장음표시 사용
321쪽
LIB. VII. f. LX LX lli. 181 cum primi ordinos hostium transfixi pilis condidissent, tamen acerrime reliqui resistebant nec dabat suspiebonem fugae quisquam. Ipse dux hostium Camulogenusui aderat atque eos cohortabatur fit ineserto otium inunc eXitu victoriae, cum septimae legionis tribunis ossu, nuntiatum, qua, in 'iutStro Ornu gererentur, post tergum hostium legionem ostenderunt signaque intulerunt Ne AE quidem tempore quisquam doeo ieessit, sed circumventi Omnes interfectique sunt. Tuu-dom fortunam tulit Camulogonus At ii, qui in prae sidio contra astra Labioni erant relicti, cum proelium commissum audiSSent, Subsidio suis ierunt collemque ceperunt; neque OStrorum militum victorum impotum sustinere lotuerunt Sic cum suis fugientibus per mixti, quo non Silvae monteSque teXerunt, ab equitatu sunt intersecti Hoc negotio conlaeto Labienus 10 revertitur Agedincum, ubi impedimenta totius exemeitus relieta erant inde die tertio eum omnibus copiis ad Caesarem perVenit. LXIII. Dolaetion Haeduorum cognita bellum auge Itur legationes in omnes tartes circummittuntur quantum gratia, auctoritate, pecunia valent, ad sollieitandas civitates nituntur; nacti Obsides, quos Caesar Gapud eos deposuerat, horum supplieio dubitantes territant. Petunt a Vercingetorige Haedui, ut ad se veniat rationesquo bulli gerendi communieet Res impotrui a racontendunt, ut ipsis summa impurii tradatur R ine traversiam deducta totius Gallia e disiuna Bibracto indiditur Conveniunt undiquo roquentes. 'ultitudinis msustragiis res permittit ut imum omnes Verringetorigem probant imperatorem Ab hoc inedio illini. GLin nes, Treveri afuerunt, illi, quod amicitiam si mi norum Sequebantur, reveri, quod abeoni J0uius ei a G 0rmauis premebuntur, quae sui causa, qui e in
322쪽
abessunt bello et neutris auxilia mitterent. Magno dolor Haedui ferunt se deiectos prinstipatu, queruntur fortunae commutationeam et Caesaris in se indulgentiam requirunt neque tamen Suscepto bello Suum Ons silium ab reliquis separare audent. Inviti summae spo aduleseentes Eporedorix et Viridomarus Vercingetorigi parent.1 LXIIII. Ille imporat roliquis civitatibus obsidesit0mquo ii iei constituit dium. Omnes equiteS, XV
milia numero, celeriter convenire iubet. Peditatu, quem antea habuerat, se fore contentum dicit neque fortunam temptaturum aut ei dimicaturum, Sed quoniam abundet equitatu, perfacile esse factu frumen tutionibus pabulationibusquo Romanos prohibere, aequomodo animo sua ipsi frumenta corrumpant aedifieiaque ineundant, qua rei familiaris iaetura perpetuum impe rium libertatemque se consequi videant. His consibilatis rebus Haeduis Segusiavisque, qui sunt finitimi provinciae, X milia peditum imperat; huc addit equites DCCC His praeficit fratrem Eporedorigis bol- lumque inferro Allobrogibus iubet. Altera e parte
Gabalos proXimosque pago Arvernorum in Helvios, itum Rutenos Cadurcosque ad fines Volcarum Arecomi- eorum sepopulandos mittit. Nihilo minus clandestinis nuntiis legationibusque Allobroges Sollicitat, quorum
mentes nondum ab superiore bello resediSSe Sperabat. Horum principibus poeunias, civitati autem imperium totius provinciae pollicetur. 1 LXV. Ad hos omnes ea Sus proviSa erant praesidia cohortium XXII, quae X pSa coacta proVincia ab T. a0sares togato ad imne parte Opponeban- tur. Helvii sua sponte cum nitimis proelio congressi pelluntur et C. Valerio Domnotauro, Caburi sili0 principe civitatis, compluribusque illis inter-
323쪽
LIB. VII. CAP. LXIII LXVI. 83 Retis intra oppida ad muros compelluntur. Ill0brogerebris ad Rhodanum dispositis praesidiis magna eum
cura et diligentia suos nos tuentur. Caesar quod hoStes equitatu Supseriores esse intellegebat se inter- elusis omnibus itineribus nulla re e provineia atque Italia sublevari poterat, trans Rhenum in Germaniam mitti ad as ivitates, quas Superioribus anni paeaverat, equitesque ab his arcessit et levis armaturaepedites, qui inter eo proeliari conSueverant. Eorum . , adventu, quod minus idoneis equis utebantur, a tribunis militum reliquisque equitibus Romanis atque evocatis equos sumit Germanisque distribuit. LXVI. Interea, dum haec geruntur, hostium copiae lex Arvernis equitesque, qui toti Gallia irant imperuti, Onveniunt Magno horum coaeto numero cum Caesar in Sequanos per extremos Lingonum suus iter faceret, quo facilius subsidium provinciae ferre posset, cireiter milia passuum X ab Romanii trinis iustris Vercingetorix consedit convoeatisque ad concilium prae 3 laetis aequitum venisse tempus vietoria, demonstrat; fugere in provinciam Romanos Galliaque exeodoro. Id lsibi ad prausonium obtinendam libertatem satis esse: ad reliqui temp0ris pacem atque otium parum prosei: maioribus enim coaetis copiis reversuros neque neni
bellandi faeturos Proinde in agmine impeditos adoriantur peditos suis auxilium derant atque in eo morentur, iter facere non posse. Si id quod magis futurum confidat, relictis impedimentis sua saluticonSulunt, edi usu rerum necessarium nrt et Himilato spolia iuui iri Nam de equitibus O Siliun quia nemo eorum pr0gredi modo extra agmen studeat, ne ips0s
324쪽
iure iurando confirmari Oportere, ne tecto recipiatur, ne ad liberoS, ne ad parentes, ad uxores aditum habeat, qui non bis per agmen hostium perequitarit. LXVII. Probata re atque omnibus iure iurando adactis, postero die in tres partes distributo equitatu duae se acies ab duobus lateribus Ostendunt, una a primo agmine iter impedire coepit. Qua re nuntiata CaeSar Suum quoque equitatum tripertito divisum contra host0m ire iubet. Fugnatur una omnibus in partibuS. Consistit agmen impudimenta intra legiones recipiun- tur. Si qua in parte nostri laborare aut gravius premi videbantur, eo Signa inferri Caesar aciemque converti iubebat quae res et hostes ad insequendum tardabat et nostros spe auxilii confirmabat. Tandem Germani ab dextro latere summum iugum naeti hostes loco depellunt; fugientes usque ad flumen, ubi Vercingetorix
eum pedestribus copii con Sederat, serSequuntur om- pluresque interficiunt. Qua re animadverSa reliqui, ne
circumirentur, veriti se fugae mandant. Ouinibus locis fit caedos Tros nobilissimi Haedui capti ad Caesaromperducuntur: Cotus, praefectu equitum, qui controversiam cum Convictolitavi proximis comitiis habu0rat, set Cavarillus, qui post defectionem Litavice podostribus copiis praefuerat, et EporedoriX, quo duce auto adventum Caesaris Haedui cum Sequanis bello contenderunt.1 LXVIII. Fugato omni equitatu Vorcingetorix copias
Alusiarm quod est oppidum Mandubiorum, iter adero coepit celeriterque impedimenta ex astris educi et se subsequi iussit. Caesar impedimentis in proximum collem eductis, duabus legionibus praesidio selietis
secutus hostes, quantum diei tempus est paSSum, circiter III milibus iv movissimo azimines cinior elis
325쪽
LIB. VII. CAP. LXVI LXX 185 altor, dio ad Alesiam castra fecit Perspecto urbis ;situ perterritisque hoStibus, quod equitatu, quo maxime confidebant, erant pulsi, adhortatus ad laborem milites Alesiam cireumvallar instituit.
LXVIIII Ipsum erat oppidum positum in colle
summo admodum edito loco, ut nisi obsidione expugnari non loSSe videretur; cuius collis radido. duo duabus ex partibus flumina subluebant. aut oppidum planicies circiter milia lassuum III in longitudinem patebat reliqui ex omnibus partibus collos medioeri interiecto spatio pari altitudinis fastigio oppidum in-g0bant. Sub muro quae pars collis ad orientem Solem speetabat, hunc omnem locum copia Gallorum Ompleverant OSSamque et maceriam sex in altitudinem pedum praeduxerant. Eius munitionis, quae ab Ilo Gmanis instituebatur, circuitus XI milia passuum tenebat. Castra oportunii locis irandi posita cibiquo eastolla XXIII sacta, quibus in castellis interdiu stationes disponebantur, ne qua Subit eruptio seret haec eademnoetu excubitoribus ac firmis praesidiis tenebantur. LXX. per instituto sit questro proelium in ea planitie. quam intermissam a collibus III militi passuum in longitudinem patero Supra deruonStruvi tuus. Summa ab utrisque contenditur laborantibus nostri. Causar Germanos submittit legioneSque pro castris constituit, ne qua subito inruptio ab hosti uinpossitatu fiat. Praesidio legionum addito nostris uni amus augetur hostes in fugam coniueti se ipsi iii ultitudines impediunt ut luo ingustioribus tortis relictis
quuntur Fit magna eaedes; nonnulli relictis equis
lassam transire odi maceriam transcende ualitur Pauliani legiones Caesar, qua uiri vallo constituerat,
326쪽
erant, perturbantur Galli veniri ad se confestiui existit nantes ad arma conelamant; nonnulli portorriti in oppidum inrumpunt Vercingetorix iubet portas claudi, ne eaStra nudentur. Multis interseetis, compluribus equis captis Germani sese recipiunt.1 LXXI. Vercingetorix, priusquam munitione ab Romani perficiantur, consilium capit omnem ab Se equi fatum noctu dimittere. Discedentibus mandat, ut Suam quisque eorum civitatem adeat omnesque qui per aetatem arma ferre possint, ad bellum cogant. Sua in illos merita proponit obtestaturque, ut suae SalutiS rationem habeant neu se optimo do communi libortato meritum hostibus in crueiatum dedant. Quod si indiligontiores fuerint, milia hominum delecta LXXX una secum interitura demonstrat. Ratione inita exiguo dierum se haber XXX frumentum, Sed paulo etiam longius tolerari posso parcendo. His datis mandatis, qua erat OStrum Opu intermissum, Secunda vigilia sil0ntio quitatum dimittit. Frumentum Omno ad ser0 rri iubet, capitis poenam iis, qui non paruerint, conStituit pecuS, cuius magna erat copia a Mandubiis coimpulsa, viritim distribuit, frumentum parce et pau- latim moliri instituit Copias omnes, qua pro Oppidos conlocaverat in Oppidum recipit. His rationibus auxilia Gallia Oxspoetare et bellum parat administrare. 1 LXXII. Quibus robus cognitis ex perfugi et aptivis Caesar haec genera munitionis instituit. Fossam pedum eruetis datoribui duxit, ut lius solum tantundem pateret, quantum summa labra distabant. Reliquas Omnes munitiones ab ea fossa pedes CCCC reduxit, id hoc consilio, quoniam tantum spatium
neceSSari esset complexu ne facile totum opus corona
militum ingeretur, ne de improviso aut noctu ad munitiones hostium multitudo advolaret aut int0rdiu
327쪽
tola in nostros operi destinatos coistere posset. IIOe sint misso spatio duas fossa XV pedes latas eadem altitudine perduxit; quarum interiorem campestribus ac demissis locis aqua ex lumine derivili lcomplevit. POS ea aggerem ac vallum XII pedum exstruxit. Huic loricam pinnasque adiecit grandibus corvis eminentibus ad commiSSuras pluteorum atque aggeris, qui ascen Sum OStium tardarent, et turres toto opere circumdedit, quae pedes LXXX inter se distarent. LXXIII. Erat odom sempor o materiari et seu lmontari et tantas munitiones tueri necesses dominutis nostri copiiS, quae longius a caStris progrediebantur: ac nonnumquam Opera nostra Galli temptaro iniquo eruptionem e oppido pluribus portis summa vi facere
tion os dolandi poss0nt Itaque truncis arborum aut admodum firmis ramis abscisis atque horum delibratis
ac praeacuti cacuminibus perpetuae dossae riuinos
podes altae ducebantur Huc illi stipitos domissi
infimo revincti, o revelli possent, ab rami eminobant. Quini erant ordines coniuncti inter se atque
complicati; quin qui intraverant, Id ipsi aeutissimis vallis induebant. Hos cippos appullabunt Ant hoobliquis ordinibus cim quincuncem dispositis scrobes trium ciam altitudinum pedum dodiebantur paulati
angustior ad insimum sustigio nues teretes stipit
semiuis crassitudine ab summo praeacuti et praeusti demittobantur ita, ut non amplius digitis quattuor sex
terra eminerent simul eontii mandi et stabiliendi ausa singuli iij iiii solo sedet terra euleabantur reliqua pars scrobis ad deuitandus insidias viminibus a virgultis integebatur. Muius generis ei0ut 0rdiu
328쪽
188 BELLI GALLICI dueti 401 nos inter se sedos distabant. Id ex similis tudines moris dilium inspoliabant. antes haec daleao pedem longa ferreis hamis infixis tota in terram infodiebantur medioeribusquo intermissis spatiis omnibus locis disserebantur, quos stimulo nominabunt.1 TXXIIII. viis robus perlaetis regione Secutu quam potuit aequissimas pro doci natura XIIII milia pas-
diversas ab his, contra exteriorem hostem perseeit, ut ne magna quidem multitudine, si ita iecidat istus discessu, munitionum IraeSidia mircumfundi possent; 2 ne autem cum periculo e caStri egredi cogatur, dierum XXX pabulum frumentumque habere Omnes comvoetum iubet.
LXXV. Dum haec ad Alesiam geruntur, Galli comellio principum indicto non omnes, qui arma ferre
possent, ut cenSuit VercingetoriX, convocando Sta tuunt, Sed certum numerum cuique civitat imperamdum, ne tanta multitudine confusa nec moderari nec discernere uos nec frumentandi rationem habere pos-2 sent. Imperant Haeduis atque eorum clientibus, Segusiavis, Ambivaretis, Aulercis Brannovidibus, lamnoviis, milia XXXV; parem numerum Arvernis adiunctis
Eleutetis, Cadurcis, Gabalis, Vellaviis, qui sub imperio
Arvernorum SSe consuerunt; SequaniS, SenonibuS,
Biturigibus, Santonis, Rutenis, Carnutibus duodena milia Bullovacis X totidem Lemovicibus octona ictonibus et Turonis et Parisiis set Helvetiis sena mdibus, Ambianis, Mediomatristis, otrocoriis Nerviis, Morinis, Nitiobrogibus V Aulercis Cenomanis totidem Atrebatibus quaterna Veliocassis, Lexoviis Eburoni bus, Rauraeis et Bois III milia universis civitatibus,
quae Oceanum attingunt quaeque eorum consuetudine Aremoricae appellantur, quo Sunt in numero OriOSO-
329쪽
LIB. VII. AP. LXXIII LXXVII. 8s
lites, Redones, inbibarii, Caletes, Osismi, Veneti,
Eburovices, senulli. Ex his Bellovae suum numerum Anon contulerunt, quod e suo nouitne atque urbitrio cum Romanis bellum esse gesturos dicerent neque cuiuSquam imperi Obtornporaturos; rogati a Commio pro ius hospitio II milia miserunt. LXXVI. Huius opera Commii, radi antea demon 1 stravimus, fideli atque utili suporioribus annis erat usus in Britannia Caesar; quibus illo pro meritis civitatem eius immunem esse iusserat, iura legesque reddid0rat atque ipsi Morinos attribuerat. Tamen tanta universa Gallia consensio fuit libortatis vindicandaseo pristina belli laudis recuperandae, ut neque benes eiis loque amicitiae memorix moveretur OmneSqueo animo et opibus in id sellum ineumbereus. Coaetis oquitum VIII milibus et oditum circiter CCL hao in Haeduorum finibus recensebantur, numeruSque inibu tur. praelaeti onstituobantur Commio Atrobati, Virido imar o Eporedorigi Haeduis, Vercassivellauno Arverno. consobrino Vercingetorigis summa imperii traditur. His doloeti oc eivitatibus attribuuntur. quorum Consilio ollum administraretur Omnes alacres et ii dii icia ploni ad Alesiam proficiscuntur, neque erat Omnium quiSquam qui adspectum modo 'antae multitudinis Sustineri posse arbitraretur, praeSertim ancipiti proelio. cum ex Oppido eruptione Iugnaretur. forti tantae copiae equitatus peditatuSque cernerentur. LXXVII. At ii, qui lusiae obSidebantur prae torita die, qua auxilia Suorum XSpectaVerani mir- Sumpto ram ni hi intento inscii quid in uaeduis gere retur eouenio coacto de exitu suarum s iuuarii
consultabant. Aliud quos ursis dictis sententiis, qui ruiu pars deditionem, pars, dum vires suppetereui, eruptionein censebui, non praetereunda ruit criti, uti
330쪽
videtur iropter eiu Singularem et nefariam crudelia talem. Hic summo in Arvernis ortu loco et magnae habitus suetoritatis, Nihil' inquit, do eorum sententia dicturus Sum, qui turpissimam servitutem oditionis nomine ruppellant, neque hos labendo civium dodo neque ad concilium adhibendos censeo. Cum his mihi res Sit, qui eruptionem probant; quorum in consilio
Omnium VeStrum conSen Su pristinae residero virtutis
memoria vid0tur. Animi est ista mollitia, non virtuS, paulisper inopiam ferre non posse. Qui se ultro mortios rant, facilius reperiuntur, quam qui dolorem patien-6 0r ferant. Atque ego hanc Sententiam probarem tautum apud me dignita potest si nullam praeteri quam vitae nostrae iacturam fieri viderem; sed in conmsilio capiendo Omem Galliam reSpiciamus, quam ad nostrum auXilium concitavimus. Quid hominum milibus LXXX uno loco interfectis propinqui consanguineiSque nostris animi fore Xistimatis, si paene in ipsis cadas veribus proelio decertare cogentur Nolit hoc vestro auxilio exspoliare OS, qui VeStrae Salutis cauS Suum perieulum neglexerunt, nec Stultitia a tomoritato vostra aut inimi imboeillitate omnem Galliam pro-ὶ sternere et perpetuae servituti subicere. An quod ad diem non Venerunt, de eorum fide constantiaque dubitatis Quid orgo Romanos in illis ulterioribus
munitionibus animine causa cotidie exerceri putatis 3 11 Si illorum nuntiis confirmari non potestis omni aditu praesaepto, his utimini testibus adpropinquare eorum adventum, cuius rei timore exterriti diem noetemquo 1 in opere versantur. Quid ergo mei consilii est Facero, quod nostri maiores nequaquam pari bello Cimbrorum Teutonumque fecerunt; qui in oppida compulsi ac simili inopia subacti eorum corporibus, qui aetate ad hollum inutiles videbantur, vitam toleraverunt neque