장음표시 사용
71쪽
lumen delabitur, vulgo Aletto, quia
in alveo suo, velut in undoso thorosum encubat. Si igitur flumen alveum suum derelinquat in totum is per
alveum novum labatur, alveus dere-lidius illorum fit, qui prope ripas habent praedia, eo modo quo supra de 83 Insulis dictum sui s text.est in quod si naturali distit hoc tit. Quod si etiam
alveum novum derelinquat is ad priorem redeat, novus alveus de rigore juris fit habentium pariter illius ripae agros propinquosa ex aequitare
tamen alveus novus a flumine derelictus redire debet ad suos priores dominos, per texi in Ladeo fansula bique glus in verbosed vix Τ.hoc tit. 24 Notandum tamen est, quod si exuberante flumine, propinquus illi agerinundatus fuerit , quis decrescentibus, minundatione cessantes, illico ager dictus ad dominum suum revertatur . inundatio enim speciem landi non mutat , nec ejus Proprietatem auferre potest, licet auferat ejusdem
possessionem text. est in deos aliud sanes=feodem titi Traditis speciebus Accessionis nuturalis, ad industrialem Λccessionem gradum faciamus, haec duplex est Prima , quae fit solo facto hominis interveniente; secunda,quae natura etiami Prima species Aecessionis industrialis, quae ni solo facto hominis, Specificatio vocatur, evenit, quando ex aliena materia nova species conficitur, ut si ex alieno aere, vel argent vas conficiam , ex alienis uvis vinum i ex alienis olivis oleum educam.
17 Et quoad hoc magna fuit olim dis
cordia inter Sabidum, Iroculum veteres Iurisconsultos, eorumque fautores ajebant enim Sabiniani speciei factam ex aliena materia pertinere ad dominum materiae, Proculeiani vero pertinere ad dominum for-t maleductae, vel novet speciei consectae; IN. autem mediam viam tutiorem censuit cum distinctione procedere voluit in I. cum ex aliena Instit,ctit. Vel enim nova forma educta, ad veterem rudem materiam redigi potest, ut vas redigibile est ad argentum, vel ars antiquum , ex quo confectum
fuit spectat ad dominum materiae: Vel redigi nequit ad veterem materiam, ut vinum ad pristinas uvas,oleum ad priores oli vas Mindicto casu specificans, specici dominus fit Sciendum tamen, quod tunc speci 89ficans dominus fiat forma non redigibilis ad priorem materiam , quando
novam sermam ex aliena materia eduxerit bona fide, putans per errorem
illam materiam esse sitam is enim mala fide id fecerit sciens materiam alienam esse, dominium speciei non consequitur , sed illius erit, qui materia dominus suerat. l. de eo si siqnis ex utis Dd exhibendum
Sciendum ulterius, neminem cum Q alterius iactura locupletari debere, ex cap.Iocupletari de regulis iuris inis unde quamvis species ex aliena materia educta, ad eam non redigibilis fiat
specificantis bona fide, tamen tenetur specificans solvere domino male ria eius aestimationem sicut e contra materiae dominus, ad quem spectat serma educta redigibilis ad pristinam materiam , pretium artificii specificanti solvere debet, per Iosi indicto Leum ex aliena in verbo spicas infine; nisi tamen specificantionerat sermam ecificatam, & ejus pretium ab ip- is petat, quod utique facere potest. Sciendum ultimo, quod ut specifi- Icans fiat dominus speciei, quando illa ad veterem materiam redigi nequit,
necesse sit, quod novaso a vel species antea non praeexistens, ex aliena materia educta fuerit ; si enim tantum materiae figura externa fuerit mutata, species iam persecta , sed sub materialatens praecige detegatura.
72쪽
non ideo nova species dicitur fieri, nec Dominus speciei fit specificans , sed
pertinet species ad Dominum materiae. Si quis igitur alienam lanam purpura, aliove colore tingat, cum novum praecise colorem Non novam
aurum alienum addiderit , Dominus etiam fit te intextaeci cum enim res intexta accedat rei, cui intexitur, debet ejus sequi naturam, eique cedere, ut accestarium suo principali licet rea intexta, quae additur pretiosior sielarmam inducat, specificare non di toto cui adjungitur texi estina si
eitur, sed lana sic tincta remanet sui domini prioris L sed si meisi. --
Τ. de acquirredo rerum dommio . Similiter , ii quis ex alienis spiciustumentum excutiat, se nentum ex tam non acquiritur excutienti, sed est Domini spicarum trumentum enim ex
cutiens non nova frumenti grana pro
ducit, sed ea, quae perfecta iam erant, di sub picis occultabantur , praecise detegit Men. est in adeo . eam quis in fine fde acquirendo rerum dominis. si Sed pone, quod quis eduxerit novam rmam partim ex sua partim
ex aliena materia v.g. eduxerit vinum, partim exuvis suis partim alienis, vel confecerit vas partim ex argent proprio, partim alieno , quaeritur, cujus erit vas illud, vel vinum λ93 Respondeo , quod si nova larma
non sit redigibilis ad antiquam materiam, ut vinum ad pristinas uvas, spectet ad specificantem, qui non solum materiae partem, sed propriam etiam operam praestitit, per texta in dicto . cum ex aliena in Inean Hiι. hoc tit. Si vero species de novo confecta ad priorem materiam reduci queat, ut vas ad argentum vetus, quilibet materiae Dominus materiam suam vindicare terit, nec nova species inter illos communicanda erit . a par Manlius addictuma cum ex aliena num. I. a
33 9 . Altera species Aecessionis industrialis , quae fit solo facto hominis, dicitur Intexturaci si enim quis res suae Dnandae, vel augendae causa rem alienam intexuit , ut si vesti suae alienam purpuram navi suae alienam tabulam, aedificio coemenium, gemniae propriae tamen Instit. bocuit.
Hinc si quis rem alienam proprie spnon intexuerit, sed attexuerit , ita ut
una res ab alia facile separari possit, puta si alienam purpuram propriae
vesti mere consarcinaverit, purpura sarcinata prioris domini manet. Ita
Potest tamen Dominus rei intextae 96 repetere pretium ejusdem, sive interim intexens secerit hoc bona, sive mala fide, hoc est sive rem intextam sciverit esse alienam , sive suam crediderit: imo si res aliena mala fide intexta fuerit , habet dominus rei imtextae contra eam surripientem actio
nem furti, sive interim surripuerit laese, qui intexuit, sive alius quicumque, per textiindicto Isi tamen in me. Tertia species Accessionis pure in Prdustrialis dicitur Confusio, ut si Nnum meum cum tuo confundatur vel aurum tuum cum argento me ἔsi enim Confusio haec fiat de voluntate
dominorum utriusque materiae, eo pus ex dicta confusione resultans, i ter illos commune est ad text. in . si duorum Institi titulo nostro quo casu divisio materiarum confusarum Iudicis arbitrio facienda erit , habita tamen ratione quantitatis, qualitatis earumdem, juxta texti in L 3. I. n. . de rei vindicatione. Si autem Confusio seveniat casu fortuito , distinctione quaestio est dirimendari vel enim materiae inter se consulae tales sunt , ut separari nequeant; dicto casu communes erunt , facta di Wisione inter earum Dominos secundum regulam
superius allatam vel separari Post
73쪽
snt , ut si cum argento meo fuerit ι cum legumine alterius, separanda sunt
corpora, uniis frumentum suum, aurum tuum contusum is separarntique debent, quilibet materiar sur
Dominus manet, eamque repetere potest , dem Pomponius .sed si plumbumst .de rei vindicationes quae separatio fieri non debet, etiamsi fieri possit , si confusio facta suerit de contens Do
si Confusionem Mixtio sequitur, alia stilicet species Accessionis purὰ indu-1 eo strialis Differt autem in pluribus Mix. hi a Confusione; primo quidem quod Confusio fit intercliauida actu, vel potentiaci mixtio vero intercorior ora solida Secundo, quod aliquando
ex Confusione novum corpuS, Mertia quaedam species resultat, ut ex vino, melle, compositum quoddam, quod dicitur mulsum, ex aere, aurinrue confiisis, tertia species metalii pro-it, quae alchimia appellatur; in Commixtione autem licet res misceantur adhuc in sua priori substantia remanent, ut si frumentum misceatur cum legumine, ex ista mixtione resultabit quidem acervus constans exfrumento, legum ita, sed frumentum, lcgumen singula in sua substantiarcmanebunt
Io Si igitur frumentum meum misceatur cum legumine, vel seusNento tuo, whoc fiat de voluntate dominorum utriusque corporis, acervus ex dicta Commixtione resultans dividendus et linternos, proportione tamen non Arithmetica, scilicet pro dimidia , aequali, sed proportione geometrica, hoc est habito respectu ad quantitatem, qualitatem , bonitatem utriusque frumenti, ut supra de divisione corporis resultantis ex materiis confusis di- Io chim fuit si vero commixtio praedictae venerit casu sortuito, vel ex voluntate alterius tantum ex commiscentibus, tunc si possint corpora commixta commode separari, separari debent, alius legumen suum debet accipere Silao vero dimcilis sit separati , ut si mi
tum fuerit frumentum meum cum frumento tuo, tunc acervus ex dicta commixtione resultans inter nos dividendus est, proportione tamen geometrica, non Arsthmetica, ut superius db ximus. Vide text. in . Quod sfrumentum Insiit erit.
Alia species Accessionis mere indu Iosstrialis eli Naificatio, circa quam plures regula tradi debent. Prima sit. Si quis aedificat in suo so Io6lo de sua materia, certum est, quod si Dominus aedificii , cum id quod ex meo in meo fit, meum procul dubio esse debeat. Secunda regula sit. Si quis aedificat to in suo solo de aliena materia, soluta a lamatione materia ipsius Domino fit Dominus aedificii: Omne enim quod solo inaedificatur, solo cedit, ut accessorium Principali 3 per text. in . cum in suosolo nitit eodem Nec po Io8test cogere Dominus materiae Dominum soli , ut aedificium destruat pro materia repetenda, quia publica utilitas exigit ne aspectus Urbis dirutis io;
aedificiis deformetur ira autem tractu temporis aedificium ruat, ium- quam Dominus materiae esus pretium receperit , poterit tunc materiam suam vindicare vel interim quis aedificaverit bona fide, putans materiam esse suam, vel mala, sciens esse alienam et quamvis verum sit, quod mala fide aedificans non solum materiae pretium solvere debeat , sed etiam furti reus sit, contra illum furti actio a materiae Domino intentari
queat isto standicti cum in suo solo in
Tertia regula Si quis aedificat in Do alieno solo de sua materia, aedificium cedit Domino soli, taut si quis mala
ut si mixtum sucrit frumentum uniust fide, & sciens solum esse alienum super Dissiliae by Ooste
74쪽
per illo aedificaverit, censeatur materiam donasse Domino soli, nec eam etiam diruto aedificio repetere possit; omne enim, quod solo aedificatur solo cedit, ut constat ex dictis si autem bona fide aedificaverit , putans solum esse suum , pretium tantum expensarum, materiae poterit peterea D mino soli adtext. indicto .cmnis sol distissit.nostro. III Quarta regula Si quis aedificat de aliena materia in alieno solo, Dominus soli fit Dominus aedificii, sed non materiae, haec enim aedificio diruto, ad Dominum priorem revertitur, nis antea eidem a Domino soli , materiae aestimatio soluta suerit 3 edificans repetere potest expensas in aedificando factas, si bona fide aedificaverit, si vero mala, easdonasse videtur adtexta in La C.de rei vindicatione. Ira Postremae species Accessionis industrialis tantum sunt Pictura, Scriptura ; circa quas sciendum est olim in usu suisse, ut in alienis chartis scribentes, vel in alienis tabulis pingen- res, picturam,is scripturam amitterent , licet litterae essent aureae, quae chartae, vel tabulae Dominis acquirebantur, rae hoc veteri usu quoad scripturam text. est in ρ Litera quor Inque Instit1oetit. Nunc vero cum plurisu riptura, quam charta is pic a ,
quam tabula aestimentur, scribens in aliena charta fit Dominus chartae, scripturae, per glossin'.quiratim, sed ex diverso in verbo directam J. Ne titulo & pingens in aliena tabula, picturae, tabula dominium acquirit , cum hoc tamen, quod chartae, tabulae Dinminis earum pretium solvatura text. in . squis in aliena tabula rastis. tinnostro ri Quae Conclusiomaoad Picturam adeo vera est , ut si pictor otarat pretium tabulat is Dominus tabulae offerat pretium pictura , ut ejus Dominus
fiat, semper pictor praeserendus sit,
cique dominium picturae is tabula adiudicandum i nisi tamen esset tabula pretiosa, pictura vilis, utpote in ea delineanda, carbonibus loco pennicilli adhibitii; tunc enim picturam cedere Domino tabulae jure merito DD. affir
Explicatis speciebus Accessionis in risdustrialis qua fit solo facto hominis interveniente , explicanda superest Accessio mixta , quae fit, Wipsa facto
hominis interveniente, sed cooperante etiam natura.
Et hujus, duae primae species dicun IIstur Plantatio, & Satio Arbores enim, vel vites plantatae, aut segetes fata iaalicujus solo , acquiruntur Domino soli, si tamen in ejus solo radices rint. Unde, ne tempus inutiliter teram , sic inquio . Recole, quae de AEdificatione diximus ea enim Omnia eodem omnino modb circa plantati nem , riationem procedunt, juxta celebres versiculos relatos a j I in Ladia .cum suo, in verbo in dificaturis de acquirendo rerum Dominio.
Quidquid plantatur , seritur , vel
Omne solo cessit, radicessitamen egit.
Unum adverte, quod arbores O III sita in confinibus praediorum, si in utriusque praedii lo radices egerint, communes fiant, & fructus dividendi sint inter Dominos utriusque agri cum ex utroque agro plantae hujusmodi vivant, Walimenta suscipiant, ad texti in L si Titius in me distitio tit. Ultima demum ccessionis indu ra strialis species,qui fit etiam cooperante natura vocatur Fructuum perceptio; si enim quis possideat alienum fundum bona fide,& ex eo fructus percipiat, pcrhujusmodi fructuum perceptionem fundi dominium acquirit. Procujus clariori intelligentia pono Iscasum Emi sendum a Titio, quom Disilias by Orale
75쪽
possedi per octo annos, & ex illo seu-ctus percepi, sed cum Titius venditor, dominus fundi non esset, quod ego nesciebam, non potuit in me dominium landi transterre, quod ipse non habebat, juxta regulam Iuris in I.nemo plus juris . de reguli uris, in qua dicitur, quod nemo plus iuris in alium transferre possit, quam ipse habeat; nemo enim dat quod non habet. Repetenti igitur a me domino fundi --
dum suum, illum restituere cogor sed an tenear insuper restituere fructus, quos percepi, hoc opus, hic labor elimin hoc sita est clim cultas quae expeditur in f quisci non Domino distis.boctis. I a Praemittendum autem primo est,seu-ctus eos dici, qui supersunt deductis expensis factis gratia quaerendorum colligendorum is conservandorum eorumdem fructuum. Iar Praemittendum secundo, quod semctuum alii dicantur naturales, alii ii dultriales , alii indultria limimi , vel civiles Ia Naturales sunt, quos natura sua
sponte producit, Win quibus nulla, vel modica saltem hominis industria
versatur, ut poma , pyra , nuces
xa Industriales illi dicuntur; in qui-
vel cura, quam natura ipsa, ut se mentum, vinum, Oleum&c quae non fiunt, nisi debita cultura agris , vel ubneis custodiendis id hi beatur.
Ir Civiles vero illi sunt, qui ex sola providentia hominis, non autem ex re ipsa proveniunt, ut loca montium mnfiones domorum , aliique reditus similes,
i, Insuper fiuctus alii sunt pendentes, qui nondum a solo sunt separati, alii Percepti, qui ab eo separati sunt i
perceptorum alii dicuntur extante ,
t i scilicet adhuc penes landi posses-
rem existunt, alii consumpti, quos nempe, vel in suos usus possetarsundi convertit, vel in alios distraxit. Alii demum fructus sunt percipiendi quos posse r percipere poterat, sed ex negligentia non percepit. Praemittenidum ultimo , alios dici 26 bonae fidei, alios malae fidei possess,
Possetar bona fidei ille est, qui do i 27
mini cogitatione possidet, putans rem quam possidet esse suam , t apud Antiquos gaeum igitur C. de furtis, quare secundum regulam contrariorum patet
quis malinde posse ridicatur, ille nempe, qui rem, quam possidet scit
Possetarum autem mala fidei tres Ia 8 species assignat Baldus in I. mala fide C. de condictione ex lege, alios vocat improbos, alios improbiores, alios improbissimos Improbi illi sunt , qui iustum titulum possidendi habent . ut quia res, quam possident illis vendita,
vel intestamento relicta, aut donata fuerit, sciunt tamen rem non esse venditoris, testatoris, vel donantis. Im
probiores illos vocat Baldus, qui scienter a iure, vel violento possessore rem surto subtractam, vel violenter posisessam emerunt. Improbissimos vero illos dicit, cui rem possident, quam immet furat suerunt , vel violenter
Ut autem quis bona fide possidere Irs dicatur, sufficit, quod non habeat scientiam positivam, quod res , quam possidet sit alienaci si enim aliquis dubitet, an res quam possidet sit sua, vel allana, adhuc disendus erit possetasor bona fidei diffcile enim reperibblis esset aliquis bonae fidei possetar si, ut esset talis, requireretur in ipso positiva scientia, quod res possessa luasit mascardus deprobationibus tomo primo conclusione 22q. anu. I ἀΗis praenotatis sciendum est, quod 3Obonae fidei possetae conventus a Domino vero ad rem possessam restituendam aDiyiligo by Orale
76쪽
dam, teneatur eum illa fructus pendentes, ferceptos, sed extantes restituere, consumptos vero faciat suos , nec
reddere debeat adtextii 9 β quis non Domino distisdiae α13 Quae tamen ultima conclusio limitatur in fructibus naturalibus si enim illos possessis hona fidei consumpserit, ita ut ex eorum consumptione factus sit locupletior, eorum etiam aesti. mationem solvere tenetur Domino landi, cum fructus naturales natura, non possessoris industria producente in lucem prodierint, adtext. in I si me, o Titium O rebus ereditis. Tunc autem ex illorum consumptione quis Iocupletior evasit, cum vel pretium ex illis vendi iis, aut alienatis retraxit, vestantumdemde suo erogallat, nisi eos in usum proprium convertinet.
et 3 Dixi s fructus sint naturais 3 industriales enim, vel civiles consumptos posseta bonae fidei restituere non tenetur, vel ex illorum consumptione ditior factus fuerit, vel non adtexta in I 4.lanam =de usucapionibus. et 33 Posse tar autem malae fide , omnes omnino fructus tam naturales, quam industriales , quam civiles , pendentes, Perceptos, extantes, consumptos domino rei possessae reddere debet, dicto squis a non domino in fine; et 3 si lar fuerit, vel violentus occupator , de percipiendis etiam tenetur ;
3s Ultimo sciendum est, quod postlitem contestatam, idest postquam possessor bona fidei fuerit judicialiter con ventus a domino rei illam repetente, eique se judicialiteropposuerit, tenea tu restituereomnes fructus etiam consumptos, di percipiendos, non secus ac possessor malae fideici cum a tempore contestata litis , in mala fide
constitutusdicatura adtextilis of in rem , lassit. de officioIudicis. 73 Expeditis duobus modis acquirendi dominia de jure gentium , occupatione scilicet, accessione,earumqueFipeciebus, tertius modus exponendus superest, nempe Traditio. Sciendum quidem, quod ut do I 37 minium rei alicuius , corporalis tamen,vel interim immobilis, vel immobilis illa sit , in alium transferam,non sufficiat, quod ei rem illam v.gr. vendia derim, vel donaverim, sed requiratur insuper, quod eam tradiderim, auxia vulgatam regulam Iuris in Liraditionibus αde Pariis ibici raditionibus dominia rerum , non nudis pactis transferun- Rerum dixi, corporalium ramum 3 I3a in incorporalibus enim patientia loco Traditionis habetur , ad text. ii quoties Iu fecondast . defervitutiis , ut insequenti Titulo patebit. Ut autem rerum dominia pertra I 3'ditionem transferantur, requiruntur plura a
Et primo quidem, quod tradens vel ille cujus nomine res traditur sit dominus rei traditaeci si enim dominus non sit, nequit dominium rei, quo ipse caret, in alium transferre
juxta texti in Iasem plus iuris=de regu lis iuris.
Secundo requiritur , quod tradens I41 habeat liberam administrationem re rum suarum; suriosus enim, di prodigus, cui facta sit a Judice bonorum interdictio, cum liberam rerum suarum administrationem non a beant, earum dominia per traditionem in alios transferre non possunt, ex vulgatis. Tertio requiritur, mod traditio I anem Praecedat titulus leu causa habilis ad transferendum dominium , ut quI equum tibi v.gr. vendiderim, vel donaverim, senim equum tibi praeci-sὰ commodaverim . finito ipsius usu debes eum mihi reddere, commodam tum enim non est titulus habilis addo- 'endum, ut suo loco in Dissiliae by Orale
77쪽
in tertia parte barum In fit patebit. x 3 Traditio autem hucusque explicata aeque transfert dominium vel vera suerit, vel fictis text. in . interdum Instit. Me tit. Vera est, cum de manu in manum res traditur. Ficta autem multipliciter contingere potest ut videre libet
in .item si quis Instilloc ut Malibi sparsim in Iure Ver.gri vendidi tibi frumentum, vel merces inmorreo meo
reconditas is in conspectu Horrei ipsius duxi te, ibique laves Horrei tibi tradidici per traditionem clavium censeo tradidisse tibi merces invior-ra reo existentes, tibique vendita . Ita clarant praecise non restringunt pariter si equum tibi vendiderim eiusque fraenum tradiderim, per traditionem seaeni equum ipsum videor tradidisseci vel si vendiderim tibi sundum , eumque ostenderim asserens vacuam esse ejusdem possessionem per solum illius aspectum , ejus dominium me in te transtulisse censendum est 'quod meo .si venditorem1 de acquirenda, vel omittenda possese sone
Alia non tot quin plura traditionis fictae exempla in Iure reperire coligerit,& praecipue in glosi in L fingeris de rei
indicatione: haec enim, quae attuli deis
a I titula a. ιντι 2. libri et Instit. Imperialium, de rebus corporalisus, o m. corporalibus inscripto, qui praecedit tit. nostrum, rebus incorporalibus servitutes adnumerat Iustinianus , ideo de illis cum ipso ponimus. Servitus autem nihil aliud est, quam ius, iιο bibemus in re alterius , ut is patiatur aliquid in re sua feri , aut non faciat aliquid, repropria, .q-ties la prima g. n. stis. nufiro. Quaelibet enim res de ui natura libera est , de ea potest dominus ad libitum disponere , prohibere ne alius
in re sua quidquam taciat, nisi tamen in illa favore alterius sit servitus imposita. 3 Dividuntur servitutes in personaleS, reales, mixtas Personalis est, cum persona immediate servit personis , ut olim erant servi, de quibus in pinna parre sermo habitus fuit, qui per se vitutem cum omnibus suis bonis in domini potestatem migrabant quare per Analogiam ad servos, servitute reales, mixtae ita vocantura sicut enim servitus Personalis hominum libertati contraria est, ita Realis, &Mixta absolutum dominium,quod quis rerum suarum habet, aliquo modo di
Iam autem servitus Realis est, quae sire immediate debetur rei, veluti a pra dio alteri praedio. Praedium autem cui debetur, dicitur dominans is id quod servitutem debet, serviens nuncupatur mixta vero tunc conititurutur, cum res immediat servit personae,
ut Ususfructus, Usus,is abitatio, de quibus insta hoc titulo. Servitutes igitur reales , de quibus s hic primo loco sermo erit, subdividuntur in duas alias species subalternas, in servitutes scilicet Urbanaes,&Rusticas. Denominantur auten tales, praedio dominante, cui debentur servitus enim, quae debetur praedio Urbano, Urbana est licet a praedio rustico forte debeatiir quae rustico praedio debetur, esto debeatur ab Ur bano, rustica nuncupatur. Praedia autem Urbana dicui tu , aedi-
78쪽
aedificia hominum usui, Whabitationi destinata , sive interim in Urbe
sive ruri posita sint; contra rustica sunt agri, vel aedificia , quaerusticis fructibus, aut instrumentis agrinrum culturae inservientibus reponendis, vel armentis colligendis destinata sunt, ubicumque interim sint sita, vel intra moenia Civitatum, vel extra ovia urbana pratia , non locus, sed usus distinguit, ait text. in I. Vbana familias de verborum,o rerum significat.1 Iam ergo ad servitute reales rusticas accedamus, quarum prima vincatur ter, Ius scilicet alicui concessum
eundι, Melambulandι perfundum alienum,
ut ecce. Ego habeo fundum lando tuo
propinquum, sed quia magno itineris circuitu opus habeo ut eam adiundum meum, rogo te ut concedaS
mihi ire posse per fundum tuum ad meum tu quod peto benigne largiris i jam servitus est infundo tuo constituta , vigore cuius ego possum ire pedes, Vel eques , vel etiam lectica
ductus per fundum tuum ad meumri qui sella enim, aut lectica vehitur ne itur , iumentum ver ducere non potes', qui iter tantum habet, sunt verba
praecisa texi in I. qui sellas deservitutibus rusticorum pradiorum , ratio est , quia non adeo maius spatium occupat equus , cui ego insideam ac occupem ipse dum pedibus meporto meis , nec longe majus spatium occupant duo equi sibi ipsis
succedentes , qui lecticam vehant, quam occuparet unus equus setarem
ii mo secus est si jumentum manu
ducam ipsum non equitans, vel currum, aut vehiculum trahere velim multo enim majus spatium tunc occupo , quam occuparem , si eque , vel pedes irem, ideoque ire praecise non dicor, Mago contra mentem ejus, qui favore mei servitutem constituit.
Ga par Manetius in principio it nostri
Institui. Juv. ci uom L numer. q. usque ad I 7. Alia servitus rustica est Actus ab Iaagendo ita dicta & est, ius agenditumentum , vel vehiculum per fundum alie,
num ad suum, ita text. in . I. Institui. Metit.
Ex quo vides magis parere Actum, squam Iter habens enim iter potest uti hac servitute eundo tantum pedes , eques , aut lectica ductus perfundum alienum s Actum autem haben , jumenta etiam quibus non insideat, plaustra , quae seorsim a seducat, per alienum fundum agere pintest . Quare jure optimo concludit
Imp. quod habens a Mim habeat etiam,
miter, non e contra habens iter habeat actum is cui enim conceditur plus , minus etiam concessum vid tu , ad eapitulum cui licet, de regulis iuris in o. quod e converso tamen non
Tertia servitus rustica vocatur in I avebendo ita dicta, qua continet sub se iter , actum est ius non solum eundi, ct agendi per fundum alienum sed etiam ferendi per illum trabes, ligna, hastam rectam, dummodo fructus non udamur. Ita teri indicto g. r. in fine distis. tis nostro. Notandum primo hic, quod latitudo ejus loci, in quo est constituta sera vitus itineris, vel actus non sit in jure determinata, sed nisi de ea inter par- texconventum suerit, arbitrio Iudicis sit determinanda r l. 3. . si totus versici latitudo . de fertitutibus rusticorum praediorum, ut plurimum autem
iter ad duos pedes, actus ad quatuor in porrectum, ad octo vero in anfractum , scilicet ubi via sinuatur , flectitur, extendi solent iuxta mentem esembeciis de servitutibus pradiorum rusticorum num. r. Sed viae latia ludo ex I. ii tabularum in porrecti motio pedes habeat , in anfractum, desubisexum essexdecim: His verbis loqui
79쪽
rinisorum pistorum. Et haec latitudo ob facilitatem vehiculorum vertendorum inducta , semper debetur quoties aliud inter partes conventum non fuerit , quo casu conventioni standum est per text.in I. via constituistit supradicto. I Notandum secundo , quod habens servitutem itineris, actus , vel viat in alieno tundo , iis civiliter uti debeat, eundo scilicet illo modo, qui minus noceat fundo servienti, ideoque per medias segetes, vel vineas ire non debetis ι. crist=tit.nostro. I Notandum tertio , quod servitu res hucusque recensita possint Urbanae esse, praediis Urbanis concedi ut si iter eundi per fiandum tuum ad domum meam mihi concedaturis sed quia ut plurimum praediis rusticis
debentur , rusticae appellantur, cum leges I tentur easibus, qui requentius accidunt, per text.ininam ad eas de legibus.
I Aauaeductus est pariter servitus rustica is est Ius ducendi aquam perfundam alienum ad commoditatem fundi sui ars Sed oppones textum in I.L civsΤitiuis de servitatibus rusticorum pra&o- . rem , cuius haec sunt verba Lucius Titius caio Seio fratri salκtem . Aqua mentis in fontem constructum d Patre meo trado, oe dono tibi di itum in domum
isam, aut ubicumque vrs I ex quo Patet , quod servitus Aquaeductus conceditur persona Caii Seii , non ejus praedio, vel fundori male ergo servi. tutibus realibus Aquaeductus adnecti tu , cum inter servitutes mixtas in
a Sed obiectioni facile occurritur detegendo ejusdem fallaciam . Aliud est usus aquae, aliud servitus Λquaeductus fissus enim, ut inseri videbimus , est servitus mixta , ideoque usum aquae ibi concessum ait idem text. in fine , extingui morte Cati Seti
Usuarii i Servitus autem quaedu tus, de qua loquimur, realis est utique, cum a re rei debeatur.
Ultra quod sciendum est , ideo me ari definitione qua ductus addidisse illa verba i adcommoditatem funi sui; si enim quis amaenitatis, voluptati scausa aquam per alienum landum ducere vellet , servitus Aquaeductus indicto eas ex reali mixta evaderet, cum res immediate homini serviret,
pones secundo texi in L si ego si Iar. f. de publiciana in rem adiisne, ubi
planus Iurisconsultus sic inquit si per domum quis suam passus est quinductum transduci r ex quo insertur quod Aquaeductius sit servitus Urbana, non ultica , cum in citata lege non per praedium rusticum, sed Urbanum , nempe domum,inqua:ducetum
Respondetur tamen dubium non 3 esse, quin servitus qua ductus aliquando Urbana ella possit , si debe tur praedio, vel domui Urbanae; quia
tamen ut pharimum Rustica est, u
pote quia praedio rustico debetur, ideo
inter rusticas numeratur, cum Leges,
ut superius diximus, aptentur casibus. qui frequentius accidunt. Sic objectam difficultatem solvit a prectius hic
Sed etiam meo judicio dici potest , a
quod a verbis citata Iegis non appareat dictam servitutem , de qua ibi textus loquitur, esse Urbanam , non autem rusticam non enim ibi servitus domui debetur , sed debetur a domo , ut clare colligitur ex verbis textus relatis hi risi per domis quis suam passus est quaeducium transduci qui enim patitur servitutem , alteri servit, pati enim proprium est ejus, qui servitutem debet, non ejus cui debetur potest autem utique simul stare quod servitus debeatur praedio urbano, iamen sit rustica, ut enim superius
80쪽
rius dictum sui , non denominaturrullica, vel urbana servitus a praedio serviente, sed a dominante , ideoque esto servitus debeatur a praedio urbano , si tamen praedium dominans rusticum sit,is servitus rustica erit. a Quinta servitus rustica vocatur .aquabaustus u nempe horiendi aquam ex fonte , vel puteo privato alterius, pro utilitate fundi sus, vel operantium in illo; text. est in I.aasdeservisutibus rusticorum p diorum.
a Dixi ex fonte privato ; ex publico enim cuilibet aquam haurire licet M. . item fies.sedit.supradicto.
I Differt haec servitus ab Aquaeductu, quia haec concedit facultatem hauriendi aquam ex alieno fundo, illa vero ut eam per alienum landum ducere li
x Sexta servitus rustica dicitur , Fe-eoris ad aquam appulsus, est Ius agendi pecori ad privatum fontem vicini, ut ex eo bibat ad ext in I.Pecoris f. tit. supradicto Si igitur quis agrum habeat, elus stercorandi gratia habeat pecus, servitus haec erit realis sin autem pecus tantum, non etiam landum habeat, non erit servitusista realis, sed
et i momine autem pecoris veniunt omnes quadrupedes , qui gregatim pascuntur, ut oves, caprae, equi, boves, similes , La. f. ad legem Aquiliam. 3 Pone tamen casum, quod aliquis habens hanc servitutem, plura pecora, quam in servitute concessa conventum fuerat, ad vicini sontem agat, quaeritu
an totam servitutem amittat, an autem solam pro numero pecorum, nu merum in servitute constitutum excodente, repelli possit 31 Et remonia Ulpianus in Iris Trebatius f. de aqua quotidiana , o assiva,
quod totam servitutem non amittat, sed tantum pro numero pecorum eX-
cedente, a servitutis exercitio repelli possit rationem reddit textus ibi
quia pecora separari possunt ciniis autem , quae separabilia sunt, dividua, utile per inutila non vitiatur nec si excedatur in parte , totum amittitura ad text.me. utile ibiquegios de regulifinris in o. Differt haec servitus a servitute a 3 aquaeductus , quia in hac servitute poetare aquam ex alieno sonte alieno pecori conceditur, in illa autem non aqua, sed aquam tantum ducere per
Dissert etiam ab ia ruebaustu, quia I
in AEqualaustu aqua, quae hauritur neri debet ejus, qui eam haurit, in Ain pulsu vero non exigitur necessario, ut aqva fiat ejus, qui pecus agit, sed suseficit, si via concedatur pecori , ut ex vicini Ente bibere ponit. Septima dicitur servitus Pecori pa 3 scendi , iusscilicet pascendi pecoris in alieno fundo adtext. in I. pecoris β. deservitatibus rusticorumpradiorum. Opponi tamen sic potest . Non est snecesse, ut constituta sit servitus pascendi, ad hoc ut pecus in alieno lan 'do pasci possieci disponit enim Fridericus Imperator in e unico g talapace tenenda, ct eius violatoribus, in oebus fretarum, quod viator equum suum in alieno agro pascere possit. Respondeo tamen hoe specialiter incis viatore esse dispositum, cujus equus si fame vexetur, aequitate hoc suadente, poterit in alterius agro pabulari, sine tamen ullo agri ipsius detrimento sed ex alia parte verum universaliter est, quod nequeant in Hieno agro ullius pecora pabulari, nisi hujusmodi servitus pascendi fuerit constituta, peetexta in L quamvis Τ ad legem Aqui
Utima servitus rustica est ius eo 37 queaώ ealiis , effodienda creta , veι arenae, lapide eri endi , igna didendi in alieno fundo sua servitute utar pro aedificandis, veItegendis casis , vel Horreis, in quibus sevctus