장음표시 사용
61쪽
continuos definire v. quinquaginta Jhoc tis. 7 Caeterum nunc temporis, vel ex statutis locorum , vel ex stylo , consuetudine, non solent ut plurimum admitti in tutores, vel curatores nisi qui domicilium commune habent cum pupillo, aut adultos ad text. In Luit.
L. Metit. 38 Advertendum tandem, quod si aliqvis falsis allegationibus causarum non subsistentium excusationem meruerit, tutelae, vel curae onere non censeatur liberatus, pertext. in . M. Instit. Motis etiamsi decretum Iudicis soapprobativum dictarum excusationum intervenerit tum quia decreta, aut sententiae salsis allegationibus, vel scripturis extortae ipso Iure rescinduntur adtex. in I. r. a. 9 3.C.si exfalpsi strumentis oee ct in Iaesi prasese deprrd. aliis rebminor tum quia nemo debet sentire commodum ex dolo, & improbitate propria; I. I in Wmside dola malo.
, Quibus modis Tutela, vel Cura finitur.
, Utela, vel Cura finitur primo i quid facti, tamen cum a Iure sit restri morte naturali pupilli simul,
tutoris, adulti, curatoris M. fimi is modo distri quibus mod tuteI.M. cum enim sit quid personale, personis extinctis extinguitur, nec transit ad hqredes tutoris, Iicet actio tutelae ad ilIos transeat, quia dirigitur in res pupillorum, quae apud illos existunt, non inpersonam, LI. f. hanc actionem, oes. penuu. f. de tuteI.: rat distrab. Finitur secundo, per adventum pubertatis in pupillo, aut pupilla aetatis, in minore a 3 annis, cessationem impedimenti, vel morbi in furioso, prodigo, vel alia qui curatore Indigeat cessante enim causa cessat Mestinus β. i. restit tit dici, LI. g. M. F. de curati furios Nec obstat, quod tutella sit quid Iuris, civilis, pubertas quid facti,&naturalis, quae autem Iuris sunt,&civilia non solent tolli per ea , quae sunt facti, & naturalia. Respondeo enim, hoc ideo fieri, ne
id, quod in favorem pupilli inductum
est, in eius odium retorqueatur, quod fieret, si cum ipse jam rebus suis consulere potest, cogeretur adhuc tutoricta ad certam aetatem, nempe ad Iss. annum in masculo, Ia in foemina, induitin ipsa quasi aliquam Iuris naturam, nec remanet purum quid facti. Finitur tertio tutela, vel cura, si
pupillus, vel adultus abrogetur ab alio in filium, quia tunc fit filiusfamilias, R ideo sui Iuris amplius non est, & ex
definitione tutelae, curae patet, quod ear dentur tantum in caput liberum, personam nempe quae sit sui iuris: g. item finitur distis tit dicto; non vero se nitur si adrogetur tutor , vel curator, quia filiusfamilias non prohibetur a Iure esse tutor, vel curatori; . sed σcapitis Infiit eodem , Novell. G8. c. q. Donell. 3. Comment. .ἔq. mprisc. Quarto finitur inela, tutor testamentarius ad certam conditionem datus fuerit, puta viisque dum navis ex Asia venerit, vel ad certum tempus,
puta usque ad biennium is conditio extiterit, di tempus elapsum fuerit, quia standum est in hac materia voluntati testatoris, quantumvis restrictae,&limitatae; .fid est, o praeterea Gn.e dem scuti finitur curas curator datus fuerit ad certum negotium, illudque
62쪽
Quinto finitur utraq; per excusatio nem propositam, &admuffam. Ultimo finitur per remotionem Tutoris, vel Curatoris ut suspecti factam , ne quod in pupilli, adultique utilitatem titit introductum, in eius odium vertatur; g.M. Instit eodem. Ius hoc dicendi suspectos tutores ,
vel curatores emanavit al. Ia tabularum, cujus verba iuxta Horamanum adtis lassis de suom tutor oe curat en&nciat. I. ct Balduis in Comment ad P. O.
Db. I.as sunt haec Tutorem, qui doli mali, culpave in tutela gerenda admissae suspeetus erit, cuivis apud eum, qui ius dicet, suspecti arguere iAs es , dolique damnasus, infimis esto. io Potest autem accusari vesciviliter, de qua accusatione hic, vel Criminaliter . Civiliter quidem , si civiliter
petatur, ut declaretur suspectus, ab administratione removeatur , ratio nem reddat, & reliqua restituat, vel ei curator adjungatur . Criminaliter quidem , si criminaliter petatur non solum ut removeatur ab administratione, sed etiam arbitrio Iudicis puniatur an g. n. st . de suspeci tutor.
Vel curat. II Notandum ergo quoad hoc, tutores
coram illis Iudicibus accusari posse, qui eos possunt dare, Minrod in s.
datum est Instit tit mox cit. D Notandum secundo, omnes omnino tutores accusari posse, quia quilibet bonus potest in pravum degenerares. ostendimus Instit ut dicto. I Notandum tertio, favore pupillorum, adultorumque inductum esse, ut quilibet, etiam foemina, extraneus possit accusare tutorem , vel curatorem ut suspectum β. consequens, Instit. eodem, quinimo, nemine etiam petente, Iudex ipse ex officio tutorem suspectum repellere potest; I.3. g. pr.eterea Τ eodem tit. 1 Excipe impuberem, qui tum ob infirmitatem cognitionis, tum quia non ostitui. Iur Cn. Tom. L
est legitima persona standi in Iudici.
non potest tutores suos in suspicionem vocare; g. impuberes distis. eodem Pu Isberes autem, de suorum propinquorum sententia, consensu Curatores
accusare possunt, quia habent quidem judicium maturius, sed non sufficiens ut sine consanguineis accusare possint; dicto .impuberes. Notandum quarto, non eum dici 5 suspectum, cui res est angusta domi, sed qui malis moribus praeditus est, cseaudulenter administrat; in perius Instit. eodem. Hi esto tutor, vel in II rator satisdederit, removeri ut suspeetias potest, quia, ut ait Imp. insi. ns vissime innit eodem e fati datis tutoris propositum malevesum non mutat , sed diutias grassandi in re familiari facult tem practat. Et e contra, ut ibidem subdit: Mor , vel curator auamvis pauper sit, fidelis tamen , ct iligens. removendus non es quasi suspectu . Quare inquit Petronius Arbiter in Satyricori nescio quomod botis mentis soror est paupertas. Notandum quinto, poenam tuto Igris, vel curatoris suspecti esse, quod si ob dolum, saudem in administrando remotus fuerit, teneatur reficere damnum pupillo, vel adulto,is in suis per infamis nat. Sin autem ob culpam, socordiam nempe, segnitiem, Wrusticitatem removeatur, integram famae suae aestimationem retineat; si suspectus autem remotus, Instit eodem. Notandum ustimo, suscepta cosn, stione suspicionis a Iudice, statim ipso jure Tutori, vel Curatori interdicendam esse administrationem, ut pupillo, adultoque utilius consulatur; g. si quis tem, Instit. Me tit. Reiici autem potest ut suspectus pri 2.
63쪽
ar Secundo, negligens, ignarus, simplex, ut supra dictum fuit. et Tertio, qui se abscondit ne det alimenta pupillo dicta I tutors tutor σἰ.7. . praeterea L eodem. an Quarto , dans pecuniam ad obtinendam tutelam , quia nemo praesumitur velle gratis proiicere bona sua; ι scire oportet . n. f. de tutor. oecurat. dat σι exsententiis de testam tute di Quinto, qui pecuniam pupilli oti
iam servat dicta l. tutor . tutores. et Sexto male moratus, . . o ι.8. Leodem, oeson Inst ut dicto.
26 Septimo, si tutor pupillum non defendat; Iun.CA admis tutor. et ictavo,si tutorsit inimicus impuberi, vel ejusparentibus ii 3. si tutorDiraeit. 28 Nono, ex aliis coniecturis de mala administratione bonorum dicta ι.3. Micios. s.praetereis F. titula Iaudato.
Et ultimo, si agnati tutores legiti dismi alicujus pupilli paciscantur inter se de dividendis bonis pupilli, quam
documque decedentis tum quia i te pactum a Iure est expresse improbatum, utpote plenum funestissimi eventus Io. n. C. de pari. J.2. g. te dum . de vulgari , o pupillari m. tum quia ab eodem Iure statutum est, testamentum pupillo a Patre iactum non esse aperiendum durante impubertate, ne illa imbecillis aetas insidiis agnat um exponatur; g. in autem is, Instit. de pupillari substit. H.Iulianus β. de acquiren. haered Ergo multo magis erit improbata, prohibita pactio futurae successionis Ita radit. Faberi s. d. u.26. def. I.
Et haec satis in primam partema rum Institutionum ad illius gloriam, cui Gloria in Ene s.
64쪽
De Rerum divisione, Macquirendo ipsarum Dominio o
si. n. Instit. de Dren turali, gentium in civisti , triplex Iuris oblectum assignavit Imper tor , persona nempe res, mactiones cum igitur, isos cum ipso in prima parte Instituti num abundanter satis de personis egerimus, de rebus in praesenti cum em
Summa ergo rerii divisio, attam. peratori init. hoc titula in macipis est, quod aliae sint in patrimonio noltro, alia extra patrimonium nostrum. In patrimonio nostro illae rex esse dicuntur quarum dominium nobis est a quisibiles extra vero patrimonium nostrum sunt, quarum dominium ac quirere non possumus , nec quoad proprietatem, nec quoad usum prophanum illarum.
Dixi quoad usum propianum i usui
enim sacro tales res acquisibiles sunt, ut mox patebit. Res igitur, quae extra patrimonium nostrum simi, vel sunt sacrae, vel sanctae, vel religiois Sacra sunt, quae rite , solemniter
Pontifice, Episcopo, vel alio hanc jurisdictionem habente sunt Deo consecratae, ut Ecclesiae, Cali sacra, iis similia. Sanctae sunt illat, quae sanctione, seu censura aliqua ab hominum injuria
sunt immnne, ita Martianus rasom-sultus in L 8.Τ de rerum divisione, σηπι- litate, quemadmodum sunt Leges Portae, Muri Civitatum, quos alcendens olim poena capitis mulctabatur, pertera rn I.Desertor mg. in bello f. de re militari. Et ideo Remus Romuli frater occisus traditur, eo quod Romae humiles muros transcenderit, juxta illud.
Fraterno primum maduerunt f Iaine muri.
Ita pariter Principum Legati inter
res sanctas connumerantur xviolans
etiam hostium Legatos de Iure Civili hostibusipsis tradi debet ut puniatur, de Iure Canonico excommunicationis gladio pirituali percutitur de prima poena vide tera in I .ssis legationibus; quoad secundam autem consule glossam in ean. I gentium dist. I. in verbo Lega i
Quoad res religiosas sciendum est,ra olim cuilibet privato constituere tiacuisse locum religiosum per humationem in illo factam humani corporis, vel saltem ejus capitis, quo casu pars
illa terrae, qua cadaver, vel hum num caput circumvallabatur , religiosa evadebat, per text. in La. . Se-
, Vasalpulchrum f. de religiosis , o sumptibus
funerum Hodie vero singulorum privata authoritate per humationem mani Dissiligo by Ooste
65쪽
mani cadaveris locus religiosus fieri non potest, cum in Ecclesiis, quae res sacrae sunt, cadavera soleant sepeliri. Veniamus jam ad res, quae in patrimonio nostro esse dicuntur, Qquae nobis sunt acquisibiles , vel quoad proprietatem simul in usum, vel qu ad usum tantum, quidem propha
Hae autem res, vel publici sunt, vel privati, vel nullius Iuris , ad texti in I. primas.sed baee J In eodem titulo. Publici Iuris ene dicuntur, qua vel ab omnibus, vel a pluribus saltem hominibus, collective tamen sumptis, acquisibiles sunt. Subdividuntur autem res hujusmodi in res communes, res publicas, des universitatis. Communes res illae anpellantur,quae jure naturali non tantum hominious sed etiam brutis usum sui naturalem
communem praestant, ut aer, aqua, mare, littora maris adtext. in 3.Eι
quidem Instit hoc tit. Publicae autem sunt, quae usum sui industrialem omnibus hominibus, iiDque solis suppetunt, ut flumina perennia, iublica, Mare. Portus, Ri-Pae, per text. in . Flamina Instit hoc tit. Sed dices. Recensitum fuit Mare
inter res communes, cur ergo etiam
publicis adnumeratur λRespondeo , eamdem rem secundum diversum respectum esse posse communem, iublicam ut patet consideranti definitiones, quas tradidimus rerum communium .publicarum, ut ecce Mare fi consideretur quatenus usum naturalem ex. gr. lavandi, bibendi c. praebet communem brutis aeque ac hominibus, interres communes recensetur juxta il-iud Ovidianum. Quid prohibetis actuas Uus com vis aqvarum est. Si autem consideretur secundum alium respectum, quatenus scilicet solis hominibus usum sui communem I 6 IT 8 praestat, sed industrialem, ut piscam di, navigandi&c venit inter res publicas connumerandum. Quaeres tamen, quid sit Littus maris,is ejus Portus Respondeo nomine Littoris venire id , quod mare continet naturalem cursum suum tenens vel spatium illud, quod eius fluctus maximus hibernus excurrit, quo tempore. secundum iram, requentioribus procellis infidum illud elementum agitari solet; id quod in mari Ilitus dicitur, in flumine ripa appellatur, LI. f.ripam is de fluminibus.
Portus autem nomine venit Portus naturalis asylum scilicet, seu locusanatura ipsa conditus, ubi naves aventorum vi securae maneant, qui Iocus proprie statio vocatur Portus
enim proprie significat locum illum
in quem importantur, ex quo eX- portantur merces I. Portuis deverborum significat. Adverte tamen, quod licet ripae suminum inter res publicas recenseantur , tamen quoad usum omnium sint, quoad proprietatem vero singulorum , hoc est habentium illis agros affines,, praedia conte minaci per text. in . Uttoruin distis. Meuit. Unde possunt nautae in dictis ripis et oretia exsiccare, earumque arboribus
naves ligandas committere nequeunt
tamen poma in ripis nata decerpere, vel caedere ligna in illis existentia ; ratio est, quia flumina ex privatorum agris ad centibus ripas suas detraxi sisse existimantur, adeo ut istae non fluminum, sed agrorum partes intelligantur nil mirum igitur, dominis agrorum adjacentium earum proprietas acquiratur, ita Harpprecbtus in dictos Litorum n. .
Tandem res Universitatis illa sunt, a Iquarum dominium est hominum albcujus Universitatis , agi , vel Civitatis I9
66쪽
vitatis collective sumptorum, usus vero singulorum , ut sunt nemora Pascua , Salinae, Piscina Universitatum, iis similia ad text. in .vniversitatis Instit. Meuit. et a liquarum tamen etiam rerum Universitatis dominium singuli sibi Universitatis homines appropriare possitnt, ut sunt Sylvae caeduae, in quiabus possunt Cives ad proprium commodum ligna caedere
et Expositis rebus, quae Iuris publici
sunt, adeas , quae sunt nullius transtum faciamus. Nullius autem esse dicuntur, quae in nullius bonis actu sunt, licet ab aliquo acquiri possint Unde vides discrimen intercedens interres, quas extra patrimonium n
strum esse diximus, eas, quae sunt nullium Primae enim a nullo iunt acquisibiles Secundae, licet nullius dominio teneantur, ab aliquo tamen acquiri possunt. et Res autem nullius sunt multis modis Primo natura, ut Margaritae, vel Lapilli, in Mari, vel ejus littore existentes sci Lapillis de rerum divisene, qualitate bet ferae, Pisces, Volucres &c. ad tentansfer distis tit nostro. as Secundo aliqua res dicuntur esse nullius facto hominis, ut si quis rem suam ita a se abjecerit, ut amplius eam inter res suas computari nolit se per ext in si penultim. Instit. eodem tit. 26 Tertio diuturnitate temporis , ut sunt thesauri. I hesaurus autem estres pretiosa abscondita a domino quem ignoramns G unica C. de thesauris ib. to hinc si sciatur Dominus,
quamvis ipse jam decesserit, Thesaurus amplius non est.
a Tandem res illa privati juris esse dicuntur, quae sunt sub dominio singulorum hominum is harum aliae uini corporales, quae scilicet tangi, videri possunt, vel interim sint immobiles, ut vestis , supellex domessica, & his similias vel semoventeS, ut homo, equus, Bos, o is&c ad otitulum in Initit de rebus corporal.bus, est incorporalibus inscriptum is aliarunt incorporales, quae in Iure consi sistunt, ut servitutes, Heditates, Obigationes &C.
His positis sciendum est, quod res aint nobis acquisibiles, vel modis ii troductis a jure gentium , vel introductis a Iure Civili De his infra via debimus , de modis autem a Iure gentium introductis videndum nunc. Quod ut facilius assequamur , prae mittendum prius est quid sit Domi
Dominium igitur a DD. communi 33ter definitur , Ius de re corporaliue
fecte disponendi, eamqκ vis andi, nisi
Dicitur primo Jus, hoc est legiti 3 qma facultas ex quo infertur dominium, utpote in Iure consistens, interres incorporales eliserecensendum.
Dicitur secundo , de re corporali , squia corporalium non proprie dominium , sed quasi dominium habere
Dicitur tertio perfecte disponeηdi, 36
eamque in andi, ut duo dominii essectus designentur quorum primus est , quod si res sit penes dominum ipse de ea ad libitum disponere, lea: si vero sit penes alium a domino, possit eam ab illo dominus vindicare τ&hic est alter dominii effectus. Dicitur ultimo, ibi lex e conveη- 37
iis obstet pupillus enim est dominus
rerum suarum, tamen obstante Lege, ut vidimus in fine priniae partis, eas sine tutoris authoritate, iusta causa, ac Iudicis decreto alienare prohibetur ita pariter debitor, qui creditori suo pignus tradidit est dominus bgnoris, tamen nisi debitum solverit,spignus alienare non valet, cum obsteta mobiles, ut fundus, domus &e vel conventio inita cum suo creditore. InstitutJur. civ. Tom.I. D 3 iub
67쪽
33 Dividitur dominium in directum
tantum, in utile tantum , in dire-etnm, Mutile simul, seu plenum.
39 Directum dominium habet dominus superior, & principalis super re
emphyleutica , vel seudali, quarumtamen rerum fructus in actu secundo non habet.
o Utile habet assallus , vel Emphyleuta super re seudati, vel emphyleutica, ex qua fructus actualiter per-eipit. r Plemim demum nabet dominus su perre sua altodiati,, ex qua fructus
ipse percipit. η Dixi super re allodiali , ad differentiam rei seudalis, vel emphyleuticae, quarum dominium, ut supra diximus, penes unum est utile, penes alium directum. 3 Adverte tamen nos hic non descripsisse dominium illud , quod unius est Principis in subditos suos, & dicitur urisdictionis, vel protectionis, sed definisse dominium, quod dicitur proprietatis , quod habent nempe
is praemissis, primus modus acquirendi dominia de jure gentium,
dicitur occupatio, quae quinQue sequentes species habet, Venationem, Aucupium, Piscationem, Captivitatem, Inventionem.
Venatio cadit circa animalia terre-Bria, Aucupium circa volatilia Cee-Ii igitur volucres,, terrae animalia, ut Lupi, Leones, Cervi, similia si ab aliquo capiantur, primi Occupantis fiunt text. est in .ferae distit.
46 Quae conclusio ampliatur procedere etiamsi aucupatus, vel venatus
suerim dicitas bestias in lando alieno , imo etiam domino invito , reluctantes, ne iundum ejus ingrederer venandi, vel aucupandi gratia;
si enim adhue ingressus in illo
'enatus fuerim, vel aucupatus, quod a me captum fuit, meum fit, . tum in hoc casu tenebor domino se di actione injuriarum , per glosi in LDreus Pisis de servisutibus rusticorum
Intelligi tamen debet nostra con ' clusio de animalibus illis, quae dicu
tur serat naturae, quae scilicet non retinent eamdem eundi, di redeundi consuetudinem, sed libere vagantur; si enim quis occupaverit bestias alte. rius mansuetas natura, ut gallinas, vel anseres domesticos, vel animalia, qua licet serae naturae sint, sunt tamen cicurata, hoc est arte mansuefacta , qualia essent pavones, columbat,is similia, utique furtum committeret, nec ullo umquam tempore eorum dominium sibi posset appro- Priare, per text. in .pavonum, πύs gallinarum distit. Me tit. Pone autem, quod quis seram be- 8stiam, puta ursum, letnaliter vulneraverit , ille tamen mortem declinaturus aufugerit, dum eum venator persequitur, ab alio capiatur, quaero an fiat vulnerantis , vel capientis Respondet Imper. F. illud aaestum stlastis. Me tit quod fiat capientis quamvis alius illum lethali plaga affecerit: ille enim ver occupat aut manu capit, non qui vulnus -
Apes etiam, cum ipset animalia soserae natura sint, si in tua arbore consederint, non tamen tuae fiunt, donec
eas alveo incluseris & si alius eas i cluserit dominium earum nancisciturs& si favos mellis in arbore tua fabricaverint, aliusque te diligentior favos tollat, furtum non committit, sed dominus fit quod pariter dicendum et venit de avibus, quae in arbore mania dificaverint; non enim sibi avis nidifi-ficat, nec mellificat apis, sed suaves
earum labores primo cedunt occupan
68쪽
Unum tamen est advertendum quod nempe animalia serae naturae a nobis capta eatenus nostra sint, donec nostram custodiam non evaserint ssi enim in suam naturalem libertatem se receperint, tau dimcilis sit e rvin persecutio, nostrum dominium evadunt, fiunt dentio primi occupantis; ex est in g.serae distis mdem titulo. Venationem, Aucupium sequitur Piscatio , tertia scilicet species occupationis; Pisces enim , qui in mari, vel flumine publico capiuntuc, primi occupantis nuntia Dixi in mari, vel flumine publico si enim occupet quis pisces in lacu, vel alicujus privato sonte existentes, surti reus est, millorum dominium non acquirita tales enim pisces itainclusi, naturali libertate destituti sunt, in alicujus bonis existunt, ideoque occupantium fieri non polumi I. g. itemff. de acquirenda , vel amittendapossessone a. Dices autem Quare Pisces in alieno sonte capti occupantis non fiunt,
Aves autem , aestiae sera naturae in alieno lando venatae, vel aucuparat, fiunt occupantis ZRespondeo rationem discriminis esse, quod Pisces in privato sente inelusi naturali libertate destituti sint,
itaui illinc abire non possint; volucres autem alienae arbori considentes, vel animalia, quae in alieno fundo vagantur, naturalem retineant libertatem,
itaut abire libere possint i nivisitur mirum, si haec etiam in alieno funda capta primioccupantis fiant, illi autem in alieno lacu expiscati non fiant
17 Per Captivitatem etiam, quartam occupationis, speciem, de Iure gentium minia rerum acquirimus res
enim ab hostibus in bello justo captat
capient nimiunt, si tamen res mobi-
malia&c. immobiles enim, ut Arces, vel Urbes acquiruntur Reipublicae, aut Principi, pro quo dimicatur , adtex in si item ea, quae ex hostibus, Insiit Mestiti Adverte tamen, quod ut res, quae Rab hostibus capiuntur, nostrae fiant, debuerint esse hostium propriae 3 si enim nostrat olim uerint, .nobis ab hostibus captae , nosque iterum ab hostibus eas recuperemus , res hujusmodi nostra non fiunt, sed restitui debent earum prioribus dominis, nec sunt recuperantibus concedendae ad tex inci ab hostibus capti C. de Postliminio reversis iaPer Captivitatem etiam acquirimus dominium mi lium, quae correspondent pecuniis, qua nostris hisce temporibus proiiciuntur populo
laetitiae causa, cum Pontifex, vel Imperator Oronantur Antiquitus autem Romanis Principibus,, Consulibus divitiis abundantibus, ad auram popularem captandam it dia spargere in usu erat, quae illico fiebant primi occupantis,is capientis, ad rex in si hoc amplius distin eodem ti
Ultima tandem, ut diximus, o uacupationis species est Inventio, qua acquirimus primo dominium earum rerum, quae sunt nullius natura , ut essent gemmae, lapilli, vel alia in littore maris contenta fiunt enim eius , qui primo illa apprehendit cum enim in nullius bonis sint, cedunt primo occupanti g. item illi Institi eodemia
Dixi, ouod fiant eius qui primo ea iapprehendit is enim quis viderit
primus Oncham margaritarum in littore maris jacentem , quae rore
.Coeli persus pretiosum laetum concipiat, seiu alius licet eam tardius viderit, adhuc tamen primo citius apprehendat, dubio procul marga-las fuerint, vel semoventes ut ans ita fiet apprehendentis , non au-
69쪽
tem primi, qui eam vidit i Inven- fundo, vel loco proprio, sive inveneotio enim finit manus apprehensione, it data opera, seu casu fortuito, to- non oculorum visu simplici desiderio apprehendendi i ita gloss. indicto si item lapilli in verbo invento-6abis. Sicut a pari, si sit statutum jubens, ut si quis noctu suerit cum a mis inventus puniri debeat V. gr. poena carcerum, utique hac poena puniendus non erit, qui praecise cum armis de noctu incedens visus fuerit, sed qui ita armatus fuerit apprehensus prima gloss. inas Narsatorem C. de fideiussoribus, ct mandatoribus. 63 . Secundo per Inventionem quis fit dominus ejus rei, quae nullius est facto hominis; si enim quis rem suam, vel mobilem , vel immobilem ita a se abjeceriti venderesiquerit ut in suis bonis amplius esse nolit, utique talis res fiet primi occupantis ad text. in M. qua ratione distit. boritis. Ο Tertio per Inventionem Domini
evadimus earum rerum, quae nullius
sunt diuturnitate temporis , ut est Thesaurus, pecunia scilicet, vel aliares pretiosa ab aliquo abscondita ante hominum memoriam, ita ut ejus dominus ignoretur.
6 Sciendum igitur est id , quod di Dponitur ab Imp. in . thesauros dissit. Me tit quod nempe si thesaurus repertus suerit arte magica, vel interim in fundo proprio, vel in alieno suerit inventus, totus fisco acquiratur, inventor , utpote gravissimi sceleris reus, capite plectendus sit per ext. in nemo C. de maleficis, o mathemati-
s Si autem quis invenerit thesaurum infundo, vel loco alieno distingui debet vel enim invenit casu fortuito,is dimidia thesauri pars inventori, dimidia domino fundi tradenda est vel
invenit data opera, & totus thesaurus
fit domini loci illius , in quo est inventus, nihilque acquiritur inventori.
Et haec ultima conclusio atquὰ pro 68 cedit in emphyleuta, vastallo, qui rei emphyleuticae , vel seudalis habeahi dominium utile tantum; si enim in fundo emphyleutico, vel seudati
thesaurum invenerint, totum sibi acquirunt 3 Il.in dict.9.thesauros in verbo suo. Immo si dominus directus thesaurum repererit in loco alteri in seudum, vel emphyleusim concesso, tenetur domino utili loci illius restituere dimidiam partem inventi, wsolam dimidiam sibi acquirit.
Hujus autem assertionis veritas cre 69scit ex eo, quod DD. in dicto D thesauros amrmant, quod nempe si extraneus invenerit thesaurum in loco, vel
fundo alieno, qui emphyleuticus sit, vel seudalis, dimidiam thesauri partem, quam ex dictis, domino sundi, vel loci illius reddere debet, non teneatur restituere domino directo
sed domino utili loci, in quo thesaurus repertus suerit emphyleutae scilicet, vel vasallo, utpote illis, qui ex fimdo, vel loco fructtis actualiter percipiunt.
Advertendum tamen est, quod cum odictum sit ad thesauri essentiam requiri ut ejus dominus ignoretur, non sit thesaurus, itaui inventor ejus d minus fiat, res abscondita ab aliquo, Ob urgentem metum, vel necessitatem, aut custodiae causa , verbi gr. tempore naufragii, Pestis, vel Belli, vel alia quaevis res casu amissis hujusmodi enim res inveniens , illas earum dominis reddere omnino tenetur; quod si dominum sciat, mini rim rem inventam retineat, furtum committit, non enim dominus eam hoc animo abscondidit, ut illius d minium in invenientem transferri, luerit, per ext in I a tutores de rei Si autem thesaurum invenerit is indicatione, σι numquamsi. I. in finess. Dj9ilias by Orale
70쪽
de acquirendo rerum dominio Debet igitur hujusmodi inventor publice de- nunciare se talem rem invenisse, Lys de incendi ruinaci quod si omni morali diligentia adhibita dominus
non reperiatur , poterit inventor id quod invenit sibi retinere, cum pretium sit inventoris, ad texi in falsus
9. Dients.de furtis. 7 Iam autem secundus modus acquirendi dominia de jure gentium vocatur Accessio, quando scilicet res aliena nobis, vel rei nostrae accedit, tunc
enim per hanc Accessionem nostra fit. 3 Duplex est hujusmodi Accessio, Naturalis prima quae evenit citra ullum hominis factum Industrialis secunda, quae factum hominis requirit utraque autem iterum duolex est, continua & discretis Continua, cum id, quod
accedit, cohaeret rei nostrat. Discreta, cum a re nostra separatum manet.
Accessionis naturalis discretae prima species est Procreatio, quae enim
ex animalibus nostris nascuntur , nostra sunt g. item ea, quae exanimalibus distit hoc eodem tit. Hinc si equus tuus equam meam reddidit praegnantem partus, qui exequa oritur, meus est, non tuus text. est expressus in I. idem Pomponius sLa. Τ.de rei vindicat.
s Secunda species Accessionis pariter naturalis discreta dicitur Circumluvies pro cujus intellectu sciendum est Insulam esse locum aquis undique circumdatum . Si icitur Insula in mari nascatur, fit primi occupantis. Et ille eam occupare dicitur , qui primus ingreditur animo totam possidendi ad text. in I. I. mprincipis f. de acquirenda 76 possessone. Si autem nascatur Insula in medio flumine publico , eorum efficitur, qui ripa fluminis praedia contermina possident, ita ut ad mensuram spatii latitudinis, seu fisontis Insulam respicientis cujusque praedii sit mensurandum spatium, quod in n. fulanata acquiritur Domino praedii il-
Iius. Si vero Insula non in medio fi mine consistat, sed uni ripa proxianitor sit , illis acquiritur, qui dictae ripae propinquiora habent praedia Unde vides , ratione propinquitatis agrorum dominium Insulae acquiri text. in .Insula Hiit.bo titio γη 1
rus ad eumdem sy.praecipue n.T.
Iam vero prima species Accessionis gnaturalis continua est Alluvio. Est autem Alluvio incrementum occultum
quando scilicet flumen aliquid paulatim, insensibiliter detrahit alieno fundo, adiicit meo, hoc adeo
latenter facit, ut humano visu deprehendi nequeatra quod enim ita iundo meo adiectum est, illico fit meum, pertext in apraetere. Instis.hoc tit. Altera species Accessionis naturali 79 continuae est Coalitio. Si enim flumen non latenter, sed palam, sensibiliter aliquid iundo tuo detraxerit, meoque adiecerit, quod ad ectum est, tuum remanet, per text.in .7. quodsi β.bocuit. nisi tamen tu adeo negligens fueris, uvpermiseris terrae partem a lando tuo vi fluminis ablatam, terra landi mei fuisse unitam, eique coaluisse, Marb res adsectas , in fundo meo radices
egisse, quo casu id quod adjectum iundo
meo illi coaluit, meum fit, pertext. indicto g. praeterea Α aulcm coaluerit
persecte,standum est Rusticorum asse tionibus, utpote qui in arte periti sunt, Ilagis dictos.praeterea in verbo longiore. Sed pone, quod ligna , vel arbore 3 impetu fluminis nimia fluctuum copia luxuriantis a fundo tuo detractae, Madmeum eiecta fuerint, quaero an meae fiant.
Respondeo quod non, sed eas tibi pidebeam restituere, a me illas vindicare possis ad text. in ἰ f quis me causam sisn in fine fde rebus creditis. Ultima demum species Accessionis 81
naturalis continuae dicitur Alvei mutatio . Alveus fluminis , ut cuilibet
