Physica speculativa quatuor disputationibus distincta. In prima. Quid, & quotuplex sit ens naturale ... In secunda. Causae extrinsecae in genere ... In tertia. Causae extrinsecae in particulari ... In quarta. Tempus intrinsecum ... Authore Joanne de

11쪽

me movet, ratio. Cursus hie Philosophicus utilitatem ι maxim E spectat Iuventutis icholas nostras frequentantis , quam de his, qui in singulos annos humana ingenia ad favorem veritatis, aut Ialsitatis excogitant, edoctam esse

oportet. Nesia ex omnibus Societatis Iesu Provinciis tot, tamq; numerosa , atque Reipublicae Christianς proficua Collegia lectissimae Iuventutis excolit, ut Romana vestra. Provincia . Collegium Illyricum , quod decem Archiepiscopos , tredecim Episcopos, sex infulatos Abbates, duos supra viginti Generales Apostolicos Vicarios oristod is dedit , sub v estra domestica disciplina est, sub vestro Magisterio Hu manitatis, Philosophiae, ac Theologiae . Collegium Syriacum , sive Maroniticum, quod tres Orientales Patriarchas, quindecim Archiepiscopos,

& alios quindecim singulari doctrinae, atque Religionis laude conspicuos , Palestinae praestitit, sub vestra smili disciplina, vestro simili magisterio est . Collegium Gra corum, ex quo sexdecim Archiepiscopi, viginti tres Episcopi, centum , & viginti alii Viri doctrina , & sau. .ctitate, constantiaque in Fide illustres prodierunt; sub vestra smili disciplina, simili magisterio est. Collegium Hibernorum, quod sex notos protulit Episcopos ali rum excidit memoria sub vestra disciplina , sub vestro magisterio est . Collegium Scotorum , quod non tam a Duces, quam pugnaces pedites pro Religione produxit, sub vestra disciplina , & magisterio est. Collegium Anglicanum , quod tres quidem solos Episcopos dedit; sed novem claros Scriptores , tresque supra quadraginta generosos Uiros, qui ad ultimum usque supplicium Fidei Catholicae tenaees fuerunt, sub vestra est disciplina, sub vestro est magisterio. Seminarium Romanum, ubi Mamtis , & Minervae smus, & conjunctio, cui viginti, & plures ex Vobis invigilant, te ex quo tres Summi Pontifices, quatuor supra quadraginta s. R. E. Cardinales, qua . qua-

12쪽

quatuor Patriarchae, trigintaquinque Archiepiscopi, sexaginta sex Episcopi, duo supremi Duces, Venetiarum

unus, Genuensium alter , quadraginta Generales copiarum Ductores exiverunt, sub vestra disciplina , sub trino vestro magisterio Humanitatis, Philosophiae,ac Theologiae eminet. Collegium GermanO-Ηungaricum , in cujus regimen, atque studia , viginti ferme alii ex vobis incumbunt, & ex quo unus etiam Θ tribus illis Summis

Pontificibus, tredecim Cardinales, quinque Archiepiscopi, quinque Electores Romani Imperii, quinquaginta novem Principes Imperii eiusdem tum Ecclesiastici, tum Laici, octogintaquinque Episcopi hactenus nati sunt sub vestra disciplina est, sub vestro magisterio Philosophico , Polemico , Canonico , & Theologico storet. Glorientur demum alia vestra Seminaria inclitis aliis Viris , qui in ipsis ad magnos honores adoleverunt. Collegium Romanum solis Summis Pontificibus gloriatur . Septem hactenus in suis Seholis inferioribus, &

perioribus, Litteris vacantes, olim proluserunt univer

sali Ecelesiae regimini.

Scriptum meministis, Venerabiles Patres; Afractibus eorum eo hoscetis eos. Numquid colligunt de inis Matth. uvas , aut de tribulis fleus E Sie omnis Arbor bona fructus bon facis. Qualis, & quanta Arbor, quae superna ex- , .ulta manu , supernis irrigata fontibus, i Acs, ac tantos in Reipublicae utilitatem hoste protulit fructus/ Pr miscuum bestiarum vulgus non tam frequentabat, quam inhonestabat arborem illa Chaldeam . Subter eam babi' notis. pabant animalia, ct besia, ct in ramis eius coaυerfabantur volucres caeli: ajebat typi illius Archetypon. E

pertes rationis veniebant truculentae illae bestiae, rapa tes illae volucres, & rationis expertes restabant. N cmpe erat incondita turba sub arbore praecidenda , & succidenda. Succidite arborem , O praesdite ramos ejus: cla-

13쪽

Marea a.

mavit vigil ille Sanctus de Coelo. Ast eum Vestra Se

minaria sint lectissimae Iuventutis domicilia, nee ad vanam pompam , sed ad Majorem Dei Gloriam tam num e rosis familiis consulatis, ideo Adolescentes , quos tanquam rudes auri glebas , rudes a paternis laribus accipitis, in Magistros Ecclesiarum convertendos Parentibus restituitis.

Cum itaque in his solis Collegiis Illustrissimur

Senense , quamvis tres jam Primarios dederit Praesules,& unum S. R. E. Cardinalem: sicut & Pratense , in m gnam ambo spem crescentia, tacita praetereo , quia re centiora) quae vestra Prudentia regit, admini strat, &gubernat, vestraque eruditio excolit, instruit, ac d cet , adeo fel iciter imbuatis humanioribus Philo mi- eis, ac Theologicis litteris Iuventutem Italicam, Se tentrionalem , & orientalem , ut numerus egregioru virorum, qui ex illis claros honores adepti sunt, complectatur septem Summos Pontifices, quinquaginta stytem Cardinales, septem Patriarchasi, o ginta & unum Archiepiscopos, unum supra centum nonaginta Epist Pos, duo suprema Rerumpublicarum capita, quinquo E lectores Sacri Romani Imperii , eum quinquaginta n 'vem Principibus ejusdem, ac demum quadraginta Prae lectos Generales armorum . Cum, inquam, haec ex publi cis monumentis constant, quidni adversaria haec mittis sophica Vobis ad tantillam Vestrae istius generosae I ventutis eruditionem , offeram ι Minuta namque duo iam scepit etiam libenter Deus aliquando . infero itaque , Constem, Dico. Datum in Vestro Collegio Romano

die 4. Novembris Anno 1711- Venerabiles, ac Plurimum Reverendi Patres

14쪽

MICHAEL ANGELU s

CUM Librum , cui titulus: PDRa speeulat,a aalustre sputationibus diflincta, Authore P. Ioanne de Ull a Societatis nostrae Sacerdote , aliquot ejusdem Societatis Theologi recognoverint, bc in lucem edi posse probaverint; facultatem facimus, ut typis mandetur, si iis alquos pertinet, ita videbitur: cuius rei gratia has Litteras manu nostra subscriptas, & sigillo nostro munitas dedu

m . Romae M. Septembias. III a.

15쪽

IMPRIMATUR

Si videbitur Reverendissimo P.M,gistro Sac. Palatii Apostolici .

N. Arebiepiscopus capva Uicefigerens.

UyIosephiam Speculativam ab eximio Societatis Iesu

Theologo Ioanne de Ulloa, in quatuor Disputationes distributam, vidi ego infra scriptus , & maturε perlegi ex commissione Reverendissimi P. Fr.Gregorii Selleri Sae. Palatii Apostolici Magistri; opus miro

ingenio, ac praestanti doctrina refertum , nec quidquam orthodoxae Fidei, vel bonis moribus dissonum continens. Quapropter Typis evulgandum censeo, ac publicis usibus maxime profuturum . D. Valeμianus Migra Ili Abb. O Procinator Generalis conνου. Olivetaria 4

IMPRIMATUR

Fr. Gregorius Selleri ord. Praedicatorum Sac. Pal. Apost. Magister.

16쪽

Acrii illa novandi cupida, qua duobus ferme abbine Saeulis

ex illa Mundi plaga, de qua dictum aecepimus, ab Aquilone pandetur Omne malum , per quasdam nobiles Eu ropa Itones serpere capis , sicut dogmaticam Theologiam, ita Philosophiam Speculativam venustis quidem novitatibus , sed non

solidis, o inexpertum Iuventutis se ferus expertum Seniorum palatum titillantibus, corrumpere eonata est. Mutatur si .ralissaltem decen niis νestium figura, calceamentorum structura, capillorum msdus, cali Iarum artificium . in sicut eomori aptantur ornamenta ad noνos Sar torum , sutorumque nutus; ita volunt Aliqui, opiniones , ω Dogma

ta aptari Intellectui juxta cerebra pro tempora regnantia, σ illas sinsipi opinationes, qua in usu esse incipiunt, quaque sua novitatis spo cie idonea sunt magis pro familiaribus colloqriis instituendis, atquΩ dulciter in longum producendis. Sed speeterjunlares bos De is, sicut olim senem, quem judicavit Daniel. Fateor quod dixis, qui sedebat in throno; ecce nova facio Omnia. Sed vermibus per bu-mum repentibus non itera , quod sedenti in throno licuit. Mandatum

novum do vobis , dixit Filius Dei ; sed qui sant isti filii Hominκm ,

qui mandata quoque nova dare Intellectui nostro audent 3 Renovabis faciem terrae ,scriptum est de Spiritu Divino . Sed quantum, bumanum inter, o Davinum Spiritum interest 3 Magnum levissimarum mentium indicium est, sicut spongia humorem , ita n itates protinus attrahere, ac sugere. sepiptum est enim, qui cito credit, levis est Corde. Igitur sicut novitates non sunt illita repellenda ν ita neque

illic. suscipienda; sed probate Spiritus, si ex Deo sint. Regnabat pacificὸ σfeliciter sanὸ reguabat in Sebolis omniabas Europa cristotelicum Entis naturalis SVemi, eo stio nimi rum ex Materia O Forma substantialibus reeiprocὶ distinctis. Sed Medici duo Hispani se alter complutensis Valles sutis notus ex Sacra sua Philosophia: Gallagus alten Percyra, haud ignotus exsu Margarita Antoniana Eriti Naturali quod benὸ se habebat, me deri Folentes , ipsum neeaverunt: σ hos seeutus postea fuit ingeniosus alius Medicus Sebastianus Basson , ita ut a Democrito olim propu rapam , ab his iacuiboribus iter m in lucem revocata sit γ ο an-

Ierem. I

17쪽

minas praefest . vis Ens Naturale Meuere ridetur Fer Traisis. Veravis, axi potas dabitavis valles materiam primam a vietavit GaIlsgus ille Perey ra Ormas substantiales Brutorum etiam

is quiens canem ν. g. , Equam , Sistam, Elephantum σe. essema abinas quasdam inanimet, instar Horologiorum. elicereque suas opera.

eisηes siue sensu, me instinctu, sine vitali intrinseco motu i sed jum

diversas particularam fui corporis combinationes, extrinsteus inductas per agentia extrinstea. sicut juxta diversitatem inris, ratarum, at ἔponderum diHUos edanisonos, nanc plures, nune pauciorex, nunc gra es, nuae acutos barologia a o Animalia illa. quorum exempla

Pro er.6. eorripit Deus , aut nostram pigritiam. Vade ad formicam piger o& considera viaε ejus, disce sapientiam, quae iniri non haheat Ducem , nec Petaeceptorem , nec Principem , parat in aestate cibum sibi . Aut nostram stoliditatem et cognovit hos

posse rem sutim, dc Asinus praesepe Domini sui: Existimabat essemat fictos homuneiones, qui in theatro moνeri, ae loqui e guntur , non .spiritu intrinseco ,sed ab extrinseo eireulatore populum ementitis illis immaris pascente. Haec eouri materiam primam , formasquesubstantiales peripateticas opinatio, vam nulla Hispania vat- versitas est amplex multis plaenis ex nationibus exteris.τ ales fuerunt, aut saltem fuisse ridentur,licet cum diversitate inere ipsos danda disp. r. η. 23. Caribdius, cassendus, mimanus,raguens, odia, Sase η, caros Alii, nec pauci, nec obscuri Uiri. ramosis his Authoribus, σ fel aetore bello dignis, ob naum suorum Ingeniorum acumen, suppetias se runt Alii; Fara, negantes modos omnes substantιales I Pars, areiden tia e cta, capti namque venustate combinandi, qua procul dubis mustocles felix evadit, maenomena pleraqua, νel omnia Natura per solam Athomorumsubstantialium , vel paucaram accidentalium comolinationem, componere satagunt.

uas Philo ophias simul eum aliis examisaηdas susipis in hae TDsica speculativa. quam insolas quatuor Di putationes redigam a In Prima disutabo qua sinit, σ qua nonsint in genere Prima priseipia intrinseca Entis naturalis tum in Facto esse , ut a junt, tum In Fletlper generationem praeisὸ, tum in Fieri per mutationem, tum

in Fieri per conversionem . ubi eoueriem illam Athomorum tanto ventutis extera plausu susceptam, excutere conabor.

Irediar deinde explicationem uniuscujusque ex illis principiis, σ qumsti es super unoquoque definiam. e demam Totum ipsum, sive

18쪽

Compositum substratula estate Iabin . Ia seeunda Di putatione

causas omnes in genere , creditiones , P requisita , c salitates , Actiones, E mones, atque creationem in disputationem vocabo. MTertia causas fiuillatim, ae in sua quamque I eis dabo . ubi inulta de causa Prima, de causa sciente erena occurrent. In ad xta omnique Tractatum de Pr entiis, σ duratione feribam . Multa qui. dem prater mittam 2 Asia, quia miniti ardua miniis etiam Meessaria . Alia quia dedi illa partim is Prodromo occasione explicandi aliqua ex illis Axiomatibus, partim in Phrsica naturali, ubi Infinitum, con stinuum , Naturam, Activitatem, Mistentiam, compositionemquo Ealitatum H irarum in disceptationem adduxi ; partim in Logicas Majore, ubi occasione Quantitatis, eorpus, ἐν spiritum explicui εoccasione Substantiae , Personam , Iuppositum, subuentiam, in Per so litatem ἔ oceasione Relationis, connexionem , Me transcenden ratem Relationem causae Prima eum possibilitate possibiliam. Alio demam , quia passm obvia; σ alien scripta transcribera um vacuo aec decet. Malias in Maies coaelasiones , adversis tuas pauca, vullulla argumentasignanter objiriam . ca a est, quia inter ex Pamdum, . probandum illas promio uno, vel altero termino , una , πιι

altera parenthes objectiones fieri solitas, in prateres alias vost Iasi u solvendas ex jauis ibi principiis.

19쪽

DISPUTATIO Ι.

CAPUT II. Albomos non esse Prima Principia

Extis Naturalis . num. 22. .

CAPUT III. Euanam sint Prima Priseipia i

CAPUT IV. De Materia Prima. num. 99. CAPUT V. De Forma Susantiali. n. I 3. 'CAPUT VI. De Unione. num. I 8F.

LAPUT VII. m rara ipse substantiali. n. 22'

20쪽

DISPUTATIO PRIMA

DE PRINCIPIIS INTRINSECISENTIS NATURALIS.

Non disputo modo omnia principia illius ; sed sola

intrinsecat id est constitutiva essentialia , seu partes; non utique integrantes primarias quales sunt respectu animalis, Cor v. g. cerebrum , guttur &c. quia sin his nequit naturaliter vivere animal aut secundarias, quales sunt brachiam , digitus , pes , quae eatenus sunt partes integrantes seeundariae hominis , v. g. quia ita componunt illius integritatem, ut naturaliter possit homo vivere sine illis, etiam per multum tempus; sed solas disputo partes essentiates, sine quarum una nec divinitus potest existere homo eo quod identificetur inada quate cum unaquaque illarum quales sunt corpus &anima. Rursus non disputo quasvis partes essentiales, seu quaevis constitutiva , principi ave intrinseca et quoniam unio materiae, ac formae, v. g. est constitutivum intrinsecum entis naturalis, & illam nunc non disputo; sed constitutiva, quae vulgo dicuntur ut quod: id est , ut extrema unionis . Nec quaelibet haec constitutiva; sed illa quae sunt prima eo quia simplicia sint, & expertia omnis essentialis compositionis, seu co quia sint, ut loquuntur alii, ea in quae ultimo resolvitur ens naturale . Fieri namque solet, quod complexum A. intrinsece

constituatur per complexum B. v. g. persona humana, per naturam humanam ; tunc autem complexum B. est

constitutivum, sed non primum Principium complexi A. nam licet omne primum principium intrinsecum sit constitutivum, sed non vicissim . Plaeterea non disputo quodcumque ens naturale: quia albedo, calor , & r

A lique