장음표시 사용
171쪽
fuisse venditoris ' in venditiones de eoictionibus Et datur haec actio evictionis, etiamsi de ea nihil in stipui, tione venditionis actum fuerit, quia
venit ex natura contractus venditionis , ratione cujus tenetur venditor transferre in emptorem dominium rei vendita is ad text.in I. 66δ. de contrahenda emptione.
29 dvertendum tamen primo, quod non competat emptori haec actio, si res vendita ablata fuerit causa emptoris ipsius, ut si ob ejus delicta fuerint ei bona confiscata, vel ob aes alte. num ab ipso contractum eadem ablatara ad text. in I. hoc Iure β. de evictionibus
3 Advertendum secundo , quod Princeps ad subveniendum necessitati Reipublicae, vel alia quavis ex causa emptori rem venditam eripiat , ex facto Principis, de evictione venditor
non teneatur adtexta in .Lucius Titius stit.mox laudato. Sicuti pariter, si res vendita emptori pereat ex fraude aut violentia alicujus tertii eam occupantis, vendidor hac actione non tenetur, quia casus sortuitos, vel hominum iniurias praecavere non debet
Sicuti pariter, si ex negligentia ab emptore in se defendendo adhibita res
evincatur , non tenetur venditor de
evitaione , quia non per ipsum, sed
per emptorem res fuit evicta l. emptor C. de Elictionibus 3 Debet autem emptor denunciare
venditori sibi Item fuisse motam super re vendita, ut eam ipse venditor defendat, s rem β.titsupras.
32 Postremo adverte, quod si vendarer aliqua universitas bonorum .exilla evincatur aliqua res particularis, venditor non teneatur de evictione l. s. Jait.citato Duae oriuntur actiones ex hoc contractu , prima dicitur ex empto , quae competit emptori, ratione cujus venditorem cogere potest ad tradendam rem l . exemptogde Actionibus emptri
quod si vendi torrem tradere nequeat, quia sorte esse desierit, tenetur ad solvendum emptori, quanti sua interest rem non posse tradi, si tamen resperierit dolo, lata, vel levi culpa ipsius venditoris, nam si perierit culpa levissima, vel casu fortuito, periculum spectat ademptorem, qui nihilominus pretium solvere tenetur 3 .mali C. de
pericula, ct commodo rei venditae &ratio est , quia alibi diximus, in con tractibus , qui fiunt gratia utriusque
contrahenris, teneri contrahentem de
dolo tantum, lata, & levi culpa, sed hic contractus est emptio, ut passim
Doctores amrmant ergo tenetur tantum venditor de dolo, lata, levi
Sed oppones . Certum in jure est, qquod casus rei fortuitus spectat ad dominum reici 8.C.de pignoratilia actione, sed quando res vendita adhuc emptori tradita non fuit, adhuc dominus illius est venditor, quia traditionibus, non nudis pactis rerum dominia transseruntur, iuxta text. in traditionibus C. de paelisci ergo periculum casus ortuiti non spectat ad emptorem, sed ad venditorem Respondeo tamen, ante traditionem squoque rei venditae, emptorem per fictionem Iuris esse jam dominum rei: indubium enim xioma legale est quod qui habet actionem ad rem rem ipsam habere videtur juxta text. in Lis .fd RV uina cum is itur emptor perfecto contractu emptionis habeat actionem ex empto ad rem consequendam, ipsius quoque rei iam fingitur dominium acquisivisse Conclusio autem relata, quod ante 36
traditionem periculum rei venditae. speetet ad emptorem
Fallit primo, si fuerit non vendita Isipecies, ut hic equus &c.sed venditum
genus, ut I .amphorae Vini, nam cum, tunc periculum
172쪽
est venditoris 4IG. in I. I . in verb. quod I de periculo . commodo rei
38 Eademque limitatio militat in rebus, irae venduntur ad pondus, vel
ad me ram; antequam enim mensurentur, aut ponderentur, periculum
est venditoris , Lys. sciniis fisi trahenda emptione .s Fallit tecundoConclusio in vendi io,
ne conditionali, nam si pendente conditione totaliter resperieris, periculum ex venditoris , si vero mere fuerit deteriorata, periculum pertinet ad emptorem, ι necesaris f. de periculo,
o Fallit tertio, quando venditor fuit
in mora tradendi eo quia ab empi re interpellatus rem non tradiderit tunc enim ejus mora punitur periculo rei, quod spectat ad ipsum cum
inter C. tit mox citatori quod si tam sit morosus in tradendo venditor, quam emptor in acceptando, eous est periculum, qui fuit ultimus inmoraci ad text. expressum in Inludsciendum β.ω-
η Fallit ultimo , si fuerit vendita res
alternative , v. gr. vendo tibi domum Tusculanam , vel Tiburimam , nam si prima domus pereat, periculum est venditoris Secunda autem, emptoris G si in emptione I si emptiis de
qi Iam vero datur quoque emptori actio ex empto contra venditorem , pro evictione rei venditae; ι.non dubitatur C. de evictionibus.
η Datur etiam haec attici ad resolvendum contractum , si emerit rem laborantem vitio emptori ignoto, quod si scivinet, non emisset M. ex empto si quis Hir nem .de actionibus empti. Ultimo habet emptor hanc actionem, ut post solutum pretium repetere possit avenditore arrhas ipsi datas in argumentum', mprobationem contractus sicuti etiamsi velit a contractu recedere emptor , arrhas datas amittit si autem a conventione venditor resilire voluerit, tenetur arrhas acceptas solvere duplicatas, quas emptor eadem actione ex empto petere potest; g. r. in ne Institui des tiο- ne, o venditione. Actioni ex empto , quam habetem qSptor contra venditorem correspondet actio ex vendis , quae competit vendistori adversus emptorem, vigore cuius primo potest agere contra illum ad solutionem pretii rei emptari LI. Caee
Et adverte hic diligenter, vendito η6
rem teneri tantum tradere emptori rem vendi tam , non vero transferre
in illum ejus dominium , quia si id
non transserat, emptori de evictione obligatur quod secus est inemptore, qui prorsus dominium pretii debet in venditorem transferre in ratio discriminis est, quia emptor est debitor generi , nempe pecuniae, venditor autem debitor est speciei debitor vero speciei est tantum obligatus adtradendum , quod non importat tranStationem dominii, cum debitor generis sit obligatus ad dandum, quod dominii translationem importat Hinc si esset vendita aliqua res suo q7gibilis, ut frumentum &c teneretur venditor, illius rei in emptorem dominium transferres, quia in tali casu esset debitor generis, ideoque non ad tradendum praecise , sed ad dandum quoque obligatus. Secundo datur haec actio ex vendito suenditori adversu, emptorem ad petendas usuras pretii non soluti, si res vendita suerit fructifera, nam dictae usura debentur venditori in compensationem fructuum, quos ex re sua percipit emptor, quare hujusmodi uturae
vocantur communiter fructus compe
futivi. Vide texti in Iulianus I ex
173쪽
est contractus Locationis, qui definitur conventio perquam usus rei, vel persona alicui conceditar pro certa constituta pecunia r ex quo colligitur, tria elle substantialia requisita hu)us contractus, nempe Ulam rei , quae conceditur, Mercedem pro qua conceditur,4 Consensum.
3 Quoad Consensum recole ea , quae diximus de emptione, o venditione quod nempe inter praesentes praestari possit per verba , vel per nutus , inter absentes , per nuncium, aut per epistolam. I Quoad pretium vero , sicuti illud in venditione debet consistere in pecunia numerata, ita in catione Pen
si Insuper haec Pensio debet esse certa; hinc ut dicitur in . r. Instit.de Locati ne, o conductione, si sarcinatori sarciendas dederim vestes meas nulla constituta mercede, sed datum postea quantum exiget ejus opus, contractus hic non merebitur dici Locati . 1 3 Rursus, sicuti a retium in emptione potest conserrian arbitrium tertii, ita pensio in Locationes ad ex in dicto g. I. Unde qua circa hoc ibi diximus, repetas hic.s Res autem illa locari possunt, quas diximus posse vendi pium urbanum praedium, cuius conduetor dicitur Inquilinus, tum praedium rusticum, cuius
conductor vocatur Colonus, tum opera animalium , ut bovis ad arandum, asini ad onus ferendum c. praeterea
potest fieri Locatio mobilium is supellectilis domesticae, item etiam Operarum hominisci se conducere dicimur operas artificis ad faciendum opus, a. s. adeo autem f. locati, ct cmdudii, ubi dicitur, quod ad constitue tam Locationem operarum hominis v. gr. arillicis, necesse sit , ut artifex faciat aliquid alteri ex materia , quaesit eius pro quo opus facit, ideoque si annulum, vergr. mihi quis conficiat ex auro, gemmis suis pro scutis 3o non dicitur inter me, artificem intercessisse Locationem , sed veram emptionem, & venditionem. Adverte tamen, quod ut detur hic scontractus inter locatorem con ductorem operarum, requiratur, quod opera sint servilesci hinc inter D torem, miscipulum, Advocatum,&Clientem medicum, &Infirmum non datur hic contractus , nec elus actio , sed Doctor, Advocatus , Medicus habent in Discipulum, Clie tem, Infirmum actionem quamdam, qua dicitur actior factum, propter nobile exercitium artis liberalis. Prima actio oriens ex tra contra s situ datur locatori contra conductois
rem, odi itur actio locati. Datur auistem primo ad pensionem solvendam rcirca cuius solutionem faciendam,si de tempore conventum sit inter partes standum et conventioni r si autem nihil actum sit, standum est consuetudini quod si nec consuetudo vigeat,
nec conventio , non tenetur conductor pensionem solvere, nisi expleto tempore conductioni praefixo , cum in dubio semper in favorem debitoris sit arbitrandum consule omninogloel in I. I. C. de locato, conducii in veta.
Secundo,datur haec actio ad interes 17 sedeteriorationis,vel ad pretium rei, si res conducta dolo, lata, vel levi culpa conductoris perierit, aut deterior facta fuerit citatem quaeritur=.Iocati, ct conducti Tertio datur haec actio ad expel f Slendum inquilinum a domo conducta etiam ante completum tempuSconductionis: quod tamen in quatuor
174쪽
9 Primo ,quando conductor pensionem debito tempore non solverit, Laeti C.de
6 Secundus casus est , si locator opus habeat dicta domo, ut ipsemet eam inhabitet. 6 Tertius est , quando est necessaria
domus refectio. si Et ultimus, quando conductor in re Iocata male versatur, v. gr. reddendo illam deteriorem mos omnes casus reperire facile erit in dicta l.aede. 63 Non censeat tamen locator contra se nullam actionem a conductore posse exerceri , huic enim competis actio, quae dicitur ex conducti primo, ad huc ut locator, re conducta, usum ejus liberum praestet conductori , vel pro rata temporis , quo hic aedibus uti commode nequit, mercedem re- . mittat, si soluta non fuerit , Iutam, conductori reddere teneatur. Vide text. in . ex conducto , o in I.
si qui fundam si Imperaso flacati i
Secundo datur haec actim , utra cator rem locatam reficiat , tenetur enim in illa ea omnia sacere, Quae ad ejus commodum usum , juxta loci consuetudinem, necessaria sunt quod mea facere neglexerit, Acerit conductor , sumptus factos in pensionem computare potest si pensionem excesserint hujusmodi impensat, potest
conductor illas repetereri L Dominus Horreormn . in conducto . it. suprad.
61 Datur etiam haec actio colono Onductori pro mercedis reductione propter sterilitatem fundi conducti, quae tamen sterilitas evenerit sine culpa coloni M. ex conducto . si vis Τ. eodem
66 Cessat tamen actio ad hunc essectum, quando ubertas sequentium, vel prae cedentium annorum compensaverit passam sterilitatem 'licet C. de locato, Institui. Imr. m. m. L
Praeterea datur haec actio in loca 6Itor locaverit aliquid vitio Iaborans ex quo conductor damnum senserit; ver. gr. si saltus Iocaverit noxias her-
as germinante , ex quarum comelione , conductoris pecora interierint 3 ad texta in Lsed addes quis dolia Docati, conducti. Ultimo, hanc actionem habet con 68 ductor pro auferendis impensis adu
uptatem factis in re conducta , si tamen auferri possint, ita ut non corrumpantur, itilitatem praestent a ferenti, ut latius videbimus cum de dote agemus in Quarta Parte . Ratio autem cur Locationis con 69 tractus hactenus explicatus fuerit introductus est, quia multarum rerum vel dominus in alium non vult transferre dominium , vel qui illis indi get, non vult earumdem dominium acquireres ideoque inventus fuit hic contractus, ut aliquis rei usum habere posset is tamen ejus dominus non
cationem contractus quidam, qui dicitura Duinisci nomen graecum, idem latine reddens , ac Melioratio Fiebat enim olim hic Contractus cum agri steriles alicui pro annua pensione concedebantur , ut meliorarentur, ab illo, licet hodie in Emphyleusim etiam agri uberes dari toleant i log in . adeo autem, Institia.de catione, ct Conductione in verb. Empotensos. Potest vero describi . Est convem Itis uris Civilis , per quam dominus praedii ut ejus dominium aueri con-
175쪽
cedit, ea lege is annua pensim sibi DLvatur. Agit de eo Imp. in Institur indicto . adeo autem , ubi dicitur in principio , contractum hunc propter
magnamimogeneitatem, quam habet cum oratione is Venditione facile cum illis confundi posse quare videndum est in quibuniam ab illis
a Distinguitur autem primo , quia potest fieri Locatio, ,enditio tum rei mobilis, tum immobilis, Emphyleusis vero , immobilium tantum, rerum soli. 73 Secundo in Locatione non transfertur in conductorem dominium rei sed usus; per Venditionem , si venditor rei vendita dominus sit, transsertur in emptorem dominium rei plenum, per Emphyleusim vero in re em.
phyleutica acquirit emphyleuta dominium utile tantum.
γε Tertio in Locatione pensio, minVenditione pretium debent consistere in pecunia numeratara in Emphyleusiautem potest annua pensio , seu Ca- non constitui in aliis etiam rebus, ut
7 Rursus, in venditione, si emptor semel pretium solverit ad nihil aliud tenetur, in hoc autem contractu quotan-
nispensio solvenda est, paritervenditor rem venditam, & traditam etiam non soluto pretio ab emptore repetere nequit, Emphyleuta vero Canonem non solvens cadit a Iure lito, ut infra videbimus.7 Differunt etiam,quod emptio, es ratio sint contracius iuris gentium, hic autem Iuris Civilis. 7 Et ultimo , cum emptio, Moc tio sint contractus bonae fidei, hic est stricti Iuris , actio enim ex eo de scendens non reperitur in . actionum Institui de actionibus, mactio oriens ex emphyleusi vocatur Condictio ex
allatas videre cupidus consulat glosis
dicto g. adeo autem ιn verb. neque ad Iocationem, o in verb. neque ad vendi-
Notandum jam quod si Emphy- oteusis sit Ecclesiastica, idest Eccletia fundum dederit in emphyleusim, per hoc, quod Canon per biennium ab
Emphyleuta non solvatur, hic amittat dominium utile, Quod ad Dominum directum devolvitur, Wredit; ad texti in c.potui de locato conducto nec per hoc, quod utili dominio privetur, excusetur emphyleuta a solutione praeteritarum pensionum Auth qui rem c.de Sacrosanctis Ecclesis ι secus vero si emphyleusis sit privata, tunc enim , ut emphyleuta ius suum amittat, debet per triennium a soluistione Canonum destitisse G. a. c. de Iure Empuremico. Rogabis tamen, si praeteritas pen- osiones transacto triennio solvat emphyleuta , poteritne delici a dominio per datum quod habet in re Respondeo quod non duo enim sa- Icere poterat Dominus directus , vel missiones recipere, vel emphyleutam repellere , primum igitur faciendo secundo praesumitur renunciasse glosin dicta I.a.m verb.repellere C. de iure emphyleutico nisi tamen, vel emphyteu-ta rem deteriorem redderet, vel irrequisito Domino directo eam alienasset.
Sciendum quidem , quod si em Saphyleutacius utiles, quod habet, alienare, vel alteri vendere velit, teneatur
denunciare id Domino directo , eum requirere , an pro tali pretiorem emere velit, cujus voluntatem si per duos menses expectaverit illo vel ulente , vel nolente emere, poterit emphyleuta ius suum in alium quemcumque transferre, soluta tamen Domino directo quinquagesima parte pretii , qua pars vulgo audemium vocatur dictum sorte a laudando veluti Disitia i Corale
176쪽
teluti Dominus directus , in cujus
recognitionem solvitur , laudet, vel approbet illum contractum translationem dominii text. in I inali C.de Iure Emp teutico .
83 ΥΕrtius contractus , qui consensu perficitur Societas est,is describitur is ventis vltro citroque obligatoria, de lucro ex re bonestaprovenienis invicem communicando
8 Dixi ex re honesto conventiones enim de dividenda praeda interseres, vel proventibus scorti inter meretrices, utpote de re inhonesta, nullae sunt; I. 8.1prosocio os Contrahi autem primo societas potest sub nomines, igno universali
omnium honorum , quo casu communicanda sunt inter socios omnia bona praesentia, Mutura, ex quovis interim titulo illa acquirantur is ipso iure dominium is possessio huiusmodi bonorum, absque ulla readitione in
sociorum quemIibet aequaliter transse runtur Rr .a. 3. F.prosocis. 86 Secundo,si contrahatur societas sin pliciter, idest nec sub nomine universali omnium bonorum, nec super certa negotiatione, veniunt inter socios communicanda omnia bona acquisita ex eorumdem operis, ut ex contractibus initis, veriar emptionibus , venditionibus Hoeationibus, jonductionibus,, similibus, non autem communicantur acquisita ex prospera sortuna, vel aliis capite, quam praedicto venari provenientia ex haereditatibus , donationibu Sisc. text.
87 ulo. Sicuti pariter in societate, qua saepe evenit intersatres, communicanda sunt lucra, damna emanantia ex bonis communibus , quae nines possident pro indiviso, id autem quod ipsis aliunde provenit, non est inter
in I si fratres 'feodem tit. Ultimo societas contrahitur super 8
certo genere negotiationis, .g.vini, frumenti c. quo casu nonnisi ea quae ex dicta negotiatione proventu intcommunicanda iunt inter sociossa. 32. g. n.feodem. Sciendum nune, omne lucrum, ras damnum communicandum esse inter socios tarcta Lya .g.damna in fine lucrum autem dicitur id, quod superest deducto omni damno, extensu
Wdamnum id , quod superest omni lucro deducto Mutius f. tit ci-
Quod si quaeras quanam ratione 3 dividendae sint partes lucri, & damni inter socios praespondeo, quod aut de hoc inter ipsos convenitim fuit,litandum est conventionibus, quae dant legem contractibus, quaelibet interim
illae fuerint; . r. a.distitui. de Societatera aut non fuit conventum, sartes debent esse aequales inter socios non proportione arithmetica, sed geometrica, ita ut, qui ex.gr. o. modia
frumenti in societate posuit, duplum lucri habeat respectu eius, qui posuit sola quinque I si non fuerint in princia pios pro socio.
Advertendum tamen ἔ non valere Iconventionem , in qua quis ex sociis nihil lucri , totum autem damnum sentiat, hanc enim conventionem quam Leoninam nuncupat , reprobat
cassus Iurisconsultus in I. a 9. g. Os f. pro socio, dicens quod Iniqui mumgenus societatis est, ex qua quis damnvm,non etiam lucrum specteι. Quod si de lucro inter socios com aventum suerit, non autem de damno, juxta regulam contrariorum, dispositum i lucro, censetur repetitum in L dam-Disilire by Orale
177쪽
damno a illa expeditum, Institui.
3 liquando autem ita contrahitur societas, ut unus pecuniam, vel aliud capitale ponat, alius suam operam tantum , quia, ut ait Imperator in . de illa , Institutionibus de Societate sep opera incinus pro pecunia va
, . Quoad hanc igitur societatis speciem rogabis primo, an si pecunia vel capitale casu sortuito perierit pereat totum illi, qui illud posuit an vero etiam , qui posuit operas pro rata sentire debeati, ipse Capitalis amissionem ps Respondeo,perire totum et,qui illud posuit citarisa in I. r. Cod. pro socio in verb.obtinuit infine , ratio est, quia aliis , quia adhibuit operas duplici
afficeretur incommodo , vere , ut in adagio est , oleum, operam perderet, operas enim perdidisset , ad partem damni amissi capitalis teneretur, cum tamen, qui posuit capitale unum tantum sentiret damnum, hoc non integrum , amittendo
partem scilicet capitalis , quod posuit.' Sed oppones texi in L si non fueriti pro soci , ubi dicitur cita
coiri societatem osse, ut nullam partem damni alter sentiat, Iucrum vero commune sit Cassius putat , quod ita de mum vale sit anti sit opera , quanti damnum es ergo potest conveniri per pactum inter socios, ut qui operam adhibet, damnum amissionis rei non sentiat s ergo a contrario , hoc pacto non apposito, damnum commune erit, alias pactum hoc nihil ope
si Respondeo, hoc Argumentum nihil agere adversus nostram sententiam, cum in Iure certum sit, via quotidiana praxi confirmatum , multoties in coin traca ibus aliqua per pacta exprimi, quae in ipsis contractibus continentur, quod fit, ut firmior eonstet obligatiori ver gr. diximus sub hoc Titulo , quod evictio veniat a natura ipsa emptionis is venditionis , tamen express per pactum declarari potest , quod venditor de victione
emptori teneatur. Ergo nec tu bene argues asserendo et si non esset expresse dispositum, de evictione venditor non teneretur Si meministi , diximus, de evictione teneri venditorem, etiamsi de hoc expresse in stipulatione ipsius eOntractus dispositum non fue
Sicuti igitur de amissione capitalis 93
non tenetur operam praestans, ita finiata societate , capitale integrum ejus remanet, qui illud posuit, nec est alteri communicandum rati Baldus in I. I. cod. pro socio . Et ratio deducitur ex mente contrahentium, quia capitale non fuit collatum, ut commune esset sociis , sed ut ex negotiatione per illud exercenda , lucrum retractum, commune esset it ergo si quod sit commune inter socios, est dispositum quoad lucrum , contrarium dispositum praesumitur quoad sortem debere nempe illam, nita societate, remanere integram ei, qui posuit eamdem, cum certum silaxioma illud, i clusionem unius, alterius eue exclusi nem Ita Manrius adversiculum , nam ita, Institae Societate n.9. Rogabis ulterius, an ponens operas, Poperari debeat expensis propriis , an vero communibus Respondeo , operari debere com Ioomunibus expensic hinc si pro negotiis societatis ei Venetia vcr. gr. esset eundum, ire deberet communibus expensis, exceptis tamen illis expensis, quas etiam domi esset facturus , ut essent expensae quotidianae cibi, pintus. Porcius ad .de illa distitur desocie
Solvitur autem primo societas, re Iornunciatione, si scilicet alter ex sociis socie sed by Oos
178쪽
eietati renunciet: nisi tamen renunciatio dolose facta suerit, ver.gr. si socius omnium bonorum sciret se esse institutum haeredem ab aliquo , utque hanc haereditatem non divideret cum socio , renunciaret societati : tunc enim, in poenam hujus renunciationis, lucrum, quod alter locius acquireret esset ejus proprium,damnumvero,quod sentiret , commune esset etiam alteri, qui renunciavit; ad text. in ρ.manet autem distit de Societate. Io Et adeo verum est, quod renunciatione finiatur societas, ut non valeat pactum de nunquam dissolvenda societate es convenerit spm socioci nisi tamen fuerit hujusmodi pactum restrictum ad certum tempus , v. gr. ad quadriennium quo casu tamen etiam ante statutum tempus, dissolvi posset, si unus ex sociis esset homo rixosus, male tractabilis dicta .fie venerit, in me. I Secundo , morte alterius ex sociis finitur societas etiam inter alios superstites, nisi tamen per pactum conventum fuerit, ut uno decedente, debeat inter superstites permanere; 9.solvitur Instites Societate. 1 o Ex quo collige, societatem regula rite non transire ad haeredes, licEt alii contractus ad haeredes transeant active, iamve ratio est, quia in societate eligitur industria personae, quae non tranimittitur ad haeredes i& hinc est, quod haeres defuncti manere non cogatur in societate M. adeo sprosocio. Io Advertendum tamen , quod licet societas ad haeredes non transeat, emolumentum tamen, damnum illius ad haeredes transeant inerum 3 inhaeredem cyotis.1 o Finitur etiam societas, exacto negotio super quo contracta suit fissoLvitur Institui de Societas 3 cum finita causa alicujus rei , ejus quoque cesset essectus. rastitutJur. Civ. Tom. L
Finitur quocue , publicatione o Io7norum , quanao alterius ex sociis bona ob ejus delictum publicata, confiscata suerunt, cum hic pro mortuo civiliter habeatura Disitur, Instit e
Et ultimo finitur societas, si alter Io ex sociis aere alieno obrutus, a d clinandum carcerem bonis cedat dicto forvitur, versiculo: Itemsi quis. Unica oritur actio ex hoc contractu Iosdicta pro socio , quae datur utrique
Et primo quidem, ad dividendum ira
lucrum ex societate proveniens cundo, ut is, qui capitale posuit, repetere id valeat societate finita. Tertio , ut qui expensas secit occasione societatis, eas possit repetere fies.sifratres fi quis exsocii β.pro socio. Et ultimo ad hoc, ut Socius, qui III sua culpa damnum dedit, illud resarciat tenetur enim scius in adminis stratione rerum communium societatis de dolo, lata, levi culpa, cum hic contractus inductus sit gratio triusque contrahentis es. Cum duobus ymmi autemst tro socio. Hinc si quis assumpsit socium ne IIcgligentem , ideoque ex ejus consortio in societate damnum sensit , sibi id imputet sci finali distis.de Societate 3 Et ratio est, quia ut dicitur in I. 1 o. st de re dis Iuris Qui cum alio contrahit, veles, vel debet esse non ignarus conditionis
Contractuum , qui solo consensu ria
perficiuntur claudit agmen Mandatum, qui describi potest . Conventio de negotio alterius honesto exequendo gratis
Dicitur de negotio bonem , quia II
mandatum de re turpi,& contra bonos 3 mores, Dissiliae by Ooste
179쪽
ras mores , ut de serendo alteri injuriam, vel iurando, non est obligatorium, neque servandum Liuia quo. que distis de Mandato. Dicitur aratis, quia mandatum ab initio debet esse gratuitu, utpote quod ex amicitia suam trahit originem Quare Doctores dicunt dici Mandatum a manu data, vel quia mos olim erat qui forsan , nec hodie prorsus ab aula recessito ut mutuo aliquid promittentes, fidem promissam, reciproca manuum datione confirmarent,
unde manus dextera priscis fidei Symbolum erat ; ideoque cum amicitiaeo ficium vilescat , si mercede fuerit coemptum , iure merito Mandatum est gratis exequendum ἰ quod si mandans ex post facto , aliquo praemio mandatarium remuneret, non ex hoc contractus iste vitiatur , quia in contractibus attendi debet , quod facitum fuit ab initio , non ex post factna g. ullisno Institui. de mandato, ibiqueDegra, & per consequens, si ego velim glosi in verb. mercede II 6 Iam vero , quinque modis Mandatum contrahi potest , juxta diversas personas, quarum gratia fieri potest idest, quibus potest serre utilitatem II Primo, gratia mandantis tantum ut si mandem tibi, ut emas pro me
sed consilium, quod tu sequi volens, sequi potes, sed ad id seqtiendum cogi
non potes text. in .Mandatis, saxa tantum restit.de Mandato. Quae tamen postrema assertio limi Iaatatur ab eodem s.tuarantum in casu, quo consilium des alteri alias non contracturo , nisi tu consilium dedisses svcl. ego volebam pecuniam meam er gare in ineunda aliqua societate , tu consuluisti, ut eam impenderem in emendo agro, si damnum ex hu;uis di contractu patiar, contra te habeo actionem mandati, quia alias non emissem, nisi tu consuluisses. Finitur jam primo Mandatum, re ras vocatione mandantis, quae sequaturre integra Res autem dicitur integra, quando nihil adhuc intersuit Manis datarii ; . . mandavi tibi, ut mihi domum aedincares,tu emisti lapides, ligna necessaria ad consectionem domus jam res non dicitur amplius in-Ia
secundo , gratia mandantis , alicujus tertitur ut si mandem tibi, ut colas agrum mihi QCaio commuII 8 II Tertio, gratia mandantis, mandatarii, Malicujus tertii, ut si mandem tibi, ut colas agrum, quem habeo communem tecum, &Titi Quarto, Gratia mandantis, mandatarii, uti mandem tibi, ut vendas merce , quas Venetiis habemus m.
Et ultimis gratia solius mandat rii, ut si mandem tibi, 'od reficias domum tuam; sed haec ultima mandati
revocare Mandatum tibi reticere debeo quod tua intersuit f.recte quoque Instis de Mandato. Et sicut potest Mandatum mandans revocare, ita illi potest etiam renunciare Mandatarius, re tamen integra ita ut possit sibi commode mandans de alio providere is per alium sua negotia expedire M. Mandatum distit. de Mandato; licet aliquando possit Mandatarius impune Mandatum non exequi, etiamsi re integra non renunciet, quando scilicet justa causa supervenit, ut adversa valetudo , vel inimicitiae capitales inter mandantem, mandatarium s l. si mandavero . Mali, cum tribus legibus sequentibus f. mandali. Finitur quoque Mandatum morte 26 mandantis , aut Mandatarii, secutare integra, cum scilicet nondum cς-pit interesse Mandatari , ut explicat lo Cina recte quoque in verb. Ium si anu integro mandato inope inn
180쪽
eium, Institui deii Quod si mortuum fuisse mandantem
ignoraverit Mandatarius is exequutus fuerit negotium , poterit repetere omnes impensas factas in eius executiones cum , alioquin iussa, probabilis tenorantia damnum asserret ut ait texi omnino totus consulendus, in dictos rectὸ quoqMe. Ir Collige ex dictis, in hoc contractu limitationem pati regulam, quam attulimus agentes de Contractibus in genere, quod nempe in contractibus nominatis, neque re integra , sit locus poenitentiae , ut notat Iros in dicto redi. quoque in verb.evanestis. ras Duplex oritur actio ex hoc continctu , mandati directa , ct mandati contra
13 Directa datur mandanti ejusque har. redi contra Mandatarium, vel ad implendum contractum , vel ad resarciendum damnum , si non impleverit, aut tempestive non renunciavinrit , vel minus diligens fuerit inas ministrando Miligenter si
contraria actio datur Mandatariosius I 3 que haeredibus contra mandantem ut ratum habeat id , quod suo nomine gestum est, Qui repeta sun plus in re mandata exequenda a tos, esto res mandata sinistrum exitum krtita sueris, citra culpam , men a mandatario. standam; te procurator litis, qui mandatarius iudicialis etiam dicitur , qui iuxta text. expressum C.mandati, vel contra potest repetere semptus in lite factos, esto praeter culpam suam, contrariam principali suo sententiam re portaverit Et quia nequit Mandatarius excede rasre fines mandati, sed eos custodired ber, juxta text.in . is quiexequiis distic de Mandatis hinc si tu jussus rem emere
pro ro. emisses projo adversus mea tionem mandati cotraria poteris exemcere tantum pro O.dsi qui exequitur.
De Obligationibus , quae quasi ex Comtractu nascuntur.
VI Gimus de obstigationibus, quae ex
iis 3 cmae ex quasi contractu Prodeunt, dicendum est. Dicuntur antem hi quasi contractus, velut improprii contractus, ciun quasi, in iure denotet improprietarem . Et ratio cur contractus improprii fiat,
est, quia in contractibu regulariter expressus partium consensus requiritur, in his autem sufficit unius partim consensim tacitus, Wa Lege praesemptus, cum quemlibet praesumamus metrurem velle facere conditionem suam. Iam vero primus quasi contractus adicitur negotiorum gesti quando quis scilicet alterius absentis , ct ignorantis absque eiusdem Mundat negotium geris
Multipliciter autem negotium ad aliquem spectare potest. Primo cura, sollicitudine , ut
spectant ad procuratorem negotia ejus, cuius est Procurator, ad Tutorem p pilli, ad curatorem, minoris negotia;