장음표시 사용
301쪽
LIB. VII. CAP. XXIII XXVll. 6atereundum non Xistimavimus Quidam ante portam
oppidi Gallus, qui per manus sebi ac picis traditi
glaebas in ignem regione turris proiciebat, Scorpione ab latero dextro traieetus exanimatusque concidit. Mune e proximis ianui iacentem transgressus modum illo muneres fungebatur eadem uationes cieti scorpioni sex animato initori successit dortius ij tertio quartus, nec prius ille est a propugnatoribus vaeuus relictus locUS, quam reStinet aggere atque Omni e parte Submotis hostibus finis si pugnandi laetus. XXVI. Omnia Oxperti Galli, quod res nulla Sue lc0SSerat, postero die consilium ceperunt e oppido profugere hortant se iubent Vercingetorigo. Id silentio
turo Sperabant, propterea quod neque longe ab oppido castra Vercingetorix habebat et palus, quae per ius intercedebat, Romanos ad insequendum tardabat. Jam ἰ quo hoc facere noctu apparabant, cum matres sumilia reponte in publicum procurrerunt sentesque proiectae ad pedes suorum omnibus restibus petiverunt, ne Se et eommunes liboro. hostibus id supplicium dederent, quo ad capiendam fugam natura et virium infirmitas impediret Ubi eos in sontentia terstare viderunt, quod plerumque in Summo periculo timor miserie , diam non recipit, conelamare et signifieares des fuga Romanis coeperunt Quo timore perterriti ii ἰ illi. ne ii
ii lillii Statem arbitratus. quod paulo 4nenutius iustodias in muro disp0situs videbat, su0s quoque tanguidius in recto versuri iussit et, quid fieri vellet, stendii.
302쪽
Legiones intra vineas in occulto Xpeditas cohortatur, ut aliquando pro tantis laboribus fruetum victoriae perciperent, iis, qui primi murum ascendiSSent,
praemia proposuit militibusque signum odit. Illi
subito ex omnibus partibus evolaverunt murumqHeeoleriter compleVerunt.
XXVIII. Hostes re nova perterriti, muro turribusquo dolositi in foro ac locis pat0ntioribus cun0atim constiterunt hoc animo, ut si qua e parte obviam veniretur, acie instructa depugnarent. Ubi neminem in aequum locum sese demittere, sed toto undique muro circumfundi viderunt, Veriti, ne Omnino spei fuga tolleretur, abieetis armis ultimas oppidi partes continenti impetu peti Verunt, parSque ibi, cum angusto Xitu portarum se ipsi premerent, a militibus, pars iam egressa portis ab equitibus is interlaeta. Nec fuit quisquam, qui praeda studeret. Sic et Cena- botis caede et labore operi incitati non aetate confectis, non mulieribuS, non infantibus perpercerunt. Denique e omni e numero, qui fuit circiter milium XL, ViX DCCC, qui primo clamore audito se ex oppido eleeerant, incolume in Vereingetorigem pervenerunt. Quos illo multa iam nocte silentio e fuga Xcepit
ricordia vulgi seditio oriretur, ut procul in via dis positis familiaribus suis principibusque civitatum disparandos deducendosque ad Suo curaret, quae cuique civitati pars castrorum ab initio Obvenerat. XXVIIII. Ostor diu concilio convocato OΠSO- latus cohortatusque est, ne se admodum animo demit terent neu perturbarentur ineommodo. Non virtute neque in acie vicisse Romanos, sed artificio quodam
et scientia oppugnationis, cuius rei fuerint ipsi imperiti.
3 Errare, si qui in bello omn0 Secundo rerum PTOVeΠ-
303쪽
tus exspectent Sibi tum quam placuisse Avaricum dolandi cuius aut 'ostes ipsos laberet, sed laetum imprudentia iiturigum idi nimia obsequentia ueliquorum, ut hoc incommodum nee iperetur tamon
se teleriter maioribu commodis sanaturum Nam
qua ab reliquis Gallis civitates dissentirent, has sua
diligentia adiuncturum atque unum tonsilium totius Galliae essecturum, cuius consensu ne Orbi quidem terrarum possit obSistere idque se prope iam ei rectum habero. Interea aequum esse ab iis communi salutis causa impetrari, ut caStra munire inStituerent, quo fuditius repentinos hostium impetus SuStinere OSSent.
XXX. Fuit haec iratio ioc ingrata Gallis et
maXime, quod is Se animo non defecerat tanto accepto incommodo meque me in occultum abdiderat ot conspectum multitudinis fugerat plusque animo providero 'ut praesentire exiSthnabatur. quod re integra primo incondendum avaricum, JOSL deSerendum menSuerat. Itaque ut reliquorum imperatorum re adverSae multoritatem minuunt, si huius ex contrari dignitas incommodo aestupto in dies augebatur Simul in pom veniebant itu adfirmationes de aseliquis adiungendis civitatibus primumque eo ternitor Galli castra munire instituerunt i, sic sunt animo consternati homines insueti daboris, ut omnia. quae cimperarentur. Sibi patienda et perserenda eXStimarent. XI. Nec minus, quam est pollicitus, Vercinge liorix animo laborabat, ut reliquas civitates rediungeret, atque earum principes donis pollieitationibus tu adibetebat Huic rei idoneos homines deligebat, quorum equisque studi oratisne subdola aut aruienti sueilli uoeupi posset Qui avarico expugnat refugerant
armand0s vestiendosque iurui simul it deminuta le0piue redintegrarentur, imperii e tum umerum mili
304쪽
tuu civitatibus, quem et quaim ante leui in castrandiluet velit, sagittario Sque omneS, quorum erat ea magnu numerus in Gallia, conquiri et ad so mitti iubet. His rebus celeriter id, quod Avarici operierat, sexpletur. Interim Teutomatus, Olloviconis filius, reX
Nitiobrogum, cuius pater ab Senatu nostro amicuSerat appellatuS, cum magno equitum Suorum numero
se quos ex Aquitania conduxerat ad eum pervenit. XXXII. Cnosar Avarie complures dies commoratus summamquo ibi copiam frumenti et reliqui commeatus naetu exercitum e labore atque inopia refieit. Iam prope hieme confecta, cum ipso anni tempore adgerendum bellum vocaretur et ad hostem proseisei constituisset, Sive eum e paludibus silvisque licere sive obsidione premere posset, legati ad eum principes Haeduorum Veniunt iratum, ut maXime neeeS 3 sario tempore civitati Subveniat summo esse in periculo rem, quod cum singuli magistratus antiquitus creari atque regiam poteStatem annuam obtinere OD- Suessent, duo magiStratum gerant et se uterque eorum legibus creatum SSe dicat. Horum osse alterum Con- vietolitavem, florentem et inlustrem aduleSgentem, alterum Cotum, antiquissima familia natum atque ipsum hominem Summae potentiae et magnae cognationiS, cuius frator Valetiaeus proximo anno eundem magi 5 stratum osserit Civitatem SS Omnem in armis: divisum Senatum, diviSum populum, rava UiHSque 6 orum clientelas. Quod si diutius alatur controversia,
fore uti pars cum parte civitatis confligat id ne eeidat, positum in eius diligentia atque auctoritate. a XXXIII. Caesar ossi a bello atque host discedere
detrimentosum esse Xistimabat, tamen non ignoranS, quanta ex dissensionibus ineommoda oriri consueSSent, ne tanta ij tam ioniuncta populo Romano NiVitaS,
305쪽
quam ipso semper aluisset omnibuSque rebus in Set, ad viiii atque arma descenderet atque ea parS, quae minus sibi confidoret, auxilia a Vercingetorige arseros, huic rei praevertendum exiStimavit et, quod
legibus Haeduorum iis, qui summum magistratura
obtinerent, excedere e finibus non liceret, ne quid de legibus aut iure eorum deminuisse rideretur, ipse in Ha0duos proficisci statuit senatumque omnem et quos inter controversia esset ad se Deeetiam vocavit. Cum prope Omni civitas e conVeniSset Ocereturque paucisela in convocatis alio loco, alio tempore, atque Oportuerit, fratrem a fratre renuntiatum, cum leges duos ex ima familia vivo utroque non Solum magistratusereari volarent, sed etiam in Senatu SSe prohiberent,
Cotum imperium deponere coegit, Convictolitavem, qui per sacerdotes more civitatis intermissis magistra tibus esset creatus, poteStatem obtinere iussit. XXXIIII. Moe secreto intorposito cohortatus Hae lduos, ut controverSiarum ac dissensionum obliviscerenturniquo omnibus missis iis rebus huic bello servirunt eaque, quae meruiSSent, praemia ab se Huieta Gallia exspectarent equitatumque omnem et puditum milia sibi et uritur mitterent, qua in praeSidiis rei frumentaria causa disponeret, exercitum cies duas saries divisit quattuor legiones Senon0. Parisiosque Labion dueundas dedit, se ipse in Arvernos ad oppidum Gergoviam secundum uino Elaver duxit e lublatus partem illi attribuit, partum sibi reliquit Qua r0 0riis exein i0ria omnibus interruptis eius flu
306쪽
166 BELLI GALLICItibus res, e maiorem aestatis partem flumine inp0diretur, quod non fere ante autumnum Elaver vado transiri solet. Itaque se id accideret, silvestri loco eastris positis e regione unius eorum pontium, UOSVercingetori rescindendos curaverat, postero die cum duabus logionibus in occulto restitit reliquas copiaS cum omnibus impedimentiS, ut OnSueverat, miSi correptis quibusdam cohortibus, ruti numerus legionum constare videretur. HiS, quam longiSSime OSSent, progredi iussis, cum iam ex diei tempore coniecturam eaperet in caStra perventum, Sdem Sublicis, quarum pars inferior integra remanebat, pontem reficere coepit.
6 Coloritor Meto opere legionibusque traductis et loco
castris idoneo deleet reliqua copiaS revoearit. Vercingetori re cognita, ne contra suam Voluntatem dimicare cogeretur, magni itineribus antecessit.
XXXVI. Caesar ex eo loco quinti castri Gorgoviam pervenit equestrique eo die proelio ovi laeto, perSpecto urbi Si tu, quae posita in altissimo motito omnus aditus difficiles habebat, de expugnatione desperavit. de ObSeSSione mom prius ingendum constituit, quam rem frumentariam Xpedisset. At Vereingotorix castris prope oppidum in monte positis medioeribus circum se intervalli Separatim singularum civitatum copia conlocaverat atque Omnibus eius iugi collibus
praeb0bat principesque earum civitatum, quos sibi adeonsilium capiendum delegerat, prima lue cotidi ad se convenire iubebat, Seu quid communicandum , seu quid administrandum videretur, nequo ullum fere dium intermittebat, quin equestri proelio interiectis sagittariis, quid in quoque SSet animi a Virtutis suorum, periclitaretur. Erat e regione oppidi collis sub ipsis radicibus montis egregie munitu atque X Omni parte
307쪽
LIB. VII. TΑΙ XXXV XXXVII. 67 circurneisus; quem Si tenerent nostri, et aquae magno
puri et pabulatione libera prohibituri hostes vid bantur. Sed is locus praesidio ab his, non nimis firmo
tamen, tenebatur. Silentio noctis Caesar ex astris egreSSus, priuSquam SubSidio ex Oppido veniri posset, deicet praesidio potitus loco duas ibi legiones conlocavit fossamque duplicem duodenum pedum a maioribus castris ad minora perduxit, ut tuto ab repentino hostium in eursu singuli commeare OSSent. XXXVII. Dum haec ad Gergoviam geruntur, On lvictolitavi. Hauditus, cui magistratum adiudicatum a Caesare deamonstravimus, sollicitatus ab Arverni pedunt eum quibusdam adulescentibus conloquitur, quorum orat princeps Litaviccu atque eius fratres, amplissima familia nati adulescentes Cum his praemium com 2 munieat cliortaturque eos, rudi ses liberos et imperio natos meminerint. Unum esse Haeduorum civitatem, quae mortissimam Galliae victoriam distineat eiusti uetoritate reliqua contineri qua traducta locum Onsistondi Romanis in Gallia non foro. Esse nonnullo ls Caesaris beneficio adlaetum, Sic tamen, ut iustissimam apud eum cauSam Obtinuerit Sed plus communi
libortati tribuoro Cur enim potius Haedui do suo
nique e ducenda curaret fratresque eius nil Caesarem
308쪽
XXXVIII. Litaviccus aecepto exercitu cum milia paSSuum circiter XXX a Gergovia abeSSet 00M0cutis subito uilitibus luerirnans, Quo proficiscimur', inquit, militos omnis noster equitatus, omnis nobilitas interiit; principes civitatis, Eporedorix et Viridomarus, insimulati proditionis ab Romanis indicta causa inter-3 laeti sunt. Haec ab his cognoscite, qui ex ipsa caede fugerunt; nam ego fratribus atque omnibus meis' propinqui interseetii dolore prohibeor, quae seSta Sunt, pronuntiare. Producuntur hi, quo ille edocuerat, qua diei vellet, atque eadem, quae Litaviccu pronun tiaverat, multitudini exponunt omnes equites Haeduorum interfectoS, quod conloquii cum Arvernis die0rentur ipsos se inter multitudinem militum occultassu atque e media caede fugisse. Conclamant Haedui t Litaviccum obsecrant, ut ibi consulat. Quasi vero', inquit illo, consilii sit res ac non necesso Sit nobis Gergoviam contendere et cum Arvernis nosmet ion- iungere. An dubitamus, quin nefario fastinore admisso Romani iam ad nos interficiendos concurrant Ρroludos quid in nobis animi est, perSequamur eorum mortem, qui indignissime interierunt, atque hos latrones inter sciamus. Ostendit cives Romanos, qui eius praesidii
fiducia una erant. Continuo magnum numerum fru-
monti commeatusques diripit, ipso crudeliter Xeru- 10 elatos interfieit. Nuntios tota civitat Haeduorum dimittit, in eodem mendaci de caede equitum et principum permanet; hortatur, ut Simili ratione, atqu0 ipse fecerit, suas iniuria perSequantur. XXXVIIII. Eporedorix Haeduus, Summo loco natUS adulescens et summae domi potentiae, et una ViridomaruS, pari aetate et gratia, Sed genere diSpari, quem Ca0sar ab Divitiae sibi traditum ex humili odo ad summam dignitatem perduXerat, in equitum numero
309쪽
i 'Dnue11erant nominatim ab eo evocati. His orat inter se de prinstipatu contentio ij in illa Magistrata mi controversi alter pro Convictolitavi, alter pro soto summi Opibus pugnaverat. Ex his Eporedorix cognito Litavice consilio media fere nocte rem ad Caesarem defert; orat, ne patiatur civitatem pravis adulescentium
futurum provideat, si se tot hominum milia cum hostibu coniunXerint, quorum 'alutem meque propinqui neglegere neque civitas levi momento aeStimare OSSet.
XXXX Magna adsuetus sollieitudine hoc nuntio 1 Caesar quod semper Maeduorum civitati praeeipuo indulserat, nulla interposita dubitatione legione expeditus quattuor equitatumque omnem e castris edueit; noe fuit spatium tali tempore ad contrahenda instra, quod res posita cim celeritate vid0batur. C. Fabium togatum eum legionibus duabus astris praesidio relinquit Fratres Titavi dei tum comprohendi iussisset, paulo ante repperit ad hostes profugisse. adhortatus
milites, ne necessario tempore itineris labore permoveantur, cupidi SSimi omnibu progreSSus milia passuum XXV agmen Haeduorum OnSpicatus immisso quitatu
item eorum moratur atque impedit interdiditque omnibus, me quemquam interficiant. Eporedorigoni ii Viridomarum, quos illi interlaetos existimabant, inter
equites versari suosque appellare iub0t His ognitis ;ot Litavicei fraudo perspecta Maedui munus tenderoot Hoditionum significare et proluetis urmis mori dos reduri indipiunt Litavi us evin suis elientibus quibus mox fallarum nefas is etiam in extrema fortuna deserere patrono S. Gergoviam exsugit. XXXX l. Caesar iuntiis ad divitutem uesi una missis, sui suo beneficio 'onservui0 40 rent, qu
i uro belli interfecto p ituisset, tribusque horis fu0eii
310쪽
0xorditui ad quietori datis castra ad Gergoviam movit. Modi fero itinere quites a Fabio miSSi, quanto reSin periculo fuerit, exponunt. Suammis copii castra oppugnata demonstrant, cum crebro integri delassis suecederent Ostrosque adsiduo labor defatigarent, quibus propter magnitudinem castrorum perpetuo esset: isdum in vallo permanendum. Multitudine sagittarum
atque Omni generis telorum multos Vulneratos; ad hae sustinenda magno usui fuisse tormenta Fabium disesessu eorum duabus relictis portis Obstruere ceteras pluteosque vallo addere et se in posterum diem simi- lem ad casum parare. Hi rebus cognitis Caesar Summo studio militum anto ortum Solis in castra pervenit.
XXXXII. Dum haec ad Gergoviam geruntur, Haedui primis nuntiis ab Litavicco acceptis nullum sibi ad
cognoSeendum Spatium relinquunt. Impellit alios avaritia, alios iracundia et temeritas, qua maxime illi hominum generi est cinnata, ruti levem auditionem hab0ant pro re comperta Bona civium Romanorum diripiunt, taedui faciunt. 4m servitutem abstrahunt. Adiuvat rem proclinatam Convictolitavis plebemquoad furorem impellit, ut facinore admisso ad sanitatem revorti pudeat M. Aristium tribunum militum tora J0giono facientum de data ex oppido Cavillono educunt idem facere cogunt eos, qui negotiandi 6 causa ibi constiterant. Hos continuo in itinere adorti omnibus impodimentis Xuunt repugnante diem Octemquo obsidoni multis utrimque interlaetis maiorem multitudinum ad arma concitant.1 XXXXIII. Intori nuntio adlato omne eorum militus in possistat Caesaris teneri concurrunt ad Aristiuam, nihil publico factum consilio demon Strant: quaestionem de bonis direptis decernunt, Litavicci fratrumque bona publieant, legatos ad Caesarem ut pur-