장음표시 사용
311쪽
gandi gratia mittunt Haec faciunt rostuperandorum a Suorum causa sed contaminati fastinore et capti compendio ex direptis bonis, quod ea res ad multos pertinobat, it clii noro poenae exterriti consilia clam dobollo intro indipiunt civitatesque reliquas legationibus sollieitant. Qua tametsi Caesar intellegebat, tamen, quam mitissime potest. legatos appellat nihil 40 propter inscientiam levitatemque vulgi gravius de civitates iudieare neque de sua in Haeduos benevolentia
domi nitore. Ipso maiorem Galliae motum AEXSpectanS, 110 a, omnibus livitatibus ii reumsisteretur, consilia inibat, quem ad modum a Gergovia discederot ac rursus
Omnem iXercitum contraheret, me profecti nata intimor dolaetionis similisque fugae videretur. XXXXIIII. Haec cogitanti accidero visa est facultas bono gerundae rei Nam cum in minora castra peris perspieiendi causa veniSSet, animadvertit collem qui ab hostibus tenebatur, nudatum hominibus, qui Superioribui diebus sic prae multitudine ierni poterat.
Admiratus quaerit e perfugi cauSam, quorum magnUS ad eum cotidi numerus confluebat Constabat inter omnes, quod iam pS CaeSar per Xploratore cognoverat, dorsum SSe eius iugi prope aequum, sed Silvestre
omni Oxitu et pabulatione interclusi viderentur ad hune muniendum I0eum omnes a Vercingetorige meatos. X XXV. mae ro cognita Causa mittit complures equitum aurinas eo de media noetei inperat, his, ut paulo tumultuosius omnibus lolis pervagentur. Primi luce magnum iumerum impedimentorum eastris
312쪽
mulionesque cum cassidibu equitum specie ac Simu-3 latione tollibus circumvehi iubet. His paucos addit
equites, qui latius Stentationis causa agentur. Longo circuitu easdem omnes iubet tutore regiones. Haec procul ic oppido videbantur ut ira, a Gorgovia deSpeetui in AEaStra, neque tanto spatio, terti quid 5 SSet, Xplorari poterat. Legionem unam eodem iugo mittit ut paulum progressam inferiore constituit loco silvisqu0 occultat. augetur Gallis suspieio atque omnes illo ad munitionem copiae tradustuntur. Vaeua eastra hostium Caesar eonspleatus tectis insignibus
suorum occultatisque signis militaribus raros milites, ne X Oppido animadverterentur, e maioribus castris
in minora traducit legatisque, quos singulis legionibus praefecerat, quid fieri velit, ostendit in primis monet, ut contineant milites, me studio lugnandi aut spo praedae longius progrediantur; quid iniquitas odi habeat incommodi, proponit hoc una celeritate posse
10 vitari occasioni esse rem, non proelii. His rebus
Oxpositis signum dat et ab dextra parte alio aseensu eodem tempore Haeduos mittit.
1 XXXXVI. Oppidi murus a planiti atque initio
MCC paSSu aberat; quicquid huc circuitus ad molliendum livum accesserat, id Spatium itineris augebat. sis modi sero collo in longitudinem, ut Datura montis ferebat, e grandibu SaXi Se pedum murum, qui nostrorum impetum tardaret, praeduXerant Galli atqu0 inferior omni spatio acu relicto Superiorem partem doliis usque ad murum oppidi densissimis castris com- pleverant. Milites dato signo deleriter ad munitionem perveniunt eamque transgressi trinis castris potiuntur; ac tanta fuit in eastris capiendis celeritas, ut Teutomatus, rex Nitiobrogum, Subit,in tabernaculo oppreSSUS,
313쪽
Llli, VII V XXXVIII l7 Iut meridie conquieverat, Superiore corpori parte nuda, ill norat equo vi Se e manibus praedantium militum eriperet.
X X XIII. Confoeutus id, quod animo propOSuerat, Caesar deoptui cani iussit legionisque decimae, quacum erat, continuo Signa constiturunt reliquaruna legionum milite non exaudit tubae sono, quod Satis magnae valles intercedebant, tamen a tribunis militum togatisque, ut erat a CaeSare praeceptum, retinebantur; sed lati spe celeris victoria et hostium fuga et superiorum temporum Secundis proeliis nihil adeo arduum sibi isse ixistimaverunt, quod non Virtute consequi possent, meque inem priuS Sequendi fecerunt, quam muro oppidi portiSque adpropinquarunt. Ium vero ex omnibus urbis inrtibus iri clamore, qui longius aberant, repentino tumultu perterriti, eum hoste in ini
portas AESSO AEXiStimarent, raeSe ex Oppido eiecerunt. Matres familia de muro vestem argentumque iactabant et pectore nudo prominentes passi manibus Obtestabantur Romanos, ut sibi parcerent neu Sicut Avari ei Deissent, ne multoribus quidem utque infantibus abstin0rent; nonnullae de muri per manu demi SSae Sese iti
Oxcitari se Avaricensibus praemii neque eo iSSurum, ut prius quiSquam murum Scenderet ore Suo uactus manipulares atque ab iis Sublevatu murum 'frendit, hos ipse rursus Singulos Xeoptans in murum extulit
XXXXVIII. Initu in Hii, qui id stlierum iurim i 0ppidi, ut supra dem stravimus, muniti is auso eo venerunt, primo exaudito elavi e inde etiam erebris nuntiis ineunti Oppidum unis teneri praemissis equitibus muro cur ui mutenderunt T una ui equis tu primus venerui sub muro insistebat su0rum-
314쪽
que pugnantium numeruna augebat. Quorum cum magna multitudo convenisset, matres familiae, quae paulo ante Romanis de muro manu tendebant, SuOSobtestari et more Gallico passum capillum Stentare liberosque in conspectum proferre coeperunt. Erat Romanis nee loco nec numero aequa contentio simul
et cursu et spatio pugna defatigati non facile rudentes atque integros SuStinebant. XXXXVIIII. Ca0sar cum iniquo loco pugnari hostiumque augeri copias Videret, praemetuen SutSad . Sextium legatum, quem minoribu caStri praesidio reliquerat, misit, ut cohortes ex castri celeriter educeret et sub infimo collo ab sextro later hostium constitueret, ut si nostros loco depulsos VidiSSet, quo
minus liber hostes insequerentur, terreret. 9S PRU-lum X e loco cum legione progressus, ubi conStiterat, eventum pugnae XSpectabat.1 L. Cum acerrime comminus pugnaretur, OSteStoe et numero, nostri virtute confiderent, Subito sunt Haedui visi ab latere nostris aperto, quo CaeSar ab deitra parte inlio inscensu manu. distinendae causa miserat. Hi similitudine armorum Vehementer OStrOS perterruerunt, ac tametsi dextris humeris exsertis animadvertebantur, quod insigne pacatorum SSe On-Suerat, tamen id ipsum sui fallondi causa militos ab 3 hostibus factum sexistimabant. Eodem tempore L.
Fabius centurio quique una murum S enderRΠt, circumventi atquo intorseeti Hae muro praecipitabantur.
M. etronius, eiusdem legionis centurio, cum porta SeXcidere conatus esset, a multitudine oppreSSus ac sibi desperan multis iam vulneribus accepti manipularibus suis, qui illum secuti erant, Quoniam', inquit,
me una ObiSeum Servare non OSSum, VeStrae quidem
certe Vitae prospiciam, quos cupiditate gloriae adductus
315쪽
LIB. VII. P. XXXVIII LII. 75 in perieulum deduxi. Vos data fastultat vobis eoi sulite. Stimul in modios hostes inrupit duobusquo interlaetis reliquos a porta paululum Submovit. Onan Gtibus auxiliari suis Frustra' inquit, mea vitae Suh- Venire Onarnini, quem iam Sanguis Virosque defieiunt. Proinde abitu, dum est facultas, VOSque ad legionem recipito. Ita pugnans post paulum concidit a suis saluti fuit. LI. Nostri cum undique premerentur, XLVI een 1
turionibus amissis uiueti sunt loco. Sed intolorantius Gallos insequentes legi, decima dardavit, quae trosubsidio paulo aequiore loe constiterat. Hanc rursus fortia docima legioni cohorte exceperunt, quae X eastris minoribus eductae cum . Sextio legato ceperant locum superiorem Legiones ubi primum plani alio attigurunt, insestis contra hostes Signis constitirunt Vercingetorix a, radicibus tollis suo. intra munitionus roduxit. Eo die milites sunt paulo minus Duc desiderati. LIL lostor die Ca0sar contione advocata eme Iritatem cupiditatemque militum reprehendit, quod sibi ipsi iudicavissent, quo proe0dendum aut quid agendum videretur, meque ligno reeipiendi dato monstiti sunt nequo a tribunis militum legatisque retineri potuissent.
Exposuit, quid iniquitas loci posset, quod ipse ad uti ericum SenSiSSet, cum Sine due et sine equitatu depriliensis hostibus MXploratam victoriam Mimisisset ueli: irvum modo detrimentum in contention 1 Opter iniquitatem doei accideret Quantopere eorum in inti in agnitudinem admiraretur, quos in casta rum munitiones, non altitudo montis, non uinxiis oppidi tardare potuisset, tantopere licentium rur gautiamque reprobendere, quod dus Se quam imperatorem de oetoriuntque exitu rerum sentire existituarent: non minus
316쪽
milite anodestiam it continentiam riuam virtutem atque animi magnitudinem desiderare. LIIL Hae habita contion et ad extremam ration0m confirmatis militibus, ne ob hanc causam nimo sermoVerentur neu, quod iniquitas loci attulissos, id virtuti hostium tribuorent, eadem de profectione cogitan S, quae ante Sen Serat. legiones ex castris eduxit adiumque idoneo loco constituit. Cum Vercingetorix nihilo magis in aequum locum descenduret, levi laeto equestri proelio atque eo Secundo in castra Xercitum a roduxit. Cum hoc idem postero di fecisset, satis ad Galli eam stontationem minuendam militumque animos confirmandos dactum existimani in Maeduos Movit castra. Ne tum quidem insecutis hostibus forti dio ad sumo Elaver pervenit pontem reficit eoque Xercitum traducit.
1 LIIII. Ibi a Viridomaro atque Eporedorige Haeduis appollatus discit cum omni quitatu Litaviccum ad
sollicitandos Haeduos profectum opus esse ipSOS ante cedere ad confirmandam civitassem. Etsi multis iam rebus perfidiam Haeduorum Caesar perspoetam hab0bat atque horum disceSSi maturari desuetion0m civitatis existimabat, tamen eo retinendo non censuit, ne aut inforro iniuriam videretur aut daret timoris aliquam suspieionem. Discedentibus his breviter sua in Haeduos merita XpOSuit, quo et quam humiles accepisset, compulSos in oppida, multatos agris, omnibus ereptis copiis, imposito Stipendio, obsidibu Summa cum On- tumuli extortis, et quam in fortunam quamque in amplitudinem eduXisset, ut non solum in pristinum statum rediSsent, Sed omnium temporum dignitatem et gratiam anteeessisse viderentur. His datis mandatis os ab se dimisit. 1 IV Noviodunum ira, oppidum Maeduorum ind
317쪽
ripas Tiguris oportuno JOe positiani Huc a sar ae omnes obsides Galliae, frumentum, pecunilim publicam,
suorum atque Xercitu impedimentorum magnam artem contulerat; huc magnum numerum equorum huius Ibolli causa in Italia atque Hispania coemptum miSerat. Eo cum Eporedorix Viridomarusque venissent istatu civitatis cognovissent, Titaviecum Bibra et ab Haeduis receptum, quod St Oppidum apud eos maximae suetoritatis, Convictolitavem magiStratum magnamque partem Senatus ad eum conveniSSe legatos ad Vereingetorigem Me lae et lamistitia moncilianda lublico miSSOS, non praetermittendum instant tantum commodum existimaverunt. Ita quo interfectis Novioduni Ἀcustodibus rivique loe negotiandi aut tinoris lausa convenerandi pecuniam atque equo. inter se partiti sunt, Obsides civitatum Bibra et ad magistratum dodu icendo curaVerunt, Oppidum, quod ab se teneri non riposses iudicabant, ne cui esset usui Romanis, nee dorunt, frumenti quod subito potuerunt, navibus mavexerunt, reliquum flumine atque incendi corruperunt.
Ipsi is initimis regionibus copias cogere, praeSidii raeustodiasque ad ripas Ligeris disponere equitatumque
omnibus locis iniciendi timoris causa istentare eo perunt, si ab re frumentaria Romanos excludere aut adductos inopia in provinciam expellere possent. Quantos ad spem multum eo adiuvabat, quod Liger ex nivibus creVerat, ut omnino ad non posse transiri videretur LVI. Quibus robus cognitis CaeSar iniurn Nilum sit, censuit, Si esso in porseiundis pontibus perietitandum, ut Prius, quum SSent maiore e mactae
copiae, dimicaret. Nam n eorumuiuio onsilio de
in provinciam converteret, ut nemo tunc quidera n e sumi faciendum Non existimabat eum insumi atque indignitas rei t 01 0situs mons Cevenna iurumque
318쪽
178 BELLI GALLICI diffistulta. impediebat, dum maximo, quod abiuncto
Labieno atque iis legionibus, qua una miSerat, Vehe- a menter timebat Itaque admodum magnis diurnis noeturnisque itineribus confectis contra omnium Opi- Dionem ad Ligerim Venit vadoque por equites invento pro rei necessitate portuno, ut bracchia modo atque humeri ad sustinenda arma liberi ab aqua esse OSSent, disposito equitatu, qui vim flumini refringeret, atque hostibus primo aspeetu perturbatis incolumem MXe 5 eitum traduxit frumentumque in agris et pecoriScopiam nactu replut his rebus exercitu iter in Senones sacer instituit. 1 LVII. Dum hae apud Caesarem geruntur, LabienuSeo Supplemento, quod nuper ex Italia venerat, relicto Agodinei, ut esset impedimentis praesidio, cum Uuf-tuor legionibus Lutetiam proficiscitur. Id est oppidum Ρarisiorum, quod positum est insula tuminis
Sequanao Cuius adventu ab hostibus cognito magnaes o finitimis civitatibus copia convenerunt. Summa imporii traditur Camulogeno Aulerco, qui prope OU-
laetus aetate tamen propter Singularem Scientiam rei militaris ad eum est honorem VOeatus. I cum animadvertiSSet perpetuam SSe paludem, quae influeret in Sequanam atque illum omnem locum magnopere
impediret, hic consedit ostrosque transitu prohibere instituit. 1 LVIII. Labienus primo vineas agere, cratibu atque
aggere paludem explere atque iter munire conabatur.
Postquam id difficilius fieri animadvertit, siluntio
eastris 40rtia sigilia AEgreSSUM eodem, 'HO Venerat,3 itinere Metiosedum pervenit. Id est oppidum Ss- nonum, in insula Sequanae positum, ut paulo ante de Lutetia diximus. Deprehensis navibus circiter Leeleriterque coniunctis atque eo militibus impositis h
319쪽
LIB. VII. TAI'. LVI LX. illi se novitato perterriti Oppidanis, quorum magna Parserat ad bellum evocata, sine contentione oppido potitur. Relaeto ponte, quem Superioribus diebus hostes rosciderant, exercitum traducit et secundo flumino ad Lutetiam itor adere coepit. Hostes re cognita ab iis, qui Motiosedo profugerant, Lutetiam incendi pontesque
olus oppidi rescindi iubent; ipsi profecti a palude in
ripa Sequanae e regione Lutetiae contra Labieni castra conSidunt. LVIIII. Iam Casisar a Gergovia diseeSSisse audiebatur, iam do Haeduorum do elion et seeundo Gallia0 motu rumores adferebantur Gallique in conloquiis interclusum itiner et Ligeri Caesarem inopia frumenti coactum in provinciam contondisse confirmabant. Bellovae autem oractione Haeduorum cognita, qui iam ante erant per Se infideles, manu cogere atque aperte bellum parare coeperunt. Tum Labienus tanta rerum eommutatione longe aliud sibi eapiendum consilium, atque antea Senserat, intellegebat neque iam, ut aliquid adquireret proselioque hostes lacesseret, sed ut incolumem exercitum aedineum redueeret eoo itabat.
Namque altera ex parte Bellovaci, quae civitas in Gallia maximam habet opinionem virtutis, iustabant, alteram Camulogenus parat atque instructo exercitu tenebat tum legiones a praesidio atque impedimentis interelusas maximum flumen distinebat. Tantis subito diffiduitatibus obiectis ab animi virtute auxilium petendum videbat. LX. Itaque sub vesperum consilio OnVOent cohortati l S, Ut ea, quae imperasset diligenter industriequendministrarent, naves, quas Metiosed deduXertit Singulas equitibus Romanis attribuit o prima consectuvigilia IIII milia passuum oeundo flumine silentio progredi illi ilia se exspectare iubet. Quinque cohortes,
320쪽
quas minime firmas ad dimistandum esse existimabat. a castris praesidio relinquit; quinque eiusdem legionis reliquas de media noet eum omnibus impedimentis advorso flumine magno tumultu proficisci imperat. Conquirit otiam lintres has magno Sonitu remorum incitatas in eandem partem mittit. Ipse paulo post sil0ntio egressus eum tribus legionibus eum loeum petit, quo naves adpelli iusserat. LXI. Eo cum essu ventum, exploratore hOStium, ut omni fluminis parte erant dispositi, inopinantes, quod magna subito erat coorta tempestas, ab nostris opprimuntur exercitu equitatusque equitibus Romanis administrantibus, quo ei negotio praefecerat, celeriter transmittitur. Uno foro tempor sub lucem hostibus
nuntiatur in castris Romanorum praeter On Suetudinum tumultuari et magnum ire agmen adverSO flumine sonitumque remorum in eadem parte exaudiri
et paulo infra milites navibus transportari. Quibus rebus auditis, quod existimabant tribus locis transtro
legione atque omnes perturbatos defectione Haeduorum fugam parare, Sua quoque Opias in tres partes distri buerunt. Nam praesidio e regione castrorum relicto et parva manu Metiosedum versus miSSa, quae tantum progrederetur, quantum nave proceSSiSSent, reliqua Scopias contra Labienum duxerunt.1 LXII. trima duco ij nostri omnes irant tranS-2 portati et hostium acies cernebatur. Labienus milites cohortatus, ut Suae pristina virtutis et tot secundissimorum proeliorum retinerent memoriam atque ipsum Caesarem, cuius ductu Saepenumero hOSte SuperaSSent,
praesentem rudeSS existimarent. dat signum proelii. Primo concursu ab dextro cornu, ubi septima legio constiterat, hostes pelluntur atque in fugam coiciun- tur ab sinistro, quem locum duodecima legio tenebat,