem ita in terdicere unde eum vi dEiecisti, restituas. Cu3us formulam habes m. 2 in
principis f. de vi , vi armata, Qvigore hujus interdicti damnatur damnificans etiam ad resarciendum omne damnum , quod intulit.
Daturque hoc interdictum, vel quis asdeiectus fuerit a possessione dum ipse possideret , vel dum possideret per
alium, idest per custodem, e colonum dicta l. I. .siquis tamen , verseulo quod servus.
Et pariter datur hoc interdicctum, et Ivel quis per se, e I per alios, aut familiam tuam aliquem e possessione deiecerit , ideoque tenetur mandans aeque , ac mandatarius et Verum tamen est, quod uno satisfaciente, alius liberetur dicta l. prima si decess- Deveniamus jam ad interdicta ex dighibitoria, quorum plurimis relictis
quae in desuetudinem abierunt, unum recensebo, quod nunc etiam temporis facile obtinere posset, dicitur de liberis extubendis; competit in casu
quo aliquis, qui liberos habet subis testate, adeat Iudicem ad hoc, ut interdicto hoc utatur pro restituendo aliquo ex liberis, qui sorte ab alio
detineatur. Consule tem in I .ls. DIDberis exhibendis. Adverte tamen, quod licet quis habeat liberum ab alio detentum , sub sua potestate, adhuc vigore hujus interdicti non possidi semper cogere
alium ad liberum restituendum verb. gr. si mater, qua foemina sit nota au- horitatis, vitae, detineret penes se filiam, timens ne pater alias luxuriosus, vel prodigus, ejus pudicitiae me
cator evaderet, non posset a patre co-
197쪽
enim, insontem puellam ab improbis genitoris moribus vivere alienam l. 3. verse.etiamsistit.supradicto. 3 Adverte ulterius, plures Doctores autumare, quod concedatur hoc interdictum de persona exhibenda, etiam cum aliquis praetendit habere jus reale in aliquam personam detentam, v. g. Abbas in Monachum, Princeps in Val- saltum,Patronus in libertum &c ι.β, σι antedictorum stit. cit. 3 Iam vero in f sequens, lassisut Merisuis , aliam interdictorum divisionem refert Imperator, idest , quod alia sint adipiscendae possessionis, per quae alicujus rei possessionem acquirimus, alia retinendae possessionis, quibus possessionem acquisitam conservamus, alia possessilanis recuperandae, quibus possessionem amissam recupe
3a dipiscendae igitur possessionis duo
sunt interdicta Primum dicitur Quo-rmn bonorum , de quo iam egimus. 33 Alterum vocatur Interdictum Salviantinia nomen adeo frequenter in foro decantatum, cita dictum a Salvio Iuliano Iurisconsulto, qui jussu Hadriani
Imp. illud composuit. 3 Pro cujus intelligentia figuro casum. Locavi Titio domum meam ad quinquennium , pro annua pensione scutorum μ. altius importavit res suas in domum conductam, quae ex alibi dictis sunt tacite hypothecatae
pro solutione pensionis. Vergit jam
ad exitum quinquennium, maliquot annorum pensiones non solutas mihi debet conductor, imo audax debitor cum paulatim res in domum importatas, vel alienare incipit vel removere , quaeritur quomodo mihi consultum sit
3 Respondeo, quod ex dictis sub TLtulo de Actimnibus possit talis locator intentare actionem Servianam contra quemcumque , apud quem dictae res ablatae manent, sed quia experimen-
tum hujus actionis requirit nimis aI- tam indaginem, cum probandum sit in judicio petitorio , conductorem fuisse dominum illarum rerum , reSenim aliena neque expresse, neque tacite obligari potest, cum dominii probatio nimis ardua sit,is difficilis, ideo ut compendiaria via res hujusmodi locator consequi possit, ipsi Praetor consuluit hoc interdicto, in quo, pr bato tantum, quod res illa fuerint a conductore in praedium conductum importatae, absque alia probatione, an illa fuerint inserentis, necne, eas facile locator obtinebit in quo convenit hoc interdictum cum actione Serviana, datur enim id contra conductorem ipsum, sed si ipse res invectas alienaverit, datur contra quemlibet Tertium possetarem, in quem Coi nus res assienaverit, dummodo sint penes ipsum. Sciendum nunc dari etiam Inter Sodictum Salvianum utile, quod corret pondet actioni Quas Serviana, daturque cuilibet creditori contra debit rem, cujus bona ipsi, vel tacite, vel expres Se reperiantur obligat , ad hoc, ut ea retineat, donec sibi satisfiat, probato praecise , quod dictat res possiderentur a debitore tempore obligationis
Igitur in Interdicto Salviano utili 3 tria sunt stricte probanda, nempe Cre ditum , Hypotheca in bonis debit ris , possessio debitoris super illis bonis, uiper quibus petitur Immissio; Menoch de adipiscend possess remed. 3.
alibi passim . Gradum jam laciamus ad interdicta 38
retinendae possessionis, quae dantur ad eam conservandam, quibus utendum est , quando duae partes inter
iis, non requisito interim, debitor Dominus esset, nec Diqitia ' Corale'
198쪽
se in judicio certantes asserunt , tramque ex ipsis possidere , quilibet petit manulentionem in sua pose sessione. 39 Ratio autem cur de facili oriatur haec altercatio inter litigatores ea est, quia magnum commodum habet, qui possidet, qui enim possidet, evadit reus , qui non possidet , est actor, melius autem est reum esse, quam actorem, cum actori incumbat probare,
ipso non probante, reus, etsi nihil praestiterit, sit absolvendus M. qui accusare αde edendo, faciliusque est sedefendere, quam alium oppugnare , per consequens in Iure favorabilior est causa reorum , quam actorum et L favorabilis res fise reguli uris, Winpari causa melior est conditio possidentis , cap. in pari, de regulis Iurisin λη Primum igitur interdictum retinendae possessionis, quod datur quando quis molestatur in possessione alicujus rei immobilis , vocatur uti possidetis ver.gr. ego possideo vineam , vel domum ciam autem fructus illius colligere, vites recidere, vel ardes vellem reficeres, Titius impedit me aliquomodo ne utar Iure meo, vel quia in se fructus colligat, vel quia eos depOpuletur, vel quia colonos expellat&c. quaeritur quomodo sit mihi contultum γη Respondeo Antiquitus, hoc relato Praetori, ipse per similia verba inte dicebat Dii possdetis, nec vi nec clam, nec precaris , alter ab altero, quominus ita possideatis , is feri veto Scire vis formulam nivius interdicti Consule texi in i in 'mcipis, futipossidetis. a liud interdictum retinenda pariter, habens locum in eo, qui molestatur in possessione rei mobilis, dicitur utrobi a primis verbis quibus concipiebatur, ob quam rationem aliud mox explicatum vocatur uti possidetis , da.
baturque olim hoc interdictum utrobi, quando quis molestatus in possessionere mob: iis, .gr. Equi vel Servi,hoc Iudici referebat qui statim interdicebat ne vis fieret et , qui nec vi nec
clam, nec precariorem mobilem possidebat. Consule texta in I.unica Dur
bi, ubi hujus interdicti sermulam in
Quoniam autem egimus de interdi ctis retinendae possemonis, aequo jure inquirit Imperator in g. pogdere, Institui. Me titulo qualiter ωquomodo possideamus, ter quos retineamus possessionem. Et respondet in text. quod non Q η lum dicitur possidere, qui suo corpore rei suae insistit, sed etiam qui suo nomme per alium possidet , ut Eccersi Colonus praedium rusticum, In qui linus urbanum ab ipsis conductum commodatarius rem commodatam depositarius rem depositam possideat, dicuntur possidere locator, commO- dans,is deponens, quia is possidet, cujus nomine res possidetur M. quod meo m principi f. de acquirenda possessione
Pone autem, quod ego habeam prae sdium Ruri positum , eumque aestivis tempore inhabitem, sed hyderno ab
illo recedam, meque in Crvitatem re ecipiam, retineo ne adhuc ejus possessi nem , licet in eo, et non imm rem
Respondeo, quod fic, quia possessio cetiam animo retinetur, nec ad possv-dendum requiritur, ut momento quo
vis rei nostrae insistamus inramvis autem nudo animo retine ri possit, illo tamen solo nequit acquiri possessio is praeter animum reiquiritur etiam corpus , idest corporalis
apprehensio illius rei, vel insistentia & ideo possessio dicitur, veluti pedum positis Llaeum haeredes . de acquirenda, vel amittenda possessone . Et ratio bscriminis est , quia possessio , qua
199쪽
tenus est adhuc in fieri, habet plurimum facti, materialitatis , ideoque reuuirit factum hominis sive apprehennonem 4ostquam vero possessio est inesse deducta is acquisita, non est amplius faeti, sed iuris, quia consistit in jure , seu legitima facultate habendi rem acquisitam, ideoque
solo animo retineri, non autem acquiri potest 48 Verumtamen est, quod Possit acquiri non solum per se , sed etiam
per alium , ut per procuratorem lag. I. si per procuratorem , . de acquirenda , vel amittenda possesso
9 Iam vero interdictum recuperanda possessionis est interdictum unde vi, de quo supra dictum fui ; unum circa illud sciendum superest quod nempe , qui res ab alio possessas violenter occupavit, vel occcupavitrem , quae esset propria spoliati, restituere debeat illius possessionem prius possidenti ejusdemque domi. nium amittata si vero res esset ejus, qui possidebat, ultra ipsam rem, quam restituere illico debet, teneatur insu per solvere aestimationem eiusdem text. est in I. s quis in tantam, C. unia vi. so liam incis tertia Institui. Me titui. interdicti divisionem reser Iustinianus, distinguendo illa in Simplicia mi Duplicia Simplicia ea sunt , in quibus dignoscitur quis sit Actor, ouis reus . Duplicia vero , in quibus hoc non apparet, sed unusquisque ex litigatoribus tam ei partes sustinet, quam actoris, ut sunt interdicta uti polydetis, o utrobia ideoque etiam actiones familia herciscundae, commimi
disidundo finium regundorum dicuntur duplices, eo quia in illis quilibet ex litigantibus tam Rei partes agat, quam actoris: In his autem actionibus, aeque ac interdictis , ille erit actor, qui primus alium ad judicium provocaverit; Lin tribus st de iudiciis.
APPENDIX. JUre veteri correcto, quo prohibe sbatur , ne quis alieno nomine in iudicio ageret , sub titulo in Infiittit. inscripto, de iis, per quos agere possumus, statuit iustinianus, ut alius pro alio intercedere queat ad eum in ludicio defendendum , qui Procurator
ad lites nuncupatur, dummodo ostendat Mandatum procurae, seu delegationem illi factam a suo principati quod probatur per simplicem Epistolam , imo per ipsam productionem scripturarum ad causam spectantium Ne tamen facile in lites homines excurrant, statuit Imperator in I. 2. Q de surejurando propter calumniam, quod actor , reu , utriusque partis patroni, ac advocati jurare debeant de calumnia , quod vocatur etiam iuramentum credulitatis , de , quod opinentur se buere bonum jus justamque censere causam litigandi Qiiod si aliquis temere litigaverit, ad defatigandum scilicet adversarium condemnabitur ad resectionem ex . pensarum , quas hic fecerit in litis prosecutiones; si haec autem, Instituti de poena temere litigantium , ad quem Titulum in hac materia me remi
200쪽
Quibus modis obligatio Ἀ quibus
'π' Idimus quibus modis obligatio tW oriatur , lactio, nunc modos quibus eaedem perimantur, debemus inspicere.
Solvit autem urimo obligatio solutione ejus, quod debetur , adeo ut principali solvente, liberetur etiam fi- dejutar, quia bona fides non patitur, ut
bis id exstatur ait texi in I. bona Messs de regulis iuris. Nec interestanis qui debet, an alius pro eo solvat, an solvatur ignoranti, vel invito , quia ignorantis ,
inviti conditio melior fieri valet, deterior vero non potest i Consule text. ing. I. rasit quibus modis tollitur Obligatio.
Secundo solvitur obligatio per acceptilationem cis. Item per acceptiusionem, Instit. dicto titulo quae fit, quando debitor rogat creditorem an acceptum habeat, quod ipsi debet, ireditore respondente , se id acceptum haberes, jam accepti latio orta est, soluta obligatio. Quare patet, acceptilationem esse stipulationem inver-lam, scilicet factam per interrogationem debitoris in responsionem creditoris, cum alias fiat stipulatio per interrogationem creditoris is reseponsionem debitoris. Quapropter intertur ex hoc, quod acceptilatio non solvat nasi obligationem per stipulationem contractam, non aliam nisi tamen Obligatio aliter contracta , fuerit novata , idest transfusa in ovam obligationem
I. g. mihi tu debes Ioo ex mutuo, ego interrogo te mutua Icio qua mihi debes, dare spondes respondes: Spondeo : iam causa mutui novata est in causam stipulati, si igitur circa hujusmodi obligationem equatur acceptilatio, soluta est obligatio dicto F.
Quod si non fuerit in stipulationem novata aliqua obligatio,si acceptilatio
super illa sequatur, producet tantum pactum nudum de non petendo, idemque non tollet Actionem, sed tantum producet exceptionem alas indicio L
Contractus etiam mutuo consensu
init , mutuo dissensu ditatuuntur quia ut dicitur in ι nihil tam naturale f. de regulis iuris risibi tum naturale est, quam eo genere unumquodque dissolvi, quo colligatum est Et hinc etiam est, quod obligatio verbis contracta oppositis verbis di sibi vatur, nempe per acceptilationem superius explica
Tertio tollitur obligatio, interitu specie debitae, quae tamen obtigerit
citra dolum, vel culpam a debitore praestandam M.fit ex legati si de verborum Obligati ibus. Quarto, per confusionem aufertur
Obligatio, si nempe creditor sit hae
res debitoris, vel e contra; cum enim heres, defunctus censeantur una, &eadem persona, confunduntur in his casibus creditoris, raebitoris Iura, quia nemo potest esse debitor, vel creditor sui ipsius. Hinc si creditor adiisset hereditatem debitoris, vel e conintra, sed cum beneficio legis,&inventarii, cum potius esset administrator bonorum deiuncti, quam ejus haeres, obligatio non tolleretur. Revoca, qu ediximus in Secunda Parte sub titulo de redibus instituendis .