장음표시 사용
351쪽
civitatum deguli, quae tellovaeorum speculabuntur ovontum bsides iunt, imperati duetunt excepto Commio, quem timor pr0hibebat euiusquam fidei suam
committere salutem. Num superiore anno T. Labienus Causar in Gallia iturior ius dicunt eum Commium comperisset sollicitare civitates et coniurationem contra Caesarem fastore, infidelitassem eius sine ulla perfidia iudieavit comprimi posse. Quem quia non arbitrabatur Vocatum in castra venturum, ne temptando cautiorem faceros, C. Volusenum Quadratum misit, qui eum per simulationum conloquii curar0 interfidion dum Ad eam uom Moloetos ii tradidit lenturi nos Cum in e0nloquium ventum AESSet et, ut convenerat, Mnti UlΠCominii Volusonus adripuiss0t et iunturi velut cin- sueta re permotu vellet celeritor Commium conficere, a familiaribus prohibitus non potuit: graviter tam primo ictu gladio vulneravit Cum utrimque gladii do stricti essent, non tam pugnandi quam diffugisendi fuit utrorumque OnSilium, O Strorum, quod mortifero vulnero Commium credebant adsuetuam, Gallorum, quod insidiis cogniti plura, quam videbant, XtimeScet tit. Quo sueto statuisses Commius dicebatur inuinquam in conspectum cuiuSquam Romani Venire.
XXIIII. Bullidosissimis visentibus iovieti. Caesar eum videret nullum iam esse civitatem, quae bellulia pararet, quo Sibi resiSteret, Sed nonnullos ex repidis demigrare, ex agris diffugere id ira sesens in eris evitandum, plures in partes exercitum dimittere e- tituit M. Intonium 'lutiostorum tum legione Quo 2 Deiani sibi e iniungit Uubium Iegatum eum e0h0i tibiis xxv ni illi in diversissimare parrem Galliae, quod iba riuus dum ii vitate. in mi mis isse iudiebat, ni
C. Caninium si dum segnium, qui in illis regit,uibus erat, satis firmas duas dei ines lubre istimabat
352쪽
212 BELLI GALLICI: T. Labienurn ad Se evocat; legionem autem XV, quae cum eo fuerat in hibernis, in togatam Galliam mittit ad colonias civium Romanorum tuenda S, equod simile ineommodum accideret decursione barbarOruna, ne Superiore aestate Tergestinis acciderat, quiropentino latrocinio atques impotu Istrorum irant Oppressi. Ipse ad a Standos depopulandosque fines Arubiorigis proficiscitur; quem perterritum ae fugientem cum redigi posse in suam potestatem despera SSet, proximum sua dignitatis esse ducebat adeo nos ius vastare civibuS, aedificii S pecoro, ut odio Suorum Ambiorix, si quos Fortuna reliquos fecisset, nullum reditum propter tantas calamitates haberet in civitatem. 1 XXV. Cum in omnos partes fiuium Ambiorigis aut logiones aut auxilia dimisisset atque omnia caedibus, incendiiS, rapies VaStasset, magno numero hominum interfoeto audi captes Labienum cum duabus l0gionibus in Treveros mittit, quorum civitas propter Germania vicinitatem cotidianis exercitata bellis cultu et laritat non multum a Germanis differebat neque imperata umquam nisi Xercitu coacta faciebat.1 XXVI. Inforim C. Caninius legatus cum magnam multitudinem convenisse hostium in fines ictonum littoris nuntiisque Durati cognosceret, qui perpetuo in
amicitia Romanorum perman Serat, cum par quaedam
divitatis itui defecisset, ad oppidum Lemonum On- fundit. Quo cum adventaret atque e captivis eortius e0gnosceret multis hominum milibus ab omnaeo, due Andium, Duratium clausum Lemoni oppugnarin siquo infirmas legiones hostibu committere auderet,
pinquare Caninium cognOSSet, copiis omnibus ad legione converSi enStra Romanorum oppugnare instituit. Cum complures dies cim oppugnatione con SumpSisSet
353쪽
LIB. VIII. CAP. XXIIII XXVIII. Tl et magno suorum detriment nullam partem muniti innum convellere potuisset, rursus ad obsidendura
XXVII. Eodom 40mpore C. Fabius legatus e0m l plures civitates in idem recipit, obsidibus firmat littorisquo C. Canini Rebili sit certior, qua in Pictonibus gerantur Quibus rebus cognitis proficiscitur ad auxilium Durati ferendum. a Domacus adventu Fabii cognito desperata Salute, Si tempore eodem Oaetus esset et Romanum et externum sustinere hostem et respicere ac timere oppidanos, repente ex eo loco eum copiis recedit nec Se Satis tutum foro arbitratur, nisi flumen Ligerim, quod erat ponte propter magnitudinem transeundum, copias traduxisset Fabius etsi nondum conspuetuis hostium senera, neque IeCanini coniunxerat, tamen doctus ab iis, qui locorum noverant naturum, potiSSimum credidit hostes porterrito reum locum, quem Ietebant, letituros. Itaque cum copiis ad eundem pontem contendit equitatumque tantum procedere ante agmen imperat legionum, quantum cum procesSisset, sine defatigatione equorum in eadem so reciperet castra Consequuntur AEquites nostri, ut ira, praeceptum, invaduntques Domnaei agmen idi fugientes perterritosque sub tardinis cinitinere adgressi magna praeda multis interlaetis potiuntur. Ita re bene gesta se recipiunt in astra. XXVIII. Insequunt nocte Fabius equite prae imittit sic paratos, ut confligerent atque Omlle agmen
morarentur, dum consequeretur ipse. Cuius praecellit e ut res gereretur, Q. Atiu Uurus praefectu equitiam.
singularis et animi et prudentia vir, suos oriaturre inque ostium consecutus turmas partim id essi0eis dispinis pari equitura proelium e militi Confligit studueius equitatus b0stium sue dentibus sibi a
354쪽
2D REI L i ALLICI peditibus; qui toto agmine subsistuntos equitibus suis
contra nostros ferunt auxilium. Fit proselium steri certamine. Namque nostri contemptis pridi superatis hostibus cum subsequi legione meminissent, et pudore
sim contra pedite in oeliantur, hostesque nihil ampliu copiarum neceSSurum credentes, ut pridie cognoverunt, delendi equitatus nostri nacti occasionem vid0bantur. XXVIIII. Cum aliquamdiu summa contentione diuites retur, Omnaeu in Struit aciem, quae ut 0SSet sequitibus invicem praeSidio, tum repente confertae l0giones in conspectum hostium veniunt. Quibus visi perculsa barbarorum turmae ac perterritae acies hostium,p0rturbat, impedimentorum agmine, magno clamore diseursuque passim fugae e mandant. At nostri equiteS, qui paulo ante eum resistentibus fortissimo conflixerant, laetitia victoriae elati, magno undique elamore sublato eodentibus circumfuSi, quantum equorum Vires ad perSequendum dextraeque ad caedendum valent, tantum eo proelio interseiunt. Itaque amplius milibus XII aut armatorum aut eorum, qui timore arma proiecerant, interfectis omis multitudo apitur impedimentorum. a XXX. Qua sex fuga cum constaret Drappetem Senoneam, qui, ut primum defecerat Gallia, collectis undique porditis hominibus, servis ad libertatem OeatiS, XSulibus omnium civitatum adseitis, receptis latronibus impossimenta et commeatu Romanorum interceperat, non amplius hominum duobus milibus e fuga col-
leetis provinciam petere unaque consilium cum eo Lucterium Cadureum cepiSSe, quem laseriore Commentario . prima Mosectiones Galliso laeseres in provinciam voluisse impetum cognitum est, Caninius legatus cum
355쪽
LIB. VIII. CAP. XXVIII XXXIII. 215logionibus duabus ad os persequendos contendit, ut detrimonio aut timor provinciae magno insumis e dii0rum hominum latrocinii caperetur. XXXI. C. Fabius cum reliquo Xercitu in Carnutes 1
eoterasque proficiScitur ciVitateS quarum eo proelio, quod cum Omnaco fecerat, Opia esse celsa sciebat. Non enim dubitabat, quin ostenti calamitate submis 2 siores essent futurae, Maloe ver Spatio ines tempore
oodum instigante Domnaeo possent conditari. Qua in ro summa delicitas tuleritasque recipiendis civitatibus Fabium consequitur Nam Carnutes, qui Saepe vexati numquam paci fecerant mentionem, datis obsidibus oniunt in oditionum eternoque civitates positae in ultimis Gallia finibus Oceanoque coniunctae, quae
Aremoricae appellantur auctoritate adductae a1 nutum adventu Fabii legionumque imperata sine mors faciunt Domnacus suis finibus expulsus errans lati 5 tansque SOlu eXtrema. Galliae regiones teterin eti
XXXII. t Drappes unaquo uetorius cum legi iones Caniniumque adeSSe OgnOScerent nec Se Sine certa pernicie ei Sequente Xercitu putarent provineti
sinus intrare posse nec iam liber vagandi latr0elaborumque faciendorum facultatem haberont, in finibus consistunt Cadureorum. Ibi eum ueterius apud su0s civos qu0ndum integris rebus multum potuisses -- perque nuctor novorum eouciliorum magnum apud
suod in elientela iura eius, egregie naturii Ioea mi nitu in occupat uis et Drappesis opiis pi duu0sque sibi oniungit. XXX lli. Quo uni e0nfestina '. nuiuius venisse snnimadverteretquo ne oppidi iuri praeruptissimi saxis esse mundas, quo defendente mulio tum
356쪽
mutis ascendere esset difficile, magna autem impe dimenta oppidanorum videret, quae si clandestina via subtrahere conarentur, effugere non modo equitatum, sud ne legiones quidem possent, tripertito cohortibus divisis trina exe0lsissimo loco astra fecit, a quibus paulatim, quantum copiae patiebantur, vallum in oppidi eireuitum ducere instituit. XXXIIII. Quod eum animadverterent oppidani mise rimaque lesiae memoria solliciti similem casum obsessioni vererentur maximeque X Omnibus ueterius, qui fortuna illius periculum fecerat, Oneret fru- monti rationem esse habendam, constituunt omnium consensu parte ibi relicta copiarum ipsi cum expeditis ad importandum frumentum proficisci. Eo consilio probato proXima nocte duobus milibus armatorum rolictis reliquos ex oppido Drappe et Lucterius edu- eunt. Hi paucos dies morati ex finibus Cadurcorum qui partim re frumentaria Sublevare eo cupiebant,
partim prohibere, quominu Sumerent, O poterant, magnum numerum frumenti comparant, nonnumquam autum expeditionibus inoeturni aStella mOStrorum adoriuntur. Quam ob causam C. Caninius tot oppido munitione circumdare moratur, ne aut pus metum
tueri non possit aut plurimis in locis infirma disponat praeSidia. a XXXV. Magna opia frumenti comparata OnSidunt Drappes et Lucterius non longius ab oppido X milibus, inde paulatim frumentum 4m oppidum supportarent. Ipsi inter Se provineta partiuntur: Drappe castris praesidio cum parte copiarum resistit, Lucterius agmen iumentorum ad Oppidum ducit. Dispositis ibi prassidiis hora noctis circiter dedima silvestribus angustisque itineribus frumentum importare in oppidum instituit Quorum strepitum vigile a-
357쪽
LIB. VIII. Al'. XXX llI X VII. 217strorum eum Sen Si SSent exploratoreSque missi, quae gererentur, renuntiasSent, Caninius celeriter cum OhOrtibus rei mutis ex proximis castellis in frumentarios Auli ipsam lucem impetum faeit. Hi 0pentino malo portorriti diffugiunt ad sua praesidia qua nostri ut
Viderunt, acrita contra armatos inditati neminem ex eo numero Vivum capi patiuntur. Effugit indo eum paueis Lucterius nee Se recipit in ea Stra.
XXXVI. Eo bono gesta Caninius X eaptivis perit partem copiarum cum Drappete esse in eastris a milibus non amplius XII. Qua re ex compluribu ecognita cum intellegeret fugato duce nitor porterreri reliquos facile et opprimi posse, magna selicitatis esse
arbitrabatur meminem caede refugisses in caStra, qui de aeeopta calamitate nuntium Drappeti perferret. Sod in experiundo cum periculum nullum Videret, qui 'statum Omnem Germanosque pedites, Summae Velocitatis homines, id astra hostium ira0mittit. ipse legionem ranam trina iusti distribuit, illaram secum expeditam ducit Cum tropius hostes inestes
relietis cloeis superioribus ad ripas isso lumini. 0-misSa, at Germanos equitesque imprudentibus omnibus de improvis advolasso proeliumque eommisisso. Qua oro cognita legionem armatum instructamque adducit Ita repente Omnibus e partibus signo dat 10 si mrior capiuntur Quod ubi accidit, Germani equitesque signis mi0nis i sis vel montissim Vminantur u si estim oliortes undique inpetura sudiunt omnibusque aut intorsectis tui: istinis magna praedii iesiuntur. Japitur ips e proelio Irus es XXX ll. Caninius solidissime ui sis in ullo pudii militis vulnere a d obsidend0s repidanos ri
358쪽
titur externoque hoste delet0, euius timor anton iubdere praesidia et munitione oppidanos circumdare pro-2 hibitus rat, opera undiquo imperat administrari. Venit eodem eum suis copiis postero di C. Fabius partemqu00ppidi sumit ad obsid0ndum. XXXVIII. a sar intorim M. Antonium quaeStorem eum cohortibus XV in Bellovacis reliquit, ne qua
rurSUS ΠOVOrum consiliorum capiendorum Bolgis facultas daretur. Ipse reliquas civitates adit, obsides plures imperat, timentes Omnium animo con Solutione Sanat. Cum in Carnutos venisset, quorum in civitate Superiore commentario Caesar exposuit initium belli Ss ortum, quod praecipue eo propter conscientiam laeti timoroanir advertebat, quo celerita civitatem timor liboraret,
priueipem sceleris illius et concitatorem belli Cotuatum ad supplietum sepoposcit. Qui etsi ne civibus quidem suis se committebat, tamen celeriter Omnium cura quaesitus in castra perdueitur. Cogitur in eius Supplicium Caesar contra Suam naturam concurSU RXimo
militum, qui ei omnia pericula et detrimenta olli
accepta referebant, adeo ut Verberibus Xanimatum corpu Seeuri feriretur.
1 XXXVIIII. Ibi erobris litturis Canini fit certior,
quase H irappeto et Lucteri geSta ῬSSendi quoque in consilio permanerent Oppidani. Quorum etSi paucitatem contemnebat, tamen pertinaciam magna poena esse ad seiendam iudicabat, ne universa Gallia non sibi viros d0fuisse ad resistendum Romanis, sed constantiam putaret, neve hoc eXemplo ceterae civitates locorum oportunitat freta se vindiearent in libertatem, cum omnibus Gallis notum SSe Seiret reliquam SSe unam aestatem Suae proVinciae, quam Si Sustinere potuiSSent, nullum ultra perieulum vererentur. Itaque Q. Calenum
legatum tum legionibus duabus ueliquit qui iustis
359쪽
itis ibus subsequeretur; ipse cum omni equitatu, quam p0tes relerrime, ad Caninium contendit
XXXX Caesar ulli contra XSpoetationem Omnium
Uxollodunum venisses oppidumque operibus elausum unimadverteret neque ab oppugnation re di vidui et
ulla condicione pOSSe magum autem iopiae lium senti undare oppidano e perfugi cognovisset, qua prohibores hostem temptare coepit Flumen infimum vallom dividebat, quae totum paene montem cingebat, in quo lOSitum ira praeruptum undique oppidum Ux0llodunum Hoc avertores loci natura prohibebat: in infimis inim sic radidibus Montis ferebatur, mi nullam in partem depressis fossis durivari posset. Erat autem oppidanis difficilis et praeruptus eo descenSuS, ut prohib0utibus nostris sine vultioribus ac periculo vitae meque rudires flumen meque arduo Se recipere possunt ascensu. Qua difficultate eorum cognita Caesar
sagittariis funditoribusque dispositis, tormentis etiam quibusdam doeis i iri saeillimos deseensus iOnlOeatis aqua fluminis prohibebat oppidun0s.
XXXXI. Quorum omnis p0stea multitudo aquatura iam mi in locum conVeniebat sub ipsius enim oppidii mi im tuaru fon aquae V rumpebat ea parse, qua es dei pedum CCC intervallo fluminis eii euitia vastabat Hoc fonte si nil, L posse ippidau0 2 uni retarent reliqui, Caesar unus videret, e regi e
360쪽
Operis sine ullo periculo et sine suspicione hostium 1 neor lie0bat. Exstruitur aggor in altitudinem pedum LX, Onlocatur in eo turris decem tabulatorum, non quidem quae moenibus adaequaret id enim nullis operibus mei poterat sed quae superaret fastigium it fontis. X ea cum tela tormentis iacerentur ad fontis aditum nec sine periculo possent aquari oppidani, non tantum pecora atque iumenta, Sed etiam magna hostium multitudo siti consumebatur.
1 XXXXII. Quo malo perterriti oppidani cupa Sebo,
pice, canduli complent eas ardente in Opera provolvunt eodemque tempore acerrime proeliantur, ut
ab incendio restinguendo dimidationis perieulo d0t0r reant Romanos Magna sepente in ipsis operibus
flamma exstitit. Quaecumque enim per locum praecipitem missa erant, ex vinei et aggere IuppreSSn
comprehendebant id ipsum, quod morabatur Milites
contra OStri quamquam perieuloso genere proelii locoque iniquo premebantur, tamen omnia fortissimo sustinebant animo. Re enim gerebatur Xcelso loco et in conspectu exercitus OStri magnuSque utrimque clamor Oriebatur. Itaque prout quiSque erat maximo insignis, quo notior teStatiorque Virtu esset ius, telis hostium flammaeque Se offerebat.1 XXXXIII. Caesar cum complure SUOS Vulnerari videret, ex omnibus oppidi partibus cohortes montem
ascendere et Simulatione moenium ccupandorum ela
morem undique iubet tollere. Quo laeto porterriti oppidani cum quid ageretur in locis reliquis, ossunt suspenSi revocant ab impugnandi Operibus armatos in murisque disponunt. Ita nostri fine proolii laeto
celeriter opera flamma comprehenSa partim reStinguunt, partim interscindunt. Cum pertinaciter resisterent Oppidani, magna etiam parte Suorum siti amissa in